Tibetan
ང་ད་རུང་སྦྲུལ་འཛིན་མི་ལྡོག་པར་ཡིད་སྐྲག་ཏིང་ངེ་འདུག་པ་བཞིན་དུ། མགོ་བོ་བདག་ཡིན་ནམ། ལག་པ་བདག་ཡིན་ནམ་ཞེས་མིན་པར་ཤེས་ནས་ལུས་ཀུན་ཏུ་དཔྱད་དེ་བདག་མ་རྙེད་ཀྱང་བདག་མེད་ལ་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དཔྱད་པ་གནད་དུ་མ་སོང་བའོ། །དེ་ལ་མུན་ཁང་དེར་མར་མེ་གསལ་བ་བཏེགས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱས་ནས་གང་སྦྲུལ་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཐག་པར་ངེས་ན་འདི་ན་སྦྲུལ་མེད་ཀྱང་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་ཡུལ་སྦྲུལ་མེད་པར་མཐོང་ནས་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་རང་ཞི་བ་བཞིན་དུ། ཕུང་ལྔ་འདི་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་བདག་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་མེད་དོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དཔྱང་ཐག་ཆད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། དེ་གའི་རྒྱུན་གོམས་པས་བདག་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། བདག་ཤེས་ པར་འདོད་པ་དགག །བདག་བེམ་པོར་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གནས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་ནི་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་རྣམ་འགྱུར་ཀུན་ཟ་བ་པོའམ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་ལ་བྱེད་པོ་མིན་པ། རྟག་པའི་དངོས་པོ། ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་བྲལ་བ། བྱ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་གཙོ་བོ་ལས་བྱུང་སྟེ། རྡུལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྙིང་སྟོབས་བདེ་བ། མུན་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྣམ་འགྱུར་ཉེར་གསུམ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ་བུམ་པའི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བློའམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་དེར་ཕྱི་ནས་དེ་ཙམ་ལྔ་དང་། ནང་ནས་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀ་སྣང་སྟེ། དེ་གཉིས་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེའི་དབང་ལས་ང་རྒྱལ་འབྱུང་སྟེ། དེའང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན། སྙིང་སྟོབས་ཅན། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་གསུམ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་གིས་སོ། །དེ་དག་གི་ནང་ནས་དང་པོ་ལས་སྒྲ་རེག་གཟུགས་རོ་དྲི་སྟེ་དེ་ཙམ་ལྔ་འབྱུང་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་གི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་རླུང་མེ་ཆུ་ས་སྟེ་འབྱུང་བ་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས་མིག་སོགས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ངག་ལག་པ། རྐང་པ། རྐུབ། མདོམས་ཏེ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བཅུ་གཅིག་འབྱུང་ངོ་། །མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་དོ། །དེས་ན་གཙོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་མུ་དང་། ཆེན་པོ། ང་རྒྱལ། དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ་བདུན་ནི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་དང་། ལྷག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་རྣམ་འགྱུར་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་མུ་དང་། སྐྱེས་བུ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་ འགྱུར་གཉིས་ཀ་མིན་པ་སྟེ་མུ་བཞིའོ། །སྐྱེས་བུ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་བེམ་པོ་དང་། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་ནི་རྟག་པའོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་བདེ་སོགས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། ནང་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་མེད་ཀྱང་། བློའམ་ཆེན་པོ་ལ་སྣང་ནས་ཡོད་པ་བདག་གིས་ལོངས་སྤྱད་པའི་ཚེ་བདག་ཤེས་པ་དང་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་མ་ནུས་པས་བདག་གི་བར་རློམ་པ་ཙམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་འདི་པས་བདག་ཤེས་པར་འདོད་ལ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཀྱིས་བེམ་པོར་འདོད་པས་དེ་གཉིས་བཀག་པས་གཞན་ཀུན་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་འགོག་པ་ལ། དང་པོ་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་ལྟར་བདག་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ནི་མེད་དེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་འཛིན་པ་ཡི་ཤེས་པ་དེ་རྟག་པ་ཞིག་ན། དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲ་འཛིན་བཞིན་པའི་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲ་མི་འཛིན་པ་ནི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པས་མ་ཡིན་ཀྱང་། ཡུལ་སྒྲ་ད་ལྟ་ཡུལ་དུ་མེད་པས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཡུལ་ཤེས་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མེད་ན་ཡུལ་ཅན་དེས་ཅི་ཞིག་རིག་པའམ་ཤེས་ནས། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ཤེས་པ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་ཡུལ་དེ་བཟུང་བའམ་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ཤེས་པའོ་ཞེས་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་འཇོག་ན། ཤིང་ཡང་སྒྲ་སོགས་ཤེས་པའི་ཤེས་པར་ཐལ་ཏེ། ཡུལ་མ་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་ཤེས་བྱ་ཉིད་ཡུལ་དུ་གནས་པ་མེད་པར་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་སུ་ངེས་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་གང་དང་གང་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཡུལ་མ་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་སྒྲ་མེད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ཅན་སྒྲའི་ཤེས་པའང་རྒྱུ་ལོག་པས་ན་ད་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་སྐད་ཅིག་གི་ཡུལ་ ཅན་ཀྱང་སོ་སོ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་སྡོད་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་དེ་ནི་མེད་དེ། སྔར་སྒྲ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཕྱིས་གཟུགས་སོགས་གཞན་ཞིག་ཤེས་པས་ན། ཤེས་པ་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་ཤེས་བྱ་སོ་སོ་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་མོ་སྙམ་ན། སྔར་གྱི་སྒྲ་ཤེས་ཉིད་རྟག་པས་ན་གཟུགས་སོགས་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ཐོས་པའང་ཅི་སྟེ་
Chinese
我仍然像害怕蛇的人一样，虽然没有抓住蛇，但心中仍然惊恐不安。如同思考“头是‘我’吗？手是‘我’吗？”这样，虽然知道不是，但仍然在全身寻找，即使找不到“我”，也不会对无我产生定解，这是因为没有抓住要点进行观察。对此，就像在黑暗的房间里点亮灯，照亮一切，然后确定之前看到的蛇其实是绳子，从而明白这里没有蛇，只是把绳子误认为蛇，于是对蛇的执着自然平息一样。如果能断定执着于五蕴的“我”只是假立的，从而断除疑惑的悬念，那么通过持续串习，就能现量见到无我。第二部分是：驳斥认为有“我”的观点，驳斥认为“我”是物质的观点。第一部分：数论派说，一切所知都存在于二十五个自性中。其中，“我”是具有智慧的补卢沙，是享受一切变化者或受用者，但不是作者，是常有的事物，没有三种 गुण（ गुण： सत्त्व、रजस्、तमस्），没有作用。它的所有受用对象都来自自性，当 रजस्（激性）、सत्त्व（乐性）、तमस्（惰性）三种 गुण 平衡时，就称为自性，它是产生二十三种变化的因，就像泥土是瓶子的因一样。从自性中产生“智”或“大”，它像一面双面镜子，外面显现五唯，里面显现补卢沙，它就像连接两者的桥梁。由于受用对境，产生我慢，我慢也有三种，即变异我慢、光辉我慢和黑暗我慢，这是由 गुण 决定的。从第一种我慢产生声、触、色、味、香五唯，由这些 गुण 产生地、水、火、风、空五大。从光辉我慢产生眼等五根和语、手、足、排泄、生殖五业根，以及共同的意根，共十一种。黑暗我慢是前两者的助手。因此，自性是唯一的自性，以及大、我慢、五唯，共七种。
English
I am still like a person who fears snakes, even though I haven't caught one, my heart is still filled with anxiety. Like contemplating, "Is the head 'me'? Is the hand 'me'?" Even though I know it's not, I still search throughout the body, and even if I can't find 'me,' I won't develop a definitive understanding of selflessness. This is because the investigation hasn't grasped the essential point. Regarding this, it's like lighting a lamp in a dark room, illuminating everything, and then determining that the snake previously seen is actually a rope, thereby understanding that there is no snake here, just mistaking the rope for a snake. Thus, the clinging to the snake naturally subsides. If one can determine that the 'self' clung to in the five aggregates is merely a designation, thereby cutting off the suspense of doubt, then through continuous familiarization, one will directly see selflessness. The second part is: Refuting the view that there is a 'self,' and refuting the view that the 'self' is material. The first part: The Samkhya school says that all knowable things exist in twenty-five principles. Among them, the 'self' is the Purusha with wisdom, the enjoyer of all changes or the one who experiences, but not the creator, it is a permanent entity, without the three Gunas (Guna: Sattva, Rajas, Tamas), without action. All its objects of enjoyment come from Prakriti, when the three Gunas of Rajas (activity), Sattva (pleasure), Tamas (inertia) are balanced, it is called Prakriti, which is the cause of producing twenty-three changes, just like clay is the cause of a pot. From Prakriti arises 'Buddhi' or 'Mahat,' which is like a double-sided mirror, outside it manifests the five Tanmatras, and inside it manifests Purusha, it is like a bridge connecting the two. Due to enjoying the objects, ego arises, and there are also three types of ego, namely Vaikarika (changeable) ego, Taijasa (radiant) ego, and Bhutadi (dark) ego, which are determined by the Gunas. From the first ego arise the five Tanmatras of sound, touch, form, taste, and smell, and from these Gunas arise the five great elements of earth, water, fire, wind, and space. From the Taijasa ego arise the five sense organs such as the eyes, and the five action organs of speech, hands, feet, excretion, and reproduction, as well as the common mind organ, a total of eleven. The Bhutadi ego is the helper of the previous two. Therefore, Prakriti is the only Prakriti, as well as Mahat, ego, and the five Tanmatras, a total of seven.
Chinese
既是自性又是变异的方面，其余十六个是仅仅变异的方面，补卢沙（梵文：Purusha，梵文罗马拟音：puruṣa，汉语字面意思：人）既不是自性也不是变异，这是四方面。补卢沙（梵文：Purusha，梵文罗马拟音：puruṣa，汉语字面意思：人）是觉识，其他是物质，主物和补卢沙（梵文：Purusha，梵文罗马拟音：puruṣa，汉语字面意思：人）是常恒的。如此这般，乐等是外在物质的自性，虽然不在内在觉识的体性中，但在觉或大中显现而存在，当自我享用时，由于无法将自我与觉识区分开来，所以仅仅认为是自我的。因此，此派认为自我就是觉识，而胜论派等则认为自我是物质，如果否定了这两者，其他一切也会被否定，因此为了否定它，首先，按照数论派的观点，作为觉识自性的常恒的自我是不存在的。如果能取声的觉识是常恒的，那么在任何时候都会取声，因为正如取声时的那个觉识，同样被认为是常恒的缘故。有人会说，在任何时候都不取声，不是因为觉识不是常恒的，而是因为境声现在不存在于境中。如果境所知如声等不存在，那么有境者又会了知或知道什么呢？又有什么理由说这是了知这个那个境呢？如果即使没有执取或了知那个境，也认为并安立为了知那个境，那么树木也应成为了知声音等的觉识，因为即使没有了知境，也是觉识的缘故。因此，可以确定，如果境所知本身不存在于境中，那么它的有境觉识也不存在，因为觉识依赖于它所了知的任何境，即使没有了知境，也是觉识是不可能的。因此，就像没有境声一样，从声产生的有境声的觉识也因为因已消失而现在不存在了。同样，声的刹那有境也是各自不同的，因此觉识不可能停留在第二个刹那。有人会说，那个过失是不存在的，因为先前了知声音的觉识，后来又了知了色等其他事物，所以即使觉识是常恒的，也只是所缘对境的差别而已。如果先前的声识本身是常恒的，那么在见到色等时，为何不听到声音呢？
English
It is both nature and transformation, and the remaining sixteen are only transformation, and Purusha is neither nature nor transformation, these are four aspects. Purusha is consciousness, others are matter, and both Pradhana and Purusha are eternal. Thus, happiness and so on are the nature of external matter, although they are not in the essence of inner consciousness, they appear in Buddhi or Mahat and exist, and when the self enjoys them, because it cannot distinguish the self from consciousness, it is merely considered as the self. Therefore, this school considers the self to be consciousness, while the Vaisheshika school and others consider the self to be matter, and if these two are negated, everything else will also be negated, so in order to negate it, first, according to the Samkhya school's view, the eternal self, which is the nature of consciousness, does not exist. If the consciousness that apprehends sound is eternal, then it would apprehend sound at all times, because the consciousness at the time of apprehending sound is considered to be eternal. Someone might say that the reason why sound is not apprehended at all times is not because consciousness is not eternal, but because the object sound is not present in the object now. If the object of knowledge, such as sound, does not exist, then what would the subject know or understand? And for what reason would it be said that it is knowing this or that object? If even without grasping or knowing that object, it is thought and established as knowing that object, then trees should also become consciousnesses that know sounds and so on, because even without knowing the object, it is consciousness. Therefore, it can be determined that if the object of knowledge itself does not exist in the object, then its subject consciousness does not exist, because consciousness depends on whatever object it knows, and it is impossible to be consciousness even without knowing the object. Therefore, just as there is no object sound, the subject consciousness of sound that arises from sound also does not exist now because the cause has disappeared. Similarly, the momentary subject of sound is also different, so it is impossible for consciousness to remain in the second moment. Someone might say that that fault does not exist, because the consciousness that previously knew sound later knows other things such as form, so even if consciousness is eternal, it is only the difference of focusing on different objects. If the previous sound consciousness itself is eternal, then why is sound not heard when seeing form and so on?