Tibetan
ལ་ལྟོས་རྣམས་མ་གྲགས་པ་ཡང་ མིན། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྟོང་ལས། །ཤེས་པ་དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྐྱེ་འགྱུར་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ན་ཡང་། །སྟོང་ཉིད་དག་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། བདེན་པ་གཉིས་སུའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པའང་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྣང་བ་ཡིན་ན། ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་རྟེན་འབྱུང་དུ་ཤར་བའི་ལུགས་འདི་ལ་ཐ་སྙད་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མ་ཟད་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཆེས་འཐད་ཅིང་། ཇི་སྲིད་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་སྣང་བ་གཞན་གྱི་ལུགས་དེས་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་འདི་ལྟ་བུ་ཐད་ཀར་མ་རྟོགས་པས་དེ་གཉིས་འགལ་བར་བཟུང་ནས། གང་སྟོང་པ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུར་སོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་གཞུང་འདིར། གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་བརྟེན་ནས་རབ་བྱུང་བས། །རྟོག་པ་འདི་དག་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ། །དེ་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པ་འདི་ཡིས་ནི། །ལྟ་ངན་དྲྭ་བ་མཐའ་དག་གཅོད་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ནི། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོང་ཉིད་བཞི་སྦྱོར་གྱི་དགོངས་པ་ལྟར་སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཁས་ལེན་ཅི་ལྟར་ཡོད་དེ། རང་འགྲེལ་དུ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དགག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དང་། རྟོག་རྣམས་ལོག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དེ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུར་མཁས་རྣམས་གསུངས། །ཞེས་དང་། གང་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཆོས་ཉིད་འདི་དེ་ ལྟར་མི་ཤེས་པ་རྣམས་རྟོག་པ་ཁོ་ནས་བཅིངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་འདི་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ན་འཕགས་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པ་བཀག་པ་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ཞེས་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུ་རྟོག་པའི་དྲྭ་བ་མ་ལུས་པ་བཀག་པས་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། མཁས་པ་དག་ནི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། བློ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ། །ལྟ་བ་དེས་ནི་བལྟ་བྱ་བ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་མི་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་གིས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་སྤྲོས་བྲལ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དོན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ཀྱང་། དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རེ་ཞིག་རྟོགས་མ་ནུས་པའི་ངོར། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ནས་མཐར་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཤིང་། །གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའང་མེད་དེ། མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མེད། དོན་དམ་པའང་མེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཙམ་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། གཞན་ཡང་བདེན་པ་ནི་གཅིག་པུ་གཉིས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འགོག་ པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་འགྲེལ་ལས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་དགག་ལ་རག་མོད། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་དམིགས་པ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་དེ། བདེན་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་བདེན་མོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་བདེན་པ་དམ་པ་འདི་ནི་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། ཞི་བ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། སྐྱེ་འགག་མེད་པ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཉིད་ནི་བདེན་པ་གཅིག་པུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་གཞན་མེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། མྱ་ངན་འདས་པ་བདེན་གཅིག་པུར། །རྒྱལ་བ་རྣམས
Chinese
對於所依賴的那些，也不是不為人知的。 就像影像等從空性中，識的顯現生起一樣。 同樣，即使一切事物都是空性的，也將從空性中完全生起。 如是說。由於在二諦中也沒有自性，因此，它們不是常，也不是斷。 如是說。像這樣，如果是緣起之顯現，由於安住於本來未生的自性中，這種空性顯現為緣起的道理，不僅沒有絲毫詆毀名言的過失，而且名言的安立極為合理。只要二諦各自顯現的其他道理，沒有直接證悟這種二諦無別，就認為二者相違，以至於變得像不知道什麼是空性，什麼是名言存在一樣。因此，本論中說：因為事物依賴而生起，這些分別念無法考察，因此，這種緣起之理，能斷除一切邪見之網。如是說，像這樣，證悟一切依賴而生的顯現，本來就是未生的自性，這就是色即是空。空即是色。空性亦非異於色。色亦非異於空性。如是按照空性四句的意趣，證悟顯空平等之時，又怎麼會有勝義中無，世俗中有的各自宗派的承許呢？自釋中說：因為想要遮破一切認為有和無的觀點。又說：凡是顛倒的念頭，智者都說是分別的果實。又說：因為凡是凡夫俗子不了解這種法性的人，都被念頭所束縛，因此，當領悟這種法性時，聖者們就會解脫。因此，導師將遮止一切念頭，安立為中觀論典中所說的分別的果實。又說：論典中考察的果實，是通過遮止一切念頭之網，想要成就勝義智慧。又說：智者們通達空性，就能獲得解脫
English
Those that are relied upon are not unknown either. Just as the appearance of consciousness arises from emptiness, such as images. Similarly, even if all things are empty, they will arise completely from emptiness. So it is said. Since there is no self-nature in the two truths, they are neither permanent nor annihilated. So it is said. Like this, if it is an appearance of dependent arising, since it abides in the nature of being unborn from the beginning, this way of emptiness appearing as dependent arising not only has no fault of slighting conventional truth, but the establishment of conventional truth is extremely reasonable. As long as other doctrines where the two truths appear separately do not directly realize this inseparability of the two truths, they consider the two to be contradictory, to the point of becoming like not knowing what is emptiness and what is conventional existence. Therefore, in this treatise it is said: Because things arise dependently, these thoughts cannot be examined. Therefore, this reasoning of dependent arising cuts off all nets of wrong views. As it is said, like this, realizing that all appearances that arise dependently are unborn in nature from the beginning, this is form is emptiness. Emptiness is form. Emptiness is also not other than form. Form is also not other than emptiness. Like this, according to the intention of the fourfold combination of emptiness, when realizing the equality of appearance and emptiness, how can there be acceptance of separate tenets of being non-existent in ultimate truth and existent in conventional truth? In the auto-commentary it says: Because it is intended to refute all views that consider existence and non-existence. It also says: Whatever thoughts are inverted, the wise say are the fruit of analysis. It also says: Because all ordinary people who do not understand this nature are bound by thoughts alone, therefore, when this nature is understood, the noble ones will be liberated. Therefore, the teacher establishes the cessation of all thoughts as the fruit of analysis spoken of in the Madhyamaka treatises. It also says: The fruit of analysis in the treatises is that by stopping all the nets of thoughts, it is intended to accomplish ultimate wisdom. It also says: The wise understand emptiness and will be liberated.
Chinese
如是宣说。于《中观论》中亦云：“何等劣慧者，于诸法体性，观有及非有，彼即不能见，寂灭之胜观。”如是宣说。若他者作是念：如是诸法之体性，成立为二谛双运、离戏论之自性，则分二谛为二，即成无义。如是就究竟之义而言，一切法虽不离二谛双运法界之自性，然于一时未能如实证悟之士夫而言，以胜义中无，世俗中有的方式，分二谛而最终需成立二谛无别。就体性之义而言，亦无二谛之分，如经中云：“若以法界自体为定量，则世俗亦无，胜义亦无。”如是承许，则一切法成为离戏论之法界，平等一味性。除法界之外，无法存在任何法。如是及《菩萨藏经》中云：“复次，谛唯一，非二，谓灭谛。”如是宣说。是故，于自释中，胜义中无生，故需遮遣从自他而生。然色、受等，由现量及比量所缘境之自性，则定成由他而生。若不欲如是，则何需说二谛，当成一谛。何以故？以无从他生之故。对此当解释说：此理诚然，然胜义中实无二谛。比丘众，此殊胜谛唯一，即不欺惑之法性，涅槃也。一切行皆是虚妄、欺惑之法性。如是所说，如是，法界自性本即涅槃，寂灭离戏，无生无灭，真实之边际，此即唯一真谛，乃一切法之究竟体性，此外更无他谛。如是云：“涅槃唯真谛，诸胜者。”
English
Thus it is said. Also in the Madhyamaka treatise, it is said: "Those of inferior intellect who view things as either existing or not existing, they cannot see the peace of near quiescence." Thus it is said. If others think that since the nature of all phenomena is established as the union of the two truths, free from elaboration, then dividing them into two truths is meaningless, then, in terms of the ultimate meaning, although all phenomena do not go beyond the nature of the union of the two truths, the sphere of reality, for those who have not yet realized it as it is, it is necessary to divide them into two truths, as non-existent in the ultimate sense and existent in the conventional sense, and ultimately establish the inseparability of the two truths. In terms of the nature of reality, there is no division into two truths, as the sutra says: "If the sphere of reality itself is taken as the measure, then there is neither conventional nor ultimate." If it is accepted as such, then all phenomena become equal in the sphere of reality, free from elaboration. There is no phenomenon other than the sphere of reality. As it is said in the Bodhisattva Pitaka: "Furthermore, truth is one, not two, namely, the truth of cessation." Thus it is said. Therefore, in the self-commentary, since there is no birth in the ultimate sense, it is necessary to refute birth from self and other. However, the nature of form, feeling, etc., which are the objects of perception by direct perception and inference, will undoubtedly arise from others. If this is not desired, then why speak of two truths, it will become one truth. Why? Because there is no birth from others. This should be explained: This is true, but in the ultimate sense there are no two truths. Monks, this supreme truth is one, namely, the non-deceptive nature of reality, Nirvana. All conditioned things are false, deceptive in nature. As it is said, the sphere of reality is inherently Nirvana, peaceful, free from elaboration, without birth or death, the very limit of reality, this is the only true truth, the ultimate nature of all phenomena, and there is no other truth. As it is said: "Nirvana is the only true truth, the victorious ones."