Tibetan
་མྱོང་བ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མྱོང་བ་ཡོད་ན་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དེ་དུས་ལས་སྔ་ཕྱིར་མེད་པའི་བློ་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་བློ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ལ་མྱོང་བ་ཞེས་པ་དང་མ་ཤར་བ་མ་མྱོང་བ་ཡིན་པས་མྱོང་བ་ཡོད་པ་ན་བློ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བར་མྱོང་ཚུལ་གཞན་མེད་དེ། བློ་ཉིད་ཀྱིས་མ་མྱོང་བ་ནི་གཏན་མ་ཤར་བ་དང་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གསལ་ཞིང་རིག་པར་མྱོང་བའི་རྟགས་ཀྱིས་སྣང་བ་སེམས་སུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་འདི་ལྟར་དབུ་མ་རྒྱན་དུའང་། །རང་གིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ། བདེ་ཤེས་མིན་ཀྱང་མྱོང་བའི་ལན། །དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའོ། །དང་པོ། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་བདེ་སོགས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དངོས་མིན་པ་གང་ཞིག་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བས་ནི་བློའམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་མི་དགོས་ཏེ་བློ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་མེད་རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱི་རོལ་ གྱི་ཡུལ་དང་ནང་གི་མྱོང་བའམ་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཆ་མ་ཕྱེད་པར་ངས་མྱོང་ངོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་བདེ་སོགས་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་ཡིས་བཀག །དེ་ལ་མ་ངེས་གཞན་ལན་དགག །རང་ལ་མཚུངས་པའི་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། ཤེས་པས་ཡུལ་མྱོང་བ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བ་དང་། སྔར་མྱོང་བ་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་སྟེ་རྟོག་མེད་དང་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་མྱོང་ཚུལ་གཉིས་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་གྱི་བར་ན་གནས་པ་འདི་འདྲའི་བློ་ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱོང་བ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དམིགས་རིགས་པ་ལ་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མས་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་སོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་བཞིན་དུ་བློ་མེད་ན་ཡུལ་མི་འཛིན་པའི་རྗེས་དཔག་མེད་དེ་བློ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་དབང་ཡུལ་ཡིད་བྱེད་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་བློ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚོན་དང་རྨའི་རྒྱུར་སྡོང་དུམ་འདོད་པ་དང་འདྲའོ། །ཡུལ་ཡིད་འོང་དེ་དང་ཡིད་མི་འོང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་སུ་ནང་གི་བློས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སོགས་སྒྲས་བཏང་སྙོམས་རྣམས་མྱོང་བ་ན་བདེ་སོགས་དེ་དག་གི་མྱོང་བ་གཅིག་པུ་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རང་རིག་པས་མཐོང་གི་ཡུལ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་བློའམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་མྱོང་བ་སྐྱེ་བ་ནི་ཚད་མས་མ་མཐོང་ངོ་། །གཉིས་པ། ཡུལ་བདེ་བ་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཡུལ་འཛིན་པ་ན་ལྕགས་གོང་དང་ནི་མེ་འདྲེས་པ་བཞིན་དུ་བློ་དང་ཡུལ་འདྲེས་པས་བསླད་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་ངོར་རྣམ་དབྱེར་མེད་པར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཅེ་ན། དཔེ་ ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། ལྕགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མེ་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ་ཚ་རེག་དང་ལྡན་པའི་རྫས་ཀྱི་གོང་བུར་སྐྱེས་ཀྱི་སྐབས་དེ་ན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མིན་ལ། དོན་ཡང་མི་འཐད་དེ། མྱོང་བ་མ་འཁྲུལ་པས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ཀྱང་དེར་མི་འགྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་བཞག་པ་དང་ཐ་དད་མིན་པ་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས། དེའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་གཅིག་ལ་བུམ་པའི་རྫས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་ཐ་དད་མེད་པར་མྱོང་བ་བཞིན་ཡུལ་དེ་གཅིག་ཡིན་པར་གྲུབ་ན། དེ་ལྟར་མྱོང་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ཀུན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་ཀྱི་གང་འགྲུབ་པ་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བས་སོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ཀྱང་དེས་མི་འགྲུབ་པར་དོན་དེ་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་ནས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་འདི་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ན་ནི། ཐ་དད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་དུ་དམིགས་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་པ་མི་ཁེགས་པས་དེ་གཉིས་ལ་ཚད་མ་ཡོད་མེད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྱི་དོན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བློ་ལ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་འདོད་ལ། བློ་དང་མྱོང་བ་ནི་ཐ་དད་མེད་པར་སྣང་ཡང་ཐ་དད་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀུན་ལ་འདི་དག་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་དང་འདི་ཐ་དད་མེད་པའོ་ཞེས་འཇོག་པའི་རྒྱུའམ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཅི་ཞིག་སྟེ། གཅིག་ཐ་དད་དུ་འཇོག་པ་ནི་བློ་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་ན་བློ་ལ་སྣང་བས་དེ་མི་འགྲུབ་ན་གཞན་པའི་འཇོག་བྱེད་སྲིད་པ་གསུམ་ན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ། སྐྱོན་དེ་ཁྱེད་རང་ལའང་མཚུངས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་གཅིག་ལའང་འཁོར་སེམས་བྱུང་དུ་མ་ཡོད་པར་འདོད་མོད་ བློ་མ་འཁྲུལ་བའི་མྱོང་བ་ལ་གཙོ་སེམས་དང་འཁོར་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དུས་མཉམ་པའི་སེམས་དེའི་རྫས་སུ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་
Chinese
因为没有所谓的“体验”的差别。如果存在体验，那么体验本身就是与那时之前之后不存在的心的差别，因此它本身就变成了心。因此，心上显现出对境的形象叫做体验，没有显现则是不体验，所以当存在体验时，不是以心本身的体性来体验，没有其他的体验方式。如果心本身没有体验，那就和完全没有显现没有差别了。因此，通过清晰且明智地体验的标志，现象才得以在心中成立。就像《中观庄严论》中所说的那样：“自己成立的任何事物，都存在于知识中。” 第二，对“即使不是乐的知识也能体验”的回应，是为了揭示其中的危害。 第一，如果外在的乐等不是它的真实自性，那么有境体验到的，无论是心还是“大”，就像镜子第二面上的影像一样，那就是觉知。而且，士夫不需要显现对境的形象，而是赤裸裸地、无分别地执持存在于心中的影像。即使那样，外在的对境和内在的体验或士夫两者没有区分，错误地认为“我体验”，但并不是以乐等知识的体性来体验。如果是这样， 第二，以能显现却未观察到而遮止。对此，驳斥不确定的其他回答，消除与自身相同的争论。 第一，对于知识体验对境，除了显而易见的体验和具有先前体验的记忆形象的体验，即无分别和有分别的知识的两种体验方式之外，还有什么其他的体验是依赖于存在于知识和对境之间的这种所谓的“心”呢？如果存在，那么由于体验理应被观察到，但却未被现量和比量观察到，因此被遮止了。就像有色根一样，如果没有心，就不会有不执持对境的推论，因为已经成立了是心本身在执持。因此，对于执持对境，除了根、对境、作意这三者之外的心等，就像把树桩当作武器和伤口的来源一样。依赖于可爱和不可爱的对境，当内在的心体验到快乐、痛苦以及“等”字所包括的舍受时，快乐等的体验是
English
Because there is no difference of so-called "experience." If there is experience, then the experience itself is the difference from the mind that did not exist before or after that time, so it itself becomes the mind. Therefore, the appearance of the image of the object on the mind is called experience, and not appearing is not experiencing, so when there is experience, it is not experienced as the nature of the mind itself, there is no other way to experience it. If the mind itself does not experience, then it becomes no different from not appearing at all. Therefore, the appearance is established in the mind by the sign of clear and wise experience. Just as it is said in the Ornament of the Middle Way: "Whatever is established by itself, exists in knowledge." Second, the response to "even if it is not the knowledge of happiness, it can be experienced" is to reveal the harm in it. First, if the external happiness etc. is not its true nature, then what is experienced by the object-possessing, whether it is the mind or "great," like the image on the second side of the mirror, that is awareness. Moreover, the purusha does not need to show the image of the object, but holds the image existing in the mind nakedly and without distinction. Even so, the external object and the internal experience or purusha are not distinguished, and it is mistakenly thought that "I experience," but it is not experienced as the nature of the knowledge of happiness etc. If so, Second, it is blocked by what can appear but is not observed. In response to this, refute the uncertain other answers, and eliminate the argument that is the same as oneself. First, for the knowledge to experience the object, besides the obvious experience and the experience with the memory image of the previous experience, that is, the two ways of experiencing of non-conceptual and conceptual knowledge, what other experience is there that relies on this so-called "mind" that exists between knowledge and object? If it exists, then since experience should be observed, but it is not observed by direct perception and inference, it is blocked. Just like a colored root, if there is no mind, there will be no inference of not holding the object, because it has been established that it is the mind itself that holds it. Therefore, for holding the object, the mind etc. other than the root, object, and attention are like considering a tree stump as the source of weapons and wounds. Relying on the lovely and unlovely objects, when the inner mind experiences happiness, suffering, and the equanimity included in the word "etc.," the experience of happiness etc. is
Chinese
由于自证智所见，在境与识之间，心或称大者，依赖他者而生起的体验，非量所见。第二，境乐与识虽各异，然于执境时，如铁丸与火相混，心与境相混杂故，于体验之境，仅显现为无有差别而已，若如是说。譬喻亦不成，铁之相续刹那，同时与火相遇之时，生起具热触之物团，彼时非有各异存在。义亦不应理，虽以无谬体验而缘为一，然若不成立，则于一切事物，安立为各异与安立为无异之一，皆将坏灭，如是立宗之后。为成办彼义，如是于一瓶，体验为瓶之物一之体性无有各异，如是成立彼境为一。如是于体验，以无谬而缘为一者，一切皆将成立为一，何有不成立者，以理由相同故。若谓虽缘为一，然彼不成立，而彼义成立为具有各异，故此一之显现非彼之能立，则能立各异之缘各异者亦不成立，虽缘各异，然不遮止为一，故此二者于有无量，一切形态皆将相同。是故汝谓痛苦与外境白色等，于心虽显现为各异，然许为非各异之一，而心与体验虽显现为无有各异，然许为各异，若如是，于一切法，此等是各异，与此无有各异，安立之因或所依为何？若安立一为各异，须由于无谬心中显现之门而安立，若于心显现而彼不成立，则其他之安立者于三有中亦不可得故。第三，彼过失于汝亦相同，汝谓于一心中亦有众多随心所生，然于无谬心之体验中，主心与随从不显现为各异故，若如是说。彼不相同，心与心所同时，于彼心之体性虽无有各异，然反体各异。
English
Since the experience arising in dependence on others, which is called mind or great, between the object and consciousness, is seen by self-cognizant wisdom, it is not seen by valid cognition. Second, although the object of pleasure and consciousness are different, when grasping the object, just as an iron ball is mixed with fire, the mind is mixed with the object, so in the realm of experience, it only appears as if there is no difference. If you say so, the analogy is also not established. When the moments of the iron continuum simultaneously encounter fire, a lump of matter with hot touch arises, and at that time, it does not exist separately. The meaning is also unreasonable. Although it is perceived as one with unerring experience, if it is not established, then for all things, establishing them as different and establishing them as non-different as one will be destroyed. After making such a proposition, in order to accomplish that meaning, just as in one vase, the experience is that the nature of the vase's substance is one and without difference, thus it is established that that object is one. In this way, in experience, all that is perceived as one with unerringness will be established as one. What will not be established, because the reason is the same. If you say that although it is perceived as one, it is not established, and that meaning is established as having differences, then this appearance of one is not the establisher of that. Then the establisher of differences, the perceiver of differences, is also not established. Although differences are perceived, it does not prevent it from being one, so these two will be the same in all forms of existence and non-existence. Therefore, you say that suffering and external white objects, etc., although they appear as different to the mind, you allow them to be one that is not different, while the mind and experience, although they appear as non-different, you allow them to be different. If so, for all phenomena, what is the cause or basis for establishing these as different and these as non-different? If establishing one as different must be done through the door of appearing to an unerring mind, if it appears to the mind and that is not established, then other establishers cannot be found in the three realms of existence. Third, that fault is also the same for you. You say that even in one mind there are many mental events, but in the experience of an unerring mind, the main mind and the retinue do not appear as different. If you say so, that is not the same. Although the mind and mental events are simultaneous, in the nature of that mind, there is no difference, but the aspects are different.