Tibetan
། །སྟོང་པའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱིན་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་དམིགས་པ་མཐའ་དག་བྲལ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ན་དམིགས་པ་ཅན་དག་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་གནས་ལུགས་སྤྲོས་བྲལ་མ་གྲུབ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་ཞིང་། དེ་མ་བྱུང་ན་རྣམ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ས་ལས་མི་འཕགས་པས་ན་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ཐབས་མེད་པས་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པུའི་ལམ་ལ་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་ཧ་ཤང་གི་ལུགས་ཞེས་བརྗོད་མི་རིགས་ཏེ། མདོ་མྱང་འདས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་སོགས་མདོ་སྡེ་དུ་མར། རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ངའི་ཉེ་གནས་རྣམས་ལ་བདེན་པར་འཆད་པ་ནི་ཉུང་། ལོག་པར་འཆད་པ་ནི་མང་། བདེན་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ནི་ཉུང་། ལོག་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ནི་མང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་འཛིན་པ་ནི་ཉུང་། བདུད་ཀྱི་ཚིག་འཛིན་པ་ནི་མང་ངོ་། །ཞེས་དང་། དེའི་ ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་སྡིག་པ་ཅན་དག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་མདོ་སྡེ་བཏུས་ནས་ཕྱོགས་ཆ་རྣམ་པ་མང་དུ་བྱེད་དེ། དེས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མདོག་དང་བསུང་དང་། བྲོ་བའི་རོ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །སྡིག་པ་ཅན་དག་དེ་ལྟར་མདོ་སྡེ་འདི་ཀློག་གམ་འདོན་མོད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་འདི་མེད་པར་བྱས་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་སྙན་ཚིག་དོན་མེད་པ་བརྟགས་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚིག་གིས་བསྣན་ཏེ་ནོར་བར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་འདི་དག་དུས་སྙིགས་མར་སྐྱེས་པ་རང་གཞན་སུས་ཀྱང་དྲན་པར་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་འགལ་པར་སྨྲ་མི་རུང་ངོ་། །གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཐབས་ཚུལ་རིགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གསུངས་པའི་ཐབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནམ་ཞིག་བདག་བདག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན་བདག་མེད་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་བདག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། བདག་མེད་དུ་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་བདག་ཡོད་དུ་འཛིན་པའང་ཡོངས་སུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྲུལ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ལ་སླར་ཡང་མེད་པའང་མིན་ཞེས་ནམ་ཡང་སྟོན་མི་རིགས་ཏེ། སྦྲུལ་མེད་པ་དེ་ནམ་ཡང་མེད་པ་མིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
Chinese
空性也稍微存在。 若非非空稍微存在， 空性又怎能存在？ 诸佛已说空性， 必定能生出一切见解。 如是所说，故在显示远离一切所缘之义时，有相者生起恐惧乃是法性，然若未证得离戏之实相，则全无不分别之智慧生起。若不生起，则仅安住于分别之行境，不能超胜有情之地，故无成佛之法，因此，不应将三世诸佛及菩萨所行之唯一道路，称为魔所教示及和尚之宗派。于《涅槃经》及《菩萨藏》等诸多经藏中云：种姓之子，于彼时彼刻，向吾之近侍如实宣说者少，不如实宣说者多；执持真实之法者少，执持虚妄之法者多；执持佛之教言者少，执持魔之言词者多。又，于彼时彼刻，恶比丘等将此经藏删节，于各方面作诸多改变，彼等令圣法之色、香、味皆失。恶者如是读诵或念诵此经藏，然已灭除如来所思而说之甚深义，考察世间无义之诗词，以世间之语增补，确定为错误。如是广说，此等应由生于末世之自他一切忆念，不应说与如来之经藏相违之语。如前所说，如是依于以各种方式所说之方便，何时获得与寂灭我我所之所缘戏论之法性相符顺之忍，则纵未缘无我，亦必将缘我，有何过失耶？虽无执持无我，然执持有我亦完全寂灭之故也。蛇于名言中不存在，亦不应说再次不存在，蛇之不存在，亦终将不成为非不存在。
English
Emptiness also exists slightly. If non-emptiness does not exist slightly, how can emptiness exist? The Buddhas have said that emptiness will surely give rise to all views. As it is said, therefore, when showing the meaning of being free from all objects, it is the nature of things that those with objects generate fear, but if the reality of being free from elaboration is not realized, then non-conceptual wisdom will never arise. If it does not arise, then merely abiding in the realm of conceptualization is no better than the state of sentient beings, so there is no way to achieve Buddhahood. Therefore, it is not appropriate to call the single path traveled by the Buddhas and Bodhisattvas of the three times the teachings of demons or the Ha Shang sect. In many sutras such as the Nirvana Sutra and the Bodhisattva Pitaka, it is said: "Son of good family, at that time, few of my close attendants will truthfully explain the truth, and many will falsely explain it; few will hold to the true Dharma, and many will hold to the false Dharma; few will hold to the Buddha's teachings, and many will hold to the words of demons." Also, at that time, evil monks will abridge this sutra, making many changes in various ways. They will destroy the color, fragrance, and taste of the holy Dharma. Evil ones may read or recite this sutra in this way, but they will eliminate the profound meaning spoken with the intention of the Tathagata, examine meaningless worldly poems, add worldly words, and establish them as errors. As it is widely said, all of us who are born in the degenerate age should remember these things, and we should not speak words that contradict the Tathagata's sutras. As said above, in this way, relying on the methods taught in various ways, when one obtains the forbearance that is in accordance with the nature of the Dharma, which is the pacification of the elaboration of the object of self and non-self, then even if one does not focus on non-self, what fault is there in having to focus on self? Although there is no grasping of non-self, the grasping of self is also completely pacified. It should never be taught that a snake does not exist in name, and that it does not exist again, because the non-existence of a snake will never become non-existent.
Tibetan
བདག་མེད་པའང་དེ་དང་མཚུངས་ཏེ་ནམ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ལ་བསམ་ན་དེ་ལྟར་འདོད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུའི་བཏགས་དོན་བདག་མེད་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཙམ་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་ཡོད་པར་དམིགས་དགོས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། བདག་མེད་པ་ཞེས་པ་རྟོག་པས་ཕར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞིག་མིན་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ལ། ཡིན་ན་དེའི་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཆོས་གཞན་དང་མཚུངས་པས་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དམིགས་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་ འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ངོར་མ་དམིགས་པས་གོ་མ་ཆོད་ལ། གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱིས་དམིགས་པས་གོ་ཆོད་ནས་བདག་མེད་པ་ཞེས་པའི་དམིགས་པ་ནམ་ཡང་བཟློག་མི་རིགས་ན། ཟླ་བས། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི། །དངོས་པོ་ལོག་པ་གང་ཞིག་རྣམ་བརྟགས་པས། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་གང་དུ་མིག་དག་པས། །མཐོང་སྟེ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས་གོ་བཟློག་ནས། སྤྲོས་བྲལ་ཅིར་ཡང་མ་དམིགས་པ་དེ་མཐོང་བ་ལོག་པ་དང་། སྤྲོས་པ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བ་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པ་དེ་མཐོང་བ་ཡང་དག་པར་འདོད་དགོས་ན། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་མ་དགོངས་པའི་དོན་འགལ་བར་སྨྲས་པ་ལ་ཐར་འདོད་དག་འཇིགས་པའི་གནས་སུ་སོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། །འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་འཕགས་གཞན་གྱིས། །ཅི་དགོས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །བླུན་པོ་ཚད་མར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་དང་། སད་པར་གྱུར་ན་གསུམ་ཆར་ཡོད་མིན་ལྟར། །གཏི་མུག་གཉིད་ལས་སད་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དམིགས་པའམ་སྤྲོས་པ་ཇི་ལྟར་མངའ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བདག་མེད་དུ་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་ན། བདག་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་ཡོད་པར་ཚུལ་གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་ནུས། དེ་དག་རྣམས་གཟུང་འཛིན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པར་ཡང་སུ་ཞིག་གིས་བསྒྲུབ་ནུས་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་དཔྱོད་ན་དེ་དག་ལ་འཛིན་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་རྟོགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་ཅི་ལ་འགལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ་བདག་མེད་ཁས་བླང་བ། ། དོན་དམ་
Chinese
如果有人问，无我也与此相同，永远不会变成不存在吗？如果从名言的角度来考虑，可以这样认为。但是，像这样的名言所指的无我，也仅仅是从名言的角度来设立的，实际上并不需要在实相中去执着它。因为，如果无我不是由分别念虚构出来的，就会变成真实存在。如果那样，它的自性就会变得不可执着，与其他法相同，因此不需要执着于止息能取所取的戏论的行境。如果不安住于止息一切能取所取的戏论的境界，就无法理解。如果执着于能取所取来理解，那么就永远不能舍弃无我的执着。月称菩萨说：由于眼翳的作用，对于毛发等 颠倒的事物进行分别观察，当眼睛清净时，在何处能够见到它的自性呢？见到之后，要知道这里也是如此。如果反过来理解，认为不执着任何戏论，什么也不执着是错误的见解，而执着于戏论，并且承认它才是正确的见解，那么就是违背了月称菩萨的本意，说出了矛盾的话，想要解脱的人就会陷入恐惧之中。因此，如果世间是量，那么世间人自己所见到的就足够了，其他圣者还需要做什么呢？圣者的道又有什么用呢？愚笨的人也不可能成为量。并且，在那个时候，世间没有损害。就像醒来时，三者都不存在一样，从愚痴的睡眠中醒来也是如此。等等，如是广说。就像这样，对于那些在不执着三轮的法界中安住，获得无分别智慧的人来说，怎么会有有无的执着或戏论呢？如果他们没有执着于无我，又怎么能证明他们执着于有我呢？因为他们已经远离了一切能取所取，如果不证悟一切法的实相，谁又能证明这一点呢？如果在名言中进行观察，他们没有任何执着，那么又怎么会与证悟法性离戏的量相违背呢？正因为如此，在确定名言的胜义时，才要承认无我。
English
If someone asks, is selflessness also the same, never becoming non-existent? If considered from the perspective of conventional truth, it can be thought of that way. However, the imputed meaning of such a conventional term, 'selflessness,' is merely established from the perspective of convention, and it is not necessary to fixate on it as existing in reality. Because, if selflessness were not something fabricated by conceptual thought, it would become truly existent. If that were the case, its essence would become ungraspable, similar to other phenomena, so it is not necessary to fixate on the sphere of activity where the elaboration of grasping and being grasped is pacified. If one does not fixate on the state where all elaboration of grasping and being grasped is pacified, one cannot understand. If one understands by fixating on grasping and being grasped, then one can never abandon the fixation on selflessness. Chandrakirti said: 'Due to the power of cataracts, whatever inverted objects, such as hairs, are conceptually examined, where can one see their essence when the eyes are clear? Having seen that, know that it is the same here.' If one reverses the understanding and thinks that not fixating on any elaboration, not fixating on anything at all, is a wrong view, and that fixating on elaboration and acknowledging it is the correct view, then one is contradicting Chandrakirti's intention and speaking contradictory words, and those who desire liberation will fall into a state of fear. Therefore, if the world is a valid cognition, then what is seen by the people of the world themselves is sufficient, and what need is there for other noble ones? What use is there for the path of the noble ones? A fool cannot be a valid cognition either. Furthermore, at that time, there is no harm from the world. Just as when one awakens, all three are non-existent, so it is the same when one awakens from the sleep of ignorance. And so on, as extensively explained. Like this, how can those who abide in the sphere where the three circles are not fixated upon, and who have attained non-conceptual wisdom, have fixations or elaborations of existence and non-existence? If they do not have the elaboration of grasping at selflessness, how can one prove that they have the elaboration of grasping at self? Because they are free from all grasping and being grasped, who can prove this without realizing the reality of all phenomena? If one examines in conventional terms, they have no grasping whatsoever, so how can it contradict the valid cognition that proves the realization of the non-elaborate nature of reality? Precisely because of this, when determining the ultimate truth in conventional terms, one must acknowledge selflessness.