Tibetan
་བ་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། མཚེ་མ་སོགས་འདྲ་བ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིས་ཅིག་ཤོས་མཐོང་ན་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་བློ་ལ་སྔར་གྱི་དེ་སླར་ཡང་མཐོང་སྙམ་པ་ལས་འདི་སྔར་གྱི་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བློ་རང་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་མེད་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་འདི་བྱུང་ལ་འདི་མ་བྱུང་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་ན་བློ་རྣམ་བཅས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། །ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་བསྒྲུབ། །དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་རིག་གྲུབ། །དང་པོ་ལ། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་མདོར་བསྟན། དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། །དང་པོ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་རང་རིག་ཕལ་ཆེར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་པའི་སྒྲས་དངོས་སུ་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབས་ཀྱང་དེ་གྲུབ་ན་ཞར་ལ་རང་རིག་གྲུབ་པའམ། དོན་འདོད་པའི་ཞེན་ངོར་བྱས་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དེས་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་དོན་རིག་པར་འདོད་པས་གཞན་རིག་དང་རང་རིག་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་གྱི་བློར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དོན་དུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་རང་རིག་ཁོ་ན་ལས་གཞན་རིག་པ་མི་སྲིད་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་ན་དེས་རང་རིག་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་ན། བློ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པའི་ཚེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་ཀྱང་། འཛིན་པ་དེ་དེ་ལས་རྫས་གཞན་ཡིན་ན་གཞན་རིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་རང་རིག་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ན་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཞན་རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛིན་ན་ཕྱི་དོན་རྣམ་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མཚུངས་ཤིང་རྣམ་བཅས་སུ་འདོད་ན་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་སོགས་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་མང་བས་གོང་དུ། དེར་ཡང་བརྩད་པ་མཚུངས་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཚེ་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གསལ་བའི་ཕྱི་རང་གིས་རང་ཉིད་མྱོང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། མྱང་བྱ་ཡུལ་ལ་བརྟགས་ནས་བསྒྲུབ། །མྱོང་བྱེད་བློ་ལ་བརྟགས་ནས་བཤད། །ཐུན་མོང་གཞན་གྱིས་གཞན་གསལ་དགག །དང་པོ་ལ། རང་རིག་མེད་ལ་ཐལ་བ་བརྗོད།
Chinese
如果不存在差别，就不会产生区分的智慧。例如，看到双胞胎等相似事物中的任何一个，之后再看到另一个时，即使是不同的事物，也会觉得好像再次看到了之前的那个，而不会知道这不是之前的那个，因此无法区分。因此，如果心识本身没有相状，那么就无法区分“这个心识产生了，这个没有产生”，但实际上能够区分这一点是显而易见的，因此无可否认心识是具有相状的。第二，建立自证。通过成立二法，建立自证。通过记忆的标志，成立自证。第一，以根本的理证简要地说明。详细解释其中的理由。第一，如前所述，通过成立心识二法的道理，也能大致成立自证。之所以说“大致”，是因为即使直接成立了二法，如果成立了二法，自证也会随之成立。或者，如果从符合意愿的角度出发，认为所取的相状能够认识向外的对象，从而成立具有他证和自证差别的心识，但实际上，体验只能是自证，不可能存在他证，这是自然而然成立的。如果认为成立二法，如何成立自证呢？当心识成立能取和所取的二法时，虽然显现为蓝色的所取是能知的，但如果能取与它是不同的实体，就会变成他证，而不是自证。在这种情况下，如果其他同时的心识以无异相的方式接触能取，那么就会出现与认为外境以无异相的方式被认知相同的过失。如果认为是有异相的，那么就会出现无穷追溯等诸多过失。因此，如前文所说：“在那里也有相同的争论，因为它自己是明亮的。”因此，作为心识自性的蓝色等显现，作为自己的对境存在，那时，能取和所取没有差别，心识本身只是以显现的方式明亮，因此成立了自己体验自己的道理。第二，通过考察所体验的对境来建立。通过考察体验者心识来阐述。遮止共同的他者照亮他者。第一，陈述没有自证的后果。
English
If there is no difference, there will be no wisdom to distinguish. For example, seeing any one of twins or similar things, and then seeing the other later, even if they are different things, one will feel as if seeing the previous one again, and will not know that this is not the previous one, so there is no way to distinguish. Therefore, if the mind itself has no aspect, then it is impossible to distinguish "this mind has arisen, this has not arisen," but the fact that it can be distinguished is obvious, so it is undeniable that the mind has aspects. Second, establishing self-awareness. By establishing the two modes, self-awareness is established. Through the sign of memory, self-awareness is established. First, the root reasoning is briefly stated. The reason for this is explained in detail. First, as mentioned above, the reasoning that establishes the two modes of mind also largely establishes self-awareness. The reason for saying "largely" is that even if the two modes are directly established, if the two modes are established, self-awareness will be established accordingly. Or, if from the perspective of fulfilling one's wishes, it is believed that the aspect of what is taken can recognize the outward object, thereby establishing a mind with the difference between other-awareness and self-awareness, but in reality, experience can only be self-awareness, and other-awareness is impossible, which is naturally established. If it is thought that establishing the two modes, how does it establish self-awareness? When the mind establishes the two modes of grasper and grasped, although the grasped that appears as blue is knowable, if the grasper is a different entity from it, it will become other-awareness, not self-awareness. In this case, if other simultaneous minds contact the grasper in a non-aspectual way, then the same fault will occur as believing that external objects are cognized in a non-aspectual way. If it is believed to be aspectual, then there will be many faults such as infinite regress. Therefore, as mentioned above: "There is also the same dispute there, because it itself is bright." Therefore, the appearance of blue, etc., as the self-nature of the mind, exists as its own object, at that time, there is no difference between grasper and grasped, the mind itself is only bright in the way it appears, so the reason for oneself experiencing oneself is established. Second, establish by examining the object of experience. Explain by examining the mind of the experiencer. Prohibit the common other from illuminating the other. First, state the consequences of not having self-awareness.
Tibetan
།དེ་ཡི་ཉེས་སྤངས་ལན་རྣམས་དགག །དང་པོ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རིག་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ལྟར་ན། རང་བློ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཞེས་པའི་ཉམས་མྱོང་མ་ལུས་པ་གཏན་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའི་བློ་རང་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་རང་གིས་རང་མི་མྱོང་ལ། གལ་ ཏེ་དེ་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་སྙམ་ན། མྱོང་བྱ་སྔོ་འཛིན་དེ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཕྱི་མ་ཡིས་ནི་མྱང་བྱའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་བློ་ཕྱི་མ་རང་གི་དུས་ན་འགགས་ཟིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་གཏད་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཁྱོད་མི་འདོད་ལ། དུས་མི་མཉམ་པ་རྗེན་ཅེར་དུ་བཟུང་བར་བྱར་མེད་པས་དེས་དེ་ཅི་ཡང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་སུ་མིག་གཏད་ཀྱང་བུམ་པ་མྱོང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཡུལ་གཞན་མྱོང་བ་མེད་པ་དེས་རང་གི་ངོ་བོའང་མྱོང་བ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་བློ་འདི་དང་འདི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པའི་ཉམས་མྱོང་མ་ལུས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན་ནང་གི་བློ་དེའི་མྱོང་བ་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་འདིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི་ནང་ཤེས་པ་རང་འཛིན་པའམ་རིག་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ལས་ནང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཏན་མེད་དགོས་ལ། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མི་འབྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་བཞིན་དུ་བློ་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཤེས་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་སྣང་ཞིང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ་འདི་ནི་སྔོན་པོ་དང་འདི་ནི་སེར་པོའི་ཞེས་སོགས་སུ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ནང་བློ་ཡི་ཆོས་བདེ་སྡུག་དང་སྔོ་སེར་འཛིན་པ་སོགས་རང་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་པོའི་ནང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་སོ་སོར་མྱོང་བས་གྲུབ་བཞིན་དུ། རང་བློ་ནི་མ་མྱོང་ལ་ཡུལ་མྱོང་ངོ་ཞེས་རང་རིག་ལ་མི་འཐད་པར་ སེམས་ན་གཞན་རིག་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ནང་གི་བློ་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་མྱོང་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་ནུས་པ་དེ་ལས་ལྷག་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་ཅི་ཞིག་མྱོང་སྟེ་ཅུ
Chinese
驳斥那些过失的回答。首先，如果认为一切知识都只是认知他者，而不承认自证，那么“我的心生起了这样的念头”的所有体验都将完全不可能。因为，像认知蓝色显现的心识，在它自身产生的时候，自己不会体验自己。如果认为在它灭亡之后才能体验，那么，以蓝色认知作为对境的后来的心识，又如何能体验到作为体验对象的先前的心识，那个在后来的心识产生时已经灭亡的心识呢？你并不承认它所指向的相状。由于无法直接抓住不同时的事物，它将无法体验到任何东西。就像用瓶子对着空旷的地方，也无法体验到瓶子一样。由于后来的心识不体验其他的境，因此也认为它不体验自己的体性，所以“我的内心生起了这个念头”的所有体验都将消失，因为没有任何东西可以被体验到。如果这样认为，那么内心念头的体验是不可否认的事实，这会被现量所否定。如果只执着于外境，而不存在内在的自证或认知，那么就必须完全没有内在显现的心识，而只有外境的显现。但这二者也不是无法区分的。就像蓝色和黄色一样，可以通过心识自身的体验来了解。也就是说，具有外境蓝色等显现的心识，显现为明显地朝向外境，并且完全确定外境，也就是区分“这是蓝色，这是黄色”等等。而内在心识的法，如苦乐和认知蓝黄等，在自己的相续中如何生起，能如实地执持它们的那个心识，总是明显地朝向执持对境者内在的心相续的差别，从而区分它们的差异。既然这二者是通过各自的体验来确立的，如果认为“我的心没有体验，而只是体验了境”，从而不承认自证，那么对于他证来说也是一样的。既然能够体验和区分内在的心识“这是什么，那是什么”，那么还能比这更多地体验到什么外境呢？
English
Refuting those faults' answers. Firstly, if it is held that all knowledge is merely perceiving others, without admitting self-cognition, then all experiences of "this and such thoughts arose in my mind" would become completely impossible. Because, like the consciousness perceiving blue appearances, it does not experience itself at the time of its own arising. If it is thought that it experiences it after it has ceased, then how can the subsequent consciousness, which takes the blue perception as its object, experience the previous consciousness, which is the object of experience, that has already ceased at the time of the subsequent consciousness? You do not accept the aspect it points to. Since it is impossible to directly grasp things that are not simultaneous, it will not experience anything at all. Just as one cannot experience a vase by pointing one's eyes at an empty space. Since the subsequent consciousness does not experience other objects, it is also held that it does not experience its own nature, so all experiences of "this and such thoughts arose in my mind" will disappear, because nothing can be experienced at all. If this is thought, then the experience of inner thoughts is an undeniable fact, which is negated by this direct perception. If one only clings to external objects, and there is no inner self-cognition or perception, then there must be no consciousness appearing internally, but only the appearance of external objects. But these two are not indistinguishable either. Just as blue and yellow can be known through the experience of consciousness itself. That is to say, the consciousness that has the appearance of external objects such as blue, appears to be clearly directed towards the external, and completely determines the external objects, that is, distinguishes "this is blue, this is yellow," and so on. And the inner consciousness's qualities, such as pleasure and pain, and the perception of blue and yellow, etc., how they arise in one's own continuum, the consciousness that holds them as they are, always clearly directs itself towards the differences in the inner mind-continuum of the one who holds the object, thereby distinguishing their differences. Since these two are established through their respective experiences, if one thinks that "my mind does not experience, but only experiences the object," thereby not admitting self-cognition, then it is the same for other-cognition. Since one can experience and distinguish inner consciousness as "what is this, what is that," then what more can one experience of external objects?