Tibetan
མ་སྐྱེས་པར་ཤེས་པ་ནི་བཟོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་སའི་ ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། ༈ །ཡང་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་གྱིས་ཆགས་བྲལ་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚེ་དེས་ནགས་ཚལ་དུ་ང་སོགས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རོ་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་བཙལ་བ་ལ། ནགས་ཚལ་གྱི་ལྷ་དག་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཤིང་རྣམས་སོ་སོའི་རོ་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་ནད་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་རླང་མཁྲིས་བད་ཀན་འདུས་པ་ལ་བརྟགས་ནས། དེའི་གཉེན་པོ་སྦྱར་བའི་སྨན་དཔྱད་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ། ངེས་པར་འཆི་བ་དང་། འཚོ་བ་དང་། གསོས་ན་འཚོལ་མ་གསོས་ན་འཆི་བ་གསུམ་དུ་ཕྱེས་ཏེ། ངེས་པར་འཆི་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་བསལ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྨན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་བ་དང་། གསོས་ནས་འཚོ་བ་ལ་སྲོག་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་ཕྱིར་གསོ་བར་བྱས་སོ། །འཚོ་བ་ལའང་ནད་ཀྱི་ཚོར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསོ་བ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་བསལ་བས་དུས་འདའ་བར་བྱས་སོ། ༈ །ཡང་རྒྱལ་པོ་མེས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཤིང་དོན་སེམས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚེ། དེས་སྒྲ་གང་དང་གང་ཐོས་པ་དེའི་དོན་ཤེས་ཏེ། ཐོས་པ་འདི་བྱུང་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་བརྗོད། ཅིའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་དོན་བརྗོད། ཡང་ན་ཁ་ཅིག་བརྗོད་ཁ་ཅིག་མི་བརྗོད་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ། བྱ་བ་ཐམས་ ཅད་ལ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་པ་འདིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་ཅི་འགགས་སམ། འོན་ཏེ་མ་བྱས་འོན་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱས་ནས་འགགས་སམ། ཅུང་ཟད་ཅིག་མ་བྱས། གང་ཟག་འདི་ཙམ་ན་ཤེས་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར། ཇི་ཙམ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཞི་བར་ནུས། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ངེས་པར་བྱུང་བས། འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་གྱུར་ཏོ། ༈ །ཡང་གཙོ་བོ་བློ་གྲོས་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ། སོ་སོའི་རྟོག་པ་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་བ་དང་ཕམ་པ་ཤེས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚེ། དེ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མིག་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་བསྟེན་པའི་རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཅོད་ཅིང་ཞི་བར་བྱེད་པའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཐོབ
Chinese
了知未生之法，乃诸工巧之殊胜，闻此法已，于彼方获得不生之法忍。 复有国王名为正直贤善，以其外道之法，成为于世间无染离欲且具慈悲者。彼于林中寻思，为利益我等，何为六味？林中诸神合掌告之，此树之味如是，彼树之味如是。 其后，彼观察诸病之起因，如风、胆、涎、合集等，精通调配对治之医药。彼将病分为三类：必死、可活、可愈则愈，不愈则死。对于必死者，亦以佛法之药医治，为消除痛苦之感受及未来之痛苦。对于可愈而活者，为延续其生命而医治。对于可活者，亦为消除病痛之感受而医治。如是，彼以消除他人之痛苦感受而度日。 复有国王名为火施，精通一切众生之语言，且能思其义。彼闻何种声音，即知其义。若闻此声，则思其为何发声？为何于此时发声？或有言说，或有不言说。如是，彼于所知一切，皆能随顺力量与非力量。对于一切行为，彼以声音之知识行事，知其是否已止息？或未止息？或稍作而止息？或稍作而未止息？此人于何时成为智慧之器？于何时能息灭烦恼？如是，彼因获得如是之知识，而成为赡部洲一切众生之导师。 复有主宰名为正直慧，善于断除众生之诤讼，仅凭各自之思辨言辞，即能知其胜负。彼身心之行为端正，仅见其容貌，便能摄人心魄。彼以理智之方式，断除并平息一切依附于正法与非法之诤讼，获得广大之智慧。
English
Having known the unborn Dharma, it is the supreme of all crafts. Having heard this Dharma, one obtains the forbearance of the unborn Dharma in that direction. Furthermore, there was a king named Righteous Wise, who, through the ways of outsiders, became one who was detached from desire and compassionate towards the world. He searched in the forest, thinking, "For the benefit of myself and others, what are the six tastes?" The gods of the forest, with palms joined, said, "The taste of this tree is such, and the taste of that tree is such." Thereafter, he investigated the causes of all diseases, such as wind, bile, phlegm, and their combinations. He became skilled in the medical treatments that combined their antidotes. He divided diseases into three Furthermore, there was a king named Fire Offering, who was skilled in understanding the sounds of all beings and contemplating their meanings. When he heard any sound, he knew its meaning. If he heard this sound, he would think, "Why is this sound being made? Why is it being made at this time? Is it speaking, or is it not speaking?" Thus, in all that he knew, he could follow strength and non-strength. For all actions, he would act with the knowledge of sound, knowing whether it had ceased, or had not ceased, or had done a little and ceased, or had not done a little. "At what point will this person become a vessel of wisdom? At what point will they be able to pacify afflictions?" Thus, having obtained such knowledge, he became the teacher of all beings in Jambudvipa. Furthermore, there was a master named Righteous Wisdom, who was skilled in resolving the disputes of sentient beings. He could know victory and defeat merely by the words of their respective arguments. His conduct of body and mind was beautiful, and merely seeing him would captivate the eyes. He would resolve and pacify all disputes based on Dharma and non-Dharma through logical reasoning, and he obtained great wisdom.
Tibetan
་བོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དབེན་པར་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་ལ་ཞུགས་པས། ལྷའི་མིག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་ནས། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་པས་འགྲོ་འོང་མེད་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་ནས་ཚུལ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གཞན་མང་པོ་ལ་བསྟན་པས་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱས་སོ། ༈ །ཡང་དྲང་སྲོང་ཆོས་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་གསལ་ཞིང་བརྒལ་བརྟགས་ལ་མཁས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རྟོག་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ནས། ལུང་མ་བསྟན་པ་བཅུ་བཞི་པོ་དག་གི་གནས་དང་། བསམ་གཏན་དང་རྟོག་གེའི་སྒོ་ནས་སྔོན་དང་ཕྱི་མཐར་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་དག་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པར་མཐོང་ཞིང་། གཞི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་མེད་པར་རིགས་ནས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བཤིག་པའི་རིགས་པ་ཡང་དག་གི་ལམ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལམ་ལ་བཀོད་དོ། ༈ །ཡང་དྲང་སྲོང་ཤེས་རབ་རྙོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་གྱིས་ཆགས་བྲལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚེ། གང་ཡོད་ན་ལྟ་བར་གྱུར་པ་འབྱུང་ལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་བརྟགས་པའི་ཚེ། མུན་པའི་ཚོགས་གསུམ་ཡོད་ན་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་ངོ་། །དེ་གསུམ་གང་ཞེན། ཅི་འདས་པའི་དུས་སུ་བདག་བྱུང་ངམ་མ་བྱུང་། དེ་བཞིན་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་ལ་བསམས་ནས་དཔྱོད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་དོན་མ་རྟོགས་པས་མཐའ་གཉིས་ལ་དཔྱོད་པའི་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བར་རིགས་ནས། དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་སྐྱེས་ཏེ། འདི་ལ་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས་དང་། དེ་ལས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་མཐོང་ནས། རྐྱེན་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ་འགག་པ་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོད་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་སྲོག་ཆགས་གྲངས་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་བཙུད་དོ། ༈ །ཡང་དྲང་སྲོང་ཤེས་རབ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆགས་བྲལ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ བར་གྱུར་པའི་ཚེ། ནང་དུ་ཡང་དག་བཞག་པ་དང་འདི་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་མོ། །ཡང་འདི་སྙམ་དུ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་
Chinese
于是，以智慧之力，正安住于寂静之境，以天眼观见众生的死与生，由此而了知世间往来迁流如是之状。智慧审察此事，见到一切迁流无有来去，犹如水中之月，了悟其义，并将此法示现于无数众生，使其得以证悟真实本性。复次，仙人名为“彻显法义者”，以智慧明了，通达抉择，善于观察众生之义，因而亦正安住于寂静之处。由是，宣说十四种非正法之处，并以禅定与观慧之门，分别观察先前与后后所依之六十二种见解——此等见解皆依妄计之基而立，如是观察，见到所谓“基我”实无。由智慧彻断一切虚妄，正道宣示正法，安置无量众生于不退转之道。又有仙人名为“无碍智慧者”，修成大自在神通，以离欲之道解脱。彼时，若有实有，便应生起见解；若无实有，则不应生起。由此观察，若三种无明俱在，则诸见解纷然而起，见诸缘起之法。三种者为何？谓于过去时，计有我或无我；于现在与未来，亦作分别、推度与怀疑，由不明真实而种种见解丛生。然依如理观察，智慧之眼遂得生起，通达此中无我无众生，唯由烦恼而起业，由业而有果报之蕴聚，见到甚深缘起之法，知诸法除因缘之外无生无灭。既能安忍于无生之理，便得趣入一切有情无有自性之实义。又有仙人名为“善慧者”，修成大离欲神通，内心安住正定，思惟曰：“咄哉！此世间即是烦恼，然不知苦必由苦而生。”复又作是思惟：“必然苦生于苦，然众生却不觉悟。”
English
Thus, by the power of wisdom, he entered into correct dwelling in solitude. With the divine eye he beheld the death and rebirth of beings, and realized: “So it is that beings circulate in the world.” Through the examination of wisdom, he saw that there is no real coming or going, like the reflection of the moon in water. Understanding this meaning, he taught it to many beings, enabling them to realize the true nature of reality. Again, the sage named “One Who Clearly Teaches Dharma” possessed wisdom, clarity, and skill in analysis, becoming one who reflects for the sake of beings. He, too, entered into true dwelling in seclusion, and proclaimed the fourteen non-doctrines. By means of meditation and reasoning, he investigated the sixty-two wrong views concerning what is taken as prior and later, seeing that these views depend on the basis of mistaken grasping. Perceiving that the so-called “self as basis” does not exist, he shattered them all with reasoning, and through the correct path he proclaimed the Dharma, establishing countless beings on the irreversible path. Again, the sage named “Unobstructed Wisdom” accomplished great miraculous powers, becoming detached through the external path. At that time, when investigating, if there truly were existence, views would arise; if there were no such existence, then views would not arise. Thus, when examined, if the threefold mass of ignorance remains, then views arise, and dependent arising is seen. What are these three? Speculation whether a self existed or did not exist in the past; likewise regarding present and future, conjecturing and doubting. Because of not realizing the truth, various views proliferated. But by examining in accordance with reality, the eye of wisdom arose. He discerned that here there is no self or being, only afflictions giving rise to karma, and from karma the aggregates of results. He saw the profound law of dependent origination, and realized that apart from conditions, no dharma arises or ceases. By gaining patience with the fact of non-arising, he entered into the true meaning that living beings are without essence. Again, the sage named “Skillful Wisdom” attained great miraculous powers of detachment, and while dwelling correctly within, he thought: “Alas! This world is nothing but afflictions, yet beings do not truly know that suffering surely arises from suffering.” And again he reflected: “Surely suffering arises from suffering, yet beings fail to awaken to it.”