Tibetan
ཏུ་འགྱུར་བས་རལ་གྲིས་རང་གིས་རང་མི་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་དེ་དཔེར་ན་སྔོ་འཛིན་ཤེས་པ་དང་སྔོན་པོ་གཉིས་བར་བཅས་པ་དང་མ་བཅས་པའམ་སྔ་ཕྱི་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱད་ན་གང་ལྟར་ཀྱང་དེས་དེ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་མོད་ཀྱི་དཔྱད་པ་དེ་དག་དོན་དམ་དཔྱོད་ པར་སོང་གི་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གཏན་མེད་པར་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ། རང་རིག་ལའང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་རང་བློ་ཉིད་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ལ་རང་རིག་ཅེས་བརྗོད་ལ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དེ་ཐ་སྙད་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་རང་གིས་དངོས་སུ་རིག་པའམ་མི་རིག་པ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་ལས་མི་རིག་པར་འདོད་ན་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེས་ན་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞལ་ནས། བློ་ཡིས་ཉམས་མྱོང་བྱ་གཞན་མེད། །དེ་ཡི་མྱོང་བའང་གཞན་ཡོད་མིན། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མེད་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་རང་ཉིད་གསལ། །ཞེས་དང་། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། རྣམ་ཤེས་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམ་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། །གཅིག་པ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་ལ། །གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མི་འཐད་ཕྱིར། །དེ་ཡིས་རང་གིས་རིག་པ་ནི། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་ལ་རང་གི་བྱེད་པ་གསར་དུ་འཇུག་མི་དགོས་ཀྱང་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོས་རང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་རིག་པའི་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དུ་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་མངོན་ སུམ་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་གང་སྐྱེས་པའི་བློ་རང་གིས་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ལ་རང་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ཅི་སྟེ་མི་རུང་། དེ་བས་ན་རང་རིག་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་མེད་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེས་རང་ཇི་ལྟར་རིག་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མ་བརྟགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཙམ་ལས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་བརྟག་དཔྱད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བློའི་དབང་དུ་ན་རང་ཉིད་གསལ་རིག་གི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་ཅེས་དང་། དེ་ལ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རྫས་གཞན་མེད་པས་ན་རང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་། དེ་ལ་བློས་ཕར་བཏགས་པའི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ཡོད་པ
Chinese
如果认为就像宝剑自己不能砍自己一样，虽然是这样，但例如，对于取蓝的意识和蓝色二者之间，是有间隔还是没有间隔，或者先后如何进行观察，无论怎样，它都不可能取到它，但是这些观察会变成探究胜义谛，就像在世间名言中，体验蓝色的意识不会完全消失一样。对于自证来说，虽然没有能作、所作、业这三者，但是自己的心刚一生起，就不会变成隐蔽，而是以体验明觉的自性而生起，这叫做自证，这在世间名言中是存在的，在名言中，自己的相续的心自己真实地证知或不证知，如果断定为二者之一，如果认为不证知，那就不得不承认自己的心对自己是隐蔽的。因此，尊者法称说：“意识无有他所缘，彼之体验亦无他，能取所取二者无，故彼如是自性明。”以及《中观庄严论》中说：“识从有质之自性，反转极生乃为识，何为无质之自性，此即自性之觉性。一性无分之自性，三性不应理故彼，由自证知实非是，能作所作之事物。”如是所说。因此，虽然不需要新加入自己的作用，但是以自己明亮自性的方式，自己不变成自己的隐蔽而了知，自证的名称可以无害地使用，就像对于现量了知瓶子，可以使用境识的名称一样。对于自己的相续中生起的任何心，自己现量了知，为什么不能使用自识的名称呢？因此，仅仅是自证，在世间上是无害无欺的，但是如果寻找它如何证知的假立之义，那么除了未经观察的世间共称之外，什么也无法真实成立。但是，在没有胜义谛成立与否的观察下，随着如何显现而安立名言的世间心识的支配下，因为自己生起为明觉的自性，所以称为自证，并且，对于它没有能作、所作、业这三者的实体，所以称为自的名称，并且，对于它有心识向外假立的能作、所作、业这三者。
English
If one thinks that it is like a sword not cutting itself, although it is so, but for example, regarding the consciousness that apprehends blue and the blue itself, whether there is an interval or no interval, or how the order is, no matter what, it is impossible for it to apprehend it, but these investigations will become an investigation of the ultimate truth, just as in worldly conventions, the consciousness that experiences blue will not completely disappear. For self-awareness, although there are no three things of agent, object, and action, as soon as one's own mind arises, it will not become hidden, but arises as the nature of experiencing clarity and awareness, this is called self-awareness, and this exists in worldly conventions, in conventions, one's own mind in one's own continuum actually knows or does not know, if one determines one of the two, if one thinks that one does not know, then one has no choice but to admit that one's own mind is hidden from oneself. Therefore, the venerable Dharmakirti said, "The mind has no other object of experience, nor does its experience have another, since there is no grasper and grasped, therefore it is clear in its own nature." And in the Ornament of the Middle Way it says, "Consciousness from the nature of matter, the reversal is extremely born as consciousness, what is the nature of non-matter, this is the knowledge of self-nature here. The nature of oneness and indivisibility, because the three natures are not reasonable, therefore, self-knowledge is not actually, the object of agent and action." As it is said. Therefore, although it is not necessary to newly add one's own action, but in the way of one's own clear nature, knowing without oneself becoming one's own hidden, the name of self-awareness can be used harmlessly, just as for directly knowing a vase, the name of object-consciousness can be used. For any mind that arises in one's own continuum, one directly knows oneself, why can't the name of self-consciousness be used? Therefore, only self-awareness is harmless and infallible in the world, but if one seeks the imputed meaning of how it knows itself, then apart from the unexamined worldly convention, nothing can be truly established. However, without the investigation of whether the ultimate truth is established or not, under the control of the worldly mind that establishes names according to how it appears, because oneself arises as the nature of clear awareness, it is called self-awareness, and because there is no substance of agent, object, and action for it, it is called the name of self, and there are the three things of agent, object, and action that the mind imputes to it.
Tibetan
ས་རིག་པའི་ཐ་སྙད་ངེས་པར་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར་བདེ་སྡུག་མྱང་བྱ་ཡིན་པ་དང་། དེ་མྱོང་བྱེད་བློ་ཡིན་པ་དང་། བློ་དེས་བདེ་སྡུག་དངོས་སུ་མྱོང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་གསུམ་ནི་སུའི་ལུགས་ལའང་ཡོད་པ་གཞིར་བཅས་ལ། བདེ་སོགས་མྱོང་བཞིན་པའི་བློ་དེ་ལ་མྱང་བྱ་བདེ་སོགས་ལས་རྫས་གཞན་པའི་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་བློ་དང་། བློ་དེ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་བྱ་བདེ་སོགས་ཡོད་པར་སུས་ཀྱང་ཁས་ལེན་དཀའ་སྟེ། བདེ་སོགས་མྱོང་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བློ་ཡན་གར་དུ་ཡོད་ན་ཚོར་བ་མེད་པའི་བློར་ཐལ་བ་དང་། རང་ འཛིན་གྱི་བློ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་མྱང་བྱ་བདེ་སོགས་ཡོད་ན་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཚོར་བར་འགྱུར་ཏེ་གྲངས་ཅན་པ་དང་བྱེ་བྲག་པས་བདེ་སོགས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བེམ་པོར་འདོད་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བདེ་སོགས་དང་དེ་མྱོང་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་བདེ་སྡུག་མངོན་སུམ་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ཐུན་མོང་ལ་གྲགས་ཤིང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན། །དེ་ལ་རང་རིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་དེ། དེ་ཁས་མི་ལེན་ན་བདེ་སོགས་དངོས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཟེར་རམ། མྱོང་ཡང་གཞན་རིག་གིས་མྱོང་ཞེས་ཁས་ལེན་ནམ་བསམ་པར་བྱོས་ཤིག །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ལ་བདག་གིས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུར་དོན་འདི་གསལ་བར་ཤེས་སོ་སྙམ་པའི་ཚེ་གང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤར་བ་དེ་ནི་ལས་སུ་བྱ་བའམ་ཡུལ་གྱི་ལྡོག་པ་ནས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། གང་གིས་ཤེས་སྙམ་དུ་བསམ་པའི་ཚེ་རང་གི་བློ་འདིས་སོ་སྙམ་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་བྱེད་པ་པོའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ། དེས་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་བར་རྟོགས་ཤིང་མྱོང་བ་ནི་བྱ་བའི་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཙམ་ཞིག་བཞག་ཏུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ག་ལ་སྲིད་ཅིང་དེ་འདྲ་སྲིད་ཅེས་སུ་ཞིག་གིས་སྨྲ་ནུས་ཏེ་བསམ་པར་བྱའོ། ། དེ་ཡང་རྨི་ལམ་དང་རབ་རིབ་ཀྱི་སྣང་བ་དང་རྟོག་ངོར་དོན་སྤྱི་ལའང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་ཤར་བའི་བློ་ལ་བསམས་ན་སྔོ་སྣང་དང་དེ་འཛིན་དང་དེས་དེ་རྟོགས་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་འཆར་བས་རིམ་པ་ལྟར་གཟུང་རྣམ་འཛིན་རྣམ་རང་རིག་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཡང་དོན་ལ་དེ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་མི་རིགས་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་རང་རིག་ཏུ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པར་བློ་རགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་བློ་རང་གིས་རང་ཇི
Chinese
地的知识的术语必定是允许的，像这样，感受苦乐是所感受，那感受者是心，那心实际感受苦乐的行为，这三者在任何宗派的论典中都是作为基础而存在的。然而，对于正在感受快乐等的心，存在着与所感受的快乐等物质不同的执持之心，以及存在着与那心相异的所取之快乐等，是谁也难以承认的。如果存在着与感受快乐等不同的独立的心，那就会变成无感觉的心；如果存在着与自执持的心不同的所感受之快乐等，那就会变成无知觉的感受，就像数论派和胜论派认为快乐等是外在和内在的物质一样。这样，虽然快乐等和感受它们不是他体的，但以现量感受苦乐的方式而存在知觉，这在各宗派的论者和普通世人中是共同知名的，并且是现量成立的。那么，称其为自证如何不合理呢？如果不承认这一点，是说没有实际感受快乐等呢？还是承认感受了，但由他证来感受呢？请思考一下。同样，对于任何所有的知识，当我想着“我清楚地知道这个和这个这样的事情”的时候，所显现的被知之相，是从作为行为或对境的角度来命名的；当想着由谁来知的时候，想着“由我自己的心来知”，这是能境作者的术语适用的角度；由它以无二的方式清楚地了知和感受，这是行为的角度。像这样，没有可以安立的知识和所知的分离的世间知识怎么可能存在呢？谁又能说存在这样的知识呢？请思考一下。 还有，如果在梦境和眩晕的显现以及概念中，对于总义也显现出像蓝色的相状一样的心进行思考，虽然以显现蓝色、执持它和它了知它的三种方式显现，从而依次分为所取相、能取相、自证三种，但实际上这三者不可能是他体的，因为仅仅是知识本身以蓝色的相状显现而已，就像成立为自证一样。如果不这样理解，粗大的心识会向内转向，心自己如何
English
The terminology of earth knowledge is certainly permissible, like this, experiencing pleasure and pain is the object of experience, that experiencer is the mind, and the act of that mind actually experiencing pleasure and pain, these three exist as the basis in the treatises of any sect. However, for the mind that is experiencing pleasure and so on, there exists a grasping mind that is different in substance from the experienced pleasure and so on, and there exists an object to be grasped, pleasure and so on, that is different from that mind, which is difficult for anyone to acknowledge. If there exists an independent mind that is different from experiencing pleasure and so on, then it would become a mind without sensation; if there exists an experienced pleasure and so on that is different from the self-grasping mind, then it would become a sensation without knowledge, just as the Samkhya and Vaisheshika schools believe that pleasure and so on are external and internal matter. Thus, although pleasure and so on and experiencing them are not other, the existence of knowledge in the manner of directly experiencing pleasure and pain is commonly known among the proponents of various schools and ordinary people, and is established by direct perception. So, how is it unreasonable to call it self-awareness? If you do not acknowledge this, are you saying that there is no actual experience of pleasure and so on? Or do you acknowledge that there is experience, but it is experienced by other-awareness? Please consider this. Similarly, for any and all knowledge, when I think, "I clearly know this and this kind of thing," the appearance of what is to be known is named from the perspective of being an action or an object; when thinking about who knows, thinking, "My own mind knows," this is the perspective from which the term agent-subject applies; by it, clearly knowing and experiencing in a non-dual way is the perspective of action. Like this, how could worldly knowledge exist without the separation of knowledge and object of knowledge that can be established? And who could say that such knowledge exists? Please consider this. Also, if one thinks about the mind in dreams and the appearance of dizziness, and in concepts, in which a general meaning also appears like a blue appearance, although it appears in the three ways of appearing blue, grasping it, and it knowing it, thus dividing them into object-appearance, subject-appearance, and self-awareness respectively, in reality these three cannot be other, because it is merely that knowledge itself appears in the form of blue, just as it is established as self-awareness. If one does not understand it in this way, coarse minds will turn inward, how will the mind itself