Tibetan
་རང་གིས་ཀྱང་བྲིས་པ་རྣམས་མེའི་ལས་སུ་སྦྱོར་ལ་ཞལ་དུ་ཐོབ་ཅིག་ཅེས་ཟེར། ལན་བརྗོད་པ། ཊཱི་ཀར། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་བློ་ཞུགས་པར་བྱས་ན་དེ་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ཡིན་ཞེས་པ་འདུག་སྟེ། དེའི་དོན་ཁྱོད་རང་གིས་མ་གོ་བར་སྣང་སྟེ། བདག་འཛིན་སོགས་འཁྲུལ་པ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཞུགས་པས་འབྲལ་རུང་དང་། བདག་མེད་རྟོགས་པ་སོགས་སེམས་དང་འབྲལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པས་ན། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྣམ་ཤེས་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡི་ཆོས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཁོར་གསུམ་མཚར་པོ་དེའི་དོན་ལྟར་ན། ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལུགས་དང་ཐ་མི་དད་དུ་འདོད་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ། གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ལྷས། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་དང་། སྡུད་པར། འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སོགས། །དེ་བཞིན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གསུངས་པའི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཙམ་ཁ་ལ་ཁྱེར་ཀྱང་དོན་སྣང་ལ་མ་ངེས་པར་སོང་བའི་རྟགས་སུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པས་ཆོས་དབྱིངས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་། སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཉི་ཤུར་དབྱེ་བ་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་གཅིག་པར་ཁྱོད་འདོད་ན། གཅིག་ཏུ་བཤད་པའི་ལུང་འདི་རྣམས་བདག་གིས་བརྩམས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་དག་ལ་ལོག་པར་ལྟོས་ལ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཉི་ཤུ་དང་རྣམ་ཐར་གསུམ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་སུ་གསུངས་པ་དང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་བྲིས་པ་རྣམས་མེའི་ལས་ལ་སྦྱར་ནས་ཞལ་དུ་འདེབས་དགོས་སྙམ་པ་ཞིག་ཤར་ན། ངན་དབང་རྒན་པོ་ཁྱེད་རང་ཅི་འདོད་མཛོད་དང་སུས་ཀྱང་བཤོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །མ་གུས་སྡང་བས་སྨྲས་པ་མ་ལགས་ཏེ། །རང་སྨྲས་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ལ། །ལེ་ལན་ཅང་མེད་བཟོད་པར་མཛད་ནས་ཀྱང་། །བརྩེ་བས་ཆོས་མཐུན་གྲོགས་པོར་དགོངས་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཡང་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་སེམས་མི་ལྡོག་པར་ཐལ། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཁྱེད་ཅག་གིས། འཇུག་པར། སེམས་འགག་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་སེམས་འགག་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་འགལ་ལོ། །ཁོ་བོ་གཅིག་པུའི་རྣམ་རྟོག་གོ་ཞེས་པ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། འཐད་སྙམ་པ་ཞེས་ནེམ་ནུར་ཡང་བྱུང་མོད། འཐད་འཛིན་གྱི་བློ་དེ་ཁྱོད་གཅིག་པུའི་ཡིན་ན་འཕགས་ཡུལ་གྱི་འགྲེལ་བྱེད་དག་ གི་ཐུགས་ལ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཟང་བཞིན་དུ་ཞེས་མཚུངས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་འགལ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་འགྲེལ་བྱེད་དེ་དག་དང་ཁྱོད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱང་རྨོངས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཁྱོད་ཀྱིས་རྩོམ་པའང་དམ་པའི་མན་ངག་གི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་འབྲས་བུ་ཁ་ཡར་བའི་འབད་པ་དོན་མེད་པའི་ཚ་རེག་གི་གདུང་བ་བསིལ་བའི་བསླབ་ཚིག་གི་བདུད་རྩིའི་བསང་གཏོར་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཞེས་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དང་བཅས་ཏེ་བརྗོད་པ་ལ་ལན་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ཉི་མ་འཕུལ་སྤྱད་ཙམ་གྱི་ཀུ་རེ་འདིས་ཅི་བྱ་སྟེ། གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཚེ། གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་སེམས་མི་འགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་བཀོད་པ་འདི། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཡོད་ན་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་སེམས་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་སུ་ཞིག་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན། སེམས་འགག་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད་ཅེས་པའི་སེམས་དེ་གཟུང་འཛིན་དང་བཅས་པའི་སེམས་མིན་ན་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ལ་སེམས་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་མིང་བཏགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་གནས་ལུགས་གཉུག་མའི་སེམས་ཞེས་དོན་ལ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མིང་ཙམ་ལ་མི་རྩོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སེམས་ལོག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འདོད་པས། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་གདགས་གཞི་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེས་སེམས་མ་འགག་པར་སྒྲུབ་པ་དོན་མེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཡོད་ན་སེམས་ཡོད་པའི་གོ་ཆོད་དོ་སྙམ་ན། ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་སེམས་འགག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གསུངས་པ་དོན་མེད་དུ་བཏང་བས་ཁྱོད་ཀྱང་དམ་པའི་མན་ངག་གི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་། ལང་གཤེགས་ལས། སེམས་ཀྱིས་སུ་ནི་ལས་རྣམས་སོག །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད། །ཅེས་དང་། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག་པའོ། །ཞེས་སོགས་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཕྲ་བའང་མི་མངའ་བའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཐ་མ
Chinese
还说，把你写的那些东西都用火烧掉，然后吞下去吧。回答说： टीका（梵文，转写：ṭīkā，汉语：注释）。如果对事物的实情加以思考，那就是心的本性。看来你没有理解这个道理。因为我执等错觉没有进入心的本性，所以可以分离。而证悟无我等没有与心分离的因，所以如《释量论》中所说：“识是执境法。”即使如此，如果你按照你所说的三轮稀奇的道理，就不能认为外境的事物与心的本性没有差别。慈氏怙主（弥勒菩萨）说：“法界无有差别故。”龙树菩萨说：“一之空性为何，即是一切之空性。”圣天菩萨说：“一物为万物之真如。”《摄类学》中说：“过去之真如等，真如自性无有差别。”仅仅口头上念诵这些经和论典的词句，却不确定其意义，这只是一个迹象而已。因此，一切法都不超出法界的自性，虽然法界自性没有差别，但从空性所依法的角度，分为二十种也是合理的。如果你认为诸法的真如不相同，那么这些说其同一的经文不是我所造的。请你好好看看那些经文，以及经和论典中所说的十六空性、十八空性、二十空性和三种解脱等差别，如果你也觉得应该把你写的那些东西用火烧掉然后吞下去，那么随你这个老恶魔的便吧，谁也不会阻止你的。这并不是不恭敬地怀着憎恨所说的话，而是自己说的武器反过来对付自己。请您宽恕，不要责怪，并以慈悲之心将我视为志同道合的朋友。这只是一段插曲的偈颂。还有，如果安住于究竟的涅槃，成佛之时心识就不会退转。因为存在不住于究竟实相真谛的涅槃。如果承认，那么你们
English
He also said, "Burn what you have written and swallow it." The reply: Ṭīkā. If one contemplates the reality of things, that is the nature of the mind. It seems that you have not understood this. Because the illusions such as self-grasping have not entered the nature of the mind, they can be separated. And because there is no cause for realizing selflessness etc. to be separated from the mind, as it is said in the Pramāṇavārttika, "Consciousness is the dharma that grasps objects." Even so, if you follow the meaning of the wonderful three wheels as you say, you cannot think that the state of external objects is not different from the nature of the mind. The Protector Maitreya said, "Because the dharmadhātu is without difference." Nāgārjuna said, "Whatever is the emptiness of one, that is the emptiness of all." Āryadeva said, "One thing is the suchness of all things." In the Compendium it says, "The suchness of the past, etc., the suchness itself has no difference." It is only a sign that one merely recites the words of these sutras and treatises but does not ascertain their meaning. Therefore, since all dharmas do not go beyond the nature of the dharmadhātu, although the nature of the dharmadhātu has no difference, it is also reasonable to divide it into twenty from the point of view of the basis of emptiness. If you think that the suchness of all dharmas is not the same, then these scriptures that speak of their oneness are not composed by me. Please look at those scriptures carefully, and the distinctions of the sixteen emptinesses, eighteen emptinesses, twenty emptinesses, and three liberations, etc., which are spoken of in the sutras and treatises. If you also feel that you should burn what you have written and swallow it, then do whatever you want, old demon, and no one will stop you. These are not words spoken disrespectfully with hatred, but rather one's own weapons turning against oneself. Please forgive me without blaming me, and with compassion regard me as a like-minded friend. This is just an intervening verse. Furthermore, if one abides in ultimate nirvana, the mind will not regress at the time of attaining Buddhahood. Because there is a nirvana that does not abide in the ultimate reality of the truth. If you admit it, then you
Chinese
于彼答复：您说“心止息，彼由身而现证。”此言引为心止息之所知，相违也。彼唯我一人之分别念也，亦当观察之。虽亦稍有“理应如此”之犹豫，然若彼理应如此之念唯汝一人有之，则圣地之注释者等之心将无有此念。如是，则“如善妙之论典”之譬喻词亦成相违。若许尔，则彼等注释者与汝之师等亦将成愚昧，且汝之著作亦将离于圣者口诀之因，故亦当以清凉热恼之教诲甘露，洒扫徒劳无果之辛劳也。如是，以中间之偈颂而述说之答复：汝仅以日光之少许照耀而作戏论，有何用耶？于究竟转依成佛时，此立宗“具能取所取之心不息灭，故不住涅槃”，若有不住之涅槃，则谁人承许“具有能取所取之心”之周遍耶？所谓“心止息，彼由身而现证”之心，若非具有能取所取之心，又是何者耶？是故，虽有于智慧安立大心等名称，然彼乃实义上无有能取所取之智慧，故不争论名相也。然于佛地，心虽已还灭，然于一切种皆不许无有智慧。若不住涅槃之所依为不住有寂之智慧，则彼立宗“心未止息”亦成无义。若谓“有智慧则已足具心”，则月称论师所说“心止息之智慧能现证法身”亦将成无义，故汝亦将离于圣者口诀之因也。再说，识与智之差别，如《楞伽经》云：“心能作诸业，智慧能辨别。”又如《无尽慧经》云：“识乃无常，智乃常。”如是，如诸佛经论中广说，于彼无有能取所取二取习气之微细，不可思议之智慧，
English
In response to that: You say, "The cessation of mind, that is directly realized by the body." This statement, taken as evidence of the cessation of mind, is contradictory. The statement that it is only my own conceptual thought should also be examined. Although there was also a slight hesitation in saying "it should be so," if that thought of "it should be so" is only yours, then the hearts of the commentators in the noble land will not have that thought. If so, then the word of comparison "like a good scripture" also becomes contradictory. If you accept that, then those commentators and your teachers will also become ignorant, and your writings will also be devoid of the cause of the holy instructions, so you should also sprinkle the nectar of teachings that cools the suffering of heat, which is the useless effort of fruitless labor. Thus, the reply to the statement with the intervening verses: What is the use of your joking with just a little bit of sunlight? At the time of ultimate transformation and becoming a Buddha, this proposition that "the mind with grasping and apprehended does not cease, therefore it does not abide in Nirvana"—if there is a non-abiding Nirvana, then who accepts the pervasion that "there is a mind with grasping and apprehended"? The mind that is said to be "the cessation of mind, that is directly realized by the body," if it is not a mind with grasping and apprehended, then what is it? Therefore, although there are names such as great mind given to wisdom, that is wisdom without grasping and apprehended in reality, so there is no dispute over names. However, in the Buddha-ground, although the mind has ceased, in all ways it is not accepted that there is no wisdom. If the basis of non-abiding Nirvana is the wisdom that does not abide in samsara and nirvana, then that proposition that "the mind has not ceased" is also meaningless. If you think that "if there is wisdom, then it is sufficient to have mind," then what Chandrakirti said, "the wisdom of the cessation of mind realizes the Dharmakaya" will also become meaningless, so you will also become devoid of the cause of the holy instructions. Furthermore, the difference between consciousness and wisdom, as it says in the Lankavatara Sutra: "The mind performs all actions, wisdom distinguishes." And as it says in the Akshayamati Sutra: "Consciousness is impermanent, wisdom is permanent." Thus, as it is widely said in the sutras and treatises, in that inconceivable wisdom that does not even have the subtle traces of the dualistic appearance of grasping and apprehended,