Tibetan
གཉིས་ཡོད་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་སེམས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དེ་རྗེས་དཔག་ཡིན་ནོ། །ཇི་ ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་ན། ངག་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་གྲུབ་མཐའ་བསྟན་པ་ལ་ཤེས་ཤིང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངག་སྨྲ་བ་དང་གཡོ་འགུལ་ལ་སོགས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ལ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སེམས་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དེ་རྒྱུ་སེམས་ལ་མ་བརྟེན་པར་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་ན་སེམས་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཡང་གཞན་པ་དེའི་རྒྱུད་ན་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་རྗེས་དཔག་དེ་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་བ་ལས་མེ་སོགས་དཔོག་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཇི་སྙེད་པའང་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་འདྲ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀག་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད། །དང་པོ། གལ་ཏེ་རྗེས་དཔག་ནི་གནས་སྐབས་ལ་ལ་དག་ཏུ་ནི་འཁྲུལ་པར་མཐོང་སྟེ་སྐྱུ་རུ་ར་གཅིག་ཟོས་པ་ལས་ཡུལ་ཀུན་གྱི་སྐྱུ་རུ་ར་རོ་བསྐ་བར་དཔོག་པ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་བརྟན་མེད་པས་ཚད་མ་མིན་པར་འདོད་དོ་ཅེ་ན། དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་ཅན་དེ་ནི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་རང་གིས་ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བའི་རྟགས་ལོག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྟགས་ཡང་དག་དེ་ཡང་རྟགས་ལོག་དེ་དང་འདྲ་བར་འཛིན་པ་ཁྱོད་རང་ཉིད་འཁྲུལ་གྱི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པས་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད། །དགག་རྟགས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ། སྒྲུབ་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་གང་ལས་ཡུལ་དུས་འགའ་ ཡི་ཚེ་ལ་དང་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འགའ་ལ་མེ་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཡི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་བུའི་བློ་ངོར་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་དེ་དང་བདག་གཅིག་པ་ཡི་ངོ་བོར་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྲུབ་ལ་གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུ་མེ་ལྟ་བུའམ། རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དག་ལོག་སྟེ་མེད་པར་གྱུར་ན་རྟགས་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་ནི་ཡོད་པར་སྲིད་པ་མིན་པ་ཡིས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་
Chinese
存在二者是成立的，因為他人的心識不是現量，而了知它存在是比量。如何以比量來推知呢？因為能通暢地說話，以及能以言辭來教示宗義，並且能依隨，以及能運用肢體語言等，所以推測此人有心識。因為這樣的言辭如果不依賴因——心識，是不可能產生的，所以心識的自性也必定在他人的相續中成立，因此這樣的比量不是錯亂的。否則，從煙推知火等，如果沒有眾多比量作為量，那是不可能產生的，因為以不欺騙的因果關係，所以從這樣的徵相來推知也是量，因此比量作為量是成立於現量之外的。第二，遮破比量不是量的立宗，分為總說和廣說。第一，如果比量在某些情況下被視為錯亂，例如吃了一個餘甘子（སྐྱུ་རུ་ར།），就推斷所有地方的餘甘子都是澀味的，像這樣可能會錯亂，因此因為不可靠，所以認為不是量。如果這樣說，那麼那樣的錯亂者不是比量，因為你見到的是不具備三相的似因，所以你將真正的因也視為和似因一樣，並不是因為比量本身有錯亂。第二，分為：在立因上沒有錯亂，在遣因上沒有錯亂。第一，如果立因是正確的，那麼在任何情況下都不可能存在錯亂，因為從煙和所作性這樣的因，在某些時間和地點，以及在如同聲一般的某些法，對於如同火和無常一般的所立，在人們的心識中毫無疑問地成立，那是由所立所產生的果，或者與之具有同一本性的本質毫無疑問地確定，從而成立了特殊的隨遍，如果自己的因如同火，或者與自己本性相同的無常等消失不存在，那麼如同煙和所作性一般的因是不可能存在的，因此成立了周遍。
English
The existence of two is established, because the minds of others are not directly perceived, and knowing that they exist is inference. How is it inferred? Because they can speak fluently, and can teach tenets with words, and can follow, and can use body language, etc., so it is inferred that this person has a mind. Because such words cannot arise without relying on the cause—mind, therefore the nature of mind must also be established in the continuum of others, so such inference is not mistaken. Otherwise, if there are not many inferences as valid cognitions, such as inferring fire from smoke, it is impossible to arise, because of the non-deceptive cause-and-effect relationship, so inferring from such signs is also valid cognition, therefore inference as valid cognition is established apart from direct perception. Second, refuting the establishment that inference is not a valid cognition, divided into a summary and a detailed explanation. First, if inference is seen as mistaken in some cases, such as eating one emblic myrobalan (སྐྱུ་རུ་ར།), and inferring that all emblic myrobalans everywhere are astringent, like this it may be mistaken, therefore because it is unreliable, it is considered not a valid cognition. If you say so, then such a mistaken one is not inference, because what you see is a pseudo-reason that does not have the three characteristics, so you regard the true reason as the same as the pseudo-reason, not because inference itself has mistakes. Second, divided into: there is no mistake in the establishing reason, there is no mistake in the negating reason. First, if the establishing reason is correct, then it is impossible for mistakes to exist in any way, because from reasons such as smoke and being made, at some times and places, and for some phenomena like sound, for what is to be established like fire and impermanence, it is undoubtedly established in the minds of people, that is the result produced by what is to be established, or the essence of the same nature as it is undoubtedly determined, thereby establishing a special concomitance, if one's own cause like fire, or impermanence etc. of the same nature as oneself disappear and do not exist, then the reason like smoke and being made cannot exist, therefore pervasion is established.
Tibetan
དེ་ལྟ་བུ་དག་གི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟ་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཡུལ་དུས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུའང་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ལ་དུས་ལ་ལར་མ་འཁྲུལ་ཀྱང་ལ་ལར་འཁྲུལ་སྲིད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ། བལྟར་རུང་བའི་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་དུ་བ་ལྟ་བུའམ་ཡང་ན་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་རྒྱུ་མེ་དང་ཁྱབ་བྱེད་བལྟར་རུང་བ་དག་མཐོང་བའི་རྒྱུ་གཞན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཡུལ་དེ་དག་སྣང་བ་མེད་པ་སྟེ་དེའི་བློ་མི་སྐྱེ་ན་ནི་བལྟར་རུང་གི་ངོ་བོ་དེ་དང་། དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱའང་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་ངེས་སུ་འགྲུབ་པས་དགག་རྟགས་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་འདི་ཙམ་གྱིས་དགག་རྟགས་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དོན་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ་བལྟར་རུང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འབྲེལ་ཡུལ་ལོག་པས་འབྲེལ་ཟླའང་འབྱུང་མི་རིགས་པ་དང་། འགལ་དམིགས་ཀྱང་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ ཏེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུ་སྤྱི༷་ཡི་བློ་ནི་ཚད་མ་མིན་པར་འདོད་ན། ད་ལྟ་དབང་བློས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ལས་གཞན་མཐའ་དག་མེད་པ་ཉིད་དུ་དོན་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱོད་རང་གིས་འདོད་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ད་ལྟ་རང་གིས་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ན་མེད་པའི་རང་གི་དོན་སྙིང་དང་ཡོ་བྱད་གནས་གྲོགས་གཉེན་འཁོར་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡུལ་དུས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་པའང་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་རང་མཚན་འཛིན་པ་མིན་ན་དེ་ཀུན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་ད་ལྟ་རང་གིས་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་ཡང་དེ་དག་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་གཞན་དུ་ནི་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ཡོད་པས་སོ་ཤེ་ན། དུས་གཞན་དུ་ན་དབང་བློས་མངོན་སུམ་རྟོགས་ན་ཡོད་ཅིང་མ་རྟོགས་ན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་མེད་དུ་འཇོག་པ་དེ་འཐད་པ་མིན་ཏེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་དང་ས་བོན་གྱིས་འབྲས་
Chinese
凡是见到具有那样性质的事物，不仅是现在见到的这个情况，而且在所有其他的时间和地点也一定是具有那样确定性质的，因为这是事物的规律，就像火的热性一样，所以有时不会错乱，但有时可能会错乱，这是在任何情况下都不可能的。第二，可以观察到的法的自性，如烟，或者说是它自身的原因，即原因火和遍及者可以观察到的事物，即使有其他见到的原因，如感官等，但这些事物不显现，即不生起对它的认知，那么可以观察到的自性，以及与它具有的，即有关联的结果和遍及物又怎么会有呢？因此，可以确定在任何情况下都是没有的，所以在否定推理上没有错乱。仅仅通过原因和自性，就实际上概括了所有其他的否定推理，即由于可以观察到的事物自身的自性和关联处所相违背，所以关联的伴随也不会产生，并且矛盾对立最终也会成为显现可能而未显现。第二，如果推理不是量，那么就会有非常大的过失，对真实和对它的回答进行驳斥。第一，推理是错乱的，因为它是以共相为对象的，如果认为共相的认知不是量，那么实际上就会得出除了现在感官所直接认识到的之外，一切都不存在的结论，例如你所认为的来世的事物。也就是说，现在自己没有在直接认知的对象中的自己的财产、用具、住所、朋友、亲戚眷属等等，以及其他时间地点的许多事物，认为它们存在是执着于共相，而不是执着于自相，那么这些都会变得不存在，因为现在没有被直接认知到，由于承认通过共相的方式认为存在是错乱的。第二，如果现在自己没有通过直接认知把握住，但那些事物不会变得不存在，因为现在隐藏的事物，感官在其他时间是可以直接认识到的，如果这样说，那么在其他时间感官直接认知到就存在，没有认知到就不存在，通过这种方式来确定存在与不存在是不合理的，因为感官是有色法的，而种子和果
English
Whatever is seen as having such a nature, not only in the present circumstance of seeing, but also in all other times and places, it must be of such a definite nature, because it is the law of things, like the heat of fire, so sometimes it will not be confused, but sometimes it may be confused, which is impossible in any case. Second, the nature of the observable dharma, such as smoke, or the reason for it itself, that is, the cause fire and the pervasive observable things, even if there are other causes of seeing, such as the senses, but these things do not appear, that is, the cognition of it does not arise, then how can there be the nature of the observable, and the result and the pervasive that are related to it? Therefore, it can be determined that it does not exist in any case, so there is no confusion in negative inference. Only through cause and nature, all other negative inferences are actually summarized, that is, because the nature of the observable itself and the place of association are contradictory, the accompanying association will not arise, and the contradictory opposition will eventually become apparent but not apparent. Second, if inference is not valid, then there will be very great faults, refuting the truth and the answer to it. First, inference is confused, because it is aimed at the common phase, if it is considered that the cognition of the common phase is not valid, then in fact it will be concluded that everything other than what is directly recognized by the senses now does not exist, such as the things of the afterlife that you think. That is to say, now that one's own property, utensils, residence, friends, relatives, etc., which are not in the object of direct cognition, and many things in other times and places, are considered to exist as clinging to the common phase, not clinging to the self-phase, then these will become non-existent, because they are not directly cognized now, because it is admitted that thinking that existence is a mistake through the way of the common phase. Second, if one has not grasped it through direct cognition now, but those things will not become non-existent, because the hidden things now can be directly recognized by the senses at other times, if you say so, then it is reasonable to determine existence and non-existence in terms of existence if the senses directly recognize it at other times and non-existence if they do not recognize it, because the senses are colored, and the seeds and fruits