Tibetan
གིས་བསྐྱེད་པའི་རིགས་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས། ད་ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་འགྲེལ་པ་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཅན་དང་ཀུན་བཟང་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་དགུ་ནི་གོ་སླ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ཡུམ་གྱི་ལྷག་མའོ། །ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རིགས་དང་རིགས་ཅན་དག་གི་འགྲེལ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་འདི་རྣམས་ལ་འགྲེལ་བཤད་མ་མཛད་དོ། །ད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་སྐུ་བཞི་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དག་པ་གསུངས་པ། འདིར་ནང་གི་ལེའུར་མངལ་ནས་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་བཞིའི་དབྱེ་བས་མངལ་དུ་གནས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་བཙས་པ་ན་ཡང་སྐུ་བཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྷ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་སྐུ་བཞིར་རྣམ་པར་སྦྱང་བའམ་དག་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ནི་དུ་བ་མ་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོའི་པདྨའི་འདབ་མ་བརྒྱད་ལ་བཞུགས་པའི་གཙོ་བོའི་གཟུངས་མ་ནུས་མ་བརྒྱད་དེ། འོད་གསལ་རྟགས་བཅུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་རང་རང་གི་མཚན་དུ་བ་མ་དང་ནག་མོ་འབར་མ་སོགས་ཀྱིས་རྟགས་བརྒྱད་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང་། མཆོག་གི་ཆ་གློག་གི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཅན་མའམ་སྣང་བ་གཉིས་ནི་རྡོར་དབྱིངས་དང་ཤེར་ཕྱིན་མ་ཡིན་ལ་དེ་གཉིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྣ་ཚོགས་ཡུམ་དུ་འདུས་སོ། །འདི་རྣམས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དངོས་སུ་ཡབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་སོས་འཁྱུད་པ་མེད་ཀྱང་གཙོ་བོ་དང་ཐབས་ཤེས་སུ་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་མར་མེའི་འོད་ལྟར་དྭངས་བས་ལྷ་ཕོ་ཡི་ལུས་སུ་གྱུར་པ་གཅིག་ལ། ལྷ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོས་ལྷན་ཅིག་རྩེ་དགའ་བྱས་ཀྱང་ལྷ་མོ་སོ་སོས་ལྷ་འདི་ནི་བདག་ཁོ་ན་དང་རྩེ་དགའ་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་འགྱུར་བར་ མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་མང་པོ་ཚོགས་པས་གོ་ས་དོག་པོ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བར་གསུངས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་ལྟ་བུ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་སོ། །དེས་ན་སྔ་མ་དག་གིས་ནུས་མ་བརྒྱད་གཙོ་བོའི་པདྨའི་ལྟེ་བར་རེས་མོས་སུ་གནས་པར་འགྱུར་བས་གཙོ་བོའི་གཟུངས་མར་འདོད་པ་ནི་མི་རྣམས་ལ་དཔེ་བྱས་པའི་བློ་གྲོས་ཆུང་བའི་གཏམ་ལྟ་བུ་སྟེ། རེས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་དང་འཁྱུད་ན་སྣ་ཚོགས་ཡུམ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་དགོས་པ་སོགས་མི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ལས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཡང་མི་ནུས་པ་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷའི་མཛད་སྤྱོད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། དེ་བཞིན་རབ་གཏུམ་མ་རྣམས་བྱ་རོག་སོགས་ཀྱི་མགོ་བརྙན་དངོས་སུ་བྱེད་པ་ནོར་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྣ་རྒྱན་ཇི་ལྟར་གདགས་ཟེར་བ་སོགས་འདི་འདྲའི་བློ་མཁོས་ཆུང་གིས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དགོངས་དོན་ཟབ་ཡངས་ནམ་མཁའི་མཐའ་གཞལ་དཀའ་བས་འདི་འདྲའི་རིགས་ཀྱི་འགལ་སྤོང་སོགས་དོན་ཆུང་རྣམས་དགོས་པ་ཆུང་བས་གཞུང་འདིར་བདག་གིས་མ་བཀོད་དོ། །ལྷ་རྣམས་ཞལ་རས་སྤྱི་མི་དང་འདྲ་ལ་ཤངས་སོགས་གདོང་པ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱང་ལ་ལར་སྲིད་མཐའ་མི་ཁེགས་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་བྱ་ཡི་གདོང་ཅན་ལ་རྣ་བ་ཡོད་པས་རྒྱན་གདགས་རུང་བ་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པ་མཚུངས་སོ། །ལྷ་ཡི་སྐུ་ལ་དངོས་སུ་མ་ཧེ་སོགས་ཀྱི་ཞལ་དུ་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྲ་མེན་མགོ་བརྙན་ཅན་དུ་བྱེད་པ་རྒྱུད་སྡེ་ཆེན་པོ་དག་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་རེའི་མཐོང་བ་ཉི་ཙེ་བ་ཁབ་མིག་ལྟ་བུས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྒྱུད་དོན་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་བཅད་དེ་སུན་འབྱིན་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བྱ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨྲོས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕར་མ་གཉིས་པ་ལ་བཞུགས་ པའི་སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སོགས་དང་། རིག་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། དཔག་བསམ་ཤིང་སོགས་བཞི་དང་བཅས་ཤིང་བུམ་པ་ནི་སྟེང་འོག་ཏུ་རྡུལ་དང་ཁུ་བའི་བུམ་པ་དག་གིས་བསྐྱེད་པའི་རིགས་ཅན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་དབྱེ་བས་བཤང་གཅི་ཁྲག་དང་རྐང་གི་བུམ་པ་བརྒྱད་དང་བཅས་པ་ནི། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ཡི་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུའམ་དག་པའི་སྐུའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཕར་མ་ལ་ཐུགས་དཀྱིལ་གྱི་སྒོ་རྣམས་སུ་བགེགས་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་། སྟེང་གི་གནས་སུ་གཙུག་ཏོར་དང་བཅས་པའི་ཁྲོ་བོའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་ནམ་སྙིང་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དང་། ངེས་པར་རོ་ཡི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་བརྒྱད་འདབ་མའི་ལྷ་མོ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་སྟེ་རླུང་གི་འཕོ་བ་དག་པའི་གསུང་གི་བདག་ཉིད་གཙོ་ཆེ་བས་སོ། །དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རབ་མཆོག་ཤིང་རྟ་ལ་གནས་པ་འོད
Chinese
所生的族类，前面已经说过了。《释论》中说： 现在，关于所生和能生等的解释，吉祥金刚持和普贤等，包括一半偈颂的九个偈颂很容易理解，是杂色母的剩余部分。直到最后的族和有族者的解释。这样说了，但没有对这些进行解释。现在，以曼荼罗的诸神清净为四身的方式，宣说了清净。这里，在内部章节中，以从胎中出生的婴儿的四种状态的区分，安住于胎中和出生于外时，也宣说了四身的状态，正如那样，在曼荼罗中观修本尊时，瑜伽士也应知晓将四身彻底清净，所谓本尊母，即是尸林母等，安住于主尊莲花八瓣上的主尊明妃，八位能量母，是光明十相的自性，各自以尸林母和黑母燃母等名称，真实地显示了八种相。殊胜的部分是闪电的光芒，以及大明点的形象的母或显现二者，是金刚界和般若母，这二者在曼荼罗中汇集为杂色母。这些安住于大乐轮中，虽然实际上没有被各自的父相所拥抱，但作为主尊和方便智慧，始终是结合的。例如，三十三天等诸神，身体如灯光般清澈，化为一个男性的天身，即使成百上千的天女一同嬉戏，每个天女也会认为这位天神只与我一人嬉戏， 经中如此宣说。并且，经中说众多聚集在一起，也不会出现像位置狭窄般的过失，那么对于具有一切相的智慧身，曼荼罗的主尊父母，更不用说了。因此，先前的人们认为八位能量母轮流安住在主尊莲花的中心，是主尊的明妃，这就像是用人来比喻的小智慧之语。如果轮流与主尊拥抱，就需要将杂色母分开等，这超出了人们的行为
English
The kinds of beings that are born have already been discussed. In the commentary, it says: Now, regarding the explanation of what is born and what causes birth, etc., the nine verses, including half a verse, of glorious Vajradhara and Samantabhadra, etc., are easy to understand, and are the remainder of the Various Mothers. It concludes with the explanation of the kinds and those who possess kinds. It is said that no explanation was made for these. Now, it is said that the deities of the mandala are purified in the manner of being completely pure as the four bodies. Here, in the inner chapter, the distinction of the four states of a child born from the womb, being in the womb and being born outside, is also explained as being in the state of the four bodies. Just as that is, when meditating on the deity in the mandala, the yogi should also know how to purify or cleanse the four bodies. The goddesses, such as the Dūmā, etc., are the eight consorts of the main deity residing on the eight petals of the main lotus, the eight power mothers, who are the nature of the ten signs of clear light, and their respective names, such as Dūmā, Black Mother, and Burning Mother, directly show the eight signs. The supreme aspect is the appearance of lightning, and the two mothers or appearances with the form of the great bindu are Vajradhātu and Prajñā, and these two are united in the mandala as the Various Mothers. These reside in the wheel of great bliss, and although they are not actually embraced by the individual forms of the fathers, they are always united as the main deity and skillful means. For example, even the gods of the Thirty-three Realms and others have bodies as clear as the light of a lamp, and they become one male god. Even if hundreds and thousands of goddesses play together, each goddess will think that this god is playing only with me. It is said in the sutras. And it is said that even if many gather together, there will be no fault like a narrow space. So what need is there to say about the main deities, father and mother, of the mandala, who have the wisdom body of all aspects? Therefore, the former ones thought that the eight power mothers would alternately reside in the center of the main lotus, and that they were the consorts of the main deity. This is like a small-minded talk that uses people as an example. If they alternately embrace the main deity, then the Various Mothers would have to be separated, etc., which is beyond the behavior of people.
Chinese
如果连诸佛菩萨的行为都无法做到，又怎么能成为智慧本尊的事业呢？同样，认为极忿怒母们真的戴着乌鸦等头饰是错误的。如果有人问，那要怎么戴耳环呢？像这样以狭隘的智慧难以衡量金刚乘深广如虚空的密意。因此，像这种辩驳等小事没有必要，所以我没有在本论中阐述。本尊们的脸庞大体与人相似，但在某些情况下，鼻子等面部会呈现鸟类等的形态，即使如此，也不一定有错，因为如果鸟脸有耳朵，就可以戴耳饰，这样就没有矛盾了。本尊的身体直接变成水牛等面孔，如金刚怖畏金刚等，以及戴着头饰的明妃等，都是大续部中所说的，因此，不能像用针眼看东西一样，以片面的观点来否定金刚乘如大海般的续部意义，无论如何都不应该进行片面和带有偏见的驳斥，这是作为题外话所说的。同样，在第二层坛城中安住的成就一切义成就佛等，以及明妃度母等，与如意树等四者一起，瓶是上下由微尘和精液的瓶所产生的，具有身语意智慧的明点之分，包括大小便血和足的八个瓶，是诸佛坛城的主尊，是俱生身或清净身。然后，在那之外的坛城中，在心坛城的门处有断除障碍者等，在上方有顶髻等的五忿怒尊，以及菩萨金刚手和虚空藏等六位，以及决定性的乐空金刚母等六位，这些就是法身本身。然后，安住在语坛城中的八位瑜伽母和莲瓣天女等，是享受大乐的报身，因为清净风的转变是语的自性为主。在那之外的身坛城中，安住在殊胜车乘上的光。
English
If even the conduct of the Buddhas and Bodhisattvas cannot be accomplished, how can it become the activity of a wisdom deity? Similarly, it is wrong to think that the extremely wrathful mothers actually wear crow and other headdresses. If someone asks, then how can they wear earrings? Like this, with narrow wisdom, it is difficult to measure the profound and vast meaning of the Vajrayana, which is like the sky. Therefore, such small matters as refutations are not necessary, so I have not explained them in this treatise. The faces of the deities are generally similar to humans, but in some cases, the nose and other facial features may appear in the form of birds, etc. Even so, it is not necessarily wrong, because if a bird face has ears, it can wear earrings, so there is no contradiction. The deity's body directly transforms into the face of a buffalo, etc., such as Vajrabhairava, etc., and the vidyas with headdresses, etc., are all spoken of in the great tantras. Therefore, one should not use a one-sided view, like looking through the eye of a needle, to negate the meaning of the Vajrayana tantras, which are like the ocean. In any case, one should not engage in one-sided and biased refutations. This is said as an aside. Similarly, the Buddhas who accomplish all meanings, such as Amoghasiddhi, who reside in the second mandala, and the vidyas such as Tara, together with the wish-fulfilling tree, etc., the vase is produced from the vases of dust and semen, above and below, with the divisions of bindus of body, speech, mind, and wisdom, including the eight vases of excrement, urine, blood, and feet, are the lords of the mandalas of the Buddhas, the coemergent body or the pure body. Then, in the mandala outside of that, at the doors of the mind mandala are those who eliminate obstacles, etc., and in the upper place are the five wrathful lords with crowns, and the six Bodhisattvas Vajrapani and Akashagarbha, etc., and the six definitive bliss-emptiness Vajra Mothers, etc., these are the Dharmakaya itself. Then, the eight yoginis and lotus petal goddesses, etc., who reside in the speech mandala, are the Sambhogakaya who enjoy great bliss, because the transformation of the pure wind is the nature of speech as the main thing. Outside of that, in the body mandala, the light residing on the supreme chariot.