Tibetan
གཞན་དྲན་དུ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་བརྩད་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཉིས་པ་རང་རིག་མེད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། རང་གཞན་བློ་གཉིས་རྟོགས་ཚུལ་གཅིག །དོན་རིག་འདས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །དང་པོ། རང་བློ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་གཟུགས་འཛིན་སོགས་རང་བློའི་ངོ་བོ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་སམ་མ་སྐྱེས་སོགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བློ་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་སོགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཚུལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་གཅོད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་མེད་པར་གཅིག་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་བློ་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཉམས་སུ་མ་མྱོངས་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སོགས་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་དོན་སྙིང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྙིང་གི་དབྱིབས་སོགས་ཇི་འདྲ་བ་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན་གཅོད་ནུས་མི་ནུས་ལ་ཁྱད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཚོད་གཞན་གྱིས་མི་བཟུང་བར་གསུངས་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུད་ཚོད་ཀྱང་རང་གིས་མི་ཟིན་པར་མ་གསུངས་པ་འདིས་ཀྱང་རང་རིག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་གྱི་ལན་འགོག་པ། དང་པོ། དེ་ལྟར་རང་རིག་མེད་ཅིང་དུས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྲུབ་ན་རང་རྒྱུད་ལ་དོན་རིག་པ་སྔར་བྱུང་ནས་འདས་པ་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་ཀྱང་མེད་དེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་དེ་འདྲའི་དོན་རིག་ཡོད་པ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བས་དོན་རིག་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་པ་དག་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་གང་ཡང་ནི་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེ་ཅིས་ གྲུབ་སྟེ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟགས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཅན་དོན་རིག་དེ་ལ་ནི་ནམ་ཡང་དེ་འཛིན་གྱི་བློས་མངོན་སུམ་དུ་གཞལ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་རྟགས་ཅན་མིན་ཏེ་སྒྲུབ་རྟགས་ནི་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་ཡུལ་ནམ་ཡང་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེ་ལ་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཅི་ཡིན་པའང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་ན་ཡུལ་སྔོ་སོགས་གཞན་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་བརྩད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རང་རིག་གིས་གྲུབ་པས་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ལ་བརྒལ་བརྟག་བྱར་མེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་ཡུལ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་ནི་མིག་མི་འདོད་ལ་སྔོན་པོ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དང་འདྲའོ། །ཡུལ་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ནི་མངོན་རྗེས་གང་རུང་གིས་འགྲུབ་དགོས་ལ་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་རྗེས་དཔག་ཁོ་ནས་འདི་མི་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ནི་རང་རིག་མ་གཏོགས་པར་གཞན་རིག་གིས་མི་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་མཐོང་བཞིན་པའི་རྒྱུན་མ་འགག་པའི་སྐབས་སུ་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པས་ན། གལ་ཏེ་དོན་རིག་འདས་པ་དེ་ཡི་ངོ་བོར་ནི་སྣང་བ་ཅན་རང་གི་ཕྱི་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བར་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པའི་བློས་དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཟུགས་སོགས་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དེ་འགགས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རིག་དེ་ཡང་བློ་གཞན་དེས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེས་རང་གི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བའི་ དོན་རིག་དེ་འཛིན་དུ་ཆུག་མོད། དེའི་སྔ་མར་བྱུང་བའི་བློ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ནི་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་མ་བཟུང་བར་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་བློ་གང་ཇི་སྙེད་སྐྱེས་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་རྟོག་མེད་གྲུབ་ཚུལ། དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་རང་རིག་མེད་པ་མི་རུང་ལ། དེ་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དེས་ན་རང་རིག་རྟོག་མེད་དུ་གྲུབ་ལ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་འཛིན་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཉམས་མྱོང་དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་རང་མཚན་བརྡ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཡུལ་ཅན་གཟུགས་འཛིན་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་རང་མཚན་མི་རྟོག་པར་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ལན་འགོག་པའོ། །དང་པོ། ཤེས་པ་ཀུན་རྟོག་བཅས་སུ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ལྟར་ན། འདྲེས་པ་སྤྱི༷་བརྗོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དང་རྟོག་པའང་སྒྲ་དེ་དང་དོན་གཅིག་པ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་དང་། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་མེད་པར་འདོད་ན་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་འབའ་ཞིག་གི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ཁྱད་པར་རང་མཚན་བློ་གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་ཡུལ་སྤྱི་དེ་སྤངས་ནས་རང་མཚན་རྟོགས་པའི་བློ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་བློ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རྟོག་མེད་ཡོད་ན་འདོད་པ་གྲུབ། །ཡོད་ཀྱང་རྟོག་པར་རྟེན་པ་མིན། །དང་པོ། གལ་ཏེ་རྟོག་བཅས་སྤྱི་ཡི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་མིན་ཏེ་རྟོག་མེད་རང་མཚན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རྟོག་མེད་དེ་དང་རྐྱེན་གསུམ་པོ་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པས་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་རྟོག་པ་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་དབང་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་དོན་རང་མཚན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་ལས་མཐོང་རྟོག་ཐ་དད་བསྒྲུབ། །དེ་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མི་འཐད་པ། །དེས་ན་དབང་ཤེས་རྒྱུ་གཞན་ཁེགས། །དང་པོ། མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དང་རྟོག་པའི་བློ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་མིང་བརྡ་ཙམ་དྲན་པ་ལས་ཡིད་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དེ་སྦྱོར་བའམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེ་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ཉིད་ལས་མིག་བློར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེ་བ་མེད་དེ་གྲོ་དང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་དགག །དང་པོ། གལ་ཏེ་ཡུལ་གཟུགས་རང་མཚན་ནི་རང་གི་བརྡ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དབང་པོའི་བློ་དག་ལ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱིས་བརྡ་དྲན་དང་མ་ཚོགས་ན་རང་ཁོ་ནས་ལྟོས་པ་མེད་པར་དབང་བློ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་རྟགས་འཛིན་སེམས་སྐྱེ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་མ་ཡིན་པར་རྟགས་སུ་དྲན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་བརྡ་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འགྱུར་གྱི་གཞན་ལ་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་ཀྱང་བརྡ་མ་དྲན་པ་དང་བརྡ་མི་ཤེས་པ་དག་ལའང་གཟུགས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་བློ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་དེ་མཐོང་བ་གཞན་དྲན་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་རང་ལ་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཀྱང་བཤད། གལ་ཏེ་བརྡ་དྲན་པ་དེ་ནི་དོན་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་དང་རང་ཆས་ སུ་འབྲེལ་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བརྡ་དྲན་མེད་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་འབྲེལ་ནས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཟུང་དོན་ཉེ་བར་མེད་ཀྱང་བརྡ་དྲན་པ་ཙམ་ལས་དབང་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། དེ་མི་སྐྱེ་ན་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་མེད་པས་གཟུགས་མཐོང་བའི་བློ་ཡོད་ཀྱང་བརྡ་དྲན་སྐྱེ་བ་
Chinese
对于通过体验无法回忆的差别而成立的这一点，有什么可争论的呢？第二，如果没有自证，那就太过分了。自他二智的证悟方式相同。对过去意识的成立没有作用。第一，如果自己没有亲身体验自己的心识，那么对于取色等自己心识的体性如何，以及它是否在自己的相续中产生等完全决定的智慧，以及在他人相续中如何产生那样的智慧等完全决定的方式的体性，在能决断与不能决断上没有差别而变成相同，因为即使是自己的心识，如果没有亲身体验，也就无法知道它是如何的等等。在观察自己和他人的意义等的形状如何时，就像在能决断与不能决断上没有差别一样。因此，如来也说他人相续的限度不能被他人掌握，但并没有说自己的相续的限度也不能被自己掌握，这也显示了自证的存在。第二，分为：驳斥对方和自己的回答。第一，如果这样没有自证，并且同时或不同时的意识没有在其他人的现量中成立，那么在自己的相续中先前产生并已过去的意识存在，也没有成立它的比量。因为从未见过自己的相续中有那样的意识，所以成立意识的正确同类例子缺乏，并且成立它的正确理由也根本不存在，如果这样，它怎么能成立呢？因此不会成立。为什么理由不可能存在呢？因为作为周遍成立的基础的法，即有法意识，它从未被执持它的意识现量衡量过，因此它不是有法，因为成立的理由是通过关联而成立的，如果关联的处所从未见过，那么成为理由的是什么也无法知道。因此，就像在普遍名言的量的时候，境蓝色等通过他证现量成立而无可争辩一样，有境的意识通过自证成立，因此对于体验的名言，这是无可辩驳的，如果不是有境的量成立，而是境的量成立，那么就如同不想要眼睛却想要看见蓝色一样。如果想要有境的量成立，那么
English
What is there to argue about this being established through experiencing the distinction of being unable to recall? Secondly, if there is no self-awareness, it is too extreme. The way of realizing both self and other minds is the same. There is no proof for past consciousness. Firstly, if one does not personally experience one's own mind, then regarding the nature of one's own mind, such as grasping form, and the mind that completely decides whether it arises or does not arise in one's own continuum, and the nature of the way of completely deciding how such a mind arises in the continuum of others, there is no difference between being able to decide and not being able to decide, and it becomes the same, because even if it is one's own mind, if one has not personally experienced it, one cannot know what it is like, etc. When examining what the shape of one's own meaning and the meaning of others are like, it is like there is no difference between being able to decide and not being able to decide. Therefore, the Thus-Gone One also said that the limits of others' continuums cannot be grasped by others, but he did not say that the limits of one's own continuum cannot be grasped by oneself, which also shows that self-awareness exists. Secondly, divided into: refuting the opponent's and one's own answers. Firstly, if there is no self-awareness and the consciousness that is simultaneous or non-simultaneous is not established in the direct perception of others, then there is no inference to establish that the consciousness that arose earlier and has passed away exists in one's own continuum. Because one has never seen such a consciousness in one's own continuum, the correct example for establishing consciousness is lacking, and there is no correct reason for establishing it. If that is the case, how can it be established? Therefore, it will not be established. Why is it impossible for a reason to exist? Because the dharma, which is the basis for the establishment of the subject-property, that consciousness, has never been measured by the direct perception of the mind that holds it, therefore it is not a subject-property, because the reason for establishment is established through connection, if the place of connection has never been seen, then it is impossible to know what it is that has become the reason. Therefore, just as in the case of the measure of universal convention, there is no dispute because objects such as blue are established by the direct perception of other-awareness, the consciousness of the object-possessor is established by self-awareness, therefore there is no debate about this term of experience. If the measure of the object-possessor is not established, but the measure of the object is established, then it is like not wanting eyes but wanting to see blue. If one wants the measure of the object-possessor to be established, then
Chinese
必须通过现量或者比量中的任何一种来成立，就像刚才所说的那样，仅仅通过没有现量作为前提的比量是无法成立的。如果通过现量成立，那么就像刚才所说的那样，除了自证之外，他证是无法成立的，并且下面将会广泛地阐述。第二，在承许一切识都是有分别的宗派中，在眼识持续不断的时候，不可能同时产生两个分别。如果认为，对于已经过去的对境之识，其自相是显现者自己的外境，并且是紧接着产生的，没有被其他的意识所中断，例如在经部宗的观点中，在境、根、识三者聚合的当下，即使前一刹那的色等已经灭亡，也会产生执持其形象的意识，同样，自相续的对境之识也会被其他的意识所执持。即使它能够执持自己先前产生的对境之识，但是它却无法执持在那之前产生的众多意识，因为那些意识在没有被执持的情况下就已经灭亡了。不能这样认为，因为现量会妨碍，因为忆念会按照自己意识产生的顺序而产生。第三，从中成立无分别的方式。像这样通过分析，自证是不可能没有的，并且通过理证成立了如果它是分别则不合理的道理，因此成立了自证是无分别的。就像执持色法的、不欺骗自己对境的有境之识被成立为没有分别一样，对于不能作为名言假立的对境，执持色法等等其他的有境也同样会变成无分别。第二，推论所缘是自相则不缘于总相，其中有正文和对它的辩驳。第一，按照你这种声称一切识都是有分别的观点，如果混合了总说状态的语词和分别也与那个语词意义相同，仅仅是总相的对境，并且如果认为士夫的意识中没有无分别，那么一切识都变成了仅仅是总相的对境，那么通过哪种意识能够了知差别自相呢？因为离开了自己的对境总相，就不可能存在了知自相的意识，例如声识一样。第二，如果存在无分别，则成立所许。即使存在，也不是依赖于分别。第一。
English
It must be established by either direct perception or inference, just as it was said just now that it cannot be established solely by inference without prior direct perception. If it is established by direct perception, then, as just mentioned, other-cognition cannot be established except for self-cognition, and it will be extensively explained below. Second, in the school that accepts all consciousness as conceptual, it is impossible for two concepts to occur simultaneously when the continuum of seeing forms is uninterrupted. If it is thought that, for the past object-consciousness, its own nature is the appearance of its own external object, and it occurs immediately without being interrupted by other consciousnesses, for example, in the view of the Sutrantikas, at the moment when the three, object, sense, and consciousness, are assembled, even though the previous moment of form, etc., has ceased, a consciousness that grasps its image arises, and similarly, the object-consciousness of one's own continuum will also be grasped by other consciousnesses. Even though it can grasp the object-consciousness that arose earlier, it cannot grasp the many consciousnesses that arose before that, because those consciousnesses have already ceased without being grasped. It cannot be thought so, because direct perception contradicts it, because recollection arises according to the order in which one's own consciousnesses arose. Third, the way to establish non-conceptuality from that. Having analyzed in this way, it is impossible for self-cognition to be absent, and since reason establishes that it is unreasonable if it is conceptual, therefore it is established that self-cognition is non-conceptual. Just as the form-grasping, non-deceptive consciousness of its own object is established as non-conceptual, so too, for objects that cannot be nominally designated, other object-grasping consciousnesses such as form-grasping will also become non-conceptual. Second, the inference that the object of experience is self-characterized and not conceptual, which includes the statement and its refutation. First, according to your view that all consciousnesses are conceptual, if the word that mixes the general statement and the concept are also the same in meaning as that word, merely the object of the general characteristic, and if it is thought that there is no non-conceptual in the consciousness of a person, then all consciousnesses become merely the object of the general characteristic, then through which consciousness will the distinct self-characteristic be understood? Because apart from its own object, the general characteristic, there cannot be a consciousness that understands the self-characteristic, just like sound consciousness. Second, if there is non-conceptuality, then the assertion is established. Even if it exists, it is not dependent on conceptuality. First.