Tibetan
་ལྟར་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མི་སྲིད་ལ། དམིགས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་གཅིག་པུ་ཆ་མེད་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། རྟག་ཏུ་དེ་ཡི་ངང་ཚུལ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་རྣམས་སོ་སོར་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་ཤེས་པར་ནི་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བས་དེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་བའི་གཞིར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འགྱུར་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་རྣམ་ཤེས་འདི་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་ཤེས་གཞན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། གསལ་ཞིང་རིག་པ་འདི་ནི་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པར་ད་ལྟ་ནས་གཏན་ལ་འབེབ་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་གཤིས་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡང་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་དོན་བཞག་ཏུ་མེད་དོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་བམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡི་རྩེ་མོ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་མཐའ་བཞི་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱང་འདིར་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་ཐམས་ཅད་བཀག་པའི་རྣམ་པ་དེས། དེ་ལྟར་སློབ་པ་གང་གིས་འགྱུར་མེད་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་པར་དེ་དང་བྲལ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི། དགག་བྱ་མཐའ་བཞི་བཅད་པའི་ཆ་ཡི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཙམ་ཞིག་གནས་ལུགས་སུ་བཟུང་ནས་སྟོང་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དེས་གནས་ལུགས་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ཇི་བཞིན་མཐོང་བར་དཀའ་བ་དེས་ན་ཁྱབ་བདག་གཙོ་བོས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོས། གང་ཞིག་འཕོ་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ། ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་བསྟན་པར་མཛད་པས། རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱས་པ་ན། མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རོ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་རྟོགས་ནུས་ཏེ་དཔེ་དང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རིམ་པས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུའི་ཐེག་པ་ལས་སྔགས་ཀྱི་ལམ་མྱུར་བ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་མྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་འདིའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །འཕོ་མེད་དང་ལྷན་སྐྱེས་དང་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱིས་གསུངས་པ་འདིའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཕྱག་རྒྱ་དང་སྦྱོར་བའི་འཁྲིག་བདེ་འགྱུར་བཅས་ལ་ཟེར་ན་ནི་དེ་འཕོ་མེད་དང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འཛག་བདེ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་རླུང་སྟོབས་ཀྱིས་འཛག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་གྲུབ་པ་འཕོ་མེད་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་མ་འགྲུབ་པའི་སྔ་རོལ་ན་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གནས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་གསར་ དུ་མ་བསྒྲུབ་བར་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གཉུག་མའི་ཆོས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གློ་བུར་བའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཐབས་ལམ་གྱི་ཆོས་སྐད་ལྟར་ན་གཉུག་མ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལས། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རང་ལུས་གནས། །མི་ཤིག་ཐིག་ལེ་བདེ་ཆེན་པོ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཀུན་ཁྱབ་པ། །ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་དེ། གྲོལ་ལམ་གྱི་ཆོས་སྐད་ལྟར་ན་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བཞུགས་པ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་གཉིས་དོན་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གཉུག་མ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའམ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དེ་ནི་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པའམ་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་རང་འོད་གསལ་བ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་། སྒྲིབ་པ་གློ་བུར་བས་བསྒྲིབས་ནས་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་མ་གྱུར་བ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདིར་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སྒོམ་པའི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་མ་སྦས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་། ལམ་དེས་འོད་གསལ་བའི་རང་མདངས་འོད་གསལ་གྱི་རྟགས་བཅུ་དང་། ཕྱག་རྒྱའི་བདེ་བ་རྣམས་རིམ་པར་འབྱུང་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཐར་ཐ་མལ་གྱི་རླུང་སེམས་གློ་བུར་བ་རྣམས་གཉུག་མའི་དབྱིངས་སུ་འགགས་ནས་འགྱུར་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་གྲུབ་པ་ན་གཞི་དུས་ནས་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་མེད་དམ་འཕོ་བ་མེད་པ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གནས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་གཞི་ཇི་བཞིན་པའི་གནས་ ལུགས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་གོ་འཕང་དེ་ལས་གཡོ་བ་མི་སྲིད་དེ་བདེན་དོན་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཡེ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་དང་། དུས་གསུམ་ཀུན་དུ་ཡང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས་གཡོ་བ་མེད་པས་འཕོ་མེད་དམ་འགྱུར་མེད་ཡིན་པ་དང་། རླུང་སེམས་གློ་བུར་བས་བསླད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་འགྱུར་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ནའང་། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པས་བསླད་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་དྲི་མ་རིམ་པར་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་འགྱུར་བདེ་དང་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་དག་སྔ་ཕྱིར་གློ་བུར་བྱུང་བ་ལྟར་སྣང་ཚུལ་ལ། སྙོན་དུ་མེད་པར་འབྱུང་ཞིང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པ་སྐྱོན་མེད་ཡིན་མོད། མཐར་ཐུག་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལས། འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་སངས་རྒྱས་ལྔའི་བདག་ཉིད། །གར་མཁན་དག་དང་རི་མོ་བཟང་ལྟར་སྣང་། །གང་དུ་བདེ་ཆེན་ཞེས་བྱ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གཅིག་པུའི་ཉམས་ནི་དུ་མའི་གར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་གནད་མདོར་བསྡུས་ཙམ་སྨྲོས་པའོ། །དེས་ན་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྦྱོར་བའི་ཚེ་འདུ་ཤེས་གསུམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ཐིག་ལེ་འཕོ་མེད་དུ་བཅིངས་པ་སོགས་དང་། བདེ་བ་འདྲེན་ཚུལ་སོགས་ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་ལ། ཐབས་དེས་དྲངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་མཐོང་བའི་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ངེས་པ་འདྲོངས་པ་གལ་ཆེ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་ཙམ་དང་ང་འགགས་པ་ཁོ་ནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཆེ་ཕྲ་ ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་རྣམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འདྲེན་པའི་ཆ་ནས་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་མཆོད་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་གསང་བའི་དེ་ཉིད་གསུངས་པ། འདིར་ཕྱི་རོལ་པའི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་བྱེད་ལས་བཤད་པ་བཞིན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་དུས་སུ་བ་ལང་དང་བསེ་རུ་དང་རྟ་དང་གླང་པོའི་
Chinese
也就不可能有像那样的成立依据，也不可能有对境，因为如果存在一个唯一的、无分、真实成立的识，那它就总是保持那种状态，永远不会变成清晰且能认知各种不同事物的识，因此它又怎么会成为轮回与涅槃诸法显现的基础呢？不可能成为的。因此，除了这个清晰且能认知的识之外，其他的识真实成立是绝不可能的。而这个清晰且能认知的识，因为其本身就是清晰且能认知的，所以从现在开始就能确定它不是以自性真实成立的。因此，心的本性是远离能取所取的，自性光明，也是以非自性成立的空性之要点而光明的，对于真实成立的识来说，安立自性光明的意义是不可能的。因此，即使说佛陀的智慧或般若波罗蜜多不住于有无的任何一边，这是佛陀宗义的顶峰——中观宗所宣说的， 虽然就究竟的意义而言，不住于任何四边是没错的，但在此处，凭借理智和后得智的分析，以遮止一切边的方式。如此一来，那些不了解不变、具足一切殊胜的空性、方便大乐和无二之意义的学徒们，只是将断除所破四边的空性部分执为实相，并以此方式观空，因此很难如实见到实相双运的意义，因此遍主（Khri gzhung），即薄伽梵时轮金刚说：不变化的、俱生之自性、金刚身之乐，身体安住，非由身体所生。像这样在密咒乘中开示，依靠金刚身，通过圆满次第将该乐作为道，就能通过亲身体验的方式，现量证悟不住于任何边的空性与大乐一体的意义，从而证悟诸法的实相，即以比喻和意义的智慧之方式逐步证悟。因此，
English
There can be no proof of such a thing, nor can there be an object of focus, because if there were a single, indivisible, truly established consciousness, it would always remain in that state, and would never become a consciousness that is clear and able to cognize various different things. Therefore, how could it be the basis for the appearance of the dharmas of samsara and nirvana? It cannot be. Therefore, it is absolutely impossible for another consciousness other than this clear and cognitive consciousness to be truly established. And this clear and cognitive consciousness, because it is itself clear and cognitive, can now be determined not to be truly established by its own nature. Therefore, the nature of mind is free from grasping and being grasped, and its self-nature is luminosity. It is also luminous because of the key point of emptiness, which is not established by its own nature. For a truly established consciousness, it is impossible to establish the meaning of self-nature luminosity. Therefore, even if it is said that the wisdom of the Buddha or the Prajnaparamita does not abide in any extreme of existence or non-existence, this is what the Madhyamaka school, the pinnacle of Buddhist tenets, proclaims. Although it is true that in the ultimate sense, it does not abide in any of the four extremes, here, relying on reasoning and subsequent cognition, in the manner of negating all extremes. In this way, those students who do not understand the meaning of immutable, all-supreme emptiness, skillful means of great bliss, and non-duality, merely grasp the emptiness that is the severance of the four objects of negation as reality, and thus view emptiness. Therefore, it is difficult to see the meaning of the union of reality as it is. Therefore, the all-pervading Lord, the Blessed One Kalachakra, said: "The unchanging, co-emergent nature, the bliss of the Vajra body, the body abides, not born from the body." Such teachings are taught in the Mantra Vehicle. Relying on the Vajra body, by making that bliss the path through the completion stage, one can directly realize the meaning of the oneness of emptiness and great bliss that does not abide in any extreme, and thus realize the reality of phenomena, gradually through the wisdom of example and meaning. Therefore,
Chinese
相比显宗，密宗的道路更为快捷，这是因为通过此快捷智慧之门，能够证悟真如实相。所谓“不退转、俱生、身体之乐”这三种差别是什么意思呢？如果指的是手印和合的性爱之乐等，那又如何能成为不退转和俱生呢？因为那是容易漏失的乐受。如果认为通过风息的力量成就的不漏之乐是不退转俱生，那么在道之次第中虽有如此说法，然而在那尚未成就之前，金刚身中俱生而住的大乐，若不新修则将不复存在。这样一来，本性本具的法性大乐，被说成是万物之自性，就绝不可能，大乐将变成是突发的法。因此，金刚身中本性而住的大乐，若按方便道（藏文：ཐབས་ལམ་）的术语来说，就是本初金刚三性的不坏明点。如其他续部所说： “大智慧住于自身，不坏明点大乐性，犹如虚空遍一切，身住非从身所生。” 所说的就是这个意思。若按解脱道（藏文：གྲོལ་ལམ་）的术语来说，心性本自光明之法性，本来俱生而住，称之为大乐，但这二者意义并非不同，因为在智慧一切相（藏文：ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་）的体性中，是同一味道的缘故。如此这般，本初心之金刚，或自性光明的心的体性，是远离一切戏论之网，或寂静的自性，自明自亮，虽是所有有情众生的法性，却因突发之垢染所遮蔽，而未能显现。因此，在此密宗乘中，为了使自性得以显现，毫不隐瞒地开示了修持乐空双运的圆满次第之道。通过此道，光明自性之光芒，光明的十种征相，以及手印之乐等次第生起，瑜伽士在体验之后，最终，庸常的风息和心识等突发之法，止息于本初之界中，成就无变智慧之身时，从基础位（藏文：གཞི་དུས་）起法性
English
The path of mantra is faster than sutra because it is through this gate of swift wisdom that one realizes suchness. What is the meaning of the three distinctions: "immovable, coemergent, and bodily bliss"? If it refers to the bliss of union with mudra and intercourse, how can it be immovable and coemergent, since it is bliss that is easily discharged? If one thinks that the bliss of non-discharge achieved through the power of wind is immovable and coemergent, then although it is said so in the context of the path, however, before it is accomplished, the great bliss that dwells coemergently in the vajra body will not exist without being newly cultivated. In that case, the great bliss of the innate nature of reality, which is said to be the nature of all things, will never be possible, and great bliss will become a sudden phenomenon. Therefore, the great bliss that dwells naturally in the vajra body is, according to the terminology of the path of means, the indestructible bindu of the nature of the three primordials. As it is said in other tantras: "Great wisdom dwells in one's own body, the indestructible bindu is great bliss, pervading all like the sky, the body dwells, not born from the body." That is what it means. According to the terminology of the path of liberation, the nature of mind, the nature of self-luminous clarity, which dwells coemergently from the beginning, is called great bliss, but these two are not different in meaning, because they are of one taste in the essence of all aspects of wisdom. In this way, the vajra of the primordial mind, or the nature of the self-luminous mind, is the nature of emptiness or solitude, self-luminous, free from all networks of elaboration, which is the nature of all sentient beings. However, it is obscured by sudden obscurations and has not manifested. Therefore, in this mantra vehicle, in order to manifest that nature of oneself, the complete stage of meditating on the union of bliss and emptiness, the path to manifest one's own nature, is shown without concealment. Through this path, the radiance of the self-luminous, the ten signs of the self-luminous, and the bliss of the mudras arise in sequence. At the end of the yogi's experience, the ordinary winds and minds, the sudden phenomena, cease in the primordial realm, and when the immutable body of wisdom is accomplished, the nature of reality from the ground state