Tibetan
། །དེས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའི་ངོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་ལས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དང་། དངོས་དང་དངོས་མེད་ལ་སོགས་པའི་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། དེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་དོན་དམ་པར་གཉིས་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་མོད། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཤན་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡུལ་ཅན་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཡུལ་དུ་བཤད་པ་ལའང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལམ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དང་། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཚུལ་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འགྱུར་བའི་ཚོར་བདེ་དང་། དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་སྟོང་པ་གཉིས་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་གསར་དུ་ལམ་གྱིས་སྟོབས་ལས་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། སྔར་ཡོད་པའི་རྒྱུ་དང་། དེ་ལས་ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་སླར་ཡང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་དབྱེར་མེད་པར་སོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱད་བྱ་ཡུལ་དང་སྤྱོད་བྱེད་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཆོས་གཉིས་སྔར་མེད་གསར་དུ་འདྲེས་ཤིང་དབྱེར་མེད་པར་སོང་བ་གང་ཡང་གནས་ལུགས་ལ་མེད་ཀྱང་ལམ་པའི་བློ་ངོ་ལ་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་པའང་འགལ་བ་མེད་མོད། གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གདོད་ནས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་ཚུལ་བཞིན་མ་སྐྱེས་བར་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་བརྒལ་མི་ནུས་ཤིང་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་གཏན་ལ་འབེབ་མི་ནུས་སོ། །བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་མི་སྟོང་བ་ཞིག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ཞིང་རྣམ་ཀུན་ མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཚེ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་གཞན་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཚེ་འགྱུར་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་གྲོགས་སུ་མི་དགོས་པས་བདེ་སྟོང་ཁྱད་པར་ཅན་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་འདི་ལ་ཐེག་པ་འོག་མའི་བློས་དཔྱད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཞན་གྱི་གྲོགས་ཅི་ཡང་མི་དགོས་ཤིང་། བདེ་བ་དང་སྟོང་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་ཀྱང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མངོན་དུ་བྱས་ཚེ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་བདེན་པ་མངོན་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པའི་དབང་གིས་གཉིས་འཛིན་ཅན་རྣམས་ལ་གནས་ལུགས་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ཇི་བཞི
Chinese
因此，在无分别智证悟真如的境界中，一切法都只是证悟为法界自性，没有任何能取所取差别，以及有实无实等二元对立的显现。正如它所证悟的那样，一切法在胜义谛中也没有成立为二元对立。然而，从反面的角度，以分别的智慧将无分别智说成能取，将空性说成所取，也没有矛盾。同样，也应当了解此道的特点是，不变的安乐和遍一切种殊胜的空性无二无别之理。变化的感觉安乐和仅仅断除所破的空性，二者成为无常和常，以及有事物和无事物，这两者通过新道的威力而变得无二无别；先前存在的因和由此后来产生的果，二者再次混合成一而变得无二无别；同样，所行境和能行境的二种不同之法，先前没有而新混合，并变得无二无别，这些在实相中都不存在，但在修行者的心识面前，由于显现方式的力量，而作如此安立也没有矛盾。然而，在对实相本身，从本以来无二无别的大平等之义没有生起如实的定解之前，无论如何讲述，也无法超越分别念的行境，也无法如实地确定实相。不空于真实成立的事物，不可能成为遍一切种殊胜的空性；一旦证悟了遍一切种殊胜的空性，就不可能以任何方式证悟比这更殊胜的空性了。同样，在获得不变的安乐之时，不需要以变化的安乐作为帮助，因此，修持将殊胜的乐空双运作为果的此道，不需要下乘见解的其他帮助。即使从安乐和空性的反体方面进行阐述，一旦现证了本体无二无别的实相，就是现证了法性义的真谛。虽然实相是如此，但由于暂时性的障碍的力量，对于具有二取执着的人们来说，实相双运的意义究竟
English
Therefore, in the state of realizing Suchness by non-conceptual wisdom, all phenomena are merely realized as the very nature of the Dharmadhatu, without any appearance of duality such as object and subject, or existence and non-existence. Just as it realizes, all phenomena are also not established as duality in the ultimate truth. However, from the opposite perspective, there is no contradiction in explaining non-conceptual wisdom as the subject and emptiness as the object by the wisdom that distinguishes. Similarly, it should also be understood that the characteristic of this path is the inseparable nature of unchanging bliss and the emptiness that possesses all supreme aspects. The changing feeling of bliss and the emptiness that merely cuts off what is to be negated, these two becoming impermanent and permanent, and becoming things and non-things, these two become inseparable by the power of the new path; the cause that existed before and the result that arose later from it, these two are again mixed into one and become inseparable; similarly, the two different dharmas of the object to be practiced and the subject that practices, which did not exist before and are newly mixed, and become inseparable, none of these exist in reality, but in the mind of the practitioner, due to the power of appearance, there is no contradiction in making such an establishment. However, until a true understanding of the meaning of the great equality that is inseparable from the beginning is born in the reality itself, no matter how it is explained, it cannot go beyond the scope of conceptual thought, and it cannot truly determine the reality. Something that is not empty of true establishment cannot become the emptiness that possesses all supreme aspects; once the emptiness that possesses all supreme aspects is realized, it is impossible to realize a more supreme emptiness in any way. Similarly, when unchanging bliss is attained, there is no need for changing bliss to be a help, therefore, this path of cultivating the union of special bliss and emptiness as the result does not need any other help from the views of the lower vehicles. Even if it is explained from the opposite aspects of bliss and emptiness, once the reality of the essence that is inseparable is manifested, it is the manifestation of the truth of the meaning of Dharmata. Although reality is like that, due to the power of temporary obscurations, for those who have dualistic clinging, the meaning of the union of reality is exactly
Tibetan
ན་སྣང་མི་ནུས་པས་ལམ་གྱི་རྒྱུད་སྦྱངས་པས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གནས་ལུགས་ལ་ངེས་ཤེས་ཇེ་བཟང་དུ་སོང་ནས་མཐར་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཟུང་འཇུག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། འགྲེལ་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་མེའི་འོད་དང་བསྲེག་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རིམ་ལྔ་ལས་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་ཉེར་གསུམ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་རིག་པའམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་འདས་པའི་དུས་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཐུབ་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོའི་མངའ་དབང་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསུངས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་རང་བཞིན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་རྣམས་གང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་གང་དུ་ཐིམ་པ་ནི། བཞི་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བའི་སྐད་ཅིག་གང་དུའམ་གང་ལས་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། ཀྱེ་མི་ཡི་བདག་པོ་འཆི་བའི་དུས་སུ་སླར་ཡང་བདེ་བའི་སྐད་ཅིག་གང་དུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ཐིམ་པའོ། །དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ལས་སྣང་ཞིང་དེར་ཐིམ་ལ་ཡེ་ ཤེས་ལ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་དོ། །གཞི་དུས་ཀྱི་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དྲི་མ་ལམ་གྱིས་སྦྱངས་པ་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བརྗོད་དེ། བཞི་པའི་གནས་སྐབས་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་འོད་གསལ་བའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། སླར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པ་སྟོན་པའང་བྲི་གང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དེའི་ངང་དུའོ། །ནང་རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ནང་རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དབང་པོ་གང་ཞིག་ལམ་དེ་ལ་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པའམ་རྣལ་འབྱོ༷ར་གྱི་ལམ་ལ་མཆོག་ཏུ་གོམས་པ་མ་ཐོབ་པར་རྣམ་རྟོག་གིས་རབ་ཏུ་གཡོ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་། དཔལ་ལྡན་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་རབ་མཆོག་ཐུབ་པའི་རིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་སུ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་རྣལ་འབྱོ༷ར་དང་ལྡན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམ
Chinese
因为不能显现，所以通过修习道的次第，逐渐对实相的认识越来越好，最终在证悟实相之时，现前了双运无二的意义。如释论中所说，因和果融合为一，就像火的光和燃烧没有差别，融合为一一样。就像五次第中也说了二十三种双运一样。如此，内在的智慧或真如的智慧，在这世间，无论是过去的时候，还是现在出现的能仁圆满正等觉佛陀，都由安住于大乘法轮大自在者们善说。那它的自性是怎样的呢？在世俗中，世界从哪里产生，又融入哪里呢？在第四禅的安乐的刹那，从哪里或在从哪里产生的时侯，三界一切都变化；唉！人主，在死亡的时候，又在安乐的刹那，三界一切都融入。在胜义中，从自性光明智慧的体性中显现，又融入那里，而智慧是没有迁变的。基础时的第四禅的垢染通过道来清净时，就说是无漏的安乐不变。第四禅的境界面垢脱离时，就是光明的心显现，大乐智慧之身如虚空般平等性，为了从那上面转法轮的意义，诸佛出现在世间，以及再次示现完全寂灭大事业，也是在远离减少增多的法性之体性中。宣说了串习内智慧真如之义的力量：在这世间，无论哪个进入内智慧真如之义的瑜伽自在者，如果没有获得在那条道上的稳固，或者没有获得对瑜伽道的极度串习，即使被分别念极度动摇的心所动摇而死去，在具光荣的人间，也是最殊胜的能仁种姓，在佛和菩萨的种姓中，具有空性大悲瑜伽，是趋向于真如的清净的心
English
Since it cannot appear, by practicing the continuum of the path, the understanding of the nature of reality gradually improves, and finally, at the time of realizing the nature of reality as it is, the meaning of the non-duality of union is manifested. As stated in the commentary, the cause and effect become mixed as one, just like the light of fire and burning are not different, mixed as one. It is like the twenty-three unions also mentioned in the five stages. Thus, the inner wisdom or the wisdom of suchness is well-spoken in this world by those who abide in the dominion of the great wheel of Dharma of the past and the present perfect Buddhas of the Great Vehicle. What is its nature? Conventionally, where do all the worlds arise from and where do they dissolve into? In the moment of bliss of the fourth state, at the time of arising from where or from where, all three worlds change; alas! Lord of men, at the time of death, again in the moment of bliss, all three worlds dissolve. Ultimately, from the nature of the self-luminous wisdom, it appears and dissolves there, and wisdom has no change. When the defilements of the fourth state of the base time are purified by the path, it is said that the uncontaminated bliss is immutable. When the state of the fourth state is free from obscurations, it is the manifestation of the luminous mind, the great bliss, the body of wisdom, like the sky, the equality, for the sake of turning the wheel of Dharma from that, the Buddhas appear in the world, and again, showing the great deed of complete nirvana is also in the nature of the Dharma, which is free from decrease and increase. The power of familiarizing oneself with the meaning of inner wisdom suchness is proclaimed: In this world, whatever yogi who enters into the meaning of inner wisdom suchness, if he has not gained stability on that path, or has not gained supreme familiarity with the path of yoga, even if he dies shaken by a mind greatly agitated by conceptual thoughts, in the glorious human world, he is the most excellent lineage of the Able One, in the lineage of Buddhas and Bodhisattvas, possessing the yoga of emptiness and compassion, a pure mind that is directed towards suchness.