Tibetan
ས་ཀྱིས་མནར་བའི་གང་ཟག་གིས། །ཟབ་དོན་བརྗོད་ཀྱང་ཉན་མཁན་དཀའ་མོད་ཀྱི། །རྣམ་དཀར་བསམ་པ་སྟོན་དང་བསྟན་པ་ལ། །ཕྱོགས་པའི་ངང་ཚུལ་རྒྱལ་རྣམས་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཅེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །གོང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་དོན་དམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཞེས་པ་ལ་བཞེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན། དོན་དམ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་བློའི་ཡུལ་མིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ། གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་བློས་དོན་དམ་གཏན་ལ་འབེབས་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེའི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་དོན་དམ་པའི་རང་མཚན་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་བློའི་ཡུལ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བཞེད་པའི་དབང་གིས་སྐྱོན་མེད་པར་སྟོན་པ་བཞིན་དུ། དོན་དམ་པ་བློའི་ ཡུལ་མིན་པར་བཤད་པའང་དོན་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མེད་པའི་གཟིགས་པས་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ཡུལ་ཡིན་པ་ཙམ་འགོག་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་གང་ལྟར་བཤད་ཀྱང་དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱས་ན་བཞེད་པ་མཐུན་ཞེས་སྨྲའོ། །དེས་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་ཡིན་མིན་དཔྱད་པའི་སྐབས་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དཔྱད་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པའང་དོན་མེད་དེ། སྐབས་འདིར་ཡུལ་མིན་པར་བརྗོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་ཡུལ་ཡིན་མིན་དཔྱད་ནས་ཡུལ་མིན་པར་སྨྲས་པ་གནད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིག་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་དོན་དམ་ཡུལ་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིག་ཤེས་དང་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཏན་ལ་ཇི་ལྟར་ཕབ་པ་དེ་དོན་དམ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞལ་དགོས་པས། དོན་དམ་པར་དཔྱད་ན་ཡུལ་མི་རྙེད་པ་དེ་བཞིན་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་གནད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་དམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པ་དེ་འདྲའི་གནད་ཀྱི་བཞེད་པ་བཀག་ན་དོན་དམ་ པར་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་བྱ་ཅན་དུ་དོན་གྱིས་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ཚུལ་གནད་གཅིག་པར་འཆད་པ་འདི་ལ་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའོ་ཞེས་འཛེར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩིང་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། དོན་དམ་པར་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདུན་ན་ཆོས
Chinese
被土地折磨的人，即使说出深奥的意义，听者也很难理解；对于展现和教导纯洁的想法，希望诸位胜者能够知晓他们的意图。如是说。上面所说的，认为“胜义并非是心识的行境”，对于见到这样的观点，我没有见到任何过失。例如，如果说“胜义不是具有二取显现的心识的行境”，那么可以推论说，具有二取显现的心识不应该确定胜义，因为胜义不是它的行境。这样说的时候，就像通过胜义的自相不是具有二取显现的心识的行境的差别观点，来显示没有过失一样。同样，说胜义不是心识的行境，实际上是通过无有能取所取的见解来证悟的，而不是为了普遍遮止是行境本身。因此，无论怎么说，如果依赖于意义，那么观点就是一致的。因此，说没有区分胜义谛是否是所知，以及胜义中存在与否的辩论，是没有意义的，因为在此处说不是行境，与辩论胜义中是否是行境，然后说不是行境，其要点是一致的。如果通过辨析胜义的理智来辨析，胜义没有成立为行境，那么同样，辨析胜义的理智和了知行境的状况在一切方面都相同，具有胜义行境的圣者的智慧，也不会以行境的形象来观察，因为如何确定胜义，必须通过胜义现量证悟的智慧来衡量。因此，如果辨析胜义而找不到行境，那么同样，证悟胜义的智慧也不会以行境的形象来观察，其要点是一致的。因此，如果遮止胜义不是心识的行境的这种要点的观点，那么实际上就变成了在胜义中承认真如是能取所取。像这样，把确定胜义和圣者的智慧的观察方式说成是一个要点，如果有人说没有区分场合，那就是非常粗暴的。在《宝积经》的菩萨藏中说，胜义中，圣者的智慧和智慧面前的法。
English
Those tormented by the earth, even if they speak profound meanings, it is difficult for listeners to understand; for those who show and teach pure thoughts, may all the victors know their intentions. Thus it is said. As mentioned above, thinking that "ultimate truth is not the object of mind," I see no fault in seeing such a view. For example, if it is said that "ultimate truth is not the object of a mind with dualistic appearances," then it can be inferred that a mind with dualistic appearances should not determine ultimate truth, because ultimate truth is not its object. When saying this, it is like showing that there is no fault through the difference of the view that the self-character of ultimate truth is not the object of a mind with dualistic appearances. Similarly, saying that ultimate truth is not the object of mind is actually shown to be realized through the view of no subject and object, and it is not meant to universally negate being an object itself. Therefore, no matter how it is said, if one relies on the meaning, then the views are consistent. Therefore, saying that there is no distinction between the occasion of examining whether ultimate truth is knowable and the occasion of examining whether it exists in ultimate truth is meaningless, because saying it is not an object here and debating whether it is an object in ultimate truth, and then saying it is not an object, the key point is the same. If ultimate truth is not established as an object when analyzed by the intellect that examines ultimate truth, then similarly, the intellect that examines ultimate truth and understanding the state of the object are the same in all aspects, and the wisdom of the noble one who has the object of ultimate truth will also not observe in the form of an object, because how to determine ultimate truth must be measured by the wisdom that directly realizes ultimate truth. Therefore, if one analyzes ultimate truth and cannot find an object, then similarly, the wisdom that realizes ultimate truth will also not observe in the form of an object, the key point is the same. Therefore, if one rejects the view of such a key point that ultimate truth is not the object of mind, then in reality it becomes admitting that suchness is an object to be grasped in ultimate truth. Like this, if someone says that there is no distinction between the occasion of determining ultimate truth and the way the wisdom of the noble one observes, it is very rude. In the Bodhisattva section of the Ratnakuta Sutra, it says that in ultimate truth, the Dharma is in front of the wisdom and knowledge of the noble ones.
Tibetan
་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའམ། སྤངས་པའམ། བསྒོམས་པའམ། མངོན་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་འདུག་གོ ། ཞེས་དང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་རིགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པར་བསྟན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་ཅང་མི་གསུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་འཐད་པ་དང་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་མི་མངའ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་སྤྲོས་པ་མངའ་བར་ག་ལ་འགྱུར། ཞེས་དང་། འཇུག་འགྲེལ་ལས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་འདོད་པས་དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་སུ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་ཉན་པར་འདོད་པ་ལ་རང་གིས་མྱོང་བ་ཉིད་དུ་ དེའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་བཤད་པ་ཞེས་སོགས་དང་། ལྷའི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སོགས་ནས། རབ་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བཤད་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དངོས་དངོས་མེད། སྟོང་མི་སྟོང་ཞེས་སོགས་ནས། སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསམ་པ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། དེ་ཡང་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་སྤྱིར་བཏང་ཁས་ལེན་ཡིན་ཚད་བདེན་གཉིས་གང་རུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁས་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད་མོད་འདིར་དེ་འདྲའི་རགས་པ་ཙམ་ཞིག་མིན་པར་ཞིབ་མོར་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཤེས་ན་དོན་ཆེ་བར་གནས་སོ། །འཁྱོགས་བཤད་གནམ་རུ་འཛིན་པ་སྟོང་གིས་ཀྱང་། །མི་བཟློག་རིགས་ལམ་དྲང་པོའི་ཉག་ཕྲན་རྣམས། །སྐུལ་བྱེད་གཞུ་མོའི་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ནས་སུ། །བློ་མཆོག་སྐྱེན་པོའི་མཐེབ་ཀྱིས་བསྐུལ་ཚེ་མཛེས། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེས་མཚོན་ནས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཚོལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ བསམ་པས་ཞར་ལ་འོང་བའི་གཏམ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། ལས་དང་པོ་པས་རིགས་པ་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་དང་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་ནས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བས་དེ་
Chinese
也没有任何需要完全了解、断除、修习或证悟的法。正如圣者月称所说：‘依靠名言而成立的才是正理。’这暗示着在胜义谛中，已经超越了能知与所知的名言。在《明句论》中说：‘圣者们的胜义谛是无法言说的，因此，对于那些不具备合理与不合理概念的人来说，怎么会有戏论呢？’在《入中论释》中说，想要阐述胜义谛的真理，但因为它是不可言说的，并且不是意识的对象，所以无法直接阐述，因此为了让想要听闻的人能够清楚地了解其自性，而用比喻来解释等等。还有，天子啊，如果胜义谛的真理等等，因为没有完全产生，所以无法宣说。’直到这段话。‘在真如中，没有实有和非实有，没有空和非空’等等，‘生灭等差别是不存在的，因为没有确定它的自性。因此，在思维真如时，只有圣者才是可靠的，而非圣者则不可靠。’广泛地阐述了这些。而且，因为其无欺骗性，所以是胜义谛的真理，而这是他们各自需要自己去证悟的。正如所说，一般来说，所有的承诺都必须在二谛的范围内做出，但在这里，如果了解到不仅仅是这种粗略的理解，而是更细致的理解，那将是非常重要的。即使成千上万个持有偏颇见解的人，也能将不可逆转的正理细微之处，置于激励之弓的弦上，当聪慧之士用灵巧之手拉动时，才会显得美妙。’这也是我所说的。以上述所说为例，为了帮助那些寻求真如，无论是属于自己还是属于他人的人们，我想顺便说一些话。对于初学者来说，最重要的是依靠正确的推理，确信无自性，并且无自性与缘起显现为同一件事，从而产生一种特殊的定解，就像水中的月亮一样的显空双运。
English
There is also no dharma to be fully known, abandoned, cultivated, or realized. As the venerable Chandrakirti said, 'That which is established by relying on conventions is reason.' This implies that in the ultimate sense, it has transcended the terminology of knower and known. In the Prasannapadā, it says, 'The ultimate truth for the noble ones is unspeakable. Therefore, how can there be elaboration for those who do not possess the concepts of what is appropriate and inappropriate?' In the commentary on the Madhyamakāvatāra, it says that because one wishes to explain the ultimate truth, but it is inexpressible and not an object of consciousness, it cannot be directly explained. Therefore, in order to clarify its nature to those who wish to hear it, one explains it with examples, and so on. Also, 'Son of the gods, if the ultimate truth, etc., cannot be spoken because it has not fully arisen.' Up to that point. 'In suchness, there is neither existence nor non-existence, neither emptiness nor non-emptiness,' and so on, 'Differences such as arising and ceasing do not exist because its own nature is not ascertained. Therefore, in contemplating suchness, only the noble ones are reliable, and not those who are not noble.' These are extensively explained. Moreover, because of its infallibility, it is the ultimate truth, and this is what they each need to realize for themselves. As it is said, in general, all commitments must be made within the scope of the two truths, but here, it would be very important to understand that it is not just such a rough understanding, but a more detailed understanding. Even thousands of people holding biased views can place the subtle points of irreversible correct reasoning on the string of the bow of encouragement, and it is only when intelligent people pull it with skillful hands that it appears beautiful.' This is also what I said. Taking what has been said above as an example, in order to help those who seek suchness, whether belonging to oneself or to others, I would like to say a few words that come along the way. For beginners, the most important thing is to rely on correct reasoning, to be certain of no-self-nature, and that no-self-nature and dependent arising appear as the same thing, thereby generating a special certainty like the union of appearance and emptiness, like the moon in water.