Tibetan
གས་ཀུན་གྱིས་གོ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན། བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་རང་ལྡོག་ནི་ཐུན་མིན་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཞན་སེལ་དེའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དངོས་པོའི་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བས་འཇུག་ཚུལ་དང་། །དངོས་མེད་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བས་འཇུག་ཚུལ་བསྟན། །དང་པོ་ལ། དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པ་སེལ་བར་འཐད། །དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་རྗོད་བྱེད་སེལ་བར་འཐད། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། །དང་པོ་ལ། དགག་སྒྲུབ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་དང་། །སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་ཐལ་ཕྱིར་སེལ་བར་སྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། སྤྱི་ཡི་ཚུལ་དང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས། །དང་པོ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་དེ། ཡུལ་ཅན་རང་འཛིན་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ན། ཡུལ་དེ་ལ་སྒྲ་རྟོག་ནས་བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུ་སོགས་ཚད་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་གཟོད་བརྟག་པར་བྱ་བ་གང་ཞིག །སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཆ་ཤས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ཇི་ཙམ་གྱུར་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་དེ་ལ་རང་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་གཅིག་པུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མཐོང་མ་མཐོང་ཆ་གཉིས་མི་སྲིད་པའི་རིགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་ལ་ཁ་ཅིག་མ་མཐོང་བའི་ཆ་ཡོད་ན་དེ་དང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བུམ་པ་མཐོང་བས་དེའི་བྱས་མི་རྟག་ཀྱང་སྣང་བས་མཐོང་ན། བུམ་པ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བུམ་པ་མཐོང་བ་ན་དེའི་སྟེང་གི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཀུན་མཐོང་བ་ཡིན་ཀྱང་། གཟུགས་དཀར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ལས། ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ སྣང་བ་ལྟར། གལ་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་བ་ན་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་སོགས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མི་རྟག་པར་མ་ངེས་ཤིང་། དངོས་པོ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་རྟག་པ་སོགས་སུ་སྦྱོར་བའམ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཞིག་ན་ཁྱེད་བདེན་ཀྱང་། འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྟག་འཛིན་སོགས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་མི་དགོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཉ་ཕྱིས་དང་དངུལ་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། ཉ་ཕྱིས་མཐོང་ཚེ་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱང་འདྲ་བ་ལས་རང་བློ་འཁྲུལ་བའོ། །དེ་བཞིན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དོན་ལ་མ་འདྲེས་ཤིང་དབང་མངོན་གྱིས་ཀྱང་འདྲེས་པར་མཐོང་མི་ཤེས་ནའང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་བྱུང་བ་དང་། ནང་གི་བློ་མི་གསལ་ཞིང་གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་བསླད་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུས་གེགས་བྱས་ཏེ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆ་གཅིག་ལ་སྣང་མི་སྣང་གཉིས་མེད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྒྲ་ལྟ་བུ་གང་ཞིག་མཐོང་བ་ཡིས། དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་། འཁྲུལ་པས་གེགས་བྱས་ཏེ་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མཐོང་བ་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་སོགས་སུ་ངེས་པར་མི་བྱེད་པས་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། རྟགས་འཇུག་པ་ནི་སེལ་བ་ཡིན་པར་འཐད། །རྟགས་མི་འཇུག་ཀྱང་སེལ་བ་ཡིན་པར་བསྟན། །དང་པོ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པས་འཇུག་པ་ལ་མཐོང་མ་མཐོང་གི་ཆ་མེད་ལ་རྟོག་པ་སེལ་འཇུག་ལ་ཡོད་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དེར་མ་ཟད། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོའི་རང་མཚན་སྒྲུབ་པའི་ སྒོ་ནས་འཛིན་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཅིག་ངེས་པར་གྱུར་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཀུན་འཛིན་པར་ཐལ་ཏེ་རིགས་པ་སྔར་བཞིན། འདོད་ན་རྗེས་དཔག་གཞན་དོན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་སོ་ཟེར་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དེས་སྒྲ་རྟག་པ་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་སེལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། རྗེས་དཔག་དེས་རང་ཡུལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཅན་མིན་པས་ན་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་གཞན་སེལ་བའམ་དགག་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཉེས་པ་འདི་ནི་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཡུལ་སེལ་བ་ཐ་དད་དུ་རུང་བས་སོ། །རྗེས་དཔག་སེལ་བས་འཇུག་པ་དེ་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རྟགས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་མིན་གཅོད་པའམ་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་སོ། །གློ་བུར་བའི་རྗེས་དཔག་གིས་མ་ངེས་ཏེ་དེ་ལ་སྔར་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། གློ་བུར་དུ་བ་མཐོང་ཡང་དེས་ཕྱོགས་མེ་མེད་དུ་འཛིན་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་བསལ་བྱ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ལས་གཞན་དུ་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་དཔག་དེས་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པར་འདོད་ན་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། དེ་ལས་མ་གྲུབ་པ་གཞན་མི་རྟག་སོགས་རྟགས་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་རིགས་པ་སྔར་བཞིན། དེས་ན་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །གཉིས་པ་རྟགས་མི་འཇུག་ཀྱང་རྟོག་པ་ཡིན་ཕན་ཆད་སེལ་འཇུག་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ། མངོན་སུམ་གྱིས་དྲངས་བའི་ངེས་ཤེས་ལ་སེལ་བ་མེད་དེ། དེའི་སྒྲོ་འདོགས་ནི་སྔར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཟིན་ པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་འགའ་ཞིག་ལའང་རྗེས་སུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡི་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོ༷ག་པའམ་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་རང་མཚན་འཛིན་པའི་རྟོག་མེད་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཡུལ་དེ་སྔོ་མིན་སོགས་གཞན་གྱི་ཆ་ཉིད་དུ་སྒྲོ༷་མ་བཏགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྔོ་མིན་སོགས་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་ནི་སྔོ་མིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཡིད་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་གནས་མི་སྲིད་པས་ན། ངེས་ཤེས་འདི་ནི་བཟློག་ཕྱོགས་སྒྲོ༷་འདོགས་པ་དེས་དབེན་པའམ་སེལ་བ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ་ཅེས་བྱ་བར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྒྲ་བློ་རྣམ་གྲངས་པར་ཐལ་བ་ལ། དངོས་དང་དེ་ཡི་ཉེས་སྤོང་ལན་དགག་པ། དང་པོ། སྒྲ་ལ་རྟག་པ་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་སྒྲོ༷་འདོགས་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ཡི་རྟོག་པ་དང་། དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡང་དེ་སྙེད་ཁོ་ནའམ་དེ་སྙེད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ངེས་ན་སྒྲ་བློ་དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་འཐད་ཀྱི། གཞན་དུ་སེལ་བྱ་ཐ་དད་མིན་ན་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་པ་སྟེ་སྒྲ་རང་མཚན་གྱི་སྟེང་ན་ཆ་ཤས་མེད་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་དེ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའམ་དེ་ཤེས་ཀྱི་བློ་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་པས་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་གཅོད་ན། སྒྲ་བློ་དེ་དག་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནམ་ཡུལ་ཐ་དད་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་བློ་ལ་གོ་བྱ་ཐ་དད་མེད་པར་རྣམ་གྲངས་པ་ནི་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་བརྗོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གོ་བ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ཕ་རོལ་གྱིས་ཉེས་པ་དེ་མི་འཇུག་པའི་ལན་བསྟན་པ་འགོག་པ་ནི། མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་གང་གི་ལྟར་ན་མར་གྱི་གོང་བུ་ལ་ཏིལ་འབྱར་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ནང་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པ་དེ་དག་བློས་འཛིན་པའི་ཚེ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་
Chinese
由于不是所有人都能理解，所以要知道，像“所作是无常”这样的自反，是以非共同的差别方式存在的。第二，详细解释遣除他法的差别，即说明以排除事物之声识而进入的方式，以及以排除非事物之声识而进入的方式。第一，事物之境的有境分别应排除，事物之境的言说应排除。第一，排除事物和对它的争论两种。第一，成为同时证悟否定和肯定，以及声音和智慧成为多种，因此成立排除。第一，总的方面和个别两种。第一，像声音这样的事物的自性，或者说它的本质，如果是被有境自执的知识所显现的，那么，对于那个境，从声音的分别开始，像所作是无常等等，后来的量需要考察什么呢？以前没有见过的部分还有什么呢？没有了。因为在显现的境中，生处的物质，与其自身和本质无差别的一切法，都在事物自身上，唯一地、无部分地存在。因此，以理智来说，不可能有见与不见两种部分。如果有些部分是见到的，有些部分是未见到的，那么它就与那个不同了。如果见到瓶子，也因为显现而见到它的所作是无常，那么就不需要推理来证明瓶子是无常了。这样，见到瓶子时，瓶子上的所作是无常等等，虽然见到所有与其本质相同的东西，但是由于见到白色等相似的法，就像贝母显现为银子的样子。如果见到形色，由于出现其他相似之处等错觉的原因，不能确定为无常，并且不对那个事物施加或附加其没有的功德，如常等，那么你是对的。但是，为了避免被错觉所迷惑而产生的颠倒的常执等，不需要以理证来证明。这是因为贝母和银子互相不混合地存在。见到贝母时，完全没有直接在贝母上见到银子，只是因为相似而使自己的心产生错觉。
English
Since not everyone can understand it, it should be known that the self-reflexive, such as "what is made is impermanent," exists in a non-common, differentiated way. Second, to explain in detail the distinctions of excluding others, that is, to explain the way of entering by excluding the sound consciousness of things, and the way of entering by excluding the sound consciousness of non-things. First, the object-possessing distinction of things should be excluded, and the expression of the object-possessing of things should be excluded. First, there are two ways to avoid things and disputes about them. First, it becomes simultaneous to realize negation and affirmation, and sound and wisdom become diverse, thus establishing exclusion. First, there are two aspects: the general and the particular. First, the nature of a thing like sound, or its essence, if it is manifested by the knowledge of self-grasping with an object, then for that object, starting from the distinction of sound, what do the later validities, such as what is made is impermanent, need to examine? What other parts have not been seen before? There are none. Because in the manifested realm, the substance of the birth place, all the dharmas that are non-different from itself and its essence, exist on the thing itself, uniquely and without parts. Therefore, it is impossible to have two parts, seen and unseen, by reason. If some parts are seen and some parts are not seen, then it will be different from that. If seeing a vase, one also sees its made-is-impermanent because of manifestation, then there is no need to reason to prove that the vase is impermanent. Thus, when seeing a vase, although one sees all things on the vase that are identical in essence, such as made-is-impermanent, etc., it is because of seeing similar dharmas such as white color, just like mother-of-pearl appearing as silver. If seeing form, it cannot be determined as impermanent due to the reasons of illusion such as the appearance of other similarities, and if one does not apply or add other qualities that the thing does not have, such as permanence, etc., then you are right. However, in order to avoid the inverted clinging to permanence, etc., caused by being deceived by illusion, it is not necessary to prove it with reason. This is because mother-of-pearl and silver exist without mixing with each other. When seeing mother-of-pearl, there is absolutely no direct seeing of silver on mother-of-pearl, but one's own mind is confused because of the similarity.
Chinese
同样，即使不能通过感官直接区分前后瞬间，但外境相似的事物不断出现，以及内在心识不清明、被恶劣宗派玷污等内外错乱之因造成障碍，从而产生错误的执着。因此，对于一个事物来说，不存在显现与不显现两种情况，因为无论看到声音之类的任何事物，实际上就等同于看到了与其本质相同的一切功德，如所作、无常等。然而，由于错乱造成的障碍，颠倒地进行虚构，虽然看似看到了声音的无常等，但并不能确定声音就是无常的。因此，像用声音是无常的作为理由来进行论证，也是完全合理的。这是总结的偈颂。第二部分是：理由的运用在于遣除，这是合理的。理由的不运用也显示为遣除。第一点是：正如前面所说，在通过论证进行运用时，不存在见与不见的区别，但在通过分别念进行遣除和运用时，存在见与不见的区别。不仅如此，如果从随后的推论中，通过证明事物的自相来进行执着，那么由于必须确定一个被证明的法，就会导致执着于与该被证明法本质相同的一切法，道理和之前一样。如果承认这一点，那么其他的推论就变得没有意义了。如果有人说，那么你也会面临同样的境况。答案是不相同，因为通过推知声音是无常的推论，仅仅是证明了声音与常法相违背的遣除。由于该推论不是通过显现其自境的方式来进行证明的，因此，说推论的对境是遣除或其他否定，不会导致这种过失，因为虚构的对境可以不同。正如前面所说，推论是通过遣除来进行运用的，因此，所有的理由都被宣扬为是断定非此或遣除虚构的对境。如果有人认为，突发的推论是不确定的，因为它之前没有虚构。即使突然看到烟，它也会遣除某处没有火的执着，因此并非没有需要遣除的事物。如果我们也像您一样，认为推论是通过证明自相的事物的方式来进行执着，那么如果作为有法的事物，如声音等成立，那么还需要用其他的理由来证明其他未成立的事物，如无常等吗？
English
Similarly, even if one cannot directly distinguish between prior and subsequent moments through sensory perception, the continuous appearance of similar external objects, and internal factors such as unclear consciousness and defilement by negative philosophies, create obstacles due to internal and external confusion, leading to incorrect clinging. Therefore, for a single phenomenon, there is no duality of appearance and non-appearance. Because when one sees something like sound, it is actually the same as seeing all qualities that are of the same essence, such as being produced and impermanent. However, due to the obstacles caused by confusion, one fabricates in a reversed manner. Although it seems that one sees the impermanence of sound, one cannot ascertain that sound is impermanent. Therefore, it is entirely reasonable to use the reason that sound is impermanent as a means of proof. This is the concluding verse. The second part is: The application of reason lies in elimination, which is reasonable. The non-application of reason is also shown to be elimination. The first point is: As mentioned earlier, when applying through proof, there is no distinction between seeing and not seeing, but when applying through conceptual elimination, there is a distinction between seeing and not seeing. Moreover, if one clings to the self-character of phenomena through subsequent inference, then because one must ascertain one object to be proven, it would follow that one clings to all phenomena that are of the same essence as that object to be proven, the reasoning being the same as before. If one accepts this, then other inferences become meaningless. If someone says, "Then you will face the same situation." The answer is no, because the inference that realizes sound is impermanent only proves the elimination of sound being permanent. Since that inference does not prove through the appearance of its own object, saying that the object of inference is elimination or other negation does not lead to this fault, because the object of fabrication can be different. As explained earlier, inference is applied through elimination. Therefore, all reasons are proclaimed to be the objects of determining what is not this or eliminating fabrication. If someone thinks that sudden inference is uncertain because there was no fabrication before, even if one suddenly sees smoke, it eliminates the clinging that there is no fire somewhere, so it is not that there is nothing to be eliminated. If we, like you, think that inference clings through the way of proving the self-character of phenomena, then if the subject of the proposition, such as sound, is established, then what need is there to prove other unestablished phenomena, such as impermanence, with other reasons?