Tibetan
། དེ་མངོན་སུམ་ གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཡང་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མར་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་ཡིད་ངོར་མི་རྟག་པ་དེ་མ་གྲུབ་པའམ་མ་ངེས་པ་ན། སྔར་ནས་གྲུབ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་མི་རྟག་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཤེས་པའམ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་འདོགས་དེ་བསལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། མ་ངེས་པ་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་མི་དགོས། །དང་པོ་ལ། མཐོང་ཡང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་འཇུག་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མི་ངེས་ཚུལ། །དང་པོ་ལ། ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་མི་ངེས། །དེ་མེད་ན་ནི་ངེས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འདྲ་བ་གཞན་བར་མ་ཆད་དུ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་མ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ལ་ལར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འགག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ཏེ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཡིན་པར་བློ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྩེད་མོ་མཁན་གྱིས་གོང་བུ་གཉིས་འདོར་ལེན་མྱུར་བར་འཕངས་པའི་སྒོང་གི་ཐ་དད་པ་མི་ཤེས་པར་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡིད་ངོར་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བ་མེད་པར་སྔར་གྱི་དེ་འདིའོ་སྙམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། འདི་ལྟར་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་རྟགས་མེད་ན་ཡང་མཁས་ནས་ བྱིས་པའི་བར་གྱི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུན་ཕྱིས་འབྱུང་བ་དང་ནི་འབྲེལ་པའམ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་མར་མེ་དང་སྒྲ་དང་གློག་ལ་སོགས་པ་འགག་ཁ་མ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་པ་ནི་མཐོང་བས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པར་ངེས་པའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་བ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནང་བློའི་ནུས་པ་ཞན་པས་མི་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སོགས་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ངེས་ཏེ་ཕྱི་ན་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་དེས་འབྲས་བུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེད་ཅིང་ནུས་པ་དེ་ཡང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་ཚོགས་པའམ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ནུས་པ་འབྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཁ་མའི་དེ་མ་ཐག་པ་ད་ལྟ་མེད་པ་དེ་མཐོང་བ་མེད་ལ། དེས་ན་རྒྱུ་དེས་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་འབྱིན་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་ལ་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་མ་ངེས་པར་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་དེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པར་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ནུས་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་མེད་པ་མིན་ཀྱང་ཕལ་པས་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་མི་ནུས་ཏེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་མ་བརྟེན་པར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཅོད་མི་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་བློའི་ ནུས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མཐོང་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་འགལ་རྐྱེན་གནས་པའམ་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ནུས་པར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱུང་ན་དེ་ཉིད་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པ་དོན་ཡོད་དེ་དེ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དུ་མ་འཇུག་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དུ་མ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མཐོང་བས་ངེས་ན་རྗེས་དཔག་དེ་མི་དགོས་པ་ལ། མཐོང་བས་ངེས་པ་སྲིད་པར་བསྟན། །ངེས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་དུ་མ་འཇུག །རང་གིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལྟ་བུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ནི་དོན་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པ་སོགས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བྱེད་དེ་གོམས་པ་གསལ་ཞིང་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་རྨོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མིག་གསལ་བས་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་པའི་མཐོང་བ་ལས་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་བ་འཕགས་ཤིང་དེ་ལས་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་དང་དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མ
Chinese
那么，即使是现量见到，也因为在意义上没有差别，对于没有剩余的那个，以比量又能对意义的自性新做什么呢？比量只是作为认识的因，而不是在事物上产生无常的因。因此，事物成立的同时无常也成立，但由于错乱因的迷惑，心中没有成立或不确定那个无常时，为了了知或确定先前已经成立的那个无常在事物上完全成立，才运用比量，是为了遣除颠倒的增益。第二，对于不确定的运用比量。如果没有错乱因，那就不需要它。第一，见到也不确定的情况。因此，运用比量。第一，外与内的不确定情况。第一，外在有错乱因不确定。如果没有那个，就是确定的情况。第一，即使已经现量见到，也有不确定的理由，因为前后相似的刹那没有间断地存在，所以在没有考察理由的时候，有时不能完全了知前后刹那生灭的自性是不同的，因为心识错乱地认为是前后是一体的。譬如，玩耍者快速抛掷两个球，不能分辨蛋的不同，而互相错乱一样，事物前后刹那是不同的。虽然现量见到那个不同，但心中没有见到不同，反而产生认为以前的那个就是现在的这个的执着。第二，这样如果没有错乱因，即使没有标志，从智者到孩童的众生，也能完全断定自己的相续与后来产生没有关联或连接的灯、声音和闪电等熄灭时的坏灭。对于那个，因为没有错乱因，所以仅仅通过现量就能产生确定无常的体验，因为各个刹那以自己的体性是不同的，所以之前的刹那们也和见到的情况相同。第二，由于内在心识的能力弱而不确定的情况是，种子具有产生幼芽的能力等事物的
English
So, even if it is seen directly, since there is no difference in meaning, what new can be accomplished by inference on the nature of meaning for that which has no remainder? Inference is only a cause for knowing, not a cause for generating impermanence in things. Therefore, impermanence is established simultaneously with the establishment of things, but when that impermanence is not established or uncertain in the mind due to the delusion of the cause of confusion, in order to know or ascertain that the impermanence that has already been established is fully established in things, inference is applied, in order to dispel the inverted superimposition. Second, inference is applied to the uncertain. If there is no cause of confusion, then it is not needed. First, the situation where seeing is also uncertain. Therefore, inference is applied. First, the uncertain situation of outer and inner. First, it is uncertain that there is a cause of confusion externally. If there is not that, it is the situation of certainty. First, even though it has already been seen directly, there is a reason for uncertainty, because similar moments before and after exist without interruption, so when the reason is not examined, sometimes it is not possible to fully know that the nature of the arising and ceasing of moments before and after is different, because the mind is confused into thinking that before and after are one. For example, just as a player quickly throws two balls, unable to distinguish the difference between the eggs, and confusing each other, the moments before and after things are different. Although that difference is seen directly, there is no seeing of difference in the mind, but rather a clinging arises thinking that the previous one is this one. Second, in this way, if there is no cause of confusion, even without a sign, beings from the wise to the children can completely determine the destruction at the time of extinction of lamps, sounds, and lightning, etc., whose continuums have no connection or connection with later arising. For that, because there is no cause of confusion, the experience of determining impermanence can be generated only through direct perception, because each moment is different in its own nature, so the previous moments are also the same as the situation seen. Second, the situation where it is uncertain due to the weakness of the inner mind is that things such as seeds having the ability to produce sprouts
Chinese
如果说，当能力被现量抓住时，为什么不确定呢？因为外面没有错乱的缘故。不是这样的，能力不是与事物相异的，如果相异，那么事物永远不会产生结果，而且能力也会变成无穷无尽。因此，就像火的热性一样，即使能力变成了事物的自性或法性，也是与它一起作用的因缘和集合，或者与境相遇时才产生能力。而像那样产生结果之前的那个当下不存在，那是看不见的。因此，因为没有看见因直接产生结果，所以即使事物具有作为事物法性的能力，对于那些不确定和迷惑的人来说，也没有明确说明这个能力是这个和那个。因此，能力在看见事物时并非不存在，但普通人无法像那样确定，因为不依赖于看见产生结果的状态，仅仅通过看见无法判断，这是因为与事物相符的智慧能力尚未完全圆满。第二，因为存在即使看见也不确定的情况，所以需要运用比量。如果由于外部和内部错乱的违逆条件存在，或者顺应条件不完备，导致无法像看见事物一样确定，从而对事物的自性产生其他的增益，那么为了遣除它，说出比量是有意义的，因为它是确定的原因。因此，对比量来说，即使是同一个境，也会运用多种比量，因为可能存在多种增益。第二，如果通过看见就能确定，那么就不需要比量了。已经显示了通过看见就能确定的可能性。即使确定了，也不会产生多种名言分别。这是自己确定的理由。第一，像能够如实无增益地证悟所见之境的圣者们那样，具有大智慧的人仅仅通过看见就能确定无常等事物自性如何存在的一切相，因为串习清晰，远离了被错乱玷污的愚昧，就像眼睛明亮的人看境一样。而且，与普通人的看见相比，具有禅定的看见更为殊胜，而从小乘的看见来说，大乘的看见更为殊胜。
English
If it is said, why is it not certain when the ability is grasped by direct perception, since there is no cause for confusion outside? It is not so, the ability is not different from the thing. If it were different, then the thing would never produce a result, and the ability would become infinite. Therefore, just like the heat of fire, even if the ability becomes the nature or dharma of the thing, it is only when it meets the conditions and gatherings that act together with it, or when it encounters the object, that the ability is produced. And that immediate moment before producing such a result does not exist; it is invisible. Therefore, since the cause is not seen to directly produce the result, even if the thing has the ability as the dharma of the thing, for those who are uncertain and confused, it is not clearly stated that this ability is this and that. Therefore, the ability is not absent when seeing the thing, but ordinary people cannot determine it in that way, because they cannot judge merely by seeing without relying on the state of seeing the result being produced. This is because the power of intelligence that accords with what the thing is like is not fully perfected. Second, since there are cases where even seeing is uncertain, it is necessary to use inference. If, due to the existence of adverse conditions of external and internal confusion, or the incompleteness of favorable conditions, it is not possible to determine as one sees the thing, and other superimpositions arise on the nature of the thing, then it is meaningful to state inference in order to dispel it, because it is the cause of certainty. Therefore, for inference, even for the same object, many inferences are applied, because many superimpositions may exist. Second, if one can be certain through seeing, then inference is not necessary. It has been shown that it is possible to be certain through seeing. Even if one is certain, many verbal elaborations do not arise. This is the reason for one's own certainty. First, like the noble ones who are able to realize what is seen as it is without superimposition, those with great intelligence can determine all aspects of how the nature of things such as impermanence exists merely by seeing, because their familiarity is clear and they are free from the ignorance tainted by confusion, just like a person with clear eyes sees an object. Moreover, compared to the seeing of ordinary people, the seeing with meditation is more excellent, and from the seeing of the Lesser Vehicle, the seeing of the Great Vehicle is more excellent.