Tibetan
་ནས་སེམས་དཔའ་བསྐྱེད་དེ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་གང་གི་མིང་ཡིན་པ་སྨྲོས་དང་། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་ཕུག་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཞི་བ་ལྷ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་རྩལ་དུ་འདོན་ཟེར་བ་གང་དུ་སོང་། རྩ་བར། གནོད་པའི་ཚོགས་རབ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ། །བདག་གི་སྙིང་ལ་ངེས་པར་གནས་འཆའ་ན། །ཞེས་པ་ངེས་མོད། ཁྱེད་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་ པས་འདི་ལྟར་འདོན་ཏེ། གནོད་བྱེད་རིགས་པའི་ཚོགས་འཕེལ་མོ་འདྲེ་ཞིག །ཀྱི་ཧུད་སྙིང་ལ་ནམ་ཞུགས་ཆ་ཡང་མེད། །ད་ནི་ཚེ་མཐར་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་ཅི། །ཞེས་སོམས་ཤིག ཅེས་སྨྲས་པ་ལ། ལན་བསྟན་པ། འོ་འོ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བདག་ཅག་གིས་ཐོས་ན་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་རྨ་བྱས་དབྱར་རྔ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བློ་གནས་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་ཇེ་བཟང་དུ་འགྱུར་བ་སུས་ཀྱང་འདོད་དགོས་ལ། འདིར་བློ་འཇུག་ཡུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་བརྟག་ན་དབེན་ཞེས་སྨྲས་པས། སྟོང་ཉིད་ཀྱང་དེར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་བྱ་དེ་ནི་བདེན་མེད་མེད་དགག་ལ་གོ་ནས་དེ་བརྟག་ན་དབེན་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་དམིགས་པ་དང་ཁས་ལེན་པ་དང་སྤྲོས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་ལས་མ་འདས་པར་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་དོན་ལྟར་སྤྲོས་བྲལ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྟག་ན་ཞེས་དང་། སྟོང་ཉིད་དེ་དག་གི་ཡུལ་མིན་ཞེས་པ་བརྟག་མ་བརྟག་གི་ཁྱད་པར་སོགས་དོན་མེད་ཀྱི་ངག་ཁྱོད་རང་གིས་བཀོད་ལ། སེམས་འཚུབས་ཤིང་བཞིན་རས་སྔར་ལས་ངན་ཞེས་རང་བློའི་རྣམ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་འབྲེལ་མེད་དེ། དགའ་བའི་བཞིན་རེས་སྔར་བས་རྒྱས་པ་ལས་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་གོང་དུ་ལེགས་པར་བསྟན་ཟིན་པ་ལྟར། སྤྲོས་བྲལ་ཁས་ལེན་མེད་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྒྲ་དང་ཚིག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡོད་མེད་སོགས་སུ་དཔྱད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་གོང་དུ་དྲངས་ཟིན་པ་ལྟར་དམིགས་མེད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དོན་ལ་བློས་དམིགས་པ་དང་སྒྲས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་ཟིན་པ་ ལ། བློས་ཡུལ་མིན་པའི་སྟེང་དུ་སླར་ཡང་སྒྲས་ཡུལ་མིན་པའི་འགལ་འདུ་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོས་ཐེག་ཚད་ཅི་ཞིག་འགེལ་ཏེ། ནམ་མཁའ་མཚོན་གྱི
Chinese
然后生起勇气说道：你说的大空性这个声音是什么的名字，说来听听。你的欲望之穴现在就要变成孔洞了。还有寂天等说的那件事发挥出来，到哪里去了？根本颂里说：损害的众聚增长的唯一因，必定安住在我的心中。这是肯定的。你比那个还要厉害，所以这样说：损害者理性的众增长的魔女啊！唉呀，什么时候进入心中也不知道。现在到临终有什么安乐的机会啊！这样想想吧。说了这些之后，回答说：哦哦，如你所说，我们听了很高兴，就像孔雀听到夏天的雷声一样。那是什么原因呢？像这样心进入状态，并且越来越好，是谁都应该希望的。这里心进入的处所的空性，如果考察就说是寂静。空性也变成那样了，空性这个声音所表达的，理解为无实有无遮，如果考察就是寂静或者自性空。像这样我们只要有执着和承认和戏论，就一直没有超出分别的范围，如经部所说的那样，正在成办离戏，所以肯定是这样认为的。因此考察就说，空性那些不是对境，考察不考察的差别等等，没有意义的话是你自己说的。心烦意乱，脸色比以前更难看，这是用自己的分别念安立的，没有关系。高兴的脸色比以前更舒展，还有什么呢？因此如上面很好地显示的那样。离戏，没有承认，认识的那个心的行境，用声音和词句来捏造，考察存在不存在等等，不是对境。圣者龙树的面前说：能说的事物止息，心的行境止息的缘故。等等广泛地说了，如上面引用的那样，对于无所缘离戏的意义，心里执着和声音说不出来已经认可了。 在心不是对境的上面，再次用声音不是对境的矛盾，用香象能承载多少来衡量呢？用天空
English
Then, generating courage, he said: Tell me, what is the name of the sound you speak of as great emptiness? Your desire-hole will now become a hole. Also, where did the thing that Shantideva and others said to bring into play go? In the root verse, it says: The sole cause of the increase of the assembly of harms, surely dwells in my heart. This is certain. You are even more severe than that, so say this: O demoness who increases the assembly of harming reason! Alas, I don't even know when it entered my heart. Now, what opportunity is there for happiness at the end of life! Think about it. After saying these things, the answer was given: Oh, oh, as you said, we are happy to hear it, just like a peacock hears the summer thunder. Why is that? Like this, the mind enters the state, and everyone should want it to get better and better. Here, if the emptiness of the place where the mind enters is examined, it is said to be secluded. Emptiness also becomes like that, the emptiness expressed by the sound of emptiness is understood as non-reality, non-affirmation, and if examined, it is said to be secluded or empty by nature. Like this, as long as we have attachment and acceptance and elaboration, we have not exceeded the scope of discrimination, and as the sutras say, we are accomplishing freedom from elaboration, so we must think so. Therefore, it is said that examination, and that emptiness is not an object, the difference between examination and non-examination, etc., are meaningless words that you yourself said. Agitation of mind, and the complexion is more difficult than before, this is established by your own discrimination, it doesn't matter. The happy complexion is more stretched than before, what else is there? Therefore, as it has been well shown above. Freedom from elaboration, without acceptance, the object of the mind that recognizes, using sounds and words to fabricate, examining existence and non-existence, etc., is not an object. In front of the Holy Nagarjuna, he said: The things that can be said cease, because the object of the mind ceases. Etc. He said extensively, as quoted above, for the meaning of aimlessness and freedom from elaboration, it has already been recognized that the mind is attached and the sound cannot be spoken. On top of the mind not being an object, again, with the contradiction that the sound is not an object, how much can an elephant carrying incense bear to measure? With the sky
Tibetan
ས་མི་ཆོད་པ་ལྟར་སོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བཀལ་བའི་ཁུར་དེ་དག་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་སླར་བསྣམས་པར་མཛོད་ཅིག །གནས་ལུགས་བརྗོད་བྲལ་ལ་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར། ང་ལ་ཁས་ལེན་མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གནས་ལུགས་ནི་དམིགས་པ་ཅན་དང་ཁས་ལེན་ཅན་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ལ་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་ཁྱད་པར་དཔྱད་དུ་མེད་པར་འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་དྲངས་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བརྟག་ན་ཞེས་སྦྱར་དོན་མེད་དེ། བརྟག་ཏུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཞེས་སོགས་སུ་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་སྨྲ་བར་ནུས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་མི་གསུང་བཞུགས། །ཅེས་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་ན་བྱང་བའི། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །སོགས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱིས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པའི་དོན་བཞིན་དུ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་བྲལ་ལ་སླར་ཡང་སྨྲ་རྒྱུ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བདག་ཅག་གིས་འདི་ཞེས་ངེས་པ་མི་རྙེད་པས་མེད་དོ་ཞེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ངེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སོ་སྐྱེ་ལས་དང་པོ་པས་མ་ཤེས་པར་ཟད་ཀྱི། སོ་སོ་རང་རིག་པས་རྟོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་མེད་པ་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འཇུག་འགྲེལ་དུ། དོན་དམ་པ་བསམ་པ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་འཕགས་གཞན་གྱིས། །ཅི་དགོས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། བླུན་པོ་ཚད་མར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལྟ་བུ་སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལའང་སུ་ཞིག་གིས་ཡིད་རྟོན་སྙམ་ན། དེ་བདེན་མོད་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང་རིགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེའི་ཚུལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་གསུངས་པ་ལྟར། ལུང་དང་བླ་མའི་མན་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། བསམ་མིན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ཁས་བླངས་པ་དང་། བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་འདོད་པ་ལྟར་བྲག་ཆའི་རྗེས་ཟློས་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེར་མ
Chinese
如同土地无法承受一般，由分别念妄加安立的重担，无论有多少，都请再次背负起来吧！实相是不可言说的，没有空与不空等名言的增益。因此，如（经文）所说：“我没有承诺，所以我才是无过失的。”实相不是有相和有承诺者的行境，而是圣者们等持的境界，各自以自证智所证知的，没有空与不空等差别的可观察之处，如《入行论》的注释中所说，已经引用完毕。因此，如果以这种离戏的空性为主，那么加上“如果观察”就没有意义了，因为（你们）认为它是不可观察的，不可指示的等等，还能说什么呢？如（经文）所说：“佛子默然安住。”以及“断绝一切言语的，不可说思议的般若波罗蜜多。”如同罗睺罗赞叹佛母的意义一样，对于不可说思议的，又怎么会有再次要说的呢？然而，不要因为我们没有找到像这样的意义，就认为它不存在。如《经庄严论》所说：“如果没有各自的自证智，又怎么能确定呢？”就像凡夫初学者不了解一样，但并不是说各自的自证智无法证悟，如（经文）所说：“不是因为没有看见，所以就不存在。”《入行论》的注释中说：“对于思维修证胜义谛，只有圣者们才是量。”以及“世间以见此，圣者还需要什么？圣者的道还需要做什么？愚人作为量是不合理的。”如是所说。那么，像你这样的凡夫俗子，对于通达这样的意义，又有谁会相信呢？这确实没错，但如月称论师也说，虽然不可思议的无生实相是圣者们现量的境界，但也可以追随理性的道路，从而推测它的状态。因为有经论和上师的特殊口诀的摄持，所以我们也通过推测的方式，生起少许定解而进行讲述，并不是像承诺无思的作者，或者想要不可说的我一样，仅仅是鹦鹉学舌而已。因此，般若经
English
Just as the earth cannot bear it, please take back all the burdens that have been imposed by conceptual proliferation, no matter how many there are! Reality is inexpressible, without the superimposition of terms such as emptiness and non-emptiness. Therefore, as it is said (in the scriptures), "I have no commitment, therefore I am the only one without fault." Reality is not the realm of those with characteristics and commitments, but the realm of the Samadhi of the noble ones, to be known individually by one's own self-awareness, without any difference to be examined, such as emptiness and non-emptiness, as quoted in the commentary on the "Entering the Middle Way". Therefore, if we take such a non-elaborate emptiness as the main point, then it is meaningless to add "if we examine", because (you) think it is unexaminable, unteachable, etc., what can be said? As it is said (in the scriptures), "The son of the Victorious One dwells in silence." And "The Prajnaparamita that cuts off all speech, thought, and expression." Just as Rahula praised the meaning of the Mother, how can there be something to say again about the unspeakable and unthinkable? However, do not think that it does not exist because we have not found such a meaning. As it is said in the "Ornament of the Sutras", "How can it be determined without individual self-awareness?" Just as ordinary beginners do not understand, but it is not that individual self-awareness cannot realize it, as it is said (in the scriptures), "It is not that it does not exist because it is not seen." In the commentary on the "Entering the Middle Way", it is said, "Only the noble ones are valid for contemplating the ultimate truth." And "What do other noble ones need by seeing this world? What does the path of the noble ones need to do? It is not reasonable for fools to be the measure." As it is said. So, who would believe that someone like you, an ordinary person, understands such a meaning? That is indeed true, but as Chandrakirti also said, although the inconceivable unborn reality is the direct experience of the noble ones, it is also possible to follow the path of reason and infer its state. Because we are supported by the scriptures and the special oral instructions of the Lamas, we also generate some certainty through inference and speak, not just imitating like a parrot, like promising an unthinking author, or wanting an unspeakable self. Therefore, the Prajnaparamita