Tibetan
ས་པ་ནི་སེམས་མེད་པ་གཉིད་ལོག་གི་སྐབས་ལྟ་བུ་དང་། སད་པའི་སྐབས་ལྟར་གཟུང་འཛིན་མངོན་གྱུར་པ་མིན་ཏེ་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་ཕྲ་བའི་སེམས་སུ་གནས་ཞེས་པ་ཙམ་སྟོན་པའོ། །མཚན་བརྗོད་ལས་ཀྱང་། ལྷག་མ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ནམ་མཁའི་ལམ་ལ་རབ་གནས་པ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཆེན་པོ་འཆང་། །ཁྱབ་བདག་རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་མཆོག །ཞེས་པ་ལྟར་སྣང་སྟོང་འཁོར་འདས་ལྟ་བུའི་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ལུས་པ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱང་འདས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་དོན་འདོད་པས་བརྒལ་བ་རྨི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་བེམས་པོའི་ཆོས་མེད་བཞིན་དུ་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །སད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བེམས་པོའི་ཆོས་མེད་པར་བེམས་པོ་མིན་པའི་རང་ སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་མཐོང་སྟེ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་འཆར་བྱེད་གདོང་སོགས་ཡིན་གྱི་དེ་མེད་པར་གཟུགས་བརྙན་ཡན་གར་བ་སྣང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །སད་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་བསྒོམ་པའི་སྣང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ་ཆུའི་ཟླ་གཟུགས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དེ་ཡོད་ན་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་ཆོས་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་མེད་པར་ཟླ་གཟུགས་འཆར་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྟོང་གཟུགས་བསྒོམ་པ་འདི་ནི། བེམས་པོའི་ཆོས་མེད་པ་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་པ་གང་ཞིག་བེམས་པོའི་ཆོས་དང་བློས་བརྟགས་པ་ཡིན་པ་དང་གློ་བུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་གསུམ་ལས་འདས་པ། ཆད་པའི་སྟོང་པ་ཅང་མེད་མ་ཡིན་པ། ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་མ་ཡིན་པ། ནམ་མཁའ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་མ་གྲགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་བེམས་པོའི་ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་དེས་གཏོད་པའི་རྣམ་པའི་ཆོས་ཡོད་པར་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་བེམས་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱུན་ལ་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཀྱི་བེམས་པོར་གཏན་མེད་པའི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་བསམ་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་བརྗོད་པ། འདིར་བེམས་པོའི་ཆོས་ལ་ཞེན་པས་བག་ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བེམས་པོ
Chinese
萨婆是指无心，如同睡眠的时候一样。不像清醒的时候那样显现能取所取，只是显示不落入任何一方，处于微细的心中。在《名号赞》中也说：“解脱一切余，善住虚空道，手持如意大宝珠，遍主珍宝中最胜。”如同显现空性、轮回涅槃等二法不执着于任何一方，并且没有留下五蕴残余的寂灭，是正等觉佛陀的寂灭。如果对方因为想要了解真实义而辩驳说，就像做梦的时候没有色法一样，不是色法的心的显现，如同外境一样显现，这是心的习气所致。清醒的时候也没有色法，不显现不是色法的自心显现，就像镜子的影像，显现影像的是脸等，没有这些，单独显现影像是不可能的。在这个清醒的状态中，瑜伽士的禅修显现也变成两种，就像水中的月影一样，如果有作为有法的天空中的月亮，那么就有它的影像或者作为法，没有有法，月影是不可能显现的。即使如此，瑜伽士所修的空色，超越了没有色法的梦境，超越了色法和分别念，超越了由突发原因所生起的三种情况，不是断灭的空性，不是三界的心，瑜伽士在虚空中所见到的这些，在世间并不广为人知。因为，如果存在创造形象的色法有法，那么由它所创造的形象之法也必然存在，这是通过理智进行分析而成立的。如来所说的“一切法如幻”是指，如果对色法的集合相续进行观察，就会发现它们如同不成立的幻象一样，但并不是指完全没有色法的显现，通过幻象三摩地所见到的那种显现。对于某些人产生的这种想法，我要说的是，在这里，由于对色法的执着，那些具有习气的人们对色法
English
Sapa refers to the state of being without mind, like when one is asleep. It does not manifest grasping and being grasped as it does when one is awake, but merely indicates that it abides in a subtle mind, not falling into any extreme. As it is said in the 'Nomenclature': 'Liberated from all remnants, well-abiding in the path of space, holding the great wish-fulfilling jewel, the all-pervading supreme of all jewels.' Like the appearance of emptiness, samsara, and nirvana, it is free from clinging to any side of duality, and the passing beyond sorrow without leaving any residue of the aggregates is the passing beyond sorrow of the perfectly enlightened Buddha. If the opponent, desiring to understand the meaning, argues that just as there is no material form in dreams, the appearance of the mind, which is not material, appears as an external object, this is due to the power of the mind's habitual tendencies. Even in the waking state, the appearance of one's own mind, which is not material, is not seen without material form, just as the image in a mirror requires a face or something similar to appear, and without it, the image cannot appear independently. In this waking state, the yogi's meditative appearance also becomes twofold, like the reflection of the moon in water. If there is a moon in the sky as the subject, then there is its reflection or attribute; without the subject, the moon's reflection cannot appear. Even so, this contemplation of emptiness and form by the yogi transcends the dream state, which lacks material form, transcends material form and conceptual thought, and transcends the three conditions arising from sudden causes. It is not a nihilistic emptiness, not the mind of the three realms, and what the yogi sees in the sky is not well-known in the world. Because if there is a material subject that creates form, then the form created by it must also exist, which is established by rational analysis. The Tathagata's statement that 'all phenomena are like illusions' refers to the fact that if one examines the collection and continuity of material phenomena, they appear like unreal illusions, but it does not refer to the appearance of something that is completely devoid of material form, which is seen through the illusion-like samadhi. To those who have such thoughts, I say that here, due to attachment to material phenomena, those with habitual tendencies towards material phenomena
Tibetan
འི་ཆོས་མེད་པར་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྣང་བ་སད་པའི་དུས་སུ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། པྲ་ཕབ་པའི་མེ་ལོང་ལ་བེམས་པོའི་ཆོས་མེད་པར་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྣང་བ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔགས་དང་ལྷའི་བྱིན་གྱི་བས་ཀྱིས་པྲ་ཕབ་པའི་མེ་ལོང་ལ་གཞོན་ནུ་མའི་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་འདས་པ་དང་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་འགོག་མེད་དུ་འཆར་བ་ཡོད་ལ། འདས་ མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི་བེམས་པོའི་ཆོས་དེ་རྣམས་མེ་ལོང་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་བེམས་པོའི་ཆོས་རྣམས་ད་ལྟ་ཡོད་དགོས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་བེམས་པོ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞོན་ནུ་མས་དེ་དང་དེར་བློས་བརྟག་ནས་སྣང་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་དེ་དག་གི་བེམས་པོ་མེད་པའི་སྣང་བ་འཆར་ཏུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སོར་སྡུད་སོགས་བསྒོམ་པའི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བེམས་པོའི་ཆོས་མེད་པར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་ཐབས་ལེའུའི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱ་གོ་བརྒྱད་པར། ཕྱག་རྒྱ་སྒྱུ་མའི་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིད་དང་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མེ་ལོང་དག་ལ་གཟུགས་བཞིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བེམས་པོའི་ཆོས་མེད་པར་ཡང་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སྣང་བ་སྟོང་པའི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་གཞོན་ནུ་མ་ལ་པྲ་ཕབ་པའི་སྣང་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་སྔགས་དང་ལྷའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མཐུས་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི། སྔགས་དང་བྱིན་རླབས་དང་བྲལ་ན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གཉུག་མ་འོད་གསལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་རང་མདངས་འགགས་མེད་འཆར་བ་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་མངོན་དུ་མཐོང་བའི་གནད་མི་ཤེས་པའི་བླུན་པོ་བླ་མའི་བཀའ་འམ་ཚིག་ཙམ་ལ་ཆགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བསམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ལ་བརྗོད་པ།བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་འབའ་ཞིག་གིས་སྔགས་དང་ལྷའི་བྱིན་རླབས་བྱས་པས་གཞོན་ནུ་མ་ལ་སྣང་བ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མེ་ལོང་ལས་གཟུགས་དེ་མཐོང་བར་བྱས་ནས་རང་གིས་འདས་མ་འོངས་ལུང་སྟོན་རིགས་ཀྱི་གཞོན་ནུ་མ་ལ་ལྐོག་ གྱུར་གྱི་དོན་འདྲི་བར་མི་རིག
Chinese
说在没有物质的法时，非物质的显现生起之时不会见到，这并非如此。因为在占卜的镜子上，在没有物质的法时，能真实见到非物质的显现。例如，凭借咒语和天神的加持力，在占卜的镜子上，少女所见的境中，过去、现在和未来的诸法显现无碍地生起。过去、未来、现在的那些物质之法并非显现于镜子上，并且创造那些形象的物质之法现在也并非必须存在，因为过去和未来的物质现在并不存在。少女也不是通过分别念来观察那些显现。即使如此，那些法的无物质显现并非不能生起，而是显现出来。同样，瑜伽士通过修习收摄指印等，凭借自己心之加持力的力量，在虚空中，在没有微尘自性的物质之法时，也能见到三界的显现。如《成就法品》第一百九十八颂所说：“手印如幻术，心与虚空，如镜中之像。”等等。如是，在没有物质之法时，瑜伽士也能见到非物质之法，即显现空性的各种形象。有些人认为，少女所见的占卜显现是凭借上师的咒语和天神的加持力而见到的，如果离开了咒语和加持力，就无法见到。同样，瑜伽士凭借上师的恩德，在虚空界中见到各种形象。这些愚人不知道从本初光明之法性中，自性光芒无碍显现，是通过道的加持力而显现的关键，他们只执着于上师的教言或词句，而生起这样的想法。如果仅仅凭借上师的恩德，通过咒语和天神的加持，少女才出现显现，那么上师自己也应该能从镜子中见到那些形象，并且自己也能预言过去未来，为何还需要向有预言能力的少女询问隐秘之事呢？
English
It is not true to say that one will not see when the appearance of non-matter arises when there is no matter. Because on a divination mirror, when there is no matter, the appearance of non-matter is clearly seen. For example, by the power of mantras and the blessings of the deities, on a divination mirror, in the realm seen by a young girl, the appearances of past, present, and future phenomena arise unhindered. Those material phenomena of the past, future, and present do not appear directly on the mirror, and the material phenomena that create those forms do not necessarily have to exist now, because the past and future matter do not exist now. The young girl does not perceive those appearances through conceptual thought either. Even so, the appearance of those phenomena without matter is not impossible to arise, but it does appear. Similarly, yogis, through the power of the blessings of their own minds by meditating on practices such as the finger-mudra, see the appearances of the three realms in the sky, without the material phenomena of the nature of subtle particles. As the one hundred and ninety-eighth verse of the Sadhana Chapter says: "Mudras are like illusions, the mind and the sky are like reflections in a mirror." Thus, even without material phenomena, yogis will see non-material phenomena, which are the appearances of emptiness in all forms. Others think that the divination appearances seen by the young girl are seen through the power of the guru's mantras and the blessings of the deities, and that without mantras and blessings, they cannot be seen. Similarly, yogis see all kinds of forms in the realm of the sky through the kindness of the guru. These fools, who do not understand the key that the unobstructed appearance of self-radiance from the nature of primordial luminosity is manifested through the power of the path, cling only to the guru's words or mere phrases, and such thoughts arise. If the appearances arise in the young girl solely through the guru's kindness, through mantras and the blessings of the deities, then the guru himself should also be able to see those forms in the mirror, and he himself should be able to predict the past and future. Why would he need to ask a young girl with the ability to prophesy about hidden matters?