Tibetan
ཅད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྔའི་རྩོད་པ་ཤུགས་ལ་འཕང་སྟེ། དེའང་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་ཀྱང་། རང་བཞིན་དེ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆོས་སུ་ངེས་པ་མེད་ན་དེ་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་རུང་ཅི་ཞིག་ཕན་ཏེ་སུས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ༷་བཏགས་པ་གཅོད་པའམ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ནོར་བར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས་དེ་དག་གི་དོན་ཚུལ་བཞིན་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་ལ། དེའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་པོར་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ས་དང་པོ། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གསལ་སྣང་ཇེ་ཆེར་མཆེད་དེ། མཐར་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྫོགས་པར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་རྣམ་རྟོག་གི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཆུ་ ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ས་བོན་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་རློན་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །སྙིང་པོ་འདོད་མིས་རིམ་པར་བཤིག་བྱས་ཀྱང་། ཕྱི་དང་ནང་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་ཨུ་དུམྺཱར་དག་ལ་མེ་ཏོག་ལྟར། སྲིད་པ་དག་ལ་སྟིང་པོ་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་པ། དགེ་སློང་དེ་ནི་ཕ་རོལ་མིན་པའི་ཕ་རོལ་སོང་། སྦྲུལ་རྒས་པ་ཡི་པགས་པ་རྙིང་པ་བརྗེ་བ་བཞིན། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཨུ་དུམྺཱར་ལ་མེ་ཏོག་ནམ་ཡིན་དུ་མི་སྐྱི་བས་མེ་ཏོག་མེད་པའི་དུས་ན་ཡོད་ཀྱང་ཕྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མེད་ནས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་ལྟར་སྲིད་པ་ལའང་སྙིང་པོ་གཏན་ནས་མེད་
Chinese
僅僅是這一切就能有力地反駁先前的爭論。即使一切法的自性是空性，如果自性不能被確定為具有自性的法，那麼即使它是自性又有什麼用呢？沒有人能理解它。不是這樣的。對事物的自性進行顛倒的虛構的斷除或消除，以及不錯誤地了解事物的自性，如先前所說的具有一個或多個理由，聽到這些後，通過以正確認知其意義的智慧來推斷的集合，就能以一般意義的方式了解事物的自性空性。那些完全熟悉其意義的瑜伽士們，以不顛倒的智慧之眼，清楚地看到一切法在究竟的自性上是平等的。也就是說，以超越世間的智慧直接看到平等性是第一地。然後，法界的清晰顯現逐漸增長，最終如實地完全顯現其本性，那就是如來。同樣，從能辨別一切法為平等性的三摩地等產生的智慧，由於遠離了概念的污垢，內外的事物未經檢驗而令人愉悅，就像沒有心髓的水樹一樣，所有虛構的種子都不會生長，因此要理解。如《入大悲經》中所說：「如濕潤的水樹，欲得心髓者次第剖析，如外內皆無心髓，應如是知一切法。」等等。在《本生論》中也說：「誰如優曇花般，不認為存在有心髓，比丘已至非彼岸之彼岸，如老蛇蛻舊皮。」意思是說，優曇花從不開花，並非因為沒有花的時候，花太小而看不到，而是因為根本沒有花而看不到，同樣，存在中也根本沒有心髓。
English
This alone is enough to powerfully refute the previous argument. Even though the nature of all dharmas is emptiness, if that nature cannot be determined as a dharma with nature, then what good is it even if it is nature? No one can understand it. It is not like that. The cutting off or elimination of the perverted imputation on the nature of things, and the correct understanding of the nature of things, such as the one or more reasons mentioned above, after hearing these, the collection of those who infer by means of the wisdom that correctly understands their meaning, can understand the emptiness of the nature of things in a general way. Those yogis who are completely familiar with its meaning, with the eye of non-perverted wisdom, clearly see all dharmas as equal in ultimate nature. That is, seeing equality directly with transcendental wisdom is the first ground. Then, the clear appearance of the dharmadhatu gradually increases, and finally the nature is completely manifested as it is, that is the Tathagata. Similarly, the wisdom arising from samadhi and so on, which distinguishes all dharmas as equality, is free from the defilement of concepts, and the inner and outer things are pleasant without examination, like a water tree without essence, all the seeds of imputation do not grow, so understand. As it is said in the Sutra Entering Great Compassion: "Just as a wet water tree, those who desire essence dissect it in order, just as there is no essence inside and out, so should you know all dharmas." And so on. It is also said in the Jataka: "Whoever, like the udumbara flower, does not think that there is essence in existence, the monk has gone to the other shore of the non-other shore, like an old snake shedding its old skin." It means that the udumbara flower never blooms, not because when there is no flower, the flower is too small to be seen, but because there is no flower at all, so it is not seen, similarly, there is no essence at all in existence.
Tibetan
པར་མཐོང་ན་ཕ་རོལ་མིན་པའམ་ཚུ་རོལ་འཁོར་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཕ་རོལ་མྱང་འདས་ལ་སོན་ཏེ་འཁོར་བ་འདོར་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞུང་གི་རྩོད་ལན་གྱི་ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཐོག་མེད་གོམས་པའི་དངོས་ཞེན་བཟློག་དཀའ་བ་དང་། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། དེ་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ནུས་ཀྱང་། མ་གོམས་ན་སྤོང་མི་ནུས་པས་ནན་ཏན་ལ་སྙིང་པོར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གློ་བུར་དུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ལ་བློ་ཞུགས་ནས་ཡིད་ལ་ལན་ཁ་ཡར་བྱས་པའང་འཕྲལ་དུ་སྤོང་དཀའ་ན་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་ཉོན་མོངས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་ཆོས་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་འཇིགས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉོན་ མོངས་ལ་སྨན་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་དགོས་པ་སྟོར་བ་སྟེ། དཔེར་ན། བཀྲེས་པ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཁ་ཟས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྦྱར་ནས་མ་ཟོས་པར་ལྟོག་གྲིར་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ལ་རིགས་པའི་དཔྱད་པས་གོ་བ་སྐམ་པོ་ཙམ་གྱིས་གར་ཡང་མི་ཕྱིན་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་མྱོང་བ་ཐོན་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགྱི་བར་འོས་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམ་ལས། གལ་ཏེ་རིགས་བཅས་མང་དུ་སྨྲས་ཀྱང་ནི། །བག་མེད་མི་དག་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་འགྱུར། །དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྫིས་གཞན་གྱི་ཕྱུགས་བགྲང་ལྟར། །དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་སྐལ་པ་ཐོབ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རིགས་བཅས་ཉུང་དུ་སྨྲ་བྱེད་ཀྱང་། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་དག །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སྤོང་བྱེད་པ། །དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་སྐལ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལ་ཐབས་ཚུལ་དང་རིགས་པ་བརྒྱ་དག་གིས་མ་འབད་ན་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ནགས་ལ་མེ་མཆེད་པ་ལྟ་བུ་བརྩོན་པའི་རླུང་གིས་སྦར་ཞིང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་ཁོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཚང་ཚིང་ལྷག་མེད་དུ་བསྲེག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བླུན་སྒོམ་མུན་པའི་རུམ་དུ་གཉིད་ལ་མ་ཡུར་ཞིང་།ཐོས་པ་ཁ་ཁྱེར་གྱི་རླུང་གིས་གཡེངས་ཏེ་རང་གར་མ་འཁྱམས་པར། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཁང་བཟང་གི་ནང་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་མྱོང་ཞིང་། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཞིང་དམ་པའི་གྲོགས་བཟང་པོ་དུ་མས་མདུན་ བལྟས་ཏེ། ལྷག་པའི་ལྷ་ལ
Chinese
如果看到彼岸不是，或者说这个此岸轮回世界的彼岸已经到达寂灭，舍弃轮回。 像这样，这两句经文的辩论回答说明了，无始串习的实执难以扭转，而对治它们的方法只有进行理性的分析。如果习惯了，就能断除烦恼，如果不习惯，就不能断除，所以要以精进为核心等等，实际上是这个意思。像这样，对于突然产生的对境，如果心思投入，反复思量，尚且难以立即断除，更何况是无始以来串习的烦恼呢？因此，如果通达佛法的果实不能成为恐惧、痛苦和烦恼的对治之药，那就是失去了意义。例如，为了消除饥饿，准备了丰盛的食物却没有吃，最终饿死一样。因此，对于诸法自性空性，仅仅通过理性的分析获得干巴巴的理解是毫无用处的，必须一心一意地安住，从而产生体验，这才是通达佛法的人们唯一应该做的事情。正如《法句经》中所说：即使说了许多有道理的话，放逸不净的人也不会那样做。就像牧人计算别人的牛一样，他们没有获得修行的资格。即使说了很少有道理的话，也能依法修行，断除贪嗔痴，这样的人才能获得修行的资格。就像这样。而且，对于细微而深奥的佛陀的道路，如果不通过各种方法和道理努力，就不会产生与正确的实相相符的定解。因此，要像智慧之火蔓延在闻思的森林中一样，用精进的风来助燃，并且必须用真实的道理彻底焚烧掉增益的杂草。这样，就不要在愚痴禅修的黑暗中沉睡，也不要被博闻强记的风吹得心神不定，随意漂荡。而要在殊胜大乘的殿堂中品尝各种佛法的滋味，通过使真正的善知识欢喜来依止，并且在众多殊胜善友的引导下，超越诸神。
English
If seeing the other shore is not, or rather, the other shore of this samsaric world has reached nirvana, abandoning samsara. Like this, these two verses of debate and response from the scriptures explain that the clinging to reality, habitual from beginningless time, is difficult to reverse, and the only antidote to them is to engage in rational analysis. If one is accustomed to it, one can eliminate afflictions, but if one is not accustomed to it, one cannot eliminate them, so one must make diligence the core, and so on, which is actually the meaning. Like this, for a suddenly arising object, if the mind is invested and repeatedly contemplated, it is still difficult to immediately eliminate it, let alone the afflictions that have been habitual from beginningless time? Therefore, if the fruit of understanding the Dharma cannot become the antidote to fear, suffering, and afflictions, then it is losing its meaning. For example, preparing abundant food to eliminate hunger but not eating it, and eventually dying of starvation. Therefore, for the emptiness of the nature of all phenomena, merely obtaining a dry understanding through rational analysis is useless; one must single-mindedly abide in it, thereby generating experience, which is the only thing that those who understand the Dharma should do. As it is said in the Dhammapada: Even if one speaks many meaningful words, a heedless and impure person will not act accordingly. Like a herdsman counting the cattle of others, they do not obtain the qualification for practice. Even if one speaks few meaningful words, one can practice the Dharma according to the Dharma, eliminating greed, hatred, and delusion; such a person can obtain the qualification for practice. Like this. Moreover, for the subtle and profound paths of the Buddha, if one does not strive through various methods and reasons, one will not generate a definitive understanding that accords with the correct reality. Therefore, one must ignite the fire of wisdom like a wildfire spreading in the forest of hearing and thinking, with the wind of diligence, and one must thoroughly burn away the weeds of superimposition with the power of reality. In this way, do not fall asleep in the darkness of foolish meditation, nor be distracted by the wind of mere learning, drifting aimlessly. Rather, one should taste the flavors of various Dharmas in the palace of the supreme Great Vehicle, rely on the true spiritual friend by pleasing them, and, guided by many excellent virtuous friends, transcend the gods.