Tibetan
ད། ཁྱེད་ཅག་གིས་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་བེམ་རིག་བྲལ་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བ་ཐེབས་ཟེར་བ་ལྟར་ན། བརྩོན་པ་དྲག་པོས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་འབད་པར་རིགས་ཏེ། ཀུན་གཞི་སོགས་རྣམ་ཤེས་རྒྱུན་བརྟན་པ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་སོགས་སུ་གྱུར་ན་མ་ལེགས་པས། ཁྱེད་ཅག་གིས་རྣམ་རྟོག་འཕྲུལ་གྱི་གྲུབ་མཐའི་རྒྱུ་སྐར་ལེགས་བཤད་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་འཇིག་པར་དོགས་སོ། །འདི་སྐད་དུ། བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བའི། །ལྷག་མར་ལུས་པའི་མིང་དེ་ཅི་ཞིག་སྨྲོས། །ཡེ་ཤེས་རང་མདངས་མཚན་དཔེའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། །ཡིད་འཕྲོག་པདྨ་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས། །བློ་ཆུང་བློ་ཡི་འབད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས། །ནོར་འཁྲུལ་ནོར་བུ་འཆིང་བུར་ཆགས་ན་ཡང་། །ཀུན་གསལ་ཀུན་ནས་བླང་དོར་བྱེད་པའི་མིག །སྣང་ངོར་སྣང་བ་འགལ་བའི་དེ་ཉིད་རིག །ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་ལྷག་མེད་དུ་ཕུང་ལྔ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་ཀྱང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གྲུབ་པ་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་འདོད་ལ། སངས་རྒྱས་མ་ཐག་བེམ་རིག་བྲལ་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་དབྱིངས་སུ་རྒྱུན་ཆད་པ་བདག་ཅག་གི་གཞུང་གང་ལས་ཀྱང་མ་བཤད་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་ལོག་པར་ བཤད་མོད། གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་ལོག་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱིས་ཡུལ་གཞལ་ཚུལ་དེ་ལས་ཆེས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོག་གེས་བསམ་པར་དཀའ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པས། ཐ་མལ་པའི་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཁྱེན་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་འབུམ་གྱི་སྣང་བས་ཀྱང་འགྲན་པར་མི་བཟོད་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱོགས་ཙམ་མི་ཤེས་པར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཆིང་བུ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནོར་བུར་རེ་བ་དག་གིས་འབད་པ་བརྒྱ་བྱས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་ཅི་སྨོས། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཚིག་ཙམ་ལས་དོན་ཇི་བཞིན་ངེས་མི་ནུས་སོ། །འོ་ན་རྣམ་ཤེས་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡུལ་ཉི་ཚེ་བ་ལ་གནས་པ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ། མཐར་ཐུག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་དབྱིངས་རིག་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་གཟུང་འ
Chinese
ད། 你们说，刚成佛就脱离了物质和意识，转移到不可思议的境界，就应该日夜精进努力。如果阿赖耶识等常住的识转化为镜智等就不好了。你们的分别念幻化的宗派之星，恐怕会被善说之日的阳光摧毁。如此说道：依赖的蕴脱离了识，剩余的名称是什么？智慧自发光芒，具足相好的色身，令人心醉的莲花，看也看不够。弱小的智慧用百千的努力，即使把错谬当成珍宝束缚起来，也无法认识到无所不知，无处不在，能取舍一切的眼睛，显现中与显现相违的真如。如是说。对此回答说：虽然声闻部认为无余涅槃时五蕴断灭，但如果用理智分析，就会发现相续不会断灭，我们也这样认为。我们任何经典中都没有说过，刚成佛就脱离了物质和意识，在不可思议的境界中相续断灭，只是说心和心所的行相颠倒了。虽然被能取所取所摄的心和心所的行相颠倒了，但那无二的大智慧，远远超越了心和心所二取显现的境界，是难以用分别念来思量的。所以，即使普通人的依赖，像火花一样的蕴和识消失了，但那远远超越于此，能在一瞬间毫不分别，自然成就地了知一切所知的智慧，是即使亿万个太阳的光芒也无法比拟的。如果不了解识和智慧的差别，却希望用识的束缚来获得智慧的珍宝，即使付出百倍的努力，更不用说佛的智慧了，就连弟子们相续中的无分别智慧，也只能理解字面意思，而无法真正领会。那么，超越了识的智慧是什么样的呢？与具有能取和所取，具有分别念，安住于狭隘境等自性相反，究竟的智慧是法界与智慧双运的自性，能
English
D. You say that immediately upon becoming a Buddha, one is separated from matter and consciousness, and transferred to an inconceivable realm, so one should strive diligently day and night. If the constant consciousness such as the Alaya consciousness were to be transformed into mirror-like wisdom, etc., it would not be good. Your conceptualized illusory star of tenets, I fear, will be destroyed by the sunlight of well-spoken words. Thus it is said: What is the name of what remains when the dependent consciousness is separated from the aggregates? The self-luminous wisdom, the form body with marks and signs, the enchanting lotus, one cannot be satisfied with seeing it. Even if a small mind, with hundreds of efforts, binds a mistake as a jewel, it cannot recognize the all-knowing, omnipresent eye that takes and rejects everything, the suchness that contradicts appearance in appearance. So it is said. In response to this, although the Shravaka school believes that the five aggregates are cut off in nirvana without remainder, if analyzed with reason, it is established that the continuum will not be cut off, and we also believe this. In none of our scriptures is it said that immediately upon becoming a Buddha, one is separated from matter and consciousness, and the continuum is cut off in an inconceivable realm, but it is said that the activities of mind and mental factors are reversed. Although the activities of mind and mental factors, which are included by the apprehended and the apprehender, are reversed, that great non-dual wisdom is far superior to the way in which mind and mental factors measure objects with dualistic appearances, and it is difficult to think about with conceptual thought. Therefore, even if the dependence of ordinary people, the aggregates and consciousness like sparks, disappear, the wisdom that is far superior to that, that can know all knowable things in an instant without discrimination and spontaneously, is something that even the light of a billion suns cannot compare to. If one does not know even a little about the difference between consciousness and wisdom, but hopes to obtain the jewel of wisdom with the bondage of consciousness, even if one makes a hundred efforts, let alone the wisdom of the Buddha, even the non-discriminating wisdom in the minds of the disciples can only understand the literal meaning, and cannot truly comprehend it. So, what is the wisdom that transcends consciousness like? It is the opposite of having an apprehended and an apprehender, having discrimination, abiding in a narrow realm, etc. The ultimate wisdom is the nature of the union of the sphere of reality and wisdom, the ability to
Tibetan
ཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་མ་འདྲེས་པར་གསལ་བ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་ན་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འདོད་ཅིང་། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་ལྡོག་པར་འདོད་དེ། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དུ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་བ་ གཏན་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་སེམས་བྱུང་ལོག་པས་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པས་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྡོག་པ་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་གོ་ནུས་ཀྱི། སེམས་སེམས་བྱུང་ཐ་མལ་པ་མ་ལོག་ན་བདག་དང་གཞན་དང་སྲིད་དང་ཞི་བ་སོགས་ལ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་སོགས་སྐྱེ་བ་ཅི་ཞིག་གིས་འགོག་སྟེ། རྐྱེན་བཞི་ཚང་བས་འབྲས་བུ་ལྡོག་བྱེད་མེད་ལ། དེ་འདྲའི་བློ་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་གིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ་གཞལ་ནུས་པ་དང་། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བར་རྟག་ཏུ་མཉམ་བར་བཞག་པ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྲིད་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་མནའ་ཆུ་བཏུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐ་མལ་པའི་སེམས་དང་ཆ་བསྐྲུན་དུ་མི་རུང་བའི་བདག་ཉིད། དུས་འཁོར་དུ། ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་གཅིག་པའི་སྐུ། །ཞེས་དང་། ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་རོ་གཅིག་པ། །མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་རྣམས་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དང་། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྐུ་ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། འོ་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་སོགས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ལ་སོགས་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་འདི་སྙེད་སངས་རྒྱས་ལ་མི་མངའ་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་དག་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་དགོས་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཅིར་ཡང་ས་ལེར་མཁྱེན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་སློབ་པ་དག་གི་མཁྱེན་ཚུལ་དང་ཡང་ མི་འདྲ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ཚུལ་དང་ག་ལ་འདྲ། དེས་ན་རྟོག་བ
Chinese
虽然远离了能知的分别念，却在不离平等性之界的同时，不杂乱地明了所知，是超离寻思的行境。如果从反体上区分，则认为如同所说的五种智慧的类别那样。并且认为，获得如此这般的究竟转依之时，心和心所的相续会止息。如《入行论自释》中所说：“诸佛陀为了在一切方面现前圆满菩提，心与心所的相续彻底止息。”如是所说，心和心所止息而获得究竟智慧，以及获得究竟智慧而心和心所止息，二者可以无矛盾地理解。如果未止息凡夫的心和心所，那么以何能遮止对自和他、有寂等产生差别之念和感受等？因为四缘具足，没有能遮止果的。像那样的一种庸常心识，如何能在一刹那间衡量一切所知？并且它没有分别念，并且它恒常安住于不离法界，这些又如何可能呢？这些成立的理由只不过是发誓而已。不离恒常安住于法界，并且了知一切所知的智慧，其自性是与凡夫心识不可比拟的。如《时轮经》中说：“知与所知一之身。”以及“知与所知味一，遍空虚空金刚持。”如是所说。经典中也广说：“如来是智慧之身、金刚之身、不可思议之身”等等。那么，在讲解无漏的品类等时，如果说四念住等以心和心所之名来表示，如果佛陀没有这些，那么无漏的法也会不存在吗？如果这样想，虽然需要像以心和心所之名来表示那样安立名言，但如经中所说“没有分别念，对任何事物都清晰明了”，智慧的了知方式并非共同的，甚至与圣者学者的了知方式也 不相同，那么又怎么能与凡夫以心了知的方式相同呢？因此，分别
English
Although free from the conceptualization of the knower, while not moving from the realm of equality, it clearly knows the knowable without confusion, transcending the realm of thought. If distinguished by the opposite aspect, it is considered to be like the categories of the five wisdoms as spoken of. And it is believed that when such an ultimate transformation is attained, the continuum of mind and mental factors will cease. As it is said in the auto-commentary of the "Entering the Middle Way": "For the Buddhas, in order to fully awaken to all phenomena in all aspects, the continuum of mind and mental factors is completely ceased." As it is said, the cessation of mind and mental factors leads to the attainment of ultimate wisdom, and the attainment of ultimate wisdom leads to the cessation of mind and mental factors, these two can be understood without contradiction. If the ordinary mind and mental factors have not ceased, then what can prevent the arising of differentiated perceptions and feelings towards self and other, existence and peace, etc.? Because the four conditions are complete, there is nothing to prevent the result. How can such a limited mind measure all knowable things in an instant? And it has no conceptualization, and it always abides in the unchanging realm of reality, how is that possible? These reasons for establishment are merely making vows. The wisdom that knows all knowable things without moving from the constant abiding in the realm of reality is of a nature that cannot be compared with the ordinary mind. As it is said in the Kalachakra: "The body of one with knowledge and the knowable." And "Knowledge and the knowable are of one taste, the all-pervading Vajradhara of space." As it is said. The sutras also widely say: "The Tathagata is the body of wisdom, the body of vajra, the inconceivable body," and so on. Then, when explaining the categories of the uncontaminated, etc., if it is said that the four mindfulnesses, etc., are indicated by the names of mind and mental factors, if the Buddhas do not have these, then will the uncontaminated dharmas also not exist? If you think like this, although it is necessary to establish terms as indicated by the names of mind and mental factors, as it is said in the sutra, "Without conceptualization, clearly knowing anything," the way of knowing of wisdom is not common, and even the way of knowing of the noble learners is different, then how can it be the same as the way of knowing with the mind by ordinary people? Therefore, conceptual