Tibetan
་སྨྲ་ལ་དགའ་བའི་ཉེས་པ་ དུ་མ་གསུངས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་བའི་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་ཕུང་ཁྲོལ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞན་ལ་སྐུར་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང་། རང་ཕྱོགས་ཀྱི་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་སྐུར་པ་བཏབ་སྙམ་ན། ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་དེ་དག་གིས་ནི་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྟོད་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཆེས་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། དཔེར་ན། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་སྟོན་པར་བཟུང་བ་དབང་ཕྱུག་དང་ཁྱབ་འཇུག་སོགས་ལ། བུད་མེད་དང་རོལ་བ། གཞན་འཇོམས་པའི་ཁྲོ་བ་དང་གཡོ་སྒྱུའི་སྟོབས་ཆེ་བས་བསྔགས་པ་ནི། མཁས་པ་དག་གིས་བལྟས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མས་དབང་དུ་བྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨད་པ་ལས་མ་འདས་པ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་དེ་དག་གིས། རྒྱལ་བའི་མདོ་རྒྱུད་ཟབ་མོའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ནས་ཡང་ཡང་གསུངས་ཤིང་། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིག་ཤེས་ཀྱིས་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཉིད་རང་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་བཟུང་བའི་གང་ཟག་དེ་དག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་མ་ནུས་ཞེས་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་ལམ་ངན་པ་བྱུང་དང་འབྱུང་གྱུར་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཡིད་བཞིན་མཛོད་ལས། གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མཆོག །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་གནས་ལུགས་བསྒོམ་པར་གསུངས། །དེ་དང་འགལ་གྱུར་ལམ་ངན་ཇི་སྙེད་པ། །དེང་སང་དར་བས་ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་སྤོངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་ཞེས་པ་ཅི་ཡིན་ན། ངེས་པ་དེའང་མྱུར་དུ་འདྲེན་ནུས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དོན་ཆེན་པོ་ ངེས་པར་ཐོབ་པ་བདེ་བླག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའང་གཞུང་འདི་ཚིག་ཉུང་ཞིང་གསལ། དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། དེའང་བརྗོད་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་ན་གཞུང་འདི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཡང་། རང་སྡེ་རྣམ་རིག་སྨྲ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པས་བརྟགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་པར་མེ་རྫས་ལ་མེ་སྟག་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གཏོང་ནུས་པའི་རིགས་པ་རྣོ་ལ་ཧུར་ཆེ་བ་བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་རྩ་ཤེས་དང་རྣམ་འགྲེལ་ལྟ་བུའི་གཞུང་གི་སྙིང་པོའི་བཅུད་མ་ལུས་པ་འདུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པའི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་སྟོན་ཀྱང་། གཏན་ཚིགས་དང་ངག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་ཆེས་གསལ་བས་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། གསལ་བའི་ལུང་དང་རིགས་
Chinese
說話的快樂的罪過 說了很多，特別是捨棄佛法，以及對自己和他人的立場的聖者們進行誹謗，造成了巨大的崩潰。 對此，即使是對他人進行誹謗也好。 如何對自己一方的聖者們進行誹謗呢？ 那些單方面看待事物的人，雖然極力讚揚自己一方的人，但實際上卻是在貶低他們。 其中的理由是： 例如，外道們把自己所信奉的自在天和遍入天等，讚揚他們與女性嬉戲、毀滅他人的憤怒和狡詐的力量強大，但在智者看來，這就像是表明他們被煩惱的污垢所控制一樣，無異於貶低。 在這裡也是如此，那些人說，從諸佛的甚深經續的究竟之處反覆宣說，並且以思辨究竟實相的理智無可辯駁地成立的四邊戲論寂滅，自己一方所執著的人們卻無法理解，這實際上就等於承認了這一點。 為了捨棄如此惡劣的道路，過去和將來也是如此。《如意寶藏論》中說：「一切論典中，無分別智最殊勝，宣說寂靜離戲的實相應修持，與此相違的一切惡道，現今盛行故，希求解脫者應捨棄。」 這是這樣說的。 第二個問題是，什麼是“容易”？ 也就是說，也能夠迅速引導到確定。 就像這樣，以微小的努力就能夠 必定獲得巨大的利益，這就叫做容易。 也就是說，這部論典文字簡潔明瞭，意義深奧廣大。 也就是說，相對於廣大的所詮釋的內容來說，這部論典非常簡略，但是，它能夠像火星落在火藥上一樣，毫無遺漏地摧毀自宗唯識宗以下的外道和內道所考察的宗派的所有過失，具有敏銳而強大的理智，匯集了抉擇二諦的量理《中觀根本慧論》和《釋量論》等論典的精華，雖然闡述了極其微細而深奧的究竟意義，但是，由於論證和語言的組合非常清晰，因此能夠容易地理解，所以才這樣說。 在自釋中也說：「清晰的教證和理證
English
The fault of delighting in speech Many were spoken, especially abandoning the Dharma, and a great collapse was made by slandering the holy ones who held to their own and others' sides. In that, even if it is slander to others, it is okay. How can one slander the holy ones of one's own side? Those one-eyed ones greatly praise the individuals of their own side, but in reality, they are greatly belittling them. The reason for that is: For example, the outsiders praise their own teachers, such as Ishvara and Vishnu, for playing with women, the anger of destroying others, and the great power of deceit, but in the eyes of the wise, it is like showing that they are controlled by the stains of affliction, and it is no different from belittling them. Here too, those people say that the four extremes of elaboration-free, which are repeatedly spoken from the ultimate depths of the profound sutras and tantras of the Buddhas, and which are undeniably established by the wisdom of reasoning about the ultimate reality, cannot be understood by those individuals who hold to their own side, which is actually tantamount to admitting this. In order to abandon such evil paths that have occurred and will occur, it is said in the Wish-Fulfilling Treasury: "Among all systems, non-conceptual wisdom is supreme. It is said that the reality of profound peace and freedom from elaboration should be meditated upon. Whatever evil paths are contrary to this, are now prevalent, so those who desire liberation should abandon them." That is what is said. The second question is, what does "easily" mean? That certainty can also be quickly drawn. Like this, with little effort, great meaning can be Surely attained, that is called easy. That is, this text is concise and clear, and its meaning is profound and vast. That is, compared to the vast object to be expressed, this text is very concise, but it can destroy all the faults of the tenets examined by outsiders and insiders from the Mind-Only school downwards without exception, like a spark falling on gunpowder, with sharp and vigorous reasoning. It gathers the essence of the treatises such as the Root Wisdom and the Commentary on Valid Cognition, which examine the two truths, and although it shows the ultimate meaning that is extremely subtle and profound, it can be easily understood because the combination of logic and language is very clear, so it is called that. In the self-commentary, it also says: "Clear scriptures and reasoning"
Tibetan
པ་དག་གིས་གང་ཞིག་འདིར་བརྗོད་པ། །རྒྱལ་བ་ཁྱུ་མཆོག་དམ་པའི་གསུང་རབ་སྒྲོན་ཆེན་ཡང་དག་པར། གསལ་བྱེད་འདི་ནི། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་དབུ་མའི་གཞུང་ན་གཏན་ཚིགས་ལྔའམ་བཞིར་གྲགས་ཀྱང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། གཞན་དེ་ཉིད་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ཀྱང་།གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་དེ་རྣམས་ལས་རལ་གྲིའི་སོ་དང་མདུང་གི་རྩེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དུ་མའི་ཚུལ་ཙམ་རྟོགས་སླ་ཞིང་། བརྟག་བདེ་བ། ཆོད་ཆེ་བ་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་མས་འཕགས་པ་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་ཀྱིས། རིགས་པ་དེ་གཅིག་པུས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་འདི་ནི། ནད་ལ་སྨན་ཐེབས་པའམ། གནད་ལ་མཚོན་བསྣུན་པ་ལྟར་ཆེས་དགོས་པའི་གཏིང་དུ་སླེབ་པ་ཞིག་སྟེ། རྩ་ཤེས་རབ་བྱེད་གཞན་ཉེར་དྲུག་པོའི་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་དྲིལ་བ་ལྟ་བུའི་རབ་བྱེད་ བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས་གཅིག་ཏུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་གསུངས་ཤིང་། དབུ་མའི་གནད་དྲིལ་བ་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པ་སོགས་སུའང་གཅིག་ཏུ་བྲལ་ཁོ་ནས་དངོས་ཀུན་བདེན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པ་སོགས་གཞུང་འདི་དང་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་མངོན་པ་སོགས་གཞུང་ཀུན་གྱི་རིགས་པའི་རྣོ་སོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་འདི་ཀུན་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བའི་གནད་ཀྱིས་རང་དབང་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ལ། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་གཅིག་དང་དུ་མར་བྲལ་བ་མི་སྲིད། གཅིག་དང་དུ་མར་བདེན་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་མི་སྲིད་པའི་གནད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་བསྡུས་ཀྱང་རུང་སྟེ་མདོར་ན། གང་གིས་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་དག །དབུ་མའི་ལམ་དུ་དོན་གཅིག་པར། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་གཅིག་གི་དོན་གཅིག་ལ་ཚང་བར་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྱུང་གི་གནད་ཁོ་ནར་ཐུག་པར་ཤེས་པ་ནི་དབུ་མར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་རང་འགྲེལ་ལས། རྒྱལ་བ་གང་དག་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་། །རྟོག་པ་མི་བཟད་དྲྭ་བ་ཀུན། །རྣམ་གྲོལ་གསུང་བ་དེ་དག་ལ། །རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞུང་འདི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་གནད་ཟིན་པའི་
Chinese
那些有智慧的人在此所说的是，为了真实照亮至尊胜者圣教的明灯。正如所说的那样。一般来说，中观的论典中虽然有五种或四种理路之说，但其中最主要的是如理路之王般的伟大缘起理。虽然其他的都包含在其中，但一异离的理路就像那些理路中的利剑之刃和长矛之尖一样。仅仅了解一异之理很容易，也容易检验，而且决断力强等，因为具有诸多殊胜之处，所以这位论师以这唯一的理路来确定一切所知皆是空性的方式，就像药到病除，或剑击要害一样，是极其必要且深入的。就像将根本慧论其他二十六品的修持精要浓缩一样，在第十八品中宣说了“一异离”的理路。在中观的要点浓缩《入般若》等论中，也仅仅通过“一异离”来论证一切事物皆无自性等，像这样与此论典完全相同的情况显而易见，因此是所有论典中最锐利的理路。因此，一切法皆是缘起的要点在于不离一和多，而不离一和多的要点在于不是自主成立，而是被因缘所改造，如幻象般显现，这就是缘起。如果不是缘起，而是自性成立，那么就不可能脱离一和多。如果一和多是真实的，那么缘起就不可能存在。由于这个要点，其他的论证实际上也可以归纳于此。总之： 谁证悟空性与缘起， 在中观道中意义相同， 对于无与伦比的殊胜语， 敬礼彼能仁胜者！ 如是说，通达所有成立空性的论证都包含在一个意义之中，一切都归结于缘起的要点，这是中观论者应当了解的重要之处。如是，在自释中也说： 诸佛凡是说缘起， 解脱一切难忍的分别网， 对于彼等说法者， 恒常不断作礼敬。 如是，此论典已把握了量论二者的精要要点。
English
Whatever the wise say here is to truly illuminate the great lamp of the holy teachings of the supreme Victor. As it is said. Generally, in the Madhyamaka treatises, although there are said to be five or four types of reasoning, the most important of these is the great dependent arising reasoning, like the king of reasonings. Although the others are included in that, the reasoning of being separate from one and different is like the edge of a sword and the tip of a spear among those reasonings. It is easy to understand just the manner of one and many, and it is easy to examine, and it has great decisiveness, etc. Because it is superior in many ways, this teacher, with this single reasoning alone, establishes that all knowable things are empty of inherent existence. This is like medicine hitting the disease, or a weapon striking the vital point, it is extremely necessary and reaches the depths. Like condensing the essence of the practice of the other twenty-six chapters of the Root Wisdom Treatise, in the eighteenth chapter, the reasoning of being separate from one and different is taught. In the condensed essence of Madhyamaka, in treatises such as Entering Wisdom, it is also evident that only through being separate from one and different is it proven that all things are without inherent existence, etc., like this being exactly the same as this treatise. Therefore, it is the sharpest edge of reasoning in all treatises. Therefore, the key point that all these phenomena are dependently arisen is that they are inseparable from one and many, and the key point of being inseparable from one and many is that they are not established independently, but are transformed by conditions and appear like illusions, which is dependent arising. If it were not dependent arising, but established by its own nature, then it would be impossible to be separate from one and many. If one and many were true, then dependent arising would be impossible. Due to this key point, all other arguments can actually be summarized here. In short: Whoever realizes emptiness and dependent arising, In the Middle Way, their meaning is the same, To that unequaled supreme speech, I prostrate to that capable Lord! As it is said, understanding that all the arguments for establishing emptiness are contained in one meaning, and that everything culminates in the key point of dependent arising, is an important point that those who speak of Madhyamaka should understand. As it is also said in the auto-commentary: The Buddhas who speak of dependent arising, Liberating all unbearable nets of conceptualization, To those who teach liberation, I constantly and continuously prostrate. Thus, this treatise has grasped the essential points of the two valid cognitions.