Tibetan
ཤེས་པར་བྱ་བ་སྤྱིར་བཏང་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་ན་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས། སྒྲ་དེས་རང་གི་བརྗོད་བྱ་མིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། བརྗོད་བྱའི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་གོ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལྡན་གྱི་ རྗོད་བྱེད་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དོན་མི་མཐུན་རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ལའང་། རི་བོང་མིན་པ་དང་རྭ་མིན་བཅད་ནས་བརྗོད་བྱའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་མེད་ན། ཡུལ་དེའི་སྒྲ་བློ་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་མ་སྐྱེས་ན་དེ་གཏན་མེད་དུ་འཛིན་པའི་སྒྲ་བློའང་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང་།སྒྲའི་སྟོབས་ཙམ་ལས་བློ་ཡུལ་དུ་འཕང་བ་མ་གཏོགས་རི་བོང་རྭའི་ངོ་བོ་ལ་ནི། བཅད་གཉིས་ཀས་གྲུབ་པ་གཞན་མེད་པས་དོན་ལ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་དོ། །དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་ལ་ནི། ཡོངས་གཅོད་དང་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེའང་དངོས་མེད་རྣམས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཏེ། དགག་བྱ་བཅད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་དེའི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མ་གཏོགས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས། རང་མིན་ཐམས་ཅད་རྣམ་བཅད་དུ་ཁེགས་པས་བཅད་གཉིས་ཀས་གྲུབ་ཀྱང་། གཙོ་བོར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་ཁྱད་མ་ཕྱེད་ན། མིང་གིས་བརྗོད་པའི་དོན་དག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་མི་ཕྱེད་ལ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཡོངས་གཅོད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་མ་ཕྱེད་ན། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པས་དེ་གཉིས་ཤན་འབྱེད་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་གཞི་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་སྒྲུབ་པ་ན། ཆོས་དེ་གཞི་དེ་ལ་མི་ལྡན་པ་བཅད་ནས་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ལ་ལྡན་པ་བཅད་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ལྡན་ པའི་ཚུལ་དུ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེའང་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱར་ན། གཞི་དེར་ལྡན་ཚུལ་ལའང་། གཏན་ནས་མི་སྲིད་པ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་བཅད་ནས། དེ་ལ་སྲིད་པར་གྱུར་པ་བཀོད་པ་ལ་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཟེར་ཞིང་། གཞི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སྲིད་ཀྱང་གཞིའི
Chinese
总的来说，需要了解的是，从细节上区分，有声音和意义的区分两种。像这样，所有的声音都具有排除异己的性质。因此，声音通过排除不是自己所指对象的力量，使得所指对象的本质似乎成为了完全确定的理解。更不用说有意义的表达了。即使像说“兔角”这样不符合意义的表达，如果不存在排除不是兔和不是角的成分，从而确立所指对象本质的情况，那么就不会产生对该对象的语音意识。如果这种意识不产生，那么认为它是完全不存在的语音意识也是不可能的。虽然如此，除了仅仅是声音的力量将意识投向对象之外，对于兔角的本质来说，由于没有其他成分可以通过两种排除来确立，所以在意义上甚至没有名称。对于意义的区分，存在通过完全确定和区分来确立的两种情况。也就是说，非事物仅仅是以区分事物为基础的。虽然看起来依赖于排除所要否定的事物，从而在名称上，它的本质似乎成为了完全确定的，但在意义上，除了通过区分的力量来确立之外，根本不存在自己的本质成为完全确定的情况。事物是通过自己的本质完全确定的力量，排除所有不是自己的事物，从而通过两种排除来确立的。但是，主要通过完全确定的力量，区分就会自然而然地确立。因此，如果不区分声音和意义的区分，就无法区分名称所指对象的存在与不存在的差异。如果不区分意义的本质是通过区分来确立的，还是通过完全确定来确立的差异，就无法区分事物与非事物的差异。因此，区分这两者的方法非常重要。因此，在某个特定基础上确立任何差异属性时，有两种确立方式：一种是排除该属性不属于该基础，从而确立它属于该基础；另一种是排除它属于其他事物，从而确立它只属于该基础。如果将其应用于定义，那么在基础上存在的方式也有两种：一种是排除根本不可能存在的情况，例如在了解的定义中，将由微尘组成的情况排除，从而确立它可能存在的情况，这被称为排除不可能的区分；另一种是在基础的
English
Generally speaking, what needs to be understood is that, when distinguished in detail, there are two types of distinctions: those of sound and those of meaning. In this way, all sounds have the nature of excluding others. Therefore, by the power of excluding what is not its referent, the sound makes the essence of the referent appear to be a completely determined understanding. Not to mention meaningful expressions. Even in expressions that do not conform to meaning, such as saying "rabbit's horn," if there is no element of excluding what is not a rabbit and what is not a horn, thereby establishing the essence of the referent, then no auditory consciousness of that object will arise. If this consciousness does not arise, then the auditory consciousness that holds it to be completely non-existent is also impossible. Even so, apart from the mere power of sound projecting consciousness onto the object, for the essence of the rabbit's horn, since there is no other element that can be established through two exclusions, it does not even have a name in meaning. For the distinction of meaning, there are two situations established through complete determination and distinction. That is, non-things are merely based on distinguishing things. Although it seems that, relying on excluding what is to be negated, its essence seems to be completely determined in name, in meaning, there is no situation where one's own essence becomes completely determined, except by the power of distinction. Things are established through the power of their own essence being completely determined, excluding all that is not themselves, thereby being established through two exclusions. However, mainly through the power of complete determination, distinction will naturally be established. Therefore, if the distinction between sound and meaning is not distinguished, the difference between the existence and non-existence of the object referred to by the name cannot be distinguished. If the difference between whether the essence of meaning is established through distinction or through complete determination is not distinguished, the difference between things and non-things cannot be distinguished. Therefore, this method of distinguishing between the two is very important. Therefore, when establishing any differentiating attribute on a particular basis, there are two ways to establish it: one is to exclude that the attribute does not belong to that basis, thereby establishing that it belongs to that basis; the other is to exclude that it belongs to other things, thereby establishing that it belongs only to that basis. If applied to definitions, there are also two ways in which it exists on the basis: one is to exclude situations where it is completely impossible, such as in the definition of understanding, excluding the situation of being composed of particles, thereby establishing the situation that it may exist, which is called excluding impossible distinctions; the other is in the
Tibetan
་ཕྱོགས་གཞན་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་རིག་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། གཞིའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་མི་ལྡན་པ་བཅད་ནས། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་བཀོད་པ་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དང་། གཞི་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་མཚོན་འདོད་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་ལའང་ཁྱབ་ཆེས་པ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱར་རུང་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། གཞན་ལ་ལྡན་པ་བཅད་ནས། དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྡན་པར་གྱུར་པ་བཀོད་པ་ལ་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་གཅོད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྐྱོན་གསུམ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱོན་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་གཞི་ལ་ཁྱད་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྡན་པའམ། གཞན་ལའང་ལྡན་པ་སྟེ་རྣམ་གཅོད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་གཞི་གང་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གང་དག་ཅི་མཆིས་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་རྣམ་བཅད་དེ་སྙེད་དུ་ཕྱེ་རུང་ལ། རང་མིན་མཐའ་དག་བཅད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོངས་གཅོད་དང་གཅིག་གོ །དེའང་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་ན། ཁྱད་གཞི་སྔོན་པོ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་དང་། སྔོན་པོའི་སྟེང་གི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ན། དེ་གསུམ་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་དོན་ལྡོག །རང་ལྡོག །གཞི་ ལྡོག་ཅེས་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོར་ན་ལྡོག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་མིན་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའམ་སེལ་བའི་ཆ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །བཅད་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འདིར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་གོང་གི་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་གཞི་གཅིག་ལ་འབྲལ་མི་རུང་དུ་ཚང་དགོས་བྱས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་འཐད་ན། ཚོར་བ་ཡིད་མི་འོང་གི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉམས་མི་དགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་དབང་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་སྲིད་པའི་བདེ་བ་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་མང་ངོ་། །དགོངས་པ་ཕྱེ་ན་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་ཕྱེའོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་མར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་
Chinese
仅仅是了解不遍及其他方面的特性的例子，就像依赖于眼根而产生的对象意识的安排。通过切断不具备基础所有方面的特性，来安排普遍存在的特性，这被称为“不具备的排除”。对于基础遍及，但对于不想表达的其他法也过度遍及的特性的了解，就像安排可以成为意识对象的例子。通过切断具备其他方面的特性，来安排只具备该方面的特性，这被称为“其他具备的排除”。因此，通过三种排除的方式，舍弃三种过失的特性被认为是无过失的。这样，在特点基础上证明特点，要么只具备该特点，要么也具备其他特点，即以两种排除的方式，按照想要表达的意义进行证明。因此，对于任何基础，任何特点的法存在多少，都可以从反面的角度进行排除和划分。切断所有非自身的性质，其本质与完全切断相同。如果从特点基础和特点法进行划分，那么就会变成仅仅是蓝色特点基础的反面，以及蓝色之上的所作、无常等特点法的反面。如果划分为名称、所指和基础三者，那么这三者的反面被称为意义反面、自反面和基础反面等等。总之，所有的反面都是从切断或排除非该事物的角度来确定的。这里非常清楚地展示了两种切断的方式。如果世俗是这样，那么上述三种法必须在一个基础上不可分离地完整具备。有些人说，这不合理。如果合理，那么感受不悦意的对境，未经观察是令人愉悦的，因为它是世俗的。不能接受，因为它是不令人愉悦的。如果这样说，那么梵天、自在天、转轮王的有寂之乐，应是痛苦，因为所有有漏皆是痛苦的自性。不能接受，因为它是快乐的。还有很多这样的例子。如果理解了一个，另一个也就理解了。还有人说，仅仅是否定存在的空性，应是刹那生灭的，因为它属于世俗。理由成立，因为在自释中说：所谓的世俗，是依赖于分别念的智慧，因此不生等等是世俗。
English
The characteristic of merely knowing what does not pervade other aspects is like the arrangement of object consciousness arising from reliance on the eye faculty. By cutting off the characteristics that do not possess all aspects of the basis, arranging what has become all-pervasive is called "non-possessive exclusion." For the characteristic of knowing that pervades the basis but also excessively pervades other phenomena that one does not intend to represent, like arranging what can be made an object of consciousness. By cutting off what possesses other aspects, arranging what has become possessed only by that, is called "other-possessive exclusion." Therefore, the characteristic of abandoning the three faults by means of the three types of exclusion is considered faultless. Thus, all proofs of characteristics on a characteristic-basis either possess only that characteristic or also possess others, that is, they prove according to the meaning one wishes to express by way of the two types of exclusion. Therefore, for any basis, how many distinctive qualities exist, can be divided and excluded from the opposite perspective. The nature of cutting off all that is not oneself is the same as total exclusion. Also, if one divides into characteristic-basis and characteristic-quality, then it will become the opposite of merely the blue characteristic-basis, and the opposite of the characteristic-qualities such as made and impermanent on top of blue. If one divides into name, signified, and basis, then the opposites of these three are known as meaning-opposite, self-opposite, and basis-opposite, and so on. In short, all opposites are established from the aspect of cutting off or eliminating what is other than that. Here, the manner of the two cuts is shown very clearly. If it is conventional, then the above three qualities must be fully present on one basis in an inseparable manner. Some say that this is not reasonable. If it were reasonable, then the object of unpleasant feeling, unexamined, would be pleasant, because it is conventional. It cannot be accepted, because it is unpleasant. If one says so, then the happiness of existence of Brahma, Indra, and the Wheel-Turning King should be suffering, because all contaminated things are of the nature of suffering. It cannot be accepted, because it is happiness. There are many other such examples. If one understands one, the other is also understood. Others also say that emptiness, which is merely the negation of existence, should be momentary, because it is conventional. The reason is established, because in the auto-commentary it says: What is called conventional is dependent on the wisdom of conceptual thought, therefore non-arising and so on are conventional.