Tibetan
་པ་དེ་ཁོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དང་རིགས་མཐུན་པར་རང་རིག་འགོག་པའི་རིགས་པ་གཞུང་གཞན་ལས་གསུངས་པ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རལ་གྲིའི་དཔེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསམས་ན་རལ་གྲི་རང་གིས་རང་ཐ་སྙད་དུ་གཅོད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ཙམ་གྱིས་དཔེ་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་མི་དགོས་ཏེ་བུམ་སོགས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དཔེར་མོ་གཤམ་བུ་སོགས་བཀོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རང་བློ་རང་གིས་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་འོག་ཏུ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་ཅེས་པ་ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་ཀྱང་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རིག་ཏུ་བཏགས་པ་དེ་འདྲ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་མ་ཟད་ཕན་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་ན་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་སྒྲ་གཅན་ནི་སྔོན་དུས་སུ་མགོ་བཅད་པ་དེ་བདུད་རྩི་འཐུངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཤི་བར་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་ཞེས་འདོད་པ་ལས་དེ་ལ་མགོ་ལས་གཞན་པའི་ལུས་མེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཆིག་གུའི་ལུས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་དག་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པ་ལའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོར་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇོག་རུང་བར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་བཞེད་པ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་རུང་བ་དེ་ལ་རང་རིག་གི་ཐ་སྙད་དེ་ ལྟར་མི་རུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོས་ཀྱང་བུམ་སོགས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་བཞིན་རང་བློ་གསལ་པོར་མྱོང་བའི་ཉམས་མྱོང་བསླུ་མེད་འདི་ལས་རང་སེམས་རང་གིས་ཤེས་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། གང་ཕྱིར་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་གྱུར་དེ་ལས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། གང་ཕྱིར་བདེ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་དེ་ལས། །འཛིན་པ་འདི་གཞན་ང་ལ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་རང་སེམས་རིག་ཅེས་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །ཅེས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཐུན་པར་མ་བརྟགས་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་རང་རིག་ཁས་བླངས་ནའང་ལུགས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་རང་སེམས་ཏེ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཉིས། །ཕྱི་དང་ནང་དང་ཐམས་ཅད་དུ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་གནས། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་ནི་མཐོང་ཡིན་ཡང་། །ཁོང་དུ་མི་ཆུད་བུས་པ་རྣམས། །ཁ་གཉིས་སེམས་དེ་ལུས་ཅན་གྱི། །ཡིན་
Chinese
唯有如此才能确定。 与此类似，其他论典中宣说的驳斥自证的理路，也应如是理解。因此，如果思考刀剑等例子，刀剑自己并不能在名言上斩断自己。但仅凭这一点，并不能得出例子所要说明的对象在名言上也不存在的结论，就像在瓶子等无生之例中，也安立了母山羊之角等一样。如果不是这样，那么自心现量了知自己，在名言上也不存在了，这在下文也会阐述。因此，自证这个词，如果进行正确的分析，虽然不能成立，但依靠反体而假立为自证的这种说法，不仅对归谬论者没有损害，反而会像有益的药物一样。为什么呢？因为“罗睺的头”这个说法，罗睺在过去被砍头后，由于喝了甘露的力量而没有死，所以在世间游荡，人们认为它除了头以外没有身体，但世间上也有这样的说法。同样，像“麻雀的身体”等，肢体和有肢体的说法，仅仅是安立了名称，在世间上也允许安立能作所作的说法，因为这是圣者月称论师的独特见解。对于允许这种名言安立的说法，为什么不能允许自证的说法呢？而且，就像世间老者现量体验瓶子等一样，从无欺地清晰体验自心的经验来看，也普遍承认自心自己知道。因此，如经中所说：“因为从什么体验到境，就从那……”等等一样。因为从体验到乐等，没有其他的执著存在于我，因此会了悟自心能知，这也是世间的名言习惯。因此，即使与世间人相同，不进行分析，仅仅在名言的层面上承认自证，这种宗派也会变得非常容易。在《宝积经》中说：“种种显现是自心，有情众生的自性二，外与内与一切处，如所取与能取般存在。心见心即是见，然愚者不能领会，二口之心即是有情。”
English
Only in this way can it be determined. Similarly, the reasoning that refutes self-awareness, as stated in other treatises, should also be understood in this way. Therefore, if we consider the examples of swords, etc., a sword itself cannot nominally cut itself. However, that alone does not necessarily mean that the object to be illustrated by the example does not exist nominally, just as in the example of inanimate objects like vases, the horns of a nanny goat, etc., are also posited. If it were not so, then the direct cognition of one's own mind would not exist even nominally, which will be explained below. Therefore, the term 'self-awareness,' although not established upon correct analysis, such a designation of self-awareness based on its opposite is not only harmless to the Prasangikas but also becomes like a beneficial medicine. Why? Because the saying 'the head of Rahu,' Rahu, whose head was cut off in the past, did not die due to the power of drinking nectar, and wanders in the world, and it is believed that it has no body other than its head, but there is such a saying in the world. Similarly, terms for limbs and those with limbs, such as 'the body of a sparrow,' are merely established by name, and it is permissible to establish terms of action and agent in the world, because this is the unique view of the noble Chandrakirti. For those who allow such nominal designations, why is the term 'self-awareness' not permissible? Moreover, just as old people in the world directly experience vases, etc., from the infallible experience of clearly experiencing one's own mind, it is also universally acknowledged that one's own mind knows itself. Therefore, as it is said in the sutra, 'Because from what one experiences the object, from that...' etc. Because from experiencing happiness, etc., there is no other grasping existing in me, therefore one will realize that one's own mind is knowing, and this is also the worldly conventional custom. Therefore, even if one agrees with worldly people and acknowledges self-awareness merely on the level of convention without analysis, that system becomes very easy. In the Ornament of Dense Array Sutra, it says: 'Various appearances are one's own mind, the nature of sentient beings is twofold, outer and inner and everywhere, existing like the grasped and the grasper. Mind seeing mind is seeing, but fools do not comprehend, the two-mouthed mind is that of sentient beings.'
Tibetan
ཡང་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ། །བདག་གིར་བྱེད་པའང་དེ་བཞིན་བྱེད། །ཡུལ་ལྟ་བུར་ཡང་རབ་ཏུ་སྣང་། །རྫ་མ་ལ་སོགས་གཟུགས་སུ་གནས། །རྫ་ལ་སོགས་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཡི་དོན་ལ་ཐུབ་པ་དག ། རྣལ་འབྱོར་ཉམ་ཆུང་རྣམ་པར་མྱོས། །ཞེས་དང་། བདེ་མཆོག་འབྱུང་བ་སོགས་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། བེམ་པོ་མིན་ཕྱིར་བདག་ཉིད་རིག །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འཛིན་པ་དེ་དག་གིས་རང་གི་བློ་རང་གིས་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པར་ཁས་ལེན་ནམ་མི་ཤེས་པར་ཁས་ལེན། ཤེས་སོ་ཞེ་ན་རང་གསལ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ་ཤེས་པར་བྱ་རྒྱུའི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱེད་རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པས་ཤེས་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རང་རིག་གྲུབ་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཤེས་པར་བྱ་རྒྱུའི་བློ་དེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཤེས་པའམ་དེའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་གང་གིས་ཤེས་དགོས། དུས་མི་མཉམ་ན་ཡུལ་ད་ལྟ་མེད་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་དང་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་དང་ནང་བལྟས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་བ་ཡིན་མིན་སོགས་སྒྲུབ་དགོས་ལ། དུས་མཉམ་ནའང་དེ་འདྲའི་བློ་གཉིས་ཡོད་པར་གང་གིས་ཤེས་ཏེ། མ་བཟུང་བར་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བློ་ཐམས་ཅད་ལའང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་བློ་གཞན་རེ་ཡོད་ན་བློ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སྐྱོན་ཚད་མེད་ལ་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་གཅིག་ཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་ན་དུ་མ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་བྱེད་གཞན་མེད་ན་མིག་གིས་བུམ་སོགས་མཐོང་བར་བྱེད་ཀྱང་རང་མཐོང་བར་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལྟར་རང་བློ་རང་ངོར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ནས་རང་སེམས་ལ་གང་སྐྱེས་པའི་ཀུན་རྟོག་ འདི་དང་འདི་འདྲར་གྱུར་མ་གྱུར་ཅེས་མངོན་སུམ་ཤེས་མི་སྲིད་ནའང་རང་ལ་བློ་ཇི་འདྲ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་རྟགས་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་རང་གིས་ངེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་གིས་ཡིན་དཔྱད་ནས་སྨྲ་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདྲའི་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོར་གཞུག་མི་དགོས་སོ་སྙམ་ན་རང་སེམས་རང་གིས་ཤེས་སམ་མི་ཤེས་ཞེས་དྲི་བ་ལ་ཐལ་འགྱུར་པ་ཡིན་ཀྱང་ལན་འདེབས་རིགས་ལ། ཤེས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དྲི་ན་ཡང་བརྗོད་པར་རིགས་པས་ན་རང་རིག་མེད་ན་རང་གཞན་གྱི་བློ་གཅོད་ཚུལ་ཁྱད་མེད་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་དགོས་མེད་ཀྱི་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཀུན་གྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུར་གྱུར་པ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་དེ་ལྟར་བརྟག་པ་མཛད་པ་ཡིན་ན་དེའི་བཞེད་པའི་སྙིང་པོ་རང་རིག་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མགོ་མཉམ་པར་ཐ་སྙ
Chinese
又，对于尚未认识的，执著为我的也同样。也极明显地显现为处所等，存在于陶器等色法中。陶器等也不存在。对于此义，诸佛， 微弱瑜伽士们彻底享用。正如《胜乐根本续》等密咒续部中所说：“非物质故，自性知。”这样说了。如果不是这样，那么持中观应成派宗义的那些人，是承认自己的心自己现量知道，还是承认不知道呢？如果说知道，那么是自明而知，还是因为有作为所知的知识和能知的事物是异体的缘故而知？如果是前者，那么成立自证。如果是后者，那么需要用与作为所知的那个心同时的知识或者之后产生的知识来知。如果不同时，那么需要成立对于现在不存在的境如何是现量，以及向外看和向内看的知识是否交替产生等。即使是同时，也需要知道由什么来知道存在着那样的两个心。正如所说：“不执取也说存在是不可以的。”如果对于一切心都存在着执取的心，那么就会变成心无有穷尽等无量过失，并且连一个单独存在的执取相也不可能存在，更何况是多个呢？如果没有其他的执取者，那么就像眼睛能看见瓶子等却不能看见自己一样，自己的心对于自己来说就变成了隐蔽，即使自己不可能现量知道自己心中产生了什么样的分别念，变成了这样还是没有变成这样，也需要通过分析自己产生了什么样的心，不需要依赖于相，自己就能确定，这是由什么原因造成的，需要这样说。如果认为不需要进行那样详细的分析，那么对于“自己的心自己知道还是不知道”这样的问题，即使是应成派也应该能够回答。如果问“知道的方式是怎样的”，也应该能够说出来，因此如果没有自证，那么自己和他人断定心的方式就会变得没有差别等，这不是没有必要的破斥，因为在这佛陀的教法中，作为一切名言理智论者之顶饰的法称论师就是这样进行观察的，因此他的宗义的精髓就是自证，并且将自证和石女的儿子等同看待，这不合理。
English
Furthermore, those who have not realized it also cling to it as "mine" in the same way. It also clearly appears as places and so on, existing in forms such as pottery. Pottery and so on do not exist either. For this meaning, the Buddhas, and the weak yogis thoroughly enjoy. As it is said in the tantras such as the Chakrasamvara Root Tantra: "Because it is not material, it is self-knowing by nature." If it is not like that, then do those who hold the Prasangika view admit that their own mind is directly known by themselves, or do they admit that they do not know? If they say they know, is it known self-evidently, or is it known because the knowledge to be known and the knower are different entities? If it is the former, then self-awareness is established. If it is the latter, then what knowledge, simultaneous with or subsequent to the mind to be known, must know it? If it is not simultaneous, then it is necessary to establish how it is direct perception when the object does not exist now, and whether the knowledge of looking outward and looking inward arises alternately. Even if it is simultaneous, it is necessary to know by what it is known that there are two such minds. As it is said, "It is not permissible to say that it exists even without grasping." If there is a grasping mind for all minds, then there will be countless faults such as minds becoming endless, and even a single independently existing grasping aspect will not be possible, let alone many? If there is no other grasper, then just as the eye can see a pot but cannot see itself, one's own mind becomes hidden to oneself, and even if it is impossible to directly know what kind of conceptual thought has arisen in one's own mind, whether it has become like this or not, it is necessary to analyze what kind of mind has arisen in oneself, without relying on signs, and to say what causes this certainty. If one thinks that such detailed analysis is not necessary, then even a Prasangika should be able to answer the question of whether one's own mind knows itself or not. If asked, "How is it known?" one should also be able to say, so if there is no self-awareness, then the way of determining one's own and others' minds will become indistinguishable, etc. This is not an unnecessary refutation, because in this teaching of the Buddha, the glorious Dharmakirti, who is the crown jewel of all logicians of conventional reasoning, has made such an examination, so the essence of his tenet is self-awareness, and it is unreasonable to equate self-awareness with the son of a barren woman.