Tibetan
་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གནས་པ་ན། ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་བདུད་ཀྱི་ས་ལས་རིང་དུ་འདས་ཤིང་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཕྲ་ལ་ཤེས་དཀའ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་ལམ། །མི་རྟོག་རྟོག་ཡུལ་མ་ཡིན་བལྟ་བར་དཀའ། །རང་བཞིན་ཞི་ཞིང་འགག་མེད་འབྱུང་བ་མེད། །མཁས་གསལ་ཤེས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་ཞི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཟད། །རྒྱུད་ལས་རྣམ་གྲོལ་མཉམ་པར་མྱ་ངན་འདས། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད། །དུས་གསུམ་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་མཚུངས། །ཞེས་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དོན་དམ་པར་ན་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདུན་ན་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའམ། སྤང་བའམ། བསྒོམ་པའམ། མངོན་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་འདུག་གོ། ཞེས་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། སྔོན་མཐའ་སྟོང་ཞིང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་སྟོང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་གནས་པའི་དངོས་པོས་སྟོང་། །འདི་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་དངོས་མེད་མིན། །གང་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཞེས་དང་། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཚངས་པ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེའམ། མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །ཞེས་དང་། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། དོན་འཚལ་རྣམས་ཀྱིས་མཆིས་མི་བརྗོད། །མ་མཆིས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་བགྱི། །ལན་མེད་ཚིག་ལམ་མ་མཆིས་པ། །མི་བརྟེན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང་། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། གལ་ཏེ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་ཤིང་། །ཚོར་བ་སེམས་པ་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོར་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། །ཕུང་འདི་སྟོང་ཞེས་རྟོག་ནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་སྐྱེ་མེད་གནས་ལ་དད་མ་ཡིན། །ཞེས་དངོས་དངོས་མེད་གང་དུ་ཞེན་ཀྱང་མི་རུང་བར་བསྟན་པ་དང་།གང་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྟག་ཡོད་དང་མེད་པར་བྱེད། །ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་འདི་ཤེས་ངེས་པར་འབྱུང་། །ཞེས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་ལྟ་བ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀར་མི་རྟོག་པ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ལྟ་བ་ཇི་སྙེད་གང་ཡང་རུང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ
Chinese
当获得智慧并安住于无戏论时，应知已远离了分别念动摇之魔境，进入了诸佛欢喜之道。如《华严经》所说：细微难知大仙道，不思非思境难见，自性寂灭无有尽，智者明了能证悟。本体性空寂灭，痛苦止息，从相续中解脱，平等入灭，无边无中，言语道断，三时解脱，犹如虚空，平等无二。又如《宝积经》所说：就胜义谛而言，在圣者的智慧和觉悟面前，没有任何法是可以完全了解、舍弃、修习或实现的。又如《龙王海请问经》所说：前际空寂，后际亦空，生灭住之事物皆空，此非事物有，亦非事物无，何以故？诸法皆自性空。又如《慧海所说经》所说：梵天，任何未完全成立之法，皆不应承认其为有或无。又如《智慧光明庄严经》所说： 求义者不说有，亦不言无有，无答无言之道，不依于汝我敬礼。 又如《功德宝聚经》所说：若于不知中，执著于色，受想行识蕴，并思蕴为空性，然菩萨非行于相，亦不信无生之境。如是显示执著有无皆不可取。又说：凡非有者，则名为无，愚童于此，分别有与无，有与无，此二者乃无之法，何菩萨若知此，则定能解脱。如是显示以离二边之般若波罗蜜多，能从一切见解中获得解脱。又说：不思有生与无生，此乃最胜般若波罗蜜多之行。如是宣说。于《致密庄严经》中说：无论有多少种见解，对于有情众生来说，都是存在
English
When one attains wisdom and abides in non-elaboration, it should be known that one has moved far away from the realm of the demons of fluctuating conceptualization and has entered the path that pleases the Buddhas. As it is said in the Avatamsaka Sutra: The subtle and difficult to know path of the great sage, Non-thinking, not an object of thought, difficult to see, Its nature is peaceful, without cessation, without arising, The wise and clear-minded understand it. The essence is emptiness, peaceful, suffering is exhausted, Liberation from the continuum, equal nirvana, Without beginning or middle, beyond words, Liberation in the three times, like the sky, equal and alike. And as it is said in the Ratnakuta Sutra: In terms of ultimate truth, in the presence of the wisdom and knowledge of the noble ones, there is no dharma that can be fully known, abandoned, meditated upon, or manifested. And as it is said in the Sutra Requested by the Naga King Ocean: The prior limit is empty, and the later limit is also empty, Empty of things that arise, cease, and abide, This is neither a thing that exists nor a thing that does not exist, Why? Because all dharmas are empty of inherent nature. And as it is said in the Sutra Taught by Ocean of Intelligence: Brahma, one should not accept that any dharma that is not fully established is either existent or nonexistent. And as it is said in the Sutra of the Ornament of the Light of Wisdom: Those who seek meaning do not say it exists, Nor do they say it does not exist, The path of words without answer, Without reliance, to you I pay homage. And as it is said in the Collection of Precious Qualities: If, without knowing, one conceives of form, feeling, thought, and consciousness as aggregates, and thinks that these aggregates are empty, then the bodhisattva does not engage in signs, nor does he believe in the state of no birth. Thus, it is shown that it is not permissible to cling to either existence or non-existence. And it is said: That which is not existent is called non-existent. Children examine this and distinguish between existence and non-existence. Existence and non-existence, these two are dharmas of non-existence. Whichever bodhisattva knows this will surely be liberated. Thus, it is shown that by means of prajnaparamita, which abandons the two extremes, one will surely be liberated from all views. And it is said: Not thinking of birth or no birth, This is the supreme practice of prajnaparamita. Thus it is proclaimed. In the Dense Array Sutra, it is said: Whatever views there may be, For sentient beings, they exist.
Tibetan
་ཡི། །ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཐོས་ཀྱང་། །ལ་ལའི་ལྟ་བ་མ་ཞིག་ན། །གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་ཅན་ཏེ། །སྨན་པས་བཏང་བའི་ནད་པ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་བསྲེག་པ་ཚིག་པའི་མེ། །བསྲེག་པ་མེད་པས་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་བསྲེག་བྱ་ལྟ་ཚིག་ན། །སྟོང་ཉིད་མེ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར། །ལྟ་བ་འགོག་པའི་དུས་སུ་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་མེ་འབྱུང་སྟེ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད། ། ཉོན་མོངས་བསྲེགས་པས་རྣམ་པར་མཛེས། ཞེས་དང་། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་དང་ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི། གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བའང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་སྟེ། འདི་ལྟར་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མྱང་བྱའམ་ཤེས་བྱ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། མྱོང་བའི་ངོ་བོའམ་ཤེས་པ་སྟེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་པའམ་ལུང་ལས་འབྱུང་བའང་རུང་སྟེ། འདི་ནི་ཤེས་པའོ། །འདི་ནི་ཤེས་བྱའོ། །འདི་ཡོད་དོ། །འདི་མེད་དོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་ཏེ་སྐད་དང་ཡི་གེ་བརྡས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་ལ་ནང་གི་ཡིད་ཀྱིས་རྗོད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ངག་གི་རྗོད་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱིས་རྗོད་པ་ཡིན་སྙམ་ན། ཡིད་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཆོས་མངོན་པར་བཤད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ལན་བཏབ་པ་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་། མདོ་མྱང་འདས་ཆེན་པོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱམས་པ། གང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཔག་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམ་པ་ནས། སྔོན་སྟོན་པ་མང་དུ་ཐོས་པའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་ཚེ་འཇམ་དཔལ་དང་བརྩད་དེ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཡོད་པ་དང་། སྟོན་པས་མེད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་རྩོད་པར་གྱུར་ཏེ་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དོ། །མཐའ་མ་ཚེ་ འཕོས་ནས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་ལུམ་ཟ་བའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས། དེ་ལས་ཐར་ཏེ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་དང་ཕྲད་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་འདི་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེ
Chinese
ཡི། །为了彻底舍弃各种见解，因此开示了空性的法理。即使听闻了空性的见解，如果某些人的见解没有消除，那就是不可救药的见解者，如同被医生抛弃的病人。如同燃烧物燃烧的火焰，没有燃烧物就无法存在。同样，如果燃烧的对境——见解熄灭，空性的火焰也会熄灭。在断除见解之时，清净的智慧之火就会产生，焚烧一切烦恼。 焚烧烦恼后，就会变得非常美丽。如是说。圣者无尽慧所宣说：什么是世俗谛呢？就是世间的一切名言、文字、语言和表达方式。什么是胜义谛呢？对于胜义谛，连心识的运行都没有，更何况文字呢？如是说。在此，应完全理解能作的建立。例如，器情世界，所体验或所知的色等，以及体验的自性或知，即乐等，总之，无论是世间的还是从经论中产生的，这都是知。这是所知。这是存在的。这是不存在的等等，所有可以安立为名言，可以用语言、文字、表达方式来表达的，都是世俗。而胜义谛则远离内在的意识表达和外在的语言表达。如果有人想知道如何用心识来表达，比如，用心识为帝释天宣说阿毗达磨，以及用心识回答偈颂，这些都可以在经中找到例证。又，《大涅槃经》中说：善男子，慈氏，凡是存在和不存在，以及既非存在也非不存在的事物，都不是声闻和独觉所能测度的。如是说。又，《三昧王经》中说：过去有一位博学多闻的人与文殊菩萨辩论，文殊菩萨说存在，而那位博学者说不存在，他们为了存在与不存在的真理而争论不休，始终没有达成一致。最终，他去世后，在无数劫中堕入吞食铁丸的地狱。从地狱解脱后，他遇到了佛陀光明守护，光明守护佛陀这样宣说了存在与不存在的两种真理：一切法的自性都是唯一确定的。
English
yi. In order to completely abandon all views, the principle of emptiness is taught. Even if one hears the view of emptiness, if some people's views are not eliminated, then they are incurable view-holders, like a patient abandoned by a doctor. Just as a fire that burns fuel cannot exist without fuel, similarly, if the object of burning—views—is extinguished, the fire of emptiness will also be extinguished. At the time of cutting off views, the pure fire of wisdom will arise, burning all afflictions. Having burned the afflictions, one becomes very beautiful. Thus it is said. As taught by the Noble Inexhaustible Intelligence: What is conventional truth? It is all the expressions, letters, languages, and modes of expression of the world. What is ultimate truth? For ultimate truth, there is not even the movement of mind, let alone letters. Thus it is said. Here, the establishment of the agent should be fully understood. For example, the container and its contents, the experienced or known forms, etc., and the nature of experience or knowledge, i.e., happiness, etc., in short, whether worldly or arising from scriptures, this is knowledge. This is the knowable. This exists. This does not exist, etc., all that can be established as names, and can be expressed by language, letters, and modes of expression, are all conventional. But ultimate truth is separated from inner mental expression and outer verbal expression. If one wonders how to express with the mind, for example, explaining Abhidharma to Indra with the mind, and answering verses with the mind, these can be found as examples in the sutras. Furthermore, in the Great Nirvana Sutra, it says: Son of good family, Maitreya, whatever exists and does not exist, and what is neither existent nor non-existent, is not within the capacity of the Shravakas and Pratyekabuddhas to fathom. Thus it is said. Also, in the Samadhiraja Sutra, it says: In the past, there was a learned person who debated with Manjushri Bodhisattva. Manjushri said it exists, while that learned person said it does not exist. They argued about the truth of existence and non-existence, and never reached an agreement. Finally, after he died, he fell into the hell of eating iron balls for countless eons. After being liberated from hell, he met the Buddha Light Protector, and the Buddha Light Protector declared the two truths of existence and non-existence in this way: The nature of all dharmas is definitely one.