Tibetan
། །ཞེས་སོགས་ གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དབང་འབྲིང་གི་དོན་དུ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་སོགས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། དབང་རྣོན་ལ་རང་ལུས་ལ་གནས་སོགས་སུ་བཞག་པ་དང་དེའི་རྩ་ཁམས་དཔའ་མོ་དང་དཔའ་བོར་གསུངས་ཏེ། སྡོམ་འབྱུང་ལས། རང་ལུས་རྩ་ཡི་གཟུགས་ལ་འདིར། །གནས་ཀྱི་མིང་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས། །དེ་གཟུགས་ལྷ་ཡི་རྣམ་པ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་གོང་བུའི་དངོས། །ལུས་འདི་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་མཚུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་འབྲིང་གིས་རང་ལུས་ཉིད་གནས་དང་ལྷའི་ངོ་བོར་མོས་པས་བསྒོམ་པ་དང་། དབང་རྣོན་རབ་ཀྱིས་ཐབས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ལུས་གནས་ཀྱི་རླུང་ཁམས་འཆིང་བ་ལས་ནང་གི་ས་ལམ་བགྲོད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་ལས་གྲོལ་བའི་རིམ་པས་རབ་དགའ་ལ་སོགས་པའི་ས་བགྲོད་པ་ལ་གནས་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་བརྗོད་ལས། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་འདི་ཉིད་དུ། །ཐུགས་རྗེ་ལྡན་རྣམས་རྣམ་པར་གནས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན། །འགྲོ་བ་གསུམ་པོའང་འདི་ཉིད་དུ། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །གནས་སོགས་འདི་ཁོ་ན་ལ་གནས། །དེ་བས་དེ་རུ་བསྐོར་བ་ཡིས། །སྐྱོ་བྱ་དེ་ཉིད་ཅན་གྱིས་མིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་མེད་གྱུར་ན། །དེ་རྣམས་བསྐོར་བས་ཅུད་ཟད་མེད། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ལྡན་གྱུར་ན། །དེ་རྣམས་བསྐོར་བས་ཅི་ཞིག་དགོས། །ཕྱི་རོལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམས། །བསྐོར་བས་ཁམས་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་བས་ཕྱི་རོལ་སྤངས་ནས་ནི། །རྣལ་འབྱོར་རོལ་པས་གནས་པར་བྱ། །དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ། །རྣམ་དག་ཡེ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །ཐུགས་རྗེས་ཁྱབ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །དེ་རྣམས་དགྱེས་པས་དངོས་གྲུབ་མཆོག །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་སྩོལ་བར་མཛད། །ཅེས་དང་། རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་དམིགས་ཏེ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་པུ་བསམ། །ལྐུགས་པའི་དངོས་པོར་རབ་འགྱུར་པས། །ཟླ་དྲུག་ ཙམ་གྱིས་ངེས་པར་ནི། །རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིས་ཉེར་བསྟེན་པའི། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་འདི་གསལ་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་མཆོག་མཐོང་ནས། །རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ལེགས་འདུས་ཏེ། །པདྨའི་འབྱུང་གནས་ཉམས་དགའ་བར། །ངང་པའི་ཚོགས་འདུ་ཇི་བཞིན་ནོ། །དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་དངོས་སུ། །འགྱུར་བ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །མིག་འཕྲུལ་མཁན་བཞིན་འཇིག་རྟེན་དུ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་རྣམས། །སེམས་ནི་དག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་གསོལ་འདེབས། །ཅེས་མན་ངག་སྙེ་མར་དྲངས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ས་བཅུ་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པར་ས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དངོས་མིན་ཏེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུར་བཏགས་པའོ། །ཞེས་ཟེར་ཀྱང་མན་སྙེ་དང་། བྷ་བ་བྷ་དྲ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་རྣམས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གསུངས་པས་གནོད་དོ། །ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ལུགས་ཀྱི་ས་བཅུ་པ་ལ་བཅུ་པ་ཙམ་དང་། ཁྱད་པར་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གསུམ་ལས། བར་ཆད་མེད་ལམ་སྔགས་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་བཅུ་གཅིག་པ་དང་། དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་འོད་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ཤཱནྟི་པ་སོགས་ཀྱི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་དང་། ཀུན་ཏུ་འོད་བཅུ་གཉིས་པ་ཡིན་ཞེས་འདོད་ཀྱང་དབུགས་འགགས་ཚུལ་དང་མི་འགྲིག་ཅེས་བླ་མ་ཁ་ཅིག་གསུངས་སོ། །ཡང་མངོན་བརྗོད་བླ་མ་ལས། རབ་དགའ་ལ་སོགས་ས་བཅུ་དང་། །དཔེ་མེད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །རྡོ་རྗེའི་ས་ནི་བཅུ་གསུམ་པ། །ཞེས་དང་། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསྟན་པ། །སར་གྱུར་དེ་ནི་བཅུ་གསུམ་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལ་ཨ་བྷ་ཡས་ཚོགས་ཀྱི་ས་དང་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་སྟེ་བཅུ་གསུམ་ དུ་མཛད་ལ། ཡང་ན་ས་བཅུའི་ཁྱད་པར་ལམ་ནི་དཔེ་མེད་ཀྱི་ས་དང་། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་གྱི་ས་ཡིན་པར་འདོད་དེ། མན་སྙེ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ཞེས་པས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་ལྷན་ཅིག་བཅུ་གཉིས་པ་དང་ལས་དང་པོ་པའི་ས་དང་བཅས་པས་བཅུ་གསུམ་ཟེར་ཀྱང་འགྲིག་དཀའ་ལ། དོན་གྱི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་དེ་ལ་དཔེ་མེད་པ་སོགས་གསུམ་མམ། རྒྱུད་སྡེ་ཆེན་པོ་གཞན་ལས། ཀུན་ཏུ་འོད་དང་མ་ཆགས་པདྨ་ཅན་དང་། ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ས་ཞེས་ས་བཅུ་གསུམ་གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་འདི་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡིན་པར་ཁྱད་མེད་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་ལྡོག་ཆས་དབྱེ་བར་ཀུན་མཁྱེན་རོང་ཟོམ་པ་སོགས་བཞེད་དོ། །ཁ་ཅིག་སྔགས་ལམ་བསྣོན་མ་མ་བཏབ་པར་མདོ་ཁོ་ནའི་ལམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་ཀུན་ཏུ་འོད་བསྟི་གནས་ཀྱི་སའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བཏགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བཤད་དགོས་པར་མངོན་ནོ། །ཡང་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས་ས་བཅོ་ལྔ་གསུངས་པ་ནི། དང་པོ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་། དེ་ནས་གཉིས་པ་རབ་དགའ་སོགས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་བར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་བཅུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། ཀུན་ཏུ་འོད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་འོད་ནི་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ས། ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འཐོབ་པའི་འོད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་ས། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པའི་འོད་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ས་སྟེ། དེ་ཀུན་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་ལས། །སར་ནི་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ས་ཡི་གྲངས་མང་ཉུང་གསུངས་ཚུལ་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་ལ་གནད་གཅིག་པ་ཡིན་ ལ། རྒྱུད་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་སའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་གསུངས་པ་ཡང་དོན་གྱི་དགོངས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགལ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྐབས་འདིར་ས་བཅུ་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་རླུང་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་འགགས་པའི་རིམ་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ས་བཅུ་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་འཕོ་རླུང་མཐའ་དག་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་འགགས་པའི་འབྲས་བུའི་ས་ལའང་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་འོང་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩིབས་གནས་རྣམས་ནི་ས་དང་པོ་ཀུན་དུ་འོད་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་མཛེས་པའི་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་དུ་གཞུའི་དུས་སྦྱོར་ལ་གཡོན་པའི་རྩར་སྲོག་འབབ་པ་འགགས་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་རྒ་ཤི་འགགས་པ་དང་སྦྱར་ལ། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོའི་ཕྱོགས་བྲལ་གྱི་རྩིབས་རྣམས་ཉེ་བའི་གནས་རྣམས་ཏེ། ནང་དུ་སྡིག་པའི་དུས་སྦྱོར་གཡས་པའི་རྩ་ལ་སྲོག་འབབ་པ་འགགས་པས་རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་བ་འགགས་པ་ནི་ས་གཉིས་པ་བདུད་རྩི་འོད་ཟླ་བ་ཆེན་པོ་གསལ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་སའི་འཁོར་ལོ་སོགས་ལ་ཞིང་སོགས་རིམ་སྦྱར་གྱི་དུས་སྦྱོར་རེ་རེ་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་རེ་རེའི་ང་འགགས་པས་ནམ་མཁའི་འོད་ལ་སོགས་ནས། ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོའི་ཕྱོགས་བྲལ་གྱི་རྩིབས་རྣམས་ཉེ་བའི་འཐུང་གཅོད་དུ་ཆུ་སྲིན་གྱི་དུས་སྦྱོར་དང་མ་རིག་པ་འགགས་པ་ས་བཅུ་གཉིས་པ་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ས་ཡི་བར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གནས་ལ་སོགས་པའི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྒྱུད་སྡེ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་གནས་ལ་སོགས་པར་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་
Chinese
如是等等宣说。同样，为了中等根器的灌顶，考察观想生起次第的坛城等处所。对于上等根器，安住于自身等处所，并说其脉、界为勇母和勇士。如《集经》中说：此自身脉之形，极名为处所，彼形乃天之相，是故彼之总集物，此身与佛无别。如是宣说。如是，中等上根者，以信解自身为处所和本尊之体性而修习。上等上根者，以方便道束缚身处之风脉，由此行于内地的道，以及以究竟菩提心从暂时的垢染中解脱的次第，而行于极喜等地的道，应当了知处所等。如《名义集》中说：空行母等皆于此，具悲者等亦安住，诸佛菩萨众，三界众生亦于此，以二十四之差别，处所等皆安住于此。因此，于此处所转绕，非为厌倦彼者所为。若无彼者，则彼等转绕亦无意义。若有彼者，则彼等转绕又有何用？彼等外道瑜伽士，转绕则诸界耗尽。因此，舍弃外境之后，应以瑜伽嬉戏而安住。具德金刚瑜伽母，以清净智慧者们，以慈悲遍布之身，令彼等欢喜，如所愿赐予殊胜成就。如是说。观想自己的本尊，唯思彼之自性。因极度变为哑物，大约六个月必定，此瑜伽母所亲近之，大瑜伽将显现。见智慧光芒胜妙后，瑜伽母众善聚集，于莲花之生处，如天鹅之群集。成为具德金刚持之真身，对此毫无怀疑。如幻术师般于世间，为利乐一切有情，心要清净，我向有情作祈请。如是口诀。
English
Thus and so forth it was said. Similarly, for the sake of the intermediate empowerment, one examines and contemplates the mandala of the generation stage as the place, etc. For the superior empowerment, one establishes it as abiding in one's own body, etc., and says that its channels and elements are ḍākinīs and heroes. As it is said in the *Compendium of Sources*: "Here, the form of one's own body's channels, is renowned as the name of the place. That form is the nature of a deity. Therefore, the reality of its aggregate, this body is the same as the Buddha." Thus it is said. Thus, the intermediate of the sharp faculties meditates by believing that one's own body is the nature of the place and the deity. The best of the sharp faculties, by the path of skillful means, binds the wind elements of the body's place, and thereby travels the inner earth path, and by the order of the ultimate bodhicitta being liberated from the adventitious stains, one should know the places, etc., as traveling the path of the Joyful, etc. As it is said in the *Lexicon*: "The ḍākinīs, etc., are all in this very place. Those with compassion also abide. All the Buddhas and Bodhisattvas, the three realms of beings are also in this very place. With the distinction of twenty-four, the places, etc., all abide in this very place. Therefore, by circumambulating this place, it is not done by those who are weary of it. If that very thing does not exist, then their circumambulation is meaningless. If that very thing exists, then what is the need for their circumambulation? Those external yogis, by circumambulating, their elements will be exhausted. Therefore, having abandoned external objects, one should abide by playing in yoga. The glorious Vajrayoginī, by those with pure wisdom, with a body pervaded by compassion, makes them happy, and grants the supreme accomplishment as desired." Thus it is said. Focusing on one's own chosen deity, one thinks only of that very nature. Because of becoming extremely like a mute object, certainly in about six months, this great yoga that is closely attended by the yoginī will become clear. Having seen the supreme light of wisdom, the yoginīs gather well, in the delightful place of the lotus's origin, like a gathering of swans. There is no doubt that one will become the very body of the glorious Vajradhara. Like a magician in the world, for the benefit of all sentient beings, purify your mind, I pray to sentient beings. Thus is the instruction.
Chinese
如前所引。此處所說的十二地，與波羅蜜多乘中所說的十一地相矛盾嗎？有些人說，波羅蜜多乘的普光地不是真正的佛地，而是將因視為果。但曼涅、巴瓦巴扎和牟提伽鬘等都說是佛地，所以有損害。波羅蜜多乘的宗義，第十地只是第十地，特別是道和佛陀的無間道三者中，無間道是此密宗的宗義的第十一地，其解脫道是第十二地，即普光，也有人這樣認為。寂天等人的勝解行地，以及菩薩十地和普光十二地，雖然有人這樣認為，但與氣息斷絕的方式不符，有些上師這樣說。又《現觀莊嚴論》云：「極喜等地有十地，無比及具智慧者，金剛地乃十三地。」又《意趣決定經》云：「諸佛所宣說，成地即十三。」對此，阿巴亞認為是資糧地和勝解行地，即十三地。或者認為，十地的特別道是無比地，無間道是具智慧地。曼涅云：「法雲地究竟之菩薩，果位之佛地十一地。」因此，與勝解行地一起是十二地，與最初業者的地一起是十三地，雖然這樣說很難成立。但就意義而言，菩薩之終的佛地普光，即無比等三者。或者其他大續部中說：「普光與無染蓮花者，以及文字輪大集之地」，所說的十三地中，後三者是佛地沒有差別，全知榮尊巴等認為是以三身的差別來區分。有些人認為，不加入密咒道，僅以顯宗的道無法成佛，因此需要解釋將普光視為安住地或佛地。又《智慧明點續》中說了十五地，即最初的勝解行
English
As quoted before. Is there a contradiction between the twelve bhumis mentioned here and the eleven bhumis mentioned in the Paramita Vehicle? Some say that the Samantaprabha (all-illuminating) bhumi of the Paramita Vehicle is not the actual Buddha-bhumi, but rather the cause is regarded as the effect. However, Man-nye, Bhava Bhadra, and Mutigaphrengba all say it is the Buddha-bhumi, so it is harmful. In the Paramita Vehicle's system, the tenth bhumi is just the tenth bhumi, and especially among the three paths of the path and the Buddha's uninterrupted path, the uninterrupted path is the eleventh bhumi of this mantra system, and its liberation path is the twelfth bhumi, which is Samantaprabha, some also think so. Although some people think that the bhumi of Adhimukticarya (practice based on aspiration) of Shantipa and others, as well as the ten bhumis of the Bodhisattva and the twelve bhumis of Samantaprabha, do not match the way of cessation of breath, some lamas say so. Moreover, the Adornment of Realization says: "The Joyful and other ten bhumis, the Incomparable and the Wise, the Vajra Bhumi is the thirteenth." And the Determination of Intent says: "Whatever the Buddhas proclaim, becoming a bhumi is the thirteenth." Regarding this, Abhaya considers it to be the accumulation bhumi and the bhumi of Adhimukticarya, that is, the thirteen bhumis. Or it is thought that the special path of the ten bhumis is the Incomparable bhumi, and the uninterrupted path is the Wise bhumi. Man-nye says: "The Bodhisattvas who have reached the end of the Dharma Cloud, the eleventh Buddha-bhumi of the state of fruition." Therefore, together with the Adhimukticarya bhumi, it is the twelfth bhumi, and together with the bhumi of the first practitioner, it is the thirteenth bhumi, although it is difficult to establish. But in terms of meaning, the Buddha-bhumi Samantaprabha at the end of the Bodhisattva, that is, the three such as the Incomparable. Or in other great tantras, it is said: "Samantaprabha and the Untainted Lotus Holder, and the Bhumi of the Great Assembly of Letter Wheels," among the thirteen bhumis mentioned, the latter three are the Buddha-bhumi without difference, and Kunchen Rongzompa and others think that they are distinguished by the difference of the three bodies. Some people think that without adding the mantra path, one cannot attain Buddhahood by the path of Sutra alone, so it seems necessary to explain considering Samantaprabha as the abode or the Buddha-bhumi. Moreover, in the Jnana Tilaka Tantra, fifteen bhumis are mentioned, namely, the first Adhimukticarya.