Tibetan
།ཐ་ག་པའི་ཆུང་མས་སྨྲས་པ། འདིས་བདག་གི་ཁྱོ་བཀུམ་མོ། །དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ། བདག་ལ་དགྲ་མང་བས་འཇིགས་ཏེ་རྩིགས་པ་ལས་བརྒལ་ནས་བྲོས་བསམ་པ་ལས། ཕག་ན་མི་ཡོད་པ་མ་མཐོང་སྟེ་གུམ་མོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། སོང་ལ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཁྱོ་བྱོས་ཤིག །དེས་སྨྲས་པ་གཅིག་ཏུ་བདག་གི་ཁྱོ་བསད། གཉིས་སུ་འདིས་ཁྱོ་བྱེད་པ་བས། དབྱུག་པ་ཅན་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཀྱང་སླའོ། །དེ་དག་སོ་སོ་ཞལ་ལྕེ་དེ་ལྟར་བཅད་དེ་དབྱུག་པ་ཅན་ཉེས་པ་ཀུན་ལས་ཐར་རོ། །རྒྱལ་པོ་དེའི་དྲུང་ན་བུད་མེད་གཉིས་ཤིག་བུ་གཅིག་ལ་རྩོད་པ་ལ། རྒྱལ་པོ་བློ་མཁས་པས་བརྟགས་ནས་བུད་མེད་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་བསྒོའོ། །ཁྱོད་གཉིས་ཀྱིས་བུའི་ལག་པ་རེ་རེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དྲོངས་ལ་གང་གིས་ཐོབ་པ་དེའི་བུར་ཁྱེར་ཅིག །བུའི་མ་མ་དེས་བུ་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་སྣད་ཀྱིས་མི་དོགས་ཏེ་མཐུ་ཅི་ཡོད་པས་དྲངས་སོ། །མ་གང་ཡིན་དེས་དལ་གྱིས་འདྲེན་པས་དེའི་བུ་ཡིན་པར་བྱས་ཏེ་བུ་ཁྱེར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་མི་གཉིས་ཤིག་རས་ཡུག་ལ་རྩོད་དེ་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་པ་ན། ཞལ་ལྕེ་གོང་བཞིན་དུ་བཅད་དོ། །དེ་ནས་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་དག་གིས་བདག་ཁྲིད་ཅིང་མཆི་བ་ན་སྦྲུལ་གྱི་འཕྲིན་འདི་ལྟར་བསྐུར་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་སྦྲུལ་དེ་ལ་འདི་སྐད་གྱིས་ཤིག །ཁྱོད་མི་ཁྲོ་ཞིང་བཀྲེས་པས་ཁུང་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ཚེ་བདེའོ། །ཕྱིར་བྱུང་ནས་ཁ་ཟས་མང་དུ་ཟོས་པ་ ལས་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་གཙེས་པས་ཁྱོད་ཁྲོས་ནས་སྦོམ་པར་གྱུར་པས་སླར་འཇུག་པའི་ཚེ་ཁུང་བུར་ཐོགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གྱིས་ཤིག །ཁྱོད་ད་སྟེ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་ལ་མི་ཁྲོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་བདེ་བར་འཇུག་གོ་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག །དེ་ནས་ཆུང་མའི་འཕྲིན་སྨྲས་པ་དང་། ཁྱོད་ཕ་མའི་ཁྱིམ་ན་མཛའ་བོ་ཞིག་འདུག་སྟེ། གྱོས་ཕོའི་ཁྱིམ་ན་འདུག་པའི་ཚེ་དེ་ལ་ཆགས་ནས་ཕ་མའི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་འདོད་ལ། ཕ་མའི་ཁྱིམ་དུ་འདུག་ཚེ་མཛའ་བོས་སྐྱོ་སྟེ་ཁྱོ་ལ་ཆགས་པས་གྱོས་ཕོའི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་འདོད་པ་ཡིན་པས། གནས་གཅིག་སྤོངས་ལ་གཅིག་ལེགས་པར་ཟུངས་ཤིག་དང་དེ་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག །དེ་ནས་བྱ་རོག་གི་འཕྲིན་སྨྲས་པ་དང་། ཤིང་དེའི་དྲུང་ན་གསེར་ཡོད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་སྙན་ལ། ཤིང་གཞན་གྱི་དྲུང་ན་མེད་པས་སྐད་དེ་ལྟར་མི་སྙན་ནོ་ཞེས་གྱིས་ཤིག །དེ་བཞིན་དུ་ཁྭའི་འཕྲིན་ལན་དུ་ཁྱོད་ཕྱོགས་དེ་ན་རི་འོར་གཅིག་ཡོད་པའི་གྲོང་འདབས་སུ
Chinese
塔噶巴的妻子说道：‘这个女人压住了我的孩子。’ 有臂者说道：‘我因敌人众多而惊惧，从围墙上越过逃跑，因未见墙后无人而跌倒昏迷。’ 国王说道：‘去吧，把她的孩子取来。’ 那女人说：‘我杀了我的一个孩子，她却要把两个孩子都算作她的。即使有臂者为王，也是容易之事。’ 于是二人各自如同割舌一般，因而有臂者从一切过失中解脱。 当时国王座下有两个妇人争一孩子。国王智慧地判定，对二妇人说：‘你们二人各持孩子一手，拉扯，谁得孩子便归谁。’ 其中一位妇人无怜悯心，不疑义，凭力拉夺。另一位妇人却宽缓拉扯，以为是自己孩子，因此让其带走。 后来又有两人争一块布，至国王前时，被裁决如割舌一般。于是有臂者对白王说道：‘他们带我前来时，如此传递蛇的讯息吧。’ 国王对那蛇说道：‘你若不怒，饱食后从洞中出来则安乐；若出洞多食，被众人驱逐而怒大时，再入洞穴便受苦难。你今若知饮食之量而不怒，则安乐入出，如此说。’ 其妻的讯息又说道：‘你家中有一朋友，在情夫家时，爱慕之，欲往父母家。在父母家时，因朋友凄怆，又爱慕情夫之家。应舍一处而善持一处，则无此等损害。’ 乌鸦的讯息说道：‘树下有金，因而你的声好听；在他树下无金，所以声不悦。’ 同样，乌鸦的回语为：‘在你那方山腰有村落……’
English
The wife of Thagapa said: ‘This woman has crushed my child.’ The One-with-Arms said: ‘Frightened by many enemies, I leapt over the wall to escape, and not seeing that behind the wall there was no one, I collapsed and fainted.’ The king said: ‘Go, and fetch her child.’ She replied: ‘I myself killed one child, yet she claims two as hers. Even if the One-with-Arms became king, it would be an easy thing.’ Thus each of them, as if cutting the tongue, was judged, and the One-with-Arms was freed from all faults. Then, before the king, two women disputed over one child. The wise king judged: ‘Each of you hold one hand of the child and pull; whoever obtains the child shall keep it.’ One mother, lacking compassion, pulled strongly without hesitation. The other, being gentle, thought of it as her own child, and so allowed the other to take him. Afterwards, two men disputed over a cloth, and when brought before the king, he judged as if cutting the tongue. Then the One-with-Arms said to the king: ‘When they brought me, deliver the message of the snake thus.’ The king spoke to the snake: ‘If you do not grow angry, and emerge from the hole after eating your fill, you will be at peace. But if you come out, eat excessively, are driven by others and become enraged, then returning to the hole you will suffer greatly. If now you know the measure of food and remain unangered, you will come and go peacefully—thus speak.’ Then the wife’s message was: ‘You have a friend at your parents’ house. While in the lover’s house, you long for him and wish to go to your parents’ home. While in your parents’ house, saddened by your friend, you long to be at the lover’s house. Abandon one place and hold to the other well, and thus you will avoid such harm.’ The crow’s message was: ‘Because there is gold under this tree, your voice sounds sweet. Under another tree there is none, so your voice is not pleasant.’ In the same way, the crow’s reply was: ‘On that side of yours, at the mountain slope, there is a village…’
Tibetan
་གྱུར་པ་ན་ཤིང་སྐམ་པོ་དེའི་དྲུང་ན་གཏེར་ཡོད་ཀྱི་དེ་འགའ་ཞིག་ལ་བྱིན་ཏེ་སོང་བ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །རི་དྭགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལན་དུ། རི་དྭགས་ཁྱོད་དེ་ན་ཤིང་ཡོད་པ་དེའི་ཁ་ནས་སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པ་འཛག་སྟེ། དེས་རྩྭ་དང་གསིང་མ་མངར་པོར་གྱུར་པ་ལ་ཁྱོད་ཟ་ཟ་ན་ཡང་སྦྲང་མ་དེ་སོང་ཟིན་གྱིས་རོ་ལ་ཆགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ཚུལ་མིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཏ་རེ་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག །སྲེག་པའི་འཕྲིན་ལ། གང་དུ་སྲེག་པ་དེ་སྲེག་པའི་སྐད་འབྱིན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ན་གཏར་མེད་ཀྱི། སྐད་གཞན་འབྱིན་པ་དེ་ན་གཏེར་ཡོད་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་གཏེར་འགའ་ཞིག་ལ་སྟོན་ལ་ཚུལ་མིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ན་མི་རུང་གིས་གཞན་དུ་སོངས་ཤིག་ཅེས་དང་། སྦྲུལ་དང་ནེའུའི་ཕྲིན་དེའི་ལན་དུ། དེ་གཉིས་ལ་ཁྱེད་ཅག་མིར་གྱུར་པ་སྤུན་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པ་ན། གཅིག་གིས་ནོར་བགོའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ་ཅིག་ཤོས་སེར་སྣའི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་མ་བགོས་པས། དེ་ལ་གཅིག་ནི་ལྷག་པར་ཆགས་པར་བྱས་པས་སྦྲུལ་དུ་སྐྱེས་སོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་ནོར་ལ་ཐེན་ཏེ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་བྱས་པས་ནེའུ་ལེར་སྐྱེས་སོ། །དེ་བས་ན་ནོར་དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་དག་ལ་བྱིན་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོས་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ལ་ཉེས་པ་མང་དུ་བྱུང་ཡང་ངས་བཏང་ངོ་། །ཁྱོད་ནི་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་ཀྱི་ཤིང་གི་འོག་ན་གསེར་གྱི་གཏེར་ཡོད་པ་བརྐོས་ལ་ཁྱེར་ཅིག །དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་རྒྱལ་པོས་བསྒོས་པ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་འཕྲིན་ལན་ཀྱང་སྨྲས་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་མཉན། སྦྲུལ་དང་ནེའུ་ལེ་དང་ཁྭས་གཏེར་བསྟན་ནས་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་བྱིན་པས་ཤིང་དྲུང་ནས་གསེར་ཡང་ཕྱུངས་ཏེ་ཁྱེར་རོ། །དེ་ཕྱིན་ཆད་སོ་ཚིས་ཚུགས་ནས་ཅིས་ཀྱང་མི་བྲེལ་ཏེ་ཚེ་གཅིག་ཏུ་ཕྱུག་ཅིང་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཀྱེ་མ་ལྷ་འདིའི་སྤོབས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྔགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་དེས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོ་བཞི་རྣམས་སུ་སྦྱིན་གཏོང་གི་ཁང་པ་བརྩིགས་ཏེ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཏང་། ལོ་བཅུ་གཉིས་སུ་མུ་གེས་ཉེན་པའི་སྲོག་ཆགས་ ཤོག་ལྷེབ་ ༦༠༡ ནས་ ༧༠༠ བར།
Chinese
一旦变成那样，在那棵枯树旁有宝藏，把那些给一些人，然后离开，你就会快乐。关于鹿的消息：鹿啊，在那棵树的嘴里滴着蜂蜜，那蜂蜜使草和苔藓变得甜美，你一直在吃，但蜂蜜已经消失了，不要执着于味道。以不正当的方式遭受痛苦，就这样说。关于火的消息：无论哪里有火，在那火发出声音的方向没有宝藏，但在发出其他声音的地方有宝藏，所以你把宝藏展示给一些人，以不正当的方式遭受痛苦是不允许的，去别的地方吧。关于蛇和猫鼬的消息：对它们两个说，你们变成了人，生为兄弟，一个分了财产，但另一个被吝啬所控制，没有分。因此，一个特别执着于财产，所以生为蛇。另一个也执着于财产，所以生为猫鼬。因此，把那些财产给予修行者或婆罗门，你就会快乐。国王对持杖者说：你犯了很多错误，但我原谅你。你贫穷而困苦，去挖掘那棵树下的金子宝藏并带走它。持杖者按照国王的命令，也说了各自的消息，所有人都那样听着。蛇和猫鼬和乌鸦指出了宝藏，并把它给了持杖者，所以他也从树下挖出了金子并带走了。从那以后，他建立了自己的生计，不再匆忙，一生都富有、快乐和幸福。当这样展示时，大臣们赞叹道：哎呀，这位神的勇气就是这样。那位国王在城市的四个门口建造了施舍的房屋，并广泛地布施。在十二年饥荒威胁下的众生。
English
Once it becomes like that, there is treasure next to that dry tree, give those to some people, and then leave, and you will be happy. Regarding the deer's message: Deer, honey drips from the mouth of that tree, and that honey makes the grass and moss sweet, you have been eating, but the honey has disappeared, do not be attached to the taste. Suffering in an improper way, say it like that. Regarding the fire's message: Wherever there is fire, there is no treasure in the direction where the fire makes a sound, but there is treasure in the place where it makes other sounds, so you show the treasure to some people, it is not allowed to suffer in an improper way, go somewhere else. Regarding the message of the snake and the mongoose: Say to the two of them, you became humans, born as brothers, one divided the property, but the other was controlled by stinginess and did not divide it. Therefore, one was particularly attached to the property, so he was born as a snake. The other was also attached to the property, so he was born as a mongoose. Therefore, give those properties to practitioners or Brahmins, and you will be happy. The king said to the staff-holder: You have made many mistakes, but I forgive you. You are poor and distressed, go and dig up the gold treasure under that tree and take it away. The staff-holder, according to the king's command, also spoke their respective messages, and everyone listened like that. The snake and the mongoose and the crow pointed out the treasure and gave it to the staff-holder, so he also dug up the gold from under the tree and took it away. From then on, he established his livelihood, no longer hurried, and was rich, happy, and happy for a lifetime. When it was shown like this, the ministers exclaimed: Alas, this god's courage is like this. That king built alms houses at the four gates of the city and gave alms extensively. Creatures threatened by twelve years of famine.