Tibetan
གཞན་སེལ་ལ་མཐར་ཐུག་ཅིང་བློའི་གཞན་སེལ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་མཉན་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་རང་མཚན་མཐོང་བཞིན་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ་བྱེད་པ་ཡི་དུས་ན་ཡང་དོན་རང་ཉིད་མཐོང་བའམ་ཤེས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུའམ་དགོས་པ་ཅན་དེ་དེའི་ཆེད་དུ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་དང་མིང་དེ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རང་མིན་བཅད་པའི་གཞན་སེལ་ཉིད་སྒྲ་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་གྱི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིས་དངོས་སུ་ཤེས་པ་སོགས་བྱར་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་འགག་པས་ན་མིང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །མིང་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དོན་ལ་འབྲེལ་ཞིང་མིང་ལས་དོན་དེ་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པའང་ཡོད་དོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གང་བརྟེན་ནས་མིང་བཏགས་པ་ན་མིང་དེ་དེ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་ གཞན་དུ་འཇུག་པར་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་མི་འཇུག་པ་ཐོབ་དགོས་པ་དང་། རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ལར་མིང་དེ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་རིགས་མཐུན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་མིང་དེའི་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པ་ནི་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྟོས་པ་དེ་སོ་སོ་ནས་བསྟན་མི་དགོས་པར་རིགས་མཐུན་ལ་འཇུག་རིགས་མི་མཐུན་ལ་མི་འཇུག་པ་ཅིག་ཅར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དེའི་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་སྒྲ་དང་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་འགྱུར་གྱི་ལ་ལར་འཇུག་ལ་ལར་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་ལ་མི་རུང་སྟེ། བུམ་པའི་རང་མཚན་གཅིག་ལ་མིང་ཐོགས་ན་འདི་མ་ཡིན་པ་གཞན་བ་ལང་སོགས་ཀྱང་བུམ་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མི་ཁེགས་ལ། ཡང་ན་མཐོང་བ་འདི་ཁོ་ན་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལས་བུམ་པ་གཞན་ལ་མིང་དེ་འཇུག་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་ལ། འདི་ནི་འདི་འདྲའི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་ཅེས་རིགས་མཐུན་པ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མཐའ་དག་བསྟན་ནས་འདི་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་བསྟན་པར་ནི་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་པས་སྒྲ་དང་རང་མཚན་འབྲེལ་མི་ནུས་ཏེ། རང་མཚན་ལ་བརྡ་སྦྱར་ཡང་མིང་ཐོགས་ཡུལ་གཞན་སེལ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་མཐོང་བ་མེད་པར་འཇུག་ལྡོག་ཅིག་ཅར་འགྲུབ་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་ངོ་། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ཕྱིར་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ལས་
Chinese
由于他者排除是最终的，并且通过心识的他者排除来连接而进入，因此听闻就是那样进行他者排除的。因此，即使在见到自相，并说“这个名字是这个”而进行表达的时候，也是为了见到或了知并获得事物本身这个果或必要，才进行表达的。因此，正如所指示的意义和名字相关联一样，截断非自性的他者排除本身与声音相关联，而不是与自相相关联。因为那在之后无法实际了知等，在刹那间就消失了，所以与名字无关。命名之后，即使在之后也与那样的意义相关联，并且从名字中了知并进入意义。因此，当依靠某事物而命名时，需要考虑到不见到那个名字进入非它的种类。 也就是说，需要考虑到不进入的方面，必须获得不进入，并且需要考虑到在某些与自己同类的物体上见到那个名字，也就是说，依靠同类而进入。总之，名字的进入和不进入，是依靠同类和非同类这两个方面。不需要分别指示所依靠的，进入同类，不进入非同类，同时成立，那是仅凭那个事物的他者排除与声音相关联而改变的，在某些上进入，在某些上不进入，那与事物的自相相关联是不行的。如果以瓶子的一个自相来命名，那么不是这个的其他牛等也会变成瓶子吗？这样对不相同的一方进入也是无法阻挡的。或者，仅仅说见到这个才是瓶子，那么名字进入其他的瓶子，自然就无法成立了。因为没有人能够指示这个进入所有这样的相同方面，指示所有不相同的方面，并指示这个不进入，所以声音和自相无法相关联。即使对自相进行表达，也仅仅成立命名之处的他者排除，由于这个要点，在没有见到两个方面的情况下，进入和返回同时成立，通过理性的途径能够见到那就是这样的意义。第三，总结意义。因为以上所说，从种类和功德等
English
Since other-exclusion is ultimate and enters by being connected with mental other-exclusion, listening is thus what excludes others. Therefore, even when seeing the own-character and expressing "this name is this," it is for the sake of seeing or knowing and obtaining the thing itself, which is the result or necessity, that the expression is made. Therefore, just as the meaning that is indicated and the name are related, the other-exclusion that cuts off the non-own-nature itself becomes related to sound, but not related to the own-character. Because that cannot be actually known later, etc., it ceases in that very instant, so it is not related to the name. The naming is related to such a meaning even later, and there is also knowing and entering the meaning from the name. Therefore, when a name is given based on something, it is necessary to consider not seeing that name enter into a kind that is not it. That is, it is necessary to consider the aspect of not entering, and it is necessary to obtain not entering, and it is necessary to consider seeing that name on some objects that are of the same kind as oneself, that is, entering by relying on that same kind. In short, the entering and not entering of that name depend on the two aspects of same kind and different kind. It is not necessary to separately indicate what is relied upon, entering the same kind, not entering the different kind, being established simultaneously, that is changed only by the fact that the other-exclusion of that thing is related to sound, entering on some and not entering on some, that is not permissible to be related to the own-character of the thing. If a name is given to one own-character of a pot, then would other cows, etc., that are not this, also become pots? In this way, entering the dissimilar side cannot be prevented either. Or, just saying that seeing this alone is a pot, then the name entering other pots cannot be established naturally. Because no one can indicate that this enters all such similar aspects, indicate all dissimilar aspects, and indicate that this does not enter, sound and own-character cannot be related. Even if an expression is made to the own-character, only the other-exclusion of the place of naming is established, due to this key point, without seeing the two aspects, entering and returning are established simultaneously, it can be seen through the path of reason that that is such a meaning. Third, summarizing the meaning. Because of what was said above, from kinds and qualities, etc.
Tibetan
ཐ་དད་པའི་དེ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤོག་ལྷེབ་ ༥༠༡ ནས་ ༦༠༠ བར། དེས་ན་ཁྱད་གཞི་བུམ་པ་སོགས་དོན་དང་ཁྱད་ཆོས་སྔོ་བསངས་སོགས་དེ་དག་ལ་འདི་འདིའིའོ་ཞེས་པའི་མཉན་པ་སྟེ་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པའམ་རྟེན་པ་མིན་ཏེ་གཞན་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་དེ་དང་དེའི་སྒྲ་ཐ་དད་པ་སྦྱོར་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རིགས་སོགས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟོག་པས་སྦྱར་གྱི་དོན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པས་དོན་རང་མཚན་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དགག་པ་ལ། །མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཚུལ་བརྗོད། །ཡོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །དང་པོ། མཐོང་རྟོག་རྣམ་པ་འགལ་བར་བསྒྲུབ། །རྟོག་བཞིན་མཐོང་ལ་རྟོག་པ་མེད། །དང་པོ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་བའི་ཚེ་བུམ་པའི་མིང་དང་བཅས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་མི་འཐད་དེ། མིང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་དོན་གང་ཡིན་པའི་བརྡ་དྲན་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་སྲེ་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཡི་མིག་ཤེས་སོགས་རང་མཚན་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་ནི་མིང་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ། དེས་རང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འདྲེས་པ་དེ་ཙམ་འཛིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་བསྲེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ། །དང་པོ། མཐོང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་ཡིན་པ་འདས་སོགས་དོན་གཞན་ལ་རྟོག་པ་འཇུག་བཞིན་པའི་སེམས་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་ཡང་དེའི་སྐབས་སུ་མིག་གིས་རྟོག་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ གཟུགས་དག་མཐོང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གྱུར་པ་དེར་ནི་གསལ་བར་མཐོང་བཞིན་པ་དེ་ཡི་བརྡ་མི་འཛིན་ཏེ། རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པར་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་སོ། །དེས་ན་མཐོང་བཞིན་པ་དེ་ལ་དེ་ཁོ་རང་གི་བརྡ་དེས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པའང་མེད་དེ། ཀ་བ་ལ་རྟོག་བཞིན་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་བུམ་སྣང་ཙམ་ལས་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། དབང་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཅོག་སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་གྱི་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། ཡུལ་གང་ལ་དེ་ཡི་བརྡར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་འགོད་པ་ན་བརྡ་ཡུལ་ག
Chinese
所谓具有彼异性，并非存在于事物之上，因为事物不会显现为各异。
English
That which is called 'having that difference' does not exist on the object, because the object does not appear as different.
Tibetan
ང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་དབང་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་ཡང་ཡུལ་རང་མཚན་མེད་ཀྱང་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱི་རང་གི་འདོད་པ་ཡིས་གར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དངོས་སུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པས་འཇུག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི་གཟུང་དོན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་མཐོང་བ་ན་དེའི་བརྡ་འཛིན་གྱི་གཟུང་དོན་མེད་པར་ཡིད་རྟོག་བཅས་བཞིན་དུ་མི་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་གཟུང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་བརྡ་ལ་ཅི་ཞིག་ལྟོས་ཏེ་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་སུ་ཡང་བརྡ་ལ་རྨོངས་མི་སྲིད་དེ་བརྡ་མི་ཤེས་པ་དུད་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྡ་འཛིན་པས་བརྡ་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཀུན་ཤེས་པར་ཐལ་ལོ། །འདིར་ནི་སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་ཁོ་ནས་ཆོག་གི་འདྲེས་རུང་མི་དགོས་ཏེ་མིང་དང་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་འདྲེས་རུང་ཙམ་གྱིས་མི་འཐུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། ཡུལ་ཅན་འཛིན་རྣམ་མྱོང་མེད་ཐལ། །སྤྱོད་ཡུལ་རང་མཚན་མི་རྟོགས་པའོ། ། དང་པོ་ལ། རང་རིག་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་། །དེས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད། །དེ་ཕྱིར་རྟོག་མེད་གྲུབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། རང་རིག་མེད་པས་མྱོང་མི་འཐད། །དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་གཟུགས་སོ་ཞེས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ན་གཟུགས་དེ་འཛིན་པའི་བློ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ནི་དུས་དེར་ཅི་ལྟར་མཐོང་སྟེ་གཟུགས་མཐོང་བའི་རྟོག་བཅས་དང་གཟུགས་འཛིན་གྱི་བློ་མཐོང་བའི་རྟོག་བཅས་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་འཛིན་པའི་བློ་དེ་རང་བློས་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཅན་བློ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བློ་དེ་ཡི་རྣམ་པ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད་ན། དེ་མ་མྱོང་ཞེས་ཇི་ལྟར་དགག་པར་ནུས་ཏེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་འདིར་རྟགས་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་གང་ལ་སྒྲོ༷་འདོགས་གཅོད་ནུས་པ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་ན་སྔོན་པོ་ལའང་མིག་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བ་འདི་དང་འདྲ་བར་རང་བློ་གང་སྐྱེས་པ་འདི་ལའང་སོམ་ཉི་ཟ་མི་དགོས་པར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་བུར་གྲུབ་བཞིན་
Chinese
因為我存在而生起分別念，因此，根識的智慧即使不以自相為境，也能僅憑符號和努力，隨自己的意願而行，就像有分別念的智慧一樣。這樣一來，就無法清楚地看到外境的真實面貌了。因為它是僅憑意願而行的對境，是不需要依賴所取義的知識。如果見到所取義，難道不會像沒有所取義的意念分別一樣，不執著於其符號的所取義嗎？如果它是所取義的對境，那又何必依賴符號呢？僅僅是事物自身的顯現而已。如果不是這樣，任何人都不可能對符號感到迷惑，因為不了解符號的畜生等的根識也能執著符號，因此，不依賴符號就能通曉一切了。這裡僅僅是聲音和意義混雜執著就足夠了，不需要能夠混雜，因為僅僅能夠混雜是無法將名稱和事物聯繫起來的。第二，如果一切知識都是有分別念的，那就太過分了，因為：對境的執著、行相和體驗都不存在，所行境的自相也無法理解。 第一，會導致沒有自證。因此，說太過分了。因此，無分別念的成立方式是這樣的。第一，因為沒有自證，所以體驗是不合理的。這是對其過失的辯駁。第一，如果看到事物時，是帶有「這是事物」的分別念而看到的，那麼，在那個時候，如何看到執著事物的智慧是這樣的呢？因為見到事物的有分別念和見到執著事物的智慧的有分別念，兩者不可能同時存在。如果執著事物的智慧不可能被自己的智慧現量見到，那麼，如果說「這個對境的智慧是這樣產生的」，如果自己無可否認地體驗到那個智慧的行相，又怎麼能否定沒有體驗到呢？因為在這個討論名相的場合，不需要依賴徵象和歷史等，僅憑體驗的力量就能對任何事物進行判斷，如果這沒有變成現量，那麼藍色也不會變成眼識的現量。就像現量體驗到藍色一樣，對於自己產生的智慧，也不需要懷疑，像這樣沒有隱藏地成立著。
English
Because the thought arises that I exist, therefore, even the wisdom born of the senses, even if it does not take self-characteristics as its object, can go anywhere according to its own wishes, merely by means of signs and effort, just like the wisdom with conceptualization. In that case, the reality of external objects will not be seen clearly. Because it is an object that only proceeds according to desire, it is a consciousness that does not need to rely on the apprehended meaning. If the apprehended meaning is seen, wouldn't it be like a conceptual mind without the apprehended meaning of its sign, not grasping it? If it is the object of the apprehended meaning, then why rely on signs? It is merely the appearance of the nature of the thing itself. If it is not like that, then no one would ever be confused about signs, because even the sense consciousness of animals, etc., who do not understand signs, can grasp signs, so it would follow that they would know everything without relying on the signifier. Here, it is sufficient to have only the mixed grasping of sound and meaning, it is not necessary to be able to mix, because merely being able to mix is not enough to connect names and things. Second, if all consciousnesses are conceptual, then it is too extreme, because: the object of experience, the aspects of grasping, and the experience are absent, and the self-characteristic of the object of action is not understood. First, it would follow that there is no self-awareness. Therefore, it is said to be too extreme. Therefore, the way to establish non-conceptualization is like this. First, because there is no self-awareness, experience is not reasonable. This is the refutation of the answer to its fault. First, if seeing a form is seeing it with the conceptualization of "this is a form," then how can one see at that time that the wisdom that grasps the form is like this? Because the conceptualization of seeing the form and the conceptualization of seeing the wisdom that grasps the form cannot exist at the same time. If it is impossible to see the wisdom that grasps the form directly with one's own wisdom, then if it is said that "this object's wisdom arose like this," if one undeniably experiences the aspect of that wisdom oneself, how can one deny that one has not experienced it? Because in this occasion of discussing terms, there is no need to rely on signs and history, etc., but one can judge anything by the power of experience, if this does not become manifest, then even blue will not become the manifest of eye consciousness. Just like experiencing blue manifestly, there is no need to doubt the wisdom that arises in oneself, it is established like this without being hidden.