Tibetan
་རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་བྱས་གཏན་ཚིགས་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བའམ་ཁྱབ་པའམ་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དེ་ཡང་གསུང་རབ་ཉིད་ལས་གསལ་བར་བཤད་པ་ཡིན་པས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚད་མ་ཞེས་རང་བཟོར་བྱས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རིགས་ཤིང་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཚད་མའི་ཚུལ་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་ལས་གྲུབ་པས་ན་གཞན་ཐ་དད་པར་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་སྐབས་གྲུབ་པའོ། །༄༅། །ད་ནི་གཉིས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ། །འཇལ་བྱེད་ཚད་མ་རང་ཉིད་བཤད། །ཚད་མ་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་བཤད། །དང་པོ་ལ། གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལོག་རྟོག་དགག །མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད། ། དང་པོ་ལ། ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ། །དེར་མ་ངེས་པར་འདོད་པ་དགག །དང་པོ་ལ། ཚད་མས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས། །མཐར་ཐུག་འཇུག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ལ། གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན། །རྟགས་འགོད་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཚད་མའི་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་མཚན་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བཟློག་ནས་ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐབས་འདིར་སྟོན་པ་ལ། དང་པོ་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པས་ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་པུར་འདོད་ལ། གྲངས་ཅན་པས་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་གསུམ་དང་། རིགས་པ་ཅན་པས་དེ་གསུམ་དང་དཔེ་ཉེར་འཇལ་དང་བཞི་དང་། རྒྱལ་དཔོགས་པས་དེ་བཞི་དང་དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དང་དྲུག་ཟེར། ཙ་ར་ཀ་བས་རིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དང་སྲིད་པ་དང་ཞེས་གྲགས་པ་དང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རང་ལུགས་ལ་ཡུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། མངོན་གྱུར་མིན་པའི་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་འཇལ་གྱི་ཚད་མའང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཡུལ་དེའི་དོན་རང་མཚན་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་ལ། ལྐོག་གྱུར་དེའི་སྤྱི་མཚན་བཟུང་ནས་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་བ་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་མི་སླུ་བར་ནུས་ཀྱི་གཞན་མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་
Chinese
原因是，作为能立之因的那个标志，对于要证成的法不颠倒的理由。像坏灭之法那样作为要证成的法，周遍于作为生起正因的自性，因为这是所要阐述的，所以标志、法之间的关系或者周遍或者随行、违逆，那些也都是从佛经本身中清楚阐述的，因此，把与佛经的意义相异的正量说成是自己编造的，那是什么也没有的。因为一切佛语都非常合理并且是正量，所以正量的道理唯独是从那里面成就的，因此不要认为是其他的。在《释量论》的偈颂中，在名为“正量成就”的第二品释文中成就了。 现在是第二现量。解释能量的工具本身。解释能量的果。第一，破斥数量和行境的邪分别。解释现量自己的体性。 第一，确立能量必定是二。破斥不确定为二的观点。第一，能量所量必定是二。确立最终的行境为一个。第一，显示确定为二的理由。确立立宗的同品。 第一，一般来说，从破斥对于能量的数量、行境、相和果的邪分别入手，在此处显示能量的真实面目。首先，对于数量和行境的邪分别是指：顺世外道认为能量只是现量；数论派认为现量、比量、圣言量是三种量；正理派认为那三种量加上譬喻量是四种量；胜论派认为那四种量加上意义推知量和非有量是六种量。声明派认为有道理和不观察和存在和名为著名和思考等等，还有其他的量存在。自宗认为，由于所量是显现之境和非显现之境这二者是确定的，因此衡量它们的能量也确定是现量和比量这二者。现量是以见到境的自相的方式来衡量的，而隐蔽之境是以执取它的共相的方式来衡量的，除此之外别无他法。而且，如果具有比量的能量，就能像衡量的那样不欺骗，否则没有不欺骗的理由，因此确定只有这二者。
English
The reason is that the sign, as the cause of establishment, is the reason for not being mistaken about the dharma to be proven. Like the law of destruction as the dharma to be proven, it pervades the nature of arising as the cause of reason, because this is what is to be explained, so the relationship between the sign and the dharma, or the pervasiveness, or the following and the reverse, those are also clearly explained from the scriptures themselves, therefore, to say that the valid means different from the meaning of the scriptures is self-made, that is nothing. Because all the Buddha's words are very reasonable and are valid means, so the principle of valid means is only accomplished from that, so do not think of it as other. In the verses of the Commentary on Valid Cognition, it is accomplished in the commentary on the second chapter called "Accomplishment of Valid Cognition." Now is the second direct perception. Explain the tool of measurement itself. Explain the result of the valid means. First, refute the wrong conceptions of number and scope. Explain the nature of direct perception itself. First, establish that valid means must be two. Refute the view that it is not certain to be two. First, the object to be measured by valid means must be two. Establish that the ultimate scope is one. First, show the reason for determining it to be two. Establish the homogeneity of the thesis. First, in general, starting from refuting the wrong conceptions about the number, scope, characteristics, and results of valid means, here, the true nature of valid means is shown. First, the wrong conceptions about number and scope are: the Lokayata believes that valid means is only direct perception; the Samkhya believes that direct perception, inference, and scripture are three valid means; the Naiyayikas believe that those three valid means plus analogy are four valid means; the Vaisheshikas believe that those four valid means plus implication and non-existence are six valid means. The Charvaka believes that there are reason and non-observation and existence and named famous and thinking and so on, and there are other valid means. The self-system believes that since the object to be measured is the manifest object and the non-manifest object, these two are certain, therefore, the valid means to measure them is also determined to be only direct perception and inference. Direct perception measures by seeing the self-characteristic of the object, while the hidden object measures by grasping its common characteristic, and there is no other way. Moreover, if it has the power of inference, it can not deceive as it measures, otherwise there is no reason not to deceive, so it is certain that there are only these two.
Tibetan
སོ། །གཉིས་པ་གྲངས་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་འགོད་པ་ལ། རྩ་བའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་དང་། །རིགས་ པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའོ། །དང་པོ། གཞན་དག་ན་རེ། གཞལ་བྱ་ནི་རང་མཚན་གཅིག་པུ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་གཅིག་ཡིན་པར་འོག་ནས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་མི་ཁེགས་ཏེ། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་སྣང་ཡུལ་དེ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་གྱུར་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རང་མཚན་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དོན་རང་མཚན་མིན་ཏེ་དེ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས་དོན་རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མོས་པའམ་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྲ་ཤད་སོགས་དོན་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཡང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ། གཞན་ཡང་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱའི་ཡུལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྤྱི་མཚན་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདྲ་བ་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། རང་མཚན་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་མི་འདྲ་བ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྤྱི་མཚན་ནི་རྟོག་པ་དང་སྒྲ་ཡི་དངོས་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། རང་མཚན་ནི་དེ་དག་གི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་གཟུང་ཡུལ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བརྡ་དང་ ཡིད་བྱེད་སོགས་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་ན་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་། བརྡ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་མེད་ན་རང་མཚན་འཛིན་པའི་བློ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་གྲུབ་པའི་རྟགས་སམ་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། ཁྱད་ཅན་གཞལ་བྱ་གཉིས་པོ་བཤད། །དེ་གཉིས་མི་འདྲའི་ཁྱད་པར་བསྟན། །དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད། །དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་བཀོད་པ་དེ་དག་མི་འགྲུབ་བོ་སྙམ་ན་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཆོས་ཅན་གཞལ་བྱ་གཉིས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་དང་མི
Chinese
索。第二，关于确定为二的量之所量之理，分根本理说明和另外的理说明。第一，其他人说，量之所量唯是自相，因为仅仅是士夫的趣入和退出的对境，所以量之所量不确定为二。如果这样说，趣入境是自相，这在下面也将要阐述。仅仅凭此并不能遮遣暂时二量的事实上的量之所量确定为二，因为量之所量存在二者是由事实力量所成立的缘故。如何成为二量之所量的显现境，即能起作用和不能起作用，这二者互相相违，所以不可能成为一。如果这样，毛发和二月等也显现为现量，因此将成为能起作用的自相的过失。毛发等不是事实上的自相，因为仅仅是无有毛发等的明亮显现，而没有认为是事实自相的实物。如果认为毛发等在事实上成立，那么也将不是错觉。第二，另外，事实上的量之所量的境有二者的差别，从境自身的体性的角度来说，总相是以境、时、相混合的方式，显现为相似的共同之处；自相是互相不随顺的，不相同，没有共同之处。又从有境的角度来说，总相是分别念和声音的事实境；自相不是它们的境。又从因的角度来说，从所取境之外的其他因，如名言和作意等仅仅存在时，则有执持总相的心识；名言等存在，但如果没有所取境的自相，则没有执持自相的心识。因此，通过这些不同的方式，确定量之所量为二的标志或理由已经成立。第三，分说差别性的量之所量二者，显示二者不相同的差别。第一，分说量之所量的体性，遣除对此的争论。第一，如果认为确定量之所量为二的标志不成立，那么为了成立它的法，首先要确定作为有法的事实上的量之所量二者是什么，然后才能说明它能起作用和不
English
So. Second, regarding establishing the sign of being certain as two objects of measurement, there are the explanation of the fundamental reasoning and the explanation of other reasonings. First, others say, "The object of measurement is only the self-characterized, because it is only the object of a person's entering and withdrawing, so the object of measurement is not certain as two." If so, that the object of entering is self-characterized will also be explained below. Just by that, it is not refuted that the actual object of measurement of the two valid cognitions in the present situation is certain as two, because the existence of two objects of measurement is established by the power of reality. How is it that the appearing object of the two valid cognitions is capable and incapable of performing a function, and since these two are mutually exclusive, they cannot be one. If so, then hair and double moons, etc., also appear clearly as manifest, so there would be the fault of being a self-characterized entity capable of performing a function. Hair, etc., are not self-characterized entities, because there is only a clear appearance of their absence, and there is no belief or desire that they are actual self-characterized entities. If it is asserted that hair, etc., are established in reality, then they would not be illusions either. Second, furthermore, there is a difference between the objects of actual measurement, because from the point of view of the nature of the object itself, the general characteristic appears as similar and common in the way that the object, time, and aspect are mixed; the self-characterized is that which does not follow each other, is dissimilar, and is not common. Also, from the point of view of the subject, the general characteristic is the actual object of thought and sound; the self-characterized is not their object. Also, from the point of view of the cause, when other causes besides the apprehended object, such as conventions and attention, etc., are merely present, then there is the mind that grasps the general characteristic; even if conventions, etc., are present, if there is no self-characterized apprehended object, then there is no mind that grasps the self-characterized. Therefore, it is through these different aspects that the sign or reason for establishing the object of measurement as two is established. Third, explain the two objects of measurement that are distinct, and show the differences between the two that are not the same. First, state the definitions of the two objects of measurement, and refute the objections to them. First, if it is thought that the signs that establish the object of measurement as two are not established, then in order to establish its property, first identify what the two actual objects of measurement are as the subject, and then explain that it is capable and not