Tibetan
་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དོ། །དེས་ཤིང་ལོ་གཞོན་ནུ་རྣམས་བཙོས་ཏེ་ཟོས་ནས་ཡིད་བདེ་བར་གནས་སོ། །ཡང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཕྱོགས་དེའི་ལྗོན་པ་དང་ལྡུམ་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོ་མ་མེད་པར་བྱས་པའི་ཚེ་དེས་ལོ་མ་རྙིང་པ་ལྷགས་ཤིང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་བསྡུས་ཏེ་ཆུར་བཙོས་ཤིང་ཟོས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་བརྒྱ་བྱིན་བྲམ་ཟེའི་གཟུགས་སུ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གན་དུ་འོང་བ་དགའ་བར་བྱས་ཤིང་དཀའ་བས་རྙེད་དེ་ བཙོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱིན་ནས་བདག་དགའ་བཞིན་བསམ་གཏན་གྱིས་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་བྱས་སོ། །བྲམ་ཟེ་དེ་དེ་ལྟར་ཉི་མ་གསུམ་དུ་དེར་འོངས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་མཆོད་པ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་ངོ་མཚར་ནས་འདི་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཆེ་བས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བདག་པོའི་དཔལ་འདོད་ན་ཡང་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་རིག་ནས་དོགས་པ་དང་འཇིགས་པ་སྐྱེས་ཏེ། བདག་གི་ལུས་ལྷའི་ཆ་ལུགས་སུ་བྱས་ནས། འདི་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་དང་བསམ་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གིས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནས་སོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་ནི་བདག་གི་དཔལ་འདོད་པ་མིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིགས་ནས་དགའ་བ་བསྐྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་མཆོག་སྦྱིན་པར་བྱ་ན་ཁྱོད་ཅི་འདོད་པ་སློངས་ཤིག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། ཆུང་མ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་བུ་དང་ནོར་སོགས་རྒྱ་ཆེན་ཡོད་ཀྱང་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྐམ་ཆགས་དེ་བདག་གི་སྙིང་ལ་མེད་པར་བྱོས་ཤིག །དེས་བརྒྱ་བྱིན་མགུ་ནས་བསྟོད་ཅིང་མཆོག་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྟོན་པར་འདོད་ནས་མཆོག་སློང་བའི་ཚུལ་གྱིས། དགེ་དང་བདེ་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་མཆོག་བསླངས་པ་ལ། བརྒྱ་བྱིན་མགུ་ནས་བསྟོད་ཅིང་མཆོག་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་མི་མཐོང་མི་ཐོས་མི་འགྲོགས་ཤིང་དེ་དང་འགྲོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་ བའི་མཆོག་བསླངས་པ་ལ། བརྒྱ་བྱིན་ན་རེ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་སྙིང་རྗེའི་གནས་ཡིན་ཅིང་། སྙིང་རྗེ་ཅན་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་མཐོང་བར་མི་འདོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བྱིས་པ་ལ་ཕན་བཏགས་པར་དཀའ་སྟེ། འདི་དག་ཚུལ་མིན་ལ་ཞེན་ནས། གཞན་ཡང་དེ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་། དུལ་བ་དང་དྲང་སྲོང་གི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པས་ཕན་པར་བསྟན་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་གཏི་མུག་ཆེ་ཞིང་གཟུ་ལུམ་ཅན་བརྩོན་འ
Chinese
不应生起贪欲。于是他以树木嫩叶调和烹煮而食，心得安乐。再者，百赡王于彼方所有树林及果实，皆令无有叶落之时，他便收取稍稍枯老之叶，投入水中煮熟而食。其时，百赡王化作婆罗门之形，欢喜而来，以菩萨为愿友，因难得之处而得，遂将所煮之物一切施与，使自身如意，于昼夜中恒常修持。婆罗门如是三日而来，欢喜供养。彼时，百赡王惊叹道：此乃大苦行者，若欲三十三天主之妙宝，以一念即可成办。我因此而心生疑怖。于是令我身如天形，问之曰：汝为何行如此苦行？有何所思？菩萨答曰：我为救护生老病死一切众生，故而如是安住。百赡王知其非为己之欲乐，生大欢喜，谓菩萨言：我愿为汝作最上布施，汝所欲者，言之即得。菩萨答曰：妾室、子嗣、财富等虽大，然如痴爱执，此于我心不应有之。百赡王闻已，生喜称叹，欲以最上施，菩萨答曰：我欲说法，劝请最上。即以无嗔无恨，能令善与安乐增长之最上施。百赡王复生喜叹，欲行最上布施。菩萨答曰：能令愚昧凡夫不见不闻，不共愚夫之苦而得解脱之最上施。百赡王言：哎呀！凡夫之人本是悲悯之所依，具悲心者为何不欲见？菩萨答曰：凡夫之人虽加利益，然执着非法，复与之合，性行不调顺圣贤，纵示以益，亦反成乱。彼等复具大我慢愚痴，懒惰无力……
English
One should not give rise to desire. Thus he gathered the tender leaves of trees, boiled and ate them, dwelling in ease of mind. Again, King Hundred Gifts caused that in that region, all trees and fruits bore without shedding leaves. He gathered those slightly withered leaves, boiled them in water, and ate. At that time, King Hundred Gifts assumed the form of a Brahmin, joyfully came as a companion to the Bodhisattva, rejoicing in the rarity of such a one. He received all the cooked food from him, and the Bodhisattva, content in mind, sustained himself day and night in meditation. That Brahmin came in this way for three days, offering joy and worship. Then King Hundred Gifts marveled, saying: This is indeed a great ascetic. If he desired the glory of the Lord of the Thirty-Three, with a mere thought it would be attained. Realizing this, he gave rise to doubt and fear. He transformed his body into that of a god and asked: Why do you practice such austerities? What is your intention? The Bodhisattva replied: For the sake of protecting beings from birth, aging, sickness, and death, I abide thus. King Hundred Gifts knew this was not for his own glory but for others, rejoiced greatly, and said to the Bodhisattva: I will grant you supreme generosity; whatever you desire, state it. The Bodhisattva said: Wives, sons, wealth, though great, are like the fetters of ignorance; let these not abide in my heart. King Hundred Gifts, hearing this, rejoiced and praised, wishing to make supreme offerings. The Bodhisattva said: I wish to teach the Dharma, so I request the supreme. Thus, with the supreme gift of being free of anger and hatred, able to enhance virtue and happiness. King Hundred Gifts again rejoiced, praising, and wished to give supreme generosity. The Bodhisattva said: The supreme gift is that which delivers foolish beings from the suffering they cannot see or hear, freeing them from the common lot of ignorance. King Hundred Gifts exclaimed: Alas! Ordinary beings are the very basis of compassion; why would one with compassion not wish to see them? The Bodhisattva replied: However one acts, it is hard to truly benefit fools; for they cling to improper ways, and when joined with them, being not in accord with the conduct of discipline and sages, even when benefit is shown, it turns to turmoil. Moreover, they are filled with pride and delusion, slothful and indolent…
Tibetan
གྲུས་ཆུང་བ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཕན་གདགས་པའི་སྣོད་དུ་མ་རུང་བར་ཤེས་ནས་མཐོང་བ་ཙམ་དུའང་མི་འདོད་དོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་དེ་དག་ལ་བསྔགས་ཤིང་མེ་ཏོག་གིས་སྙིམ་པ་བཀང་བས་བཏུད་དེ་མཆོག་སྦྱིན་པར་སྨྲས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། བརྟན་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དེ་དག་དང་འགྲོགས་པ་དང་སྨྲ་ཞིང་སྤོབས་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་བསླངས་པ་ལ། བརྒྱ་བྱིན་ན་རེ། ཁྱོད་ནི་བརྟན་པ་ལ་དགའ་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། བརྟན་པ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་གཞན་ཀྱང་ལམ་དེ་ལ་འཛུད། ཚིག་རྩུབ་མོ་མེད་ཅིང་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པས་འདུལ་བས་བརྒྱན་པས་ཕན་བདག་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར་ནའོ། །དེ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྟོད་ཅིང་ལེགས་པར་བཤད་པས་ཕན་བཏགས་པའི་ལམ་དུ་མཆོག་སློངས་ཤིག་ཅེས་བྱས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁ་ཟས་ཟད་པའི་ཉེས་པ་སྤངས། །ཡིད་ཀྱང་སྦྱིན་ལ་དགའ་དང་མཐུན་ གྱུར་ཅིང་། །སློང་མི་རྣམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་བརྒྱན། །འདི་དག་བདག་ལ་ཡོད་གྱུར་མཆོག་བསླང་ངོ་། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། འདིར་ཡང་ཁྱོད་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཁྱོད་ཀྱིས་བསླངས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ལེགས་སྨྲས་འདི་ལ་ཡང་ཡོན་དུ་ཁྱོད་ལ་མཆོག་སྦྱིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། ལྷ་རྣམས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁྱོད། །བདག་ལ་ཕན་འདོགས་རྒྱུར་གྱུར་མཆོག་སྦྱིན་ན། །གསལ་བར་བདག་དྲུང་སླན་ཆད་མི་འབྱོན་པའི། །མཆོག་འདི་ལྷ་མིན་འཇོམས་པ་ཁྱོད་ལ་བསླངས། །ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། བརྒྱ་བྱིན་ངོ་མཚར་ཞིང་ངོ་གནོང་བཞིན་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་བཟླས་བརྗོད་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དཀའ་ཐུབ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཁོ་བོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འདོད་ན། ཁོ་བོ་ཁྱོད་ལ་མཆོག་སྦྱིན་པར་འདོད་ནས་འོངས་པ་ལ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་མི་འདོད་པ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་མི་བསྲུན་པའི་ཚུལ་དང་། མ་གུས་པ་དང་། ཁྱོད་དང་འཕྲད་མི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་གཟུགས་མཆོག་ཁྱོད་ལྟ་བུ་མཐོང་བས་འདུ་འཛི་ལ་གནས་ན་ཁྱོད་ནི་ཞི་ཞིང་དྭངས་ཡང་བདག་གི་དཀའ་ཐུབ་ཉམས་པར་འགྱུར་དུ་དོགས་པ་ལགས་མོད། ཅེས་སྨྲས་པས། བརྒྱ་བྱིན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ནམ་ལངས་པ་དང་། ལྷའི་བཟ
Chinese
因我福德微小，虽具慈悲，却自知难以成为承载广大利益的器皿，因此甚至连亲见也并不希求。百吉祥天子赞叹其妙言，以鲜花供养其心，顶礼后请他接受最胜的布施。菩萨答曰：若见坚固者，若闻坚固者，若与坚固者共行，若与坚固者同语，皆得安乐具足。百吉祥天子啊！你若喜乐于坚固者，其因缘为何？菩萨答曰：坚固者行于功德之道，引领他人入于正道，无粗恶语，唯行饶益；无欺诳心，以调伏庄严，堪为施利众生之器，是故喜乐于坚固者。于是百吉祥天子再度赞叹，说：当依你所示之道，发起最胜之心。菩萨答曰：你已弃舍因饮食耗竭之过，且心乐布施，与法相应；求法者皆以净戒庄严，此等皆备于我，故我兴起最胜之心。百吉祥天子曰：此中亦见你妙言，成诸宝藏之源。你所发起者，皆能如是成就。于此善说，我亦以至上布施供养于你。菩萨答曰：诸天尊中至尊者即是你，你以最胜之施，成为我利益之因。此最胜之施，乃超越天与非天所能毁坏，已向你发起。百吉祥天子惊叹又惶惧而曰：若未来有人欲随我修持诵咒、苦行、难行之道，我以此愿欲布施于你，为何你却不愿亲见？菩萨答曰：此非不敬，不是不乐相遇。实因若常见如你之天身殊胜者，恐我安住寂静之修行而损减勇猛精进之力，故不敢亲见。说已，百吉祥天子顶礼绕行，遂隐不现。继而天界中……
English
Because my merit is small, though filled with compassion, I know I am unfit to be a vessel for vast benefit, therefore I do not even desire merely to behold. The god Hundred Blessings praised his noble words, filling his heart with flowers, bowed and requested him to accept the supreme offering. The Bodhisattva said: When one sees the steadfast, when one hears the steadfast, when one accompanies the steadfast, when one speaks with the steadfast, one gains happiness and strength. O Hundred Blessings! If you delight in the steadfast, what is the reason? The Bodhisattva replied: The steadfast walk on the path of virtue, leading others also onto that path; they are free of harsh words, they act for the benefit of others; without deceit, adorned with discipline, they are fit vessels to establish benefit. Therefore I delight in the steadfast. Then the god Hundred Blessings again praised and said: On the path you have spoken, raise the supreme mind! The Bodhisattva replied: You have abandoned the faults of exhausting food, your mind is in harmony with the joy of giving; the petitioners are adorned with pure precepts, all these exist within me, thus I raise the supreme intention. Hundred Blessings said: Again here you have spoken well, becoming a source of precious treasures. What you have raised will be thus accomplished. For this noble speech, I also offer the supreme gift to you. The Bodhisattva replied: Among all the gods, you are the highest; with the supreme offering you have become the cause of my benefit. This supreme gift cannot be destroyed by gods or non-gods, it has been raised to you. Hundred Blessings, astonished and moved, said: If some beings wish to follow me in chanting, austerities, and difficult practices, I have come desiring to offer to you, why do you not wish to see me? The Bodhisattva replied: This is not from disrespect, nor from unwillingness to meet you. But if I constantly behold a form such as yours, supreme divine body, I fear that dwelling in quiet absorption I would weaken in my perseverance in difficult practices, therefore I dare not meet you. Having spoken thus, Hundred Blessings bowed, circumambulated, and disappeared from sight. Then in the heavens...