Tibetan
ས་སྤྲུལ་པ་གང་ཞིག་རྟོག་མེད་དང་། གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་དུ་མཐོང་ན་ཡུལ་དང་མཐུན་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལ་གོམས་པ་རྫོགས་པའི་ཚེ་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ། །གོམས་ན་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་སོགས་ཡང་དག་པ་དང་ཀེང་རུས་སོགས་ཡང་དག་མིན་པ་གང་དང་གང་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་བསྒོམ་བྱ་དེ་མངོན་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡི་མི་རྟོག་པའམ་རྟོག་པ་མེད་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་གོམས་པས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་བྱུང་བའི་བློ་ཡིན་ནོ་ཅོག་རྣལ་མངོན་ཚད་མ་མིན་ཏེ། ཚད་མ་གང་ཡིན་ན་སྔར་བཤད་པ་བདེན་བཞིའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བའི་བསྒོམས་བྱུང་མངོན་སུམ་གང་ཞིག་དོན་ལ་བསླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འདོད་ལ། ལྷག་མ་མི་སྡུག་པའི་སྣང་ཡུལ་སོགས་ནི་གསལ་བར་སྣང་ཡང་ཚད་མ་མིན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་བསླད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི་ཟད་པར་སོགས་འཁྲུལ་སྣང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རང་སྣང་ཙམ་དུ་ངེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མི་འཛིན་པས་རང་རིག་གི་སྣང་ཡུལ་དུ་མ་འཁྲུལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ཡང་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་གྱི་རང་རིག་གི་སྣང་ཡུལ་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་བྲལ་བྱ་རྟོག་པ་བསྟན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་བཞི་པོའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚད་མ་མདོ་ལས། རྟོག་པའང་རང་རིག་ཉིད་དུ་འདོད། །དོན་ལ་མ་ཡིན་དེར་རྟོག་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མངོན་སུམ་ལ་བྲལ་བར་བྱ་རྒྱུའི་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་ཡུལ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཡི་སྒྲ་དོན་འཛིན་པ་དེ་འདྲེས་རུང་ངམ་འདྲེས་འཛིན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུལ་དེར་རྟོག་པ་ཡི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ཆ་ནས་སྒྲ་དོན་འདྲེས་པ་མིན་ཏེ། དེ་དུས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རང་མཚན་ཡིན་ལ་འཛིན་རྣམ་ཡང་དེ་ལ་རྟོག་མེད་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་རྟོག་མེད་དོ། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་གམ་ཤེས་པ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ལ་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གང་སྣང་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀུན་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བས་རང་རིག་མངོན་སུམ
Chinese
如果无论何种显现的幻化，都以无分别和清晰显现的方式见到，那么当对于符合对境的作意串习圆满之时，清晰显现的生起更不必说了。因为串习就会生起清晰显现，所以无论恒常等真实，还是骨骼等不真实，无论哪一个被精进修习，当这些修习圆满时，所修之境就会明显清晰地显现，成为生起无分别或无念之智的果实。第二，如此通过串习而生起清晰显现，然而并非所有从串习中生起清晰显现的智慧都是如实现量，如果什么是现量，那么就像之前所说的四谛之法，恒常等事物一样，与对境的实况相符而显现的修所成现量，凡是于义不欺惑者，这些就被认为是修习所生的瑜伽现量。其余不净的显现境等，虽然清晰显现，但并非现量，因为仅仅以其他方式作意就是幻化，所以是具有近乎欺骗性的知识。这又是相对于外境而言的，但也不是耗尽等错觉，因为仅仅确定为自显现，而不执着为在那对境中成立，所以在自证的显现境中没有错乱。同样，二月显现也是相对于实义而言是错觉，但对于仅仅是自证的显现境而言，并非错觉。第二，显示所断之分别念，即是四种现量总结：如《量经》中所说： “分别亦许为自证，于义非是彼处分别故。” 如是所说，现量所要断除的分别念，就是无论哪个知识，相对于哪个对境，执着于它的名言意义，成为混合或者执着混合，那就是相对于那个对境，称之为于那个对境分别的智慧。然而，分别念自己的体性，从体验明觉的方面来说，名言意义并非混合，因为那时所取的行相也是知识的自相，能取的行相对于它也是无分别的，因此，自证的现量是无分别的。因此，无论自证或知识的体性上显现何种分别和无分别的对境，一切都将转变为自证的现量，所以是自证现量。
English
If whatever manifested illusion is seen as non-conceptual and clearly appearing, then when the habituation of attending to what accords with the object is perfected, there is no need to mention the arising of clear appearance. Because habituation causes clear appearance to arise, therefore, whether it is impermanence, etc., which are true, or skeletons, etc., which are untrue, whichever is diligently meditated upon, when those meditations are completely perfected, the object of meditation will manifestly appear clearly, and it will be the fruit of the arising of non-conceptual or non-thinking mind. Secondly, although clear appearance arises from such habituation, not all minds that arise from clear appearance through habituation are valid perceptions. If something is a valid perception, then like the objects of the Four Noble Truths previously explained, such as impermanence, etc., whatever meditative direct perception that appears in accordance with the state of affairs of the object and is unerring in meaning, those are considered valid yogic direct perceptions arising from meditation. The remaining objects of appearance, such as unattractive appearances, etc., although they appear clearly, are not valid perceptions, because they are illusions merely by attending to them in other ways, and therefore are consciousnesses that are nearly deceptive. This is also in relation to external objects, but it is not a hallucination such as exhaustion, etc., because it is only determined as self-appearance and does not hold it to be established in that object itself, so there is no confusion in the field of appearance of self-awareness. Similarly, the appearance of two moons is also an illusion in relation to meaning, but it is not an illusion merely in the field of appearance of self-awareness. Secondly, the object to be abandoned is shown to be conceptual thought, which is the conclusion of the four types of direct perception. As it is said in the Sutra on Valid Cognition: "Conceptual thought is also asserted to be self-awareness, because it is not in the object that it conceptualizes." As it is said, the conceptual thought to be abandoned in direct perception is whatever consciousness, in relation to whatever object, grasps the meaning of its sound, becomes mixed, or grasps as mixed, that is called the wisdom of conceptualizing in that object in relation to that object. However, the nature of conceptual thought itself, from the aspect of experiencing clarity and awareness, is not a mixture of sound and meaning, because the apprehended aspect at that time is also the self-characteristic of consciousness, and the grasping aspect is also non-conceptual in relation to it, thus, the direct perception of self-awareness is non-conceptual. Therefore, whatever conceptual and non-conceptual objects appear in the nature of self-awareness or consciousness, all will transform into the direct perception of self-awareness, so it is self-awareness direct perception.
Tibetan
་གྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་བཟློག་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་ལ། །དོན་གྱི་དབྱེ་བ་བཞི་རུ་བཤད། །མདོ་ལས་བདུན་སྨྲོས་དགོས་པ་བཤད། །དང་པོ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཤད་པའི་སྐབས་འདིར། ཚད་མ་མདོ་ལས། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང་། །དྲན་དང་མངོན་འདོད་ཅེས་བྱའོ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །ཞེས་རྟོག་པ་དྲུག་དང་རྟོག་མེད་གཅིག་དང་བདུན་དུ་བཤད་དེ། འཁྲུལ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱར་ནས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྗེས་དཔག་ནི་རྟགས་འཛིན་གྱི་སེམས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྟགས་ཅན་འཛིན་པའི་སེམས་སོ། །དྲན་པ་ནི་འདས་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །མ་འོངས་པ་རྟོག་པ་ལ་ མངོན་འདོད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དྲུག་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་རྟེན་དབང་པོ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མེད་པ་གསལ་སྣང་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་དངོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྐབས་འདིར་རྣམ་པ་བཞི་དག་ཏུ་སྡུད་དེ། འཁྲུལ་ཤེས་ལ་དོན་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ལ་བརྡ་རྟེན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། གཞན་བཞི་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་ལ་རྟེན་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྟེན་དབང་པོ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་དེ་དག་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྟོག་པ་དྲུག་བཤད་དགོས་པ་དང་། །རྟོག་མེད་གཅིག་བཤད་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ལ། དགོས་པ་དངོས་དང་དེའི་འཐད་པ། །དང་པོ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་རྟོག་པ་ཅི་ལ་སྟོན་སྙམ་ན། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་མིན་པར་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་འཁྲུལ་ཤེས་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཉིས་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་མངོན་སུམ་མིན་པར་སུས་ཀྱང་མི་འདོད་དམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཕྱི་མ་བཞི་ཅི་ལ་བཤད་སྙམ་ན། རྗེས་དཔག་སོགས་བཞི་ནི་རྟོག་པར་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་འདིར་བརྗོད་པ་ནི་སྔ་མ་གཉིས་པོ་ཉིད་རྟོག་པ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དབང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་གཉིས་རྟགས་ལ་ལྟོས་པ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་མི་ལྟོས་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན
Chinese
没有被包括的知识是不存在的。第二，关于似是而非的相反方面，意义的差别被解释为四种。解释了为什么经文中需要提到七种。首先，在解释似是而非的现量时，《量论》中说：“错觉和世俗知识，以及推理从推理产生，记忆和欲望被称为，似是而非的现量包括眼花缭乱。”这样解释了六种分别念和一种非分别念，共七种。错觉知识就像把海市蜃楼误认为是水一样。世俗知识是指在所见之境上附加名称和种类等的所有分别念。推理是执持相的意识。从推理产生的是执持有相的意识。记忆是对过去的分别念。对未来的分别念被称为欲望。这六种是分别念。由于眼花缭乱等原因，从依赖的根基——感官衰退而产生的虚无显现，是真实的似是而非的现量。这些也可以在此处归纳为四种：错觉知识被称为将意义误认为其他事物的知识。世俗知识被称为以符号为基础的知识。其他四种被称为具有隐蔽意义的知识，即三种分别念的知识。非分别的错觉知识被称为从依赖的错误中产生的知识，因此，没有分别念的是一种。这是因为依赖的根基——感官被错觉的原因所迷惑，所以这些境才显现出来。第二，需要解释六种分别念，以及需要解释一种非分别念。首先，有必要性和它的合理性。首先，如果有人想知道为什么似是而非的现量中要显示分别念，那是因为为了证明错觉知识和世俗知识不是从感官产生的现量，所以将两者区分开来解释。如果有人认为没有人会认为这两种不是现量，那不是的，因为看到这两种是现量的错觉。如果有人问为什么解释后面的四种，那是因为虽然推理等四种已经被证明是分别念，但在这里提到它们是为了表明，前两种本身是为了证明是分别念。也就是说，显示了前两种依赖于相，后两种不依赖于相的方面。
English
There is no knowledge that is not included. Second, regarding the seemingly opposite aspect, the difference in meaning is explained as four types. It is explained why seven types need to be mentioned in the scriptures. First, in the context of explaining seemingly valid perception, the Pramāṇasūtra says: "Error and conventional knowledge, as well as inference arising from inference, memory and desire are called, seemingly valid perception includes blurred vision." Thus, six conceptualizations and one non-conceptualization, totaling seven, are explained. Error knowledge is like mistaking a mirage for water. Conventional knowledge refers to all conceptualizations that attach names and categories, etc., to the object seen. Inference is the mind that grasps the sign. What arises from inference is the mind that grasps the sign-possessor. Memory is the conceptualization of the past. Conceptualization of the future is called desire. These six are conceptualizations. The clear appearances of non-existence that arise from the deterioration of the dependent sense faculties due to blurred vision, etc., are the actual seemingly valid perceptions. These can also be summarized into four types in this context: Error knowledge is called the knowledge that imputes meaning to other things. Conventional knowledge is called knowledge based on conventions. The other four are called knowledge with hidden meanings, i.e., three types of conceptual knowledge. Non-conceptual error knowledge is called knowledge arising from the corruption of the basis, thus, the one without conceptualization is one. This is because the dependent basis, the sense faculty, is deluded by the cause of error, so these objects appear. Second, it is necessary to explain the six conceptualizations, and it is necessary to explain one non-conceptualization. First, there is the necessity and its justification. First, if one wonders why conceptualization is shown in seemingly valid perception, it is because the two, error knowledge and conventional knowledge, are separated and explained in order to prove that they are not valid perceptions arising from the senses. If someone thinks that no one would consider these two not to be valid perceptions, that is not the case, because the error of these two being valid perceptions is seen. If someone asks why the latter four are explained, it is because although the four, inference, etc., have already been proven to be conceptualizations, mentioning them here is to show that the former two themselves are to prove that they are conceptualizations. That is, it shows the aspect that the first two depend on the sign and the latter two do not depend on the sign.