Tibetan
ཚེ་དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ཞེས་གདགས་ཤིང་དཔེར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་དོན་ཤེས་ཉིས་ཆར་ཡང་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པས་རྒྱུ་བདེན་པའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ལ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རྒྱུ་གཟུགས་ཤེས་དག་ལ་བདེན་པར་རློམ་དུ་ཆུག་ནའང་། དེས་དམིགས་པ་ཉིད་བརྫུན་པ་ལ་བདེན་པར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མས་མིག་བསླད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་། གཞི་དེར་རྟ་གླང་སོགས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། འདིའི་རྒྱུ་འཇིམ་དུམ་དང་མིག་ཤེས་དང་སྒྱུ་མ་མཁན་སོགས་ཡོད་པས་འདིའང་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་ཉིད་ཐད་ཀ་རང་ས་ན་ཡིན་ཡིན་ལྟར་སྣང་འདུག་པ་སྟེ། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་ལ་དཔེར་བྱས་པས་ དཔེ་མ་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །དེ་དག་རང་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་གསལ་པོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྩ་བའི་རྟགས་བཀོད་པ་དེའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་སྒྲུབ་པ་དང་། བདེན་པའི་དུ་བྲལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁྱབ་པའི་གཅིག་དགག །མ་ཁྱབ་པའི་གཅིག་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་བདེན་དགག །མཁའ་སོགས་ཁྱབ་བྱེད་སྤྱི་གཅིག་བདེན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྟག་དངོས་གཅིག་བདེན་དགག །གང་ཟག་གཅིག་བདེན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཞན་སྡེས་བཏགས་པའི་རྟག་དངོས་དགག །རང་སྡེས་བཏགས་པའི་རྟག་དངོས་དགག །དེ་ལྟར་བཀག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ། འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་ཉེར་སྦྱོར་བས། །རྟག་རྣམས་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་མིན། །འབྲས་བུ་རེ་རེ་ཐ་དད་ན། །དེ་དག་རྟག་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱིར་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་དེ་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་དང་པོ་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་དེ་ཡོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་མེད་ཡོད་དགོས་པ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་རྗེས་འགྲོའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་མེད་མེད་ན་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ལྡོག་ལྡན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་རྟགས་གཉིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ལྡོག་པའི་འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ངེས་པས་ན་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་ཆོས་དེ་འགྲུབ་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་རྟགས་དེ་ཕྱོགས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་གང་གི་ཆོས་སུ་འགྲུབ་ན་དེས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་བསླུ་བ་མེད་པས་ཚུལ་གཉིས་དང་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་མང་ཉུང་གི་མཐའ་ཡང་ཁེགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་བའོ། །ཞེས་དང་། ཕྱོགས་ཆོས་དེ་ཆས་ཁྱབ་པ་ཡི། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྩ་བའི་རྟགས་འགོད་པའི་ཚེ་གཅིག་དུ་བྲལ་གསུངས་པ་དེ། རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་རིམ་པར་འཆད་པར་འདོད་ནས། འདི་ཐད་ཀྱི་སྔ་འགྲེལ་དུ་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག །ཅེས་གསུངས་ལ། ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྙམ་ན། དང་པོ་བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་མ་གྲུབ་ན་དུ་མ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ཅིང་དུ་མའི་བརྩམ་གཞི་གཅིག་ཡིན་པས་དེ་དང་པོར་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་ཤེས་བྱའི་ཁོངས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་སོགས་ཀྱི་ཆ་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་པར་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་མཐར་ཕྱོགས་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན་སོ་སོར་མི་སྣང་བར། རིལ་གཅིག་ཏུ་ནམ་མཁའ་འབའ་ཞིག་ལྟ་བུར་འགྱུར་དགོས་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཆེས་བཀྲ་བ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། གང་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་མི་འཇུག་པ་ཞིག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་འདིར་བདག་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ རྟགས་གྲུབ་ཚུལ་རིམ་པས་སྟོན་པ་ལ་ས་བཅད་ཀྱི་དབང་དུ་ན། རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སམ། ཕྱི་གཟུང་ཡུལ་དང་། ནང་འཛིན་སེམས་གཉིས་སམ། ཤེས་བྱའི་ཡུལ་དང་། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡོམས་ཀྱང་རུང་མོད། འདིར་དཀའ་འགྲེལ་ལས།ཁྱབ་པ་ནི་བདག་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་རྟག་པ་རྣམས་ནི་མ་ཁྱབ་པའི་ཕུང་པོར་བསྡུ་བར་བཤད་པ་ལྟར། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྡོམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། རྟག་དངོས་དང་གང་ཟག་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དེ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་ན་རིས་སུ་བཅད་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཁྱབ་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བསྡུའོ། །རང་འགྲེལ་ལས། ཐ་དད་ཕྱོགས་ཅན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཐད་ཁོ་ནར་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཞེས་གསུངས་པ་ཁྱབ་པ་མཚན་ཉིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་གསལ་ལོ། །དེས་ན་ཁྱབ་པ་བྱེ་བྲག་པའི་ནང་ཚན་དང་པོ་རྟག་དངོས་སྨྲ་བའི་ཕྱི་རོལ
Chinese
因此，将此生称为幻术，并以此为例。总的来说，由于事物和意识两者都被证实为无实，因此无法证明原因真实。即使暂时允许将原因、形式和意识视为真实，也不能因此将虚假的对境视为真实。例如，即使幻术迷惑了眼睛，对于那些知道这是幻术的人来说，虽然有幻术的显现，但他们绝不会认为那里有马、牛等。同样，因为这里有泥土、眼识和幻术师等原因，所以也不会认为这是真实的。因此，对境本身直接显现为真实存在，但通过将其比作知道其并非如显现般存在的事物，例子并非不成立。这些都是从自释中清晰地解释出来的。第二，确立根本论证的方式包括：确立宗法和确立周遍。第一点又分为确立真实的单一体的缺失和确立真实的多个体的缺失。第一点又分为否定周遍的单一体和否定非周遍的单一体。第一点又分为否定特定的周遍事物为真实的单一体和否定虚空等普遍的周遍事物为真实的单一体。第一点又分为否定常有实体的单一体和否定补特伽罗的单一体。第一点又分为否定他宗所设定的常有实体和否定自宗所设定的常有实体。如此否定的结论有三点。第一点：由于次第相连的果实，常有之物并非唯一的自性。如果每个果实都是不同的，那么它们就会从常有中消失。如是说。一般来说，如上所述，单一体和多体缺失的论证，在自他宗派所说的所知事物和有法上成立，这被称为第一种方式，即宗法。如果存在单一体和多体缺失的论证，那么就必须存在所要证明的无实，这被称为第二种方式，即随同。如果不存在所要证明的无实，那么单一体和多体缺失的论证也会消失，这被称为第三种方式，即反随同。如此，所要证明的事物和论证两者之间存在随同和反随同的特殊关系，因此论证必然具有周遍性，能够确立所要证明的法，这被称为周遍。周遍成立的论证在任何所知事物和有法上...
English
Therefore, this life is designated as illusion and used as an example. In general, since both things and consciousness are proven to be unreal, it is not possible to prove that the cause is real. Even if we temporarily allow the cause, form, and consciousness to be considered real, it cannot make the false object of perception real. For example, even if an illusion deceives the eyes, those who know it is an illusion, although there is an appearance of illusion, they will never think that there are horses, cows, etc. there. Similarly, because there are causes such as clay, eye consciousness, and illusionists, one would not think that it is real. Therefore, the object of perception itself directly appears to be real, but by comparing it to something that knows it is not as it appears, the example is not invalid. These are all clearly explained from the self-commentary. Secondly, the way to establish the root argument includes: establishing the subject-property and establishing pervasion. The first point is further divided into establishing the absence of a real single entity and establishing the absence of real multiple entities. The first point is further divided into negating the pervasive single entity and negating the non-pervasive single entity. The first point is further divided into negating a specific pervasive thing as a real single entity and negating a universal pervasive thing such as space as a real single entity. The first point is further divided into negating a permanent entity as a real single entity and negating a person as a single real entity. The first point is further divided into negating the permanent entity posited by other schools and negating the permanent entity posited by one's own school. There are three conclusions to such negation. First: Because of the sequentially connected fruits, permanent things are not of a single nature. If each fruit is different, then they will disappear from permanence. It is said. In general, as mentioned above, the argument of the absence of single and multiple entities is established on the knowable things and subjects spoken of by self and other schools, which is called the first way, namely the subject-property. If there is an argument of the absence of single and multiple entities, then there must be the unreality to be proven, which is called the second way, namely the concomitance. If there is no unreality to be proven, then the argument of the absence of single and multiple entities will also disappear, which is called the third way, namely the counter-concomitance. Thus, since there is a special relationship of concomitance and counter-concomitance between the thing to be proven and the argument, the argument necessarily has pervasion, which can establish the dharma to be proven, which is called pervasion. The argument with established pervasion on any knowable thing and subject...
Chinese
如果以正量成就，那麽以其所要证成之义成就，不会有欺骗性，因此，二法和六法等等的多寡之边也得以避免。因此说，以三相推理可以见到意义。如经中所说：周遍法即是能遍之法。因此，在建立根本的理由时，所说的“一多相离”，是为了阐述自他宗派所说的诸法之上成立之理的次第。因此，不要认为这方面的旧注疏中，这个理由没有成立。如是说。如果想知道如何成立，首先要成立真实的一相离。因为一不成立，多也不可能成立，而且多的基础是一，所以首先要成立一。对此，一般来说，如果在所知范畴内，有一个绝对成立为真实的，那就没有显现和不显现等部分的区分，必须是唯一的自性，在一切方时中存在。如果这样，最终由方时所包含的一切所知，都不会各自显现，而必须像虚空一样，成为一个整体。如果不是这样，而是方时的各种显现无限量地非常明显地显现，那么这些显现仅仅是因为没有一相真实的要点。因此，凡是显现，无论是包含轮回涅槃的所知，都不可能存在不适用一多相离之理的情况。因此，在此，为了依次显示自他所说的诸法之上，理由成立的方式，从科判的角度来说，可以是常与无常二者，或者外境所取和内识能取二者，或者所知之境和能知之识二者来概括。但在此，在《难解疏》中说：周遍是自性和虚空等。无常法都归于非周遍的蕴中。如是所说，是以这二者来概括的。对于主张常法和有我的人来说，如果这些在不同的境中被区分，那么就不能绝对地认为它们属于周遍的范畴。在自释中，只是在“异方”等偈颂的方面说了周遍和非周遍，这清楚地表明了周遍是就其定义而言的。因此，周遍是各个别法中的第一类，即常法论者的外道。
English
If it is accomplished by valid cognition, then the meaning to be proven is accomplished by it, and there will be no deception. Therefore, the extremes of more or less, such as the two dharmas and the six dharmas, are also avoided. Therefore, it is said that meaning can be seen from the three-aspect reasoning. As it is said in the scriptures: 'The pervading dharma is the dharma that pervades.' Therefore, when establishing the fundamental reason, the saying 'one and many are separate' is to explain the order of how the reason is established on the dharmas spoken by one's own and other schools. Therefore, do not think that this reason is not established in the old commentaries on this point. It is said like this. If you want to know how it is established, first you must establish the separation of the one true aspect. Because if one is not established, many cannot be established, and the basis of many is one, so first you must establish one. In general, if there is something that is absolutely established as true within the category of knowable objects, then there is no distinction between appearing and not appearing, and it must be the nature of oneness, existing in all directions and times. If this is the case, then ultimately all knowable objects included in the directions and times will not appear separately, but must become a whole like the sky. If this is not the case, but the various appearances of directions and times appear immeasurably and very clearly, then these appearances are only appearances because there is no essential point of being one and true. Therefore, whatever appears, whether it is a knowable object that includes samsara and nirvana, it is impossible for there to be a situation where the reasoning of one and many separations does not apply. Therefore, here, in order to show the way in which the reason is established on the dharmas spoken by oneself and others, from the perspective of the outline, it can be summarized as either permanent and impermanent, or external objects and internal consciousness, or objects of knowledge and knowing consciousness. But here, in the Difficult Commentary, it says: 'Pervasiveness is self and space, etc. Impermanent dharmas are all classified into non-pervasive aggregates.' As it is said, it is summarized by these two. For those who advocate permanent dharmas and the existence of self, if these are distinguished in different realms, then it cannot be absolutely assumed that they belong to the category of pervasiveness. In the Self-Commentary, pervasiveness and non-pervasiveness are only mentioned in terms of the verses such as 'different directions,' which clearly shows that pervasiveness is in terms of its definition. Therefore, pervasiveness is the first category among the various particulars, namely the non-Buddhists who advocate permanent dharmas.