Tibetan
ཆོད་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་པས་མེད་གོ་ཆོད་ཅེས་འཛེར། །ཕྱི་རབས་པ་ཕལ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་ཟེར། བདག་ཅག་གིས་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ལྟར་མི་སྨྲ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་གོ་ཆོད་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་གོ་མི་ཆོད། དོན་དམ་པར་མེད་པས་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་གོ་ཆོད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་གོ་མི་ཆོད། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ན་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར་བའི་གོ་ཚུལ་ཡོད་པར་སྨྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ནམ་ཡང་མ་སྨྲས་པས་སྐྱོན་སྤང་ཅི་སྟེ་མི་ནུས། གཞན་ཡང་བསྡུས་ཚན་སོགས་ནས་བཤད་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་ཙམ་ལ་འཆེལ་ཆེས་ན། འདི་ལྟར་རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཏན་མེད་དུ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞལ་བྱ་གཞི་གྲུབ་ཡོད་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཏན་མེད་དུ་གཞལ་བྱ་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་མིན་ན་རི་བོང་རྭའི་སྒྲ་དོན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་མེད་དུ་གཞལ་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་སྤྲོས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་དགོས་པ་ཆུང་བས་གཞག་ལ། ཚུལ་དེས་གཞལ་བས་ཡོད་པར་ཁས་བླང་ན་ཐ་སྙད་དུ་རི་བོང་རྭ་ཡང་ཡོད་དགོས་པས་མེད་པའི་ཆོས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྤྱིར་རང་ཤན་མ་ཕྱེད་པར་ཚིག་གི་འཛིན་མཚམས་ཙམ་གྱིས་གར་ཡང་མི་ཕྱིན་པས་ཚིག་གིས་བསྟན་དོན་ ལ་གོ་བ་ལྷུར་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཚིག་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་རྩོད་ཡིག་ཏུ། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡོད་ན་དེ་མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མ་ཡིན་ནམ་མིན། དང་པོ་ལྟར་ན་སྒྲ་རྟོག་གིས་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཟེར་བ་འགལ་ལ། ཡུལ་མིན་ན་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དབྱེ་གཞི་དང་དབྱེ་ངོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་འགལ་ལོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ན་མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་ཆེན་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད། དོན་དམ་པར་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེའི་རྣམ་བཞག་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཀྱང་བཤད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་དཔྱོད་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་དག་པའི་ངོར། །ཡིད་འཕྲོག་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱམས་ཀླས་ཀྱང་། །ཡི་གེའི་ལམ་དུ་སུག་པ་ངལ་བ་ཡི། །དཀའ་ཐུབ་བསྟེན་པའི་བརྩོན་པ་འདིར་སྤངས་སོ། །ཞེས་ཀྱ
Chinese
总而言之，因为胜义中不存在，所以被称为“不存在的能立”。后世大多数人认为世俗中存在，所以是“存在的能立”，而胜义中不存在，所以说“不存在的不能立”。我们则不这样说，因为名言中存在，所以是名言中存在的能立，而不是胜义中存在的能立。因为胜义中不存在，所以是胜义中不存在的能立，而不是名言中不存在的能立。胜义中不存在和名言中存在这两者，在事物之上呈现出无违、意义相同的理解方式。因此，如果说“因为世俗中存在，所以不会变成存在”，那么永远也无法避免过失。此外，如《摄类学》等中所说，如果过于执着于名言的词句，比如这样：兔角，是法，是存在的，因为是可测量的。因为是完全不存在的可测量的，所以是这样。周遍成立，因为可测量的基础成立存在的事物是同一个。如果完全不存在的可测量不是兔角，那么兔角的词义是存在的，所以不能完全不存在地测量。因此，这样的论述虽然很多，但必要性很小，所以放下。如果用这种方式测量而承认存在，那么名言中也必须有兔角，因此不存在的事物在所知中是不可能的。因此，总的来说，在没有区分自宗和他宗的情况下，仅仅凭借对词句的执着是无法到达任何地方的，所以必须努力理解词句所表达的意义，而不是依赖词句。又在辩论书中说：然而，如果世俗中有胜义谛，那么它是远离一切边的中观，还是不是？如果是前者，那么声音分别不是对境，因为是远离一切边的。承认宗和周遍。如果承认，那么说世俗中是所知就相违了。如果不是对境，那么二谛的差别就不存在了，而且与说差别的基础和差别的自性是世俗的相违。因为这些理由，所以远离一切边的中观大乘在世俗中不存在，因为胜义中也不存在，所以它的建立、名称都无法描述。在明澈一切的智慧明镜前，即使显现出无边无际的迷人景象，也放弃了在文字道路上手指疲惫的苦行精进。结束。
English
In short, because it does not exist in the ultimate sense, it is called "the establisher of non-existence." Most later generations believe that it exists in the conventional sense, so it is "the establisher of existence," but because it does not exist in the ultimate sense, they say it is "the non-establisher of non-existence." We do not say it in either of these ways, because it exists in name, so it is the establisher of existence in name, but not the establisher of existence in the ultimate sense. Because it does not exist in the ultimate sense, it is the establisher of non-existence in the ultimate sense, but not the establisher of non-existence in name. The non-existence in the ultimate sense and the existence in name, these two, on top of things, appear as a non-contradictory, meaning-identical way of understanding. Therefore, if we say "because it exists in the conventional sense, it will not become existence," then we can never avoid faults. Furthermore, as explained in the Collected Topics and so on, if we are too attached to the mere words of names, for example: a rabbit horn, is a dharma, is existent, because it is measurable. It is so because it is a completely non-existent measurable. The pervasion is established, because the measurable and the established basis of existence are the same. If the completely non-existent measurable is not a rabbit's horn, then the meaning of the word "rabbit horn" is existent, so it cannot be measured as completely non-existent. Therefore, although there are many such elaborations, the necessity is small, so let it be. If we acknowledge existence by measuring in this way, then there must also be a rabbit horn in name, so a non-existent dharma is impossible in the knowable. Therefore, in general, without distinguishing between one's own and others' tenets, merely relying on the clinging to words will not lead anywhere, so we must strive to understand the meaning expressed by words, and not rely on words. Again, in the debate text: However, if there is ultimate truth in the conventional sense, is it the Middle Way that is free from all extremes, or is it not? If it is the former, then sound conceptualization is not an object, because it is free from all extremes. The subject and pervasion are accepted. If you accept that, then it contradicts saying that it is knowable in the conventional sense. If it is not an object, then the distinction between the two truths will not exist, and it contradicts saying that the basis of distinction and the nature of distinction are conventional. Because of these reasons, the Great Middle Way that is free from all extremes does not exist in the conventional sense, and because it does not exist in the ultimate sense either, its establishment and names cannot be described by any means. In the face of the pure mirror of all-illuminating wisdom, even though the appearance of captivating forms is boundless, I abandon here the diligent effort of enduring hardship, with fingers weary on the path of letters. End.
Tibetan
ང་བསྒྲགས་སོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ལན་ལེགས་པར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མ་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མཐའ་བྲལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་ལན་འདེབས་སོ། །སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མིན་པར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་དང་། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས་པས་དམིགས་མེད་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་མེད་པའི་བློས་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་སྤྱིར་བློའི་ཡུལ་མིན་པར་ཁས་མ་བླངས་པས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་དབྱེ་ངོ་བཤད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལ་འགལ་བར་ཐལ་བའི་སུན་འབྱིན་གྱི་ལན་བསྟན་མ་དགོས་སོ། །མཐའ་གང་དུའང་དམིགས་པ་མེད་པའི་མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་པས་ན་མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་ཆེན་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅིང་དེ་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དམིགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་རྟོག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་སྒྲ་རྟོག་ནི་ཡོད་དེ། དམིགས་མེད་དང་སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །མིང་དེ་དག་གིས་བསྟན་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གང་ཡང་བསྟན་པ་མེད་དེ། གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཞེས་པའི་སྒྲས་གཟུང་འཛིན་མ་བསྟན་པ་དང་། བདེན་མེད་ཅེས་པའི་སྒྲས་བདེན་གྲུབ་མ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་བསྟན་དོན་ཇི་བཞིན་དུ་སོ་སོ་རང་རིག་པས། དམིགས་སུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་ནི་སྒྲ་རྟོག་གི་འཇུག་ཡུལ་མེད་ལ། དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་སྒྲས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅིང་བློས་ཅི་ཞིག་ཏུ་རྟོག བརྗོད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་ནི་ཚིག་གིས་དངོས་སུ་མཚོན་མི་ནུས་པར་གསུངས་ཀྱང་། ལུང་བཞིན་ལེགས་པར་དཔྱད་པའི་སྒྲ་རྟོག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའམ་རྟོགས་སུ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་སྔར་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་དོན་ལྟར་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་པའི་སྒྲ་རྟོག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་ཀྱི། དམིགས་པའི་མཐའ་གང་རུང་ལ་ཞེན་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་བཞིན་རྟོགས་མི་ནུས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས། མེད་
Chinese
我宣说了，这样说。对此给予了很好的回答：胜义谛存在于世俗中，并且它是不离一切边的中观，这样承诺。那么，那个法，不应是言语概念的境，因为是离边的缘故。如果这样问，回答说：承许不是有对境的言语概念的境。所有说不是言语概念的境，都解释为无对境之义，并且所有对境都局限于遣除，因此成立了无对境是完全的遮止。先前已经说过，无对境的智慧是境。因此，因为没有承诺一般不是智慧的境，所以不需要回答对于说二谛的差别基础、差别相是世俗的说法相违的责难。那个在任何边都没有对境的离边大中观，就叫做法界。因为它作为一切法的法性而存在，所以离边大中观没有在世俗中不存在的过失，并且为了那个而安立胜义谛的名称。那么，有非有对境的言语概念吗？回答说：有显示非有对境的言语概念，比如说是无对境和离戏论。那些名称所显示的意义，没有显示任何有对境，如同说无所取能取的词语没有显示所取能取，以及说无实的词语没有显示真实成立一样。它的显示意义如实地由各自自证，对于领悟无对境之义来说，没有言语概念的行境，对于无对境来说，词语说什么，智慧又领悟什么呢？只要说和分别，就会变成有对境。因此，虽然说各自自证的境是词语不能直接表达的，但是先前也已经说过，依靠如理如实观察的言语概念，并非不能知晓或领悟那个真如。因此，需要按照经和论典所显示的意义，依靠以理如实观察的言语概念来确定实相，如果执着于任何对境的边，就不能如实领悟空性。如《智慧手印经》中说：无
English
I proclaimed, thus it is said. To that, a good answer was given: The ultimate truth exists in the conventional, and it is the Madhyamaka that is free from all extremes, thus it is promised. Then, that dharma, should not be the object of verbal cognition, because it is free from extremes. If asked thus, the answer is: It is accepted that it is not the object of verbal cognition with an object. All that is said not to be the object of verbal cognition is explained as the meaning of having no object, and since all objects are limited to elimination, therefore it is established that having no object is a complete negation. It has already been said before that the wisdom of having no object is the object. Therefore, since it has not been promised that it is generally not the object of wisdom, there is no need to answer the accusation that it contradicts the statement that the basis of distinction and the distinguishing characteristics of the two truths are conventional. That great Madhyamaka free from extremes, which has no object in any extreme, is called the Dharmadhatu. Because it exists as the Dharmata of all dharmas, therefore the great Madhyamaka free from extremes has no fault of not existing in the conventional, and for that reason, the name ultimate truth is applied. Then, is there verbal cognition that is not an object? The answer is: There is verbal cognition that shows not having an object, such as saying having no object and being free from elaboration. Those names do not show any object in the meaning they show, just as the word without grasping and apprehending does not show grasping and apprehending, and the word without truth does not show true establishment. Its meaning as it is shown is self-cognized by each individual. For understanding the meaning of having no object, there is no object of entry for verbal cognition. For having no object, what does the word say, and what does the wisdom understand? As long as there is saying and distinguishing, it will become having an object. Therefore, although it is said that the object of self-cognition by each individual cannot be directly expressed by words, it has also been said before that it is not impossible to know or understand that suchness by relying on verbal cognition that is well and truly examined according to the scriptures. Therefore, it is necessary to determine the reality by relying on verbal cognition that is well and truly examined with reason according to the meaning shown by the sutras and great treatises. If one clings to any extreme of object, one cannot truly understand emptiness. As it is said in the Sutra of the Wisdom Mudra: Without