Tibetan
མ་སྣང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། མིག་ཤེས་ས་སྙིང་། རྣ་ཤེས་ཕྱག་རྡོར། སྣ་ཤེས་ནམ་སྙིང་། ལྕེ་ཤེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་སོ། །ཡུལ་བཞི་ནི་ཤེས་བཞིར་དགྱེས་བསྐྱེད་མཛེས་པའི་ལྷ་མོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་སྒེག་མོ། སྒྲ་གླུ་མ། དྲི་ཕྲེང་བ་མ། རོ་གར་མའོ། །དབང་པོ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། མིག་དབང་བྱམས་པ། རྣ་དབང་སྒྲིབ་སེལ། སྣ་དབང་ཀུན་བཟང་། ལྕེ་དབང་འཇམ་དཔལ་ལོ། །དུས་བཞི་ནི་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། དུས་འདས་པ་ནི་བདུག་སྤོས་མ། ད་ལྟ་ནི་པུཥྤེ་མ། མ་འོངས་པ་ནི་སྣང་གསལ་མ། འབྱུང་བར་མ་ངེས་པ་ནི་དྲི་ཆབ་མའོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡུལ་རེག་བྱ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རེག་པ་སྟེ། བདེ་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཁྲོ་བོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལུས་དབང་གི་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པས་དབང་ཤེས་གཞན་བཅོམས་ཤིང་མི་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཆེན་ཁྲོ་བོ་བཞིར་བཞག་སྟེ། རེག་པ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ། རེག་བྱེད་ཀྱི་ལུས་དབང་རྟ་མགྲིན། རེག་ཡུལ་སྟོབས་ཆེན། རེག་ཤེས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དོ། །རྟག་ཆད་མུ་བཞི་ནི་ཁྲོ་མོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་གནས་སུ་དག་པ་ལྕགས་ཀྱུ་མ། དེ་བཞིན་དུ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཞགས་པ་མ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལྕགས་སྒྲོགས་མ། མཚན་མར་ལྟ་བ་དྲིལ་བུ་མའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སེམས་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་དུ་དོར་བྱའི་ཆོས་མེད་པའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན། ཡིད་དེའི་ཡུལ་ཆོས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ནི་ཆོས་བྱ་བ་མོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། དེ་ལམ་གྱིས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དྲངས་ནས། དེ་དང་མཐུན་པའི་ལུང་གཞན་དག་དྲངས་པའི་ཕྱིར། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་སྣང་བའང་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་དེ་ཇི་སྐད་དུ། ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་པ་ལས། རང་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའམ། བློའི་རྩལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་དེ་ཉིད་དོ་
Chinese
不显现啊！四种识是四位菩萨的自性，眼识地藏，耳识金刚手，鼻识虚空藏，舌识观世音。四境是令四识欢喜生起美妙的四位天女的自性，色是娇媚女，声是歌女，香是花鬘女，味是舞女。四根是四位菩萨的自性，眼根慈氏，耳根除盖障，鼻根普贤，舌根文殊。四时是四位供养天女的自性，过去时是焚香女，现在时是花女，未来时是明光女，不确定出现时是香水女。身体的根和识，境触和从中产生的触，大乐菩提心是四位忿怒尊的自性，也就是身根的秘密金刚与境相合，摧伏他识且不住留，因此安立为大力忿怒尊四尊：触是甘露旋，能触的身根是马头明王，所触境是大威力，触识是阎罗王。常断四边是四位忿怒母的自性，执著常边是安住清净铁钩母，同样地执著断边是羂索母，执著我见是铁索母，执著相是铃母。意识是具有菩提自性的不可分割的金刚般的心，是无有任何应舍弃之法的普贤自性。意识的境，有为法和无为法，是法作业母普贤母的自性，这些也都是本来现前圆满成佛的自性，不是通过道新成就的。这样从自己的续部中引用经文，为了引用与此相符的其他教证，显现于三界之中，也是将根本菩提心自生智慧明点唯一地显示出来，这样十方三世和三界等有为法和无为法的一切法，不是在自己的心之外，如是说：三界胜者的证悟中，自心不颠倒，或者如智慧的力量般各自证悟，就是佛和菩萨等。
English
Unmanifest! The four consciousnesses are the nature of the four Bodhisattvas: eye consciousness is Kshitigarbha, ear consciousness is Vajrapani, nose consciousness is Akashagarbha, and tongue consciousness is Avalokiteshvara. The four objects are the nature of the four goddesses who delight and create beauty in the four consciousnesses: form is the charming woman, sound is the singing woman, scent is the garland woman, and taste is the dancing woman. The four faculties are the nature of the four Bodhisattvas: eye faculty is Maitreya, ear faculty is Sarvanivaranaviskambhin, nose faculty is Samantabhadra, and tongue faculty is Manjushri. The four times are the nature of the four offering goddesses: past time is the incense woman, present time is the flower woman (梵文天城体：पुष्पे，梵文罗马拟音：puṣpe，汉语字面意思：花），future time is the bright light woman, and uncertain time is the scented water woman. The body's faculty and consciousness, the object of touch and the touch arising from it, the great bliss Bodhicitta is the nature of the four wrathful ones. That is, the secret vajra of the body faculty unites with the object, subduing other consciousnesses and not remaining, therefore it is established as the four great powerful wrathful ones: touch is Amrita Kundali, the body faculty that touches is Hayagriva, the object of touch is Mahabala, and touch consciousness is Yama. The four extremes of permanence and annihilation are the nature of the four wrathful mothers: clinging to permanence is the pure iron hook woman, similarly clinging to annihilation is the noose woman, clinging to self is the iron chain woman, and clinging to characteristics is the bell woman. Mind consciousness is the indivisible vajra-like mind with the nature of Bodhi, the nature of Samantabhadra without any dharma to be abandoned. The object of that mind, conditioned and unconditioned dharmas, is the nature of the Dharma-activity mother, Samantabhadri. These are also the nature of being primordially, manifestly, and perfectly enlightened Buddhas, not newly accomplished through the path. Thus, by quoting scriptures from one's own lineage, in order to quote other statements that are in accordance with this, what appears in the three mandalas is also shown as the single essence of the self-born wisdom bindu of the root Bodhicitta. Thus, all conditioned and unconditioned dharmas of the ten directions, three times, and three realms, etc., are not separate from one's own mind, as it is said: In the realization of the Victorious One of the Three Realms, one's own mind is not inverted, or individually realized according to the power of wisdom, that is the Buddhas and Bodhisattvas, etc.
Tibetan
ཞེས་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས། མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བའི་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་དོ། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་སྐད་དུ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་གནས་སོ། །ཞེས་ཅིར་སྣང་རང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་སོ། །ཞེས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཅི་ལའང་མི་གནས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་ བ་དང་། ལུང་གཞན་ལས་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བས་འདི་ལ་འདིས་སྟོང་ཞེས་རྣམ་གཞག་བྲལ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཉིད་ཡེ་ནས་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཉིད་ཡེ་ནས་མ་གྲུབ་པས་ཡོངས་ཀྱིས་འོད་གསལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་བྲི་བ་དང་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་བྲལ་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །སྐབས་འདིར་རྩ་བའི་མཆན་རྙིང་གྲུབ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པ། འབྲས་བུའི་ཆོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལའང་། རྟོགས་པ་བཞི་དང་། མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་། ཡན་ལག་བཞི་དང་།དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སྟེ་ཚུལ་བཞིས་བཤད་དེ། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་བཞི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ་ཏེ་མཚན་གཞིར་བཞག་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་ཏེ་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག །བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་ནི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ཏེ་ལ་བཟླ་བའི་མན་ངག་ཏུ་བཞག །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི་འཇུག་རིམ་དུ་བཞག་གོ། དེ་ལའང་རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་གཉིས་ནི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ། མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་ པ་ནི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཡང་། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ། འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ལོ། །བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་ལ་ཡང་། བསྙེན་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཚུལ། ཉེ་བར་བསྙེན་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་འབྲས་བུའི
Chinese
如是了悟即是佛，不了悟则显现为轮回的器情世界，即是三界。大种也是如此。如是说。如《密集金刚经》所说：一切法皆住于心。如是，无论显现为何，都只是自心的显现而已。心住于虚空。如是说，心的自性无生，与虚空相似。虚空远离一切相，故不住于任何事物。如是说。 另有经文说：一切法远离有法与法性之分别，因此，以“此以彼空”之方式，远离一切分别，故本体自性为空性。一切法，烦恼垢染从未成立，故从原始以来即是清净。一切法，遮蔽的黑暗从未成立，故完全是光明。一切法，由于没有不相容和对治，故自性涅槃。一切法，由于远离二障的减少和二资粮的积累，故现证圆满正等觉。如是说。此乃大圆满。此时，根本旧注完成。大圆满之理是：圆满福德与智慧资粮，果位的法自然成就之理，此乃入于意义。如是也说。第二方面，以四种方式宣说：四种证悟、三种体性、四种支分，以及进入坛城的次第。即是说，四种证悟是境之方式，作为所诠释之义；三种体性是方便之方式，作为其体性；四种修持是果之方式，作为反复修持的口诀；进入自然成就坛城之方式，作为进入次第。其中，本体一味和字句之方式是境之方式；证悟加持是方便之方式；现量证悟是果之方式。同样，对于三种体性而言，知之体性是境之方式；入之体性是方便之方式；果之体性是果之方式。对于四种修持而言，修持是境之方式；近修和成就，是方便之方式；大成就，是果之
English
If one realizes this, it is Buddhahood. If one does not realize it, it appears as the vessel and essence of samsara, which is the three realms. The great elements are also like that. Thus it is said. As it is said in the Guhyasamaja Tantra: All dharmas abide in the mind. Thus, whatever appears is merely the appearance of one's own mind. The mind abides in space. Thus it is said, the nature of mind is unborn, like space. Space is free from all characteristics, therefore it does not abide in anything. Thus it is said. And in another scripture it says: All dharmas are free from the distinction of subject and object, therefore, in the manner of "this is empty of that," it is empty of inherent existence because it is free from all distinctions. All dharmas, the stain of afflictions has never been established, therefore it is primordially pure. All dharmas, the darkness of obscuration has never been established, therefore it is completely luminous. All dharmas, because there is no incompatibility and no antidote, it is naturally nirvana. All dharmas, because it is free from the decrease of the two obscurations and the accumulation of the two accumulations, it is manifestly and perfectly enlightened. Thus it is said. This is the Great Perfection. At this point, the old root commentary is completed. The way of the Great Perfection is: the completion of the accumulation of merit and wisdom, the way in which the dharmas of the fruition are spontaneously accomplished, this is entering into the meaning. Thus it is also said. In the second aspect, it is explained in four ways: four realizations, three characteristics, four limbs, and the sequence of entering the mandala. That is, the four realizations are the way of the object, established as the basis of definition; the three characteristics are the way of means, established as its characteristics; the four approaches and accomplishments are the way of the result, established as the mantra to be repeated; the way of entering the spontaneously accomplished mandala is established as the sequence of entry. Among these, the single taste of essence and the way of letters are the way of the object; realizing the blessing is the way of means; manifest realization is the way of the result. Similarly, for the three characteristics, the characteristic of knowing is the way of the object; the characteristic of entering is the way of means; the characteristic of the result is the way of the result. For the four approaches and accomplishments, the approach is the way of the object; the near approach and accomplishment are the way of means; the great accomplishment is the way of the result.