Tibetan
ན་རེ། སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རུང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲ་རྟག་པ་ཕྱོགས་སམ་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་མེད་ལ། ནམ་མཁའ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་སྒྲ་རྟག་པ་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་བཞག་པར་བྱས་ཀྱང་ཕྱོགས་སུ་བཏགས་པ་ལས་དོན་མི་འགྲུབ་ལ། སོགས་ཁོང་ནས་ཁོ་བོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ལས་བཤད་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཞེ་འདོད་ཙམ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་ངོ་། །རང་གི་བློས་སྦྱར་བ་དེ་འདྲས་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་གྲུབ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ལས་བཤད་པ་སོགས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་མི་རྟག་པར་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་ལོག་པས་དེ་དང་འབྲེལ་བ་གཞན་ལོག་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལའང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལོག་ན་ཁྱབ་བྱ་ལྡོག་པའི་གོ་བྱེད་དུ་འདོད་དེ་ཤིང་ལོག་པས་ཤ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ལོག་པས་འབྲས་བུའང་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་དེ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེ་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གོ་བྱེད་དུ་ནམ་འགྲོ་ན་གལ་ཏེ་ཁྱབ་བྱ་རང་གི་ལྡོག་པ་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཡུལ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་འགར་བཅད་པའམ་ཁྱབ་བྱེད་ལོག་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་སོགས་རྣམ་པ་འགས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་ན་གོ་བྱེད་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཤིང་མེད་པ་ན་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་ཀུན་མེད་མོད། ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤ་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་ན་ཁྱབ་བྱེད་ལོག་པ་དེ་ཤ་པ་མེད་པའི་གོ་བྱེད་ཡིན་ལ། ཤུག་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བཟུང་ན་ཤུག་པ་མེད་པའི་གོ་བྱེད་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤ་པ་ཞེས་པ་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་པ་སྟེ་ཨ་ག་རུའི་མིང་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་སྣང་རུང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པ་ནི། སྣང་རུང་གི་བུམ་སོགས་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་བྱེད་ཚད་མ་མེད་པ་རྟགས་སུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒོལ་བ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་སྦྱོར་བ་གྲངས་ཅན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་གནས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་ པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལམ་དོན་མེད་པ་ཙམ་ནི་གནག་རྫི༷་མོ་ཡི་བར་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་གང་དུ་བུམ་པ་མ་དམིགས་པའམ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པ་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདིར་བུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རང་རིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟགས་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནའང་། གྲུབ་མཐས་བློ་བསླད་པ་དག་ལ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་ཀྱང་མེད་ངེས་སུ་མི་འཛིན་པས་དེའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པ་ཡོད་པས་དེའི་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པའི་གཟུགས་དམིགས་པའི་ཚེ་བུམ་པ་འདི་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གཞན་ལ་དྲི་བཤད་མི་དགོས་པར་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་དེ་འདྲའི་བློ་སྐྱེ་བ་རང་རིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཡིན་ལ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུའི་རྣམ་པའི་བློ་གང་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བ་རང་རིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཡུལ་དེ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དོན་འདི་དག་བློས་མངོན་སུམ་གཅོད་དོ་སྙམ་པའི་མྱོང་བ་སུས་ཀྱང་ཁེགས་པར་མི་ནུས་པ་འདི་རང་རིག་གིས་རང་རྒྱུད་ལ་བློ་གང་ཞིག་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་རང་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་སེམས་ལ་གཡོ་སྒྱུ་སོགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཉམས་མྱོང་དེའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཡོད་མེད་སོགས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་བྱེད་དེ་སྔར། བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ཡི། །འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཡིན་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གནད་འདི་གལ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་དོན་ བསྡུ། མི་དམིགས་པ་ཡི་རྟགས་ནི་འཆད་འགྱུར་འདི་ཙམ་ཞིག་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དགག་བྱ་དེ་མེད་པ་ལ་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ནམ། མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཡུལ་སྣང་དུ་རུང་བར་འདོད་པ་ཡི་རྒྱུ་མ་དམིགས་པའམ། རང་གི་ངོ་བོའམ། དེའི་ཁྱབ་བྱེད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་མ་དམིགས་པའམ་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་འགོག་པ་ལ་རྟགས་ཡིན་ཀྱང་སྦྱིར་རྒྱུ་ཙམ་ལ་མ་ངེས་ཤིང་བཤད་མ་ཐག་པ་གསུམ་པོ་ནི་དམིགས་བསལ་མེད་པར་དགག་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ལས་གཞན་པ་ངེས་ཤེས་ཚད་མ་མིན་པ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་། །དང་པོ། རྟགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཁ་དོག་སོགས་མི་རྟག་པ་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་རྗེས་དཔག་གིས་མི་རྟག་སོགས་རང་གི་དངོས་ཡུལ་སྦྱི་ལ་སྦྱོར་ཀྱང་རང་མཚན
Chinese
有人说：声音是常，因为它是能成立常的同品或异品中的任何一个。对此，即使声音是常的宗（或想了解的法），但仅凭这一点也无法成立意义。即使为了成立虚空是常，而将声音设定为常的同品，也只是名义上的设定，无法成立实际意义。等等，凡是仅凭自己的意愿而没有成立依据的，例如“因为我承认”和“因为经文中有记载”等等，都应包括在内。如果通过这种自己编造的方法就能成立事物，那么声音就是无常，因为它是同品或异品中的任何一个，如果将“经文中有记载”等作为理由，也能成立无常，这样一来，一切都将成立了。第三，通过相关的法的消失来了解与之相关的其他法的消失，对于这种情况，如果遍及性的法消失，则被遍及的法也会被认为消失，例如树木消失，则树脂也消失。同样，原因消失，结果也会消失，因为没有原因，结果不可能存在，所以原因是被遍及者，是结果存在的原因。那么，什么时候才能成为能知呢？如果被遍及者自身的消失被限定在某些时间和地点，或者以遍及者消失作为原因等方式，以某些方式完全限定了能立和所立的关系，那么就能成为能知。例如，没有树木，树木的所有类别都会消失。如果认为因为没有树木，所以没有树脂，那么遍及者的消失就是没有树脂的能知。如果认为是杉树消失了，那么就是杉树消失的能知。应该这样理解。树脂，指的是树木的树脂，据说就是沉香的名字。第二，未观察到可观察的自性：对于可观察的瓶子等不存在的情况，如果将不存在观察它的量作为理由，那么这个论敌就非常愚蠢，即使没有观察到可观察的事物，也不使用不存在的术语，就像数论派认为结果存在于原因中一样，是为了成立确定不存在的术语。因为术语的对境或意义仅仅是不存在，这在黑母牛和绳子之间广为人知，如果用理由来成立它，那就太过分了。
English
Some say: sound is permanent, because it is either a proponent or an opponent of establishing permanence. Regarding this, even if sound is the subject (or the dharma one wants to understand) of permanence, that alone cannot establish the meaning. Even if sound is set as a proponent of establishing space as permanent, it is only a nominal setting and cannot establish the actual meaning. Etc., all those that rely solely on one's own wishes without any basis for establishment, such as "because I admit it" and "because it is stated in the scriptures," etc., should be included. If things could be established in this way by one's own fabrications, then sound would be impermanent, because it is either a proponent or an opponent, and if "it is stated in the scriptures," etc., is used as a reason, impermanence could also be established, and thus everything would be established. Third, understanding the disappearance of other related dharmas through the disappearance of related dharmas, in this case, if the pervasive dharma disappears, the pervaded dharma is also considered to disappear, just as when trees disappear, resin also disappears. Similarly, when the cause disappears, the effect also disappears, because without a cause, the effect cannot exist, so the cause is the pervader and the reason for the existence of the effect. So, when does it become a knower? If the disappearance of the pervaded itself is limited to certain times and places, or if the disappearance of the pervader is used as a reason, etc., and the relationship between the proponent and the established is completely limited in some way, then it can become a knower. For example, when there are no trees, all categories of trees disappear. If one thinks that because there are no trees, there is no resin, then the disappearance of the pervader is the knower of the absence of resin. If one thinks that cedar trees have disappeared, then it is the knower of the absence of cedar trees. This should be understood in this way. Resin refers to the resin of trees, which is said to be the name of agarwood. Second, the non-observation of the observable nature: For the non-existence of observable objects such as vases, if the non-existence of the means of observing it is stated as a reason, then this opponent is very foolish, even if the observable is not observed, the term non-existence is not used, just as the Samkhya school believes that the effect exists in the cause, it is to establish the term of certain non-existence. Because the object or meaning of the term is merely non-existence, which is well known between the black cow and the rope, it would be too extreme to establish it with a reason.
Chinese
呜呼！那么，在任何一个方向，如果看不到瓶子，或者没有能看到瓶子的量，那么依靠它，就会产生“这里没有瓶子”的想法，这是自证智的体验，不需要依赖于理由。然而，对于那些被宗派思想迷惑的人来说，即使没有看到可显现之物，也不会确定它不存在，因此有些人不使用这个术语，这是为了消除他们的迷惑。因此，当眼识看到瓶子的形状时，不需要向他人询问或解释“这个瓶子的形状和颜色是这样的”，而是自己体验到，这种想法的产生是源于自证智的体验。体验到“瓶子上没有布匹”的想法，是因为自己的心识中从未产生过关于瓶子上布匹的任何想法，这是自证智的体验，从而体验到该事物是不存在的。因此，对于存在和不存在的这些意义，任何人都无法否定“心识能直接决断”的体验，这是因为自证智让自己明白了自己的心识中产生了什么想法，或者没有产生什么想法，就像体验到自己的心中存在或不存在欺骗等一样。通过这样的体验，才能使用关于事物存在与否的所有术语，就像之前所说的：“对于取舍之事物，进入是其主要原因”。这个要点很重要。第二，总结意义。不可见之理由，就像即将解释的这些，在任何情况下，都是具有能确定所要否定的事物不存在的结果，或者说是能确定不存在。那么，这是什么呢？就是所要显现之物的因没有被看到，或者它的自性，或者它的遍及者。这两者是它的自性，因此没有看到它，或者没有显现它。没有看到结果，是作为阻碍因的能力无碍的理由，但一般来说，它不一定只是因，而刚才所说的三种，是没有例外的，会成为否定的理由。第二，对于不是比量之外的确定识量，驳斥事物和对它的争论。第一，从理由进行推论，认为颜色等是无常的等等，刚才所说的道理，虽然比量可以将无常等与其自己的真实对象一般地联系起来，但自相
English
Alas! So, in any direction, if a pot is not seen, or there is no means of seeing a pot, then relying on that, the thought arises, "There is no pot here," which is the experience of self-cognizance, without needing to rely on a reason. However, for those whose minds are deluded by sectarian ideas, even if a visible object is not seen, they do not necessarily assume it does not exist, so some do not use this term, and this is to dispel their confusion. Therefore, when eye consciousness sees the shape of a pot, there is no need to ask or explain to others, "This pot's shape and color are like this," but one experiences it oneself, and the arising of such a thought is from the experience of self-cognizance. Experiencing the thought, "There is no cloth on the pot," is because one's own mind has never generated any thought about cloth on the pot, and this is the experience of self-cognizance, thereby experiencing that the object is non-existent. Therefore, regarding these meanings of existence and non-existence, no one can deny the experience that "the mind directly decides," because self-cognizance makes one aware of what thoughts have arisen or not arisen in one's own mind, just as one experiences whether deception, etc., exists or does not exist in one's own mind. Through such experience, all terms regarding the existence or non-existence of objects are used, just as it was said before, "For objects to be accepted or rejected, entering is its main cause." This point is important. Second, summarizing the meaning. The reason of non-apprehension, like these that are about to be explained, in all cases, has the result of certainly determining that the object to be negated does not exist, or is capable of proving non-existence. So, what is that? It is that the cause of the object being able to appear is not seen, or its own nature, or its pervader. These two are its nature, so not seeing it, or not appearing. Not seeing the result is the reason for obstructing the unobstructed ability of the cause, but in general, it is not necessarily just the cause, and the three just mentioned, without exception, will become negative reasons. Second, regarding the definite cognition that is not other than inference, refuting the object and the dispute about it. First, inferring from the reason that colors, etc., are impermanent, etc., the reason just mentioned, although inference can generally connect impermanence, etc., with its own real object, the self-character.