Tibetan
སྣང་ཚུལ་དེ་དག་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའམ། ཅི་སྟེ་ཕྱིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱིའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞེད་དེ། མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་དགག་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། དེ་ལས་གཞན་པ་གཞུང་འདིར་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང་། ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གུད་ན་མེད་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཤེས་པ་རང་གིས་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མྱོངས་པས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་གང་སྣང་ཞིང་ཤེས་པ་དེ་དག་ཤེས་པ་རང་གིས་མྱོང་བ་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱི། རང་གིས་གསལ་པོར་མྱོངས་བས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་སྤངས་ནས། དོན་གཞན་དེ་ཉིད་རྟོག་པའི་ཚུལ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་སྲིད་ན་གསལ་རིག་དང་བྲལ་བཞིན་རྟོག་དགོས་ལ། གསལ་རིག་དང་བྲལ་ན་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ཞིང་། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་ནི་མེད་ལ་དོན་གསལ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཞིག་མི་རུང་བས། གང་མྱོང་བ་ ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་རྣམ་ཤེས་ལས་གུད་དུ་ཡོད་པར་ཆུག་ནའང་། མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པའི་ཚེ་ནའང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོ་སོགས་མྱོང་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་མྱོང་སྟེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། རྣམ་པ་དེ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་ཡོད་དགོས་པར་རྗེས་སུ་དཔགས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་དོན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པར་མི་འཐད་དེ། ཡོད་པར་དཔགས་པའི་ལུགས་ལའང་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་འགྲུབ་པའི་ལྐོག་གྱུར་ལ་རྗེས་དཔགས་ཙམ་ཡིན་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པའི་རྗེས་དཔགས་དང་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་སེམས་རང་གིས་གྲུབ་པ་ཙམ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་དང་།དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་རྣམས་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་ཐོབ་ཤན་འབྱེད་པའི་ཚེ་དབུ་མ་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་གཉིས་ལས་མཐའ་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་བདག་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྣང་ཚོད་པ་འདི་ཀུན་སེམས་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མེད་པར་ ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དངོས་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ནས་ཚུལ་འདིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཅིག་དང་དུ་མར་བྲལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་དེ་ལ་ཡང་། ཤིན་ཏུ་བདག་མེད་པ་མཐའ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྤྲོས་བྲལ་དབུ་མའི་ཚུལ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལས། ཀྱེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། དུས་གསུམ་ཡང་སེམས་དང་མཚུངས་པར་རྟོགས་སོ། །སེམས་དེའང་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་ཤིང་། སེམས་དེའང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཐའ་དང་། ད་ལྟ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དབུས་མེད་པར་མཐའ་བྲལ་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། སེམས་ཙམ་དུ་བས་པ། རྫས་མ་མཆིས་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྩ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། འདི་ལྟར་སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་བསྔགས་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ། །རིགས་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་འཇུ་བྱེད་པ། །དེ་དག་དེ་ཕྱིར་ཇི་བཞིན་དོན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཉིད་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དང་། དོན་དམ་དབུ་མའི་ཚུལ་ཏེ། ཚུལ་དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ ལམ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ལ་ཞོན་ནས་སུ། བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་ཀྱི་རིགས་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་མི་གཏོང་བར་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་བཟང་པོ་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཇི་བཞིན་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཉིད་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པའང་དབུ་སེམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བཀའ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའང་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་དེ་ཤིང་རྟ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པའོ། །ལམ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གིས་གང་འདོད་པ་ཉིད་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ་ཕྱོགས་བཅད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཟབ་མོའི་ཆ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆ་གཉིས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཙམ་མོ། །དེས་ན་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ཟུང་གཅིག་ཏུ་ཆུད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་རྣམ་གཞག་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གིས་བསྡུས་པ་ཇི་སྙེད་བཀའ་སྩལ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མཐར་ཐུག་དབུ་མ་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ན། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་རིས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་མཁའ་དང་མཚོ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཕྱོགས་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་རྫོགས་པར་ཁོང་དུ་བསྐྱིལ་བ་ནི་རྒྱ་གར་དུའང་དཀོན་ན་བོད་དུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་འཕགས་ཡུལ་ཉིད་ན་ཤིང་རྟའི་ལུགས་སྲོལ་སོ་སོ་བ་སྐྱོང་བ་དེའི་ཚེ་ན། སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པ་དང་ རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་པས་ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་ལམ་སྲོལ་གཞུང་གཅིག་ཏུ་བསྐྱིལ་བ་འདི་ནི་གཞན་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའི་གཞུང་བཟུང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་ལ་ཞོན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་ཤིང་རྟ་དང་ཇི་ལྟར་འདྲ་ན། སྤྱིར་ཐེག་པ་ནི་བཞོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ན་རང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ཏེ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་ཐོབ་བྱེད་ཐེག་པའི་མཆོག །དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཁའ་འདྲ་ཟབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་འདྲ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའི་བཀོད་པས་མངོན་པར་མཛེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བཞོན་པ་གཞན་ལས་འཕགས་ཤིང་། ཆེན་པོ་ལ་འོས་པ། དཀའ་བ་མེད་པ། འབྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་དང་བཅས་ཏེ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་ཚུལ་དང་འདྲ་བར། ཕྱོགས་རེ་རེ་འཛིན་པ་ལས་འཕགས་ཤིང་། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀའི་བློ་ལྡན་ཆེན་པོ་ལ་འོས་པ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟུང་དུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པ་ལ་དཀའ་བ་མེད་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མ་དང་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་སྟེ་རིགས་པའི་
Chinese
这些现象仅仅是心和心所的自性吗？如果说是外境的自性呢？对此，像学德胜开等主张是外境的自性，经中说“唯心”是为了遮遣作者和食者。虽然这样说，但与此不同，此论中，成为因和果的，也认为除了仅仅是识之外，没有外境的实事，凡是识自己明了体验而成立的，那就是安住于识，否则是不合理的。对此，凡是显现和了知的，那些与识自己体验没有差别，舍弃了自己明了体验而成立的自性之后，去分别其他实事的情况是绝不可能的。如果可能，那就必须在脱离明觉的情况下分别，如果脱离明觉，那就不能成为识本身，这样识是不存在的，而实事显现是存在的，这是不可能的。因此，凡是体验到的一切都成立为识本身，就像梦和幻术等的色一样。如果色等外境的事物可以存在于远离阿赖耶识之外，那么就像眼睛等一样，无论同时或不同时，由于没有联系的因，也不会通过现量成立。因此，体验蓝色等就是体验与识无有差别的自性，就像体验梦等的色一样。如果说，体验形象必须是识，但形象的产生者必须有外境，这样推测，那么，即使没有外境的微尘等，也可以进行推测，因此，外境的存在是不合理的。即使按照推测存在的方式，对于无法通过现量成立的隐蔽事物，也仅仅是推测而已。没有外境的推测和现量体验仅仅由心自己成立，这是非常有力量的，其他方面无法夺走。这样做就与《宝积经》、《解深密经》、《楞伽经》等经典相符。因此，在区分后得时，对于中观派来说，在名言上，承认和不承认外境这两种情况之外，可以排除其他边。第二，是
English
Are these phenomena merely of the nature of mind and mental factors? Or if they are of the nature of external objects? To this, teachers like Legden 'byed and others assert that they are of the nature of external objects, saying that the term "mind-only" in the sutras is to negate the agent and the enjoyer. Although it is said so, other than that, in this treatise, even what becomes cause and effect is considered to be nothing other than consciousness alone, without any external objects existing separately. Whatever is established by consciousness itself clearly experiencing it is what abides in consciousness, and it is not reasonable otherwise. In this regard, whatever appears and is known is not different from the experience of consciousness itself. Having abandoned the nature established by one's own clear experience, the way of conceiving other things is never possible. If it were possible, then one would have to conceive while being separated from clarity and awareness, and if separated from clarity and awareness, then it would not be possible to be consciousness itself. Therefore, it is not possible for consciousness to be non-existent while the appearance of objects is existent. Thus, it is established that whatever is experienced is consciousness itself, just like the forms of dreams and illusions. Even if external objects such as forms could exist separately from the alaya-consciousness, they would not be established by direct perception because there is no cause for connection, whether simultaneous or non-simultaneous, just like the eyes and so on. Therefore, experiencing blue and so on is experiencing the nature that is not different from consciousness, just like experiencing the forms of dreams and so on. If it is said that experiencing appearances must be consciousness, but the producer of the appearance must have an external object, so it is inferred, then in that case, even without external objects such as atoms, it can be inferred, therefore, the existence of external objects is not reasonable. Even according to the way of inferring existence, it is only inference for hidden things that cannot be established by direct perception. The inference without external objects and the direct experience established by the mind itself are very powerful, and other sides cannot take them away. By doing so, it is also in accordance with sutras such as the Gandavyuha Sutra, the Samdhinirmocana Sutra, and the Lankavatara Sutra. Therefore, when distinguishing post-meditation, for the Madhyamikas, in terms of convention, other extremes are eliminated from the two cases of accepting and not accepting external objects. Second, is
Chinese
仅仅依靠心，就能知晓外境无实有。依靠此理，也能知晓心无自性。如是说。所有这些显现，依靠仅仅是心，而没有外境实有的道理，就能知晓外境无实有。然后，依靠如前所说的远离一和多的理证，也能知晓心也极其无自性，断绝一切边，是远离戏论的中观之理。这样，《超世间品》中说：诸佛之子啊！三界了知唯是心，三时亦了知与心等。彼心亦了知无边与中。所说的这些就能很好地解释了，因为知晓一切方时之显现为心，而心也知晓没有生灭之边，也没有现在安住之相的中，是远离边。在《正法集经》中也说：世尊，一切法都是遍计所执的自性，是唯心所现，没有实物，如幻术般没有根源。以及在《般若波罗蜜多经》中说：如此，心即非心，心的自性是光明。如是说。第二，赞叹彼。分二：略说和广说。第一，二理乘车，执持理智缰绳者，彼等因此如实义，得大乘者之名。如是说。如此，世俗唯心之理，和胜义中观之理，这二理双运的道路，乘坐于大乘之车上，不舍弃辨别二谛的量——无垢智慧的理智缰绳，执持者们，因为安住于稀有之善理，所以才能获得如实义的大乘者之名。其中，佛陀的大乘有两种，即深奥和广大。能宣说它们的，也是宣说中观和唯识宗轨的教言。解释它们的意趣的，就是龙树和无著，即两种车轨的传承。
English
Relying solely on the mind, one can know that external objects are unreal. Relying on this reasoning, one can also know that the mind is without self-nature. Thus it is said. All these appearances, relying on the reasoning that they are only mind and there is no external reality, one can know that external objects are unreal. Then, relying on the reasoning of being separated from one and many as mentioned before, one can also know that the mind is extremely without self-nature, abandoning all extremes, and is the very nature of the Middle Way that is free from elaboration. Thus, in the chapter "Transcending the World," it is said: "O sons of the Victorious Ones! The three realms are understood as only mind, and the three times are also understood as equal to mind. That mind is also understood to be without beginning, end, and middle." What is said here can be well explained, because one knows all appearances of directions and times as mind, and the mind also knows that there is no beginning or end of arising and ceasing, and no middle of the characteristic of present abiding, and is free from extremes. In the "Compendium of True Dharma," it is also said: "Bhagavan, all dharmas are the essence of complete imputation, they are only mind, there is no substance, like illusion, there is no root." And in the "Perfection of Wisdom Sutra," it is said: "Thus, the mind is not mind, the nature of mind is luminosity." Thus it is said. Second, praising that. Divided into two: brief explanation and detailed explanation. First: Those who ride the chariot of two principles, holding the reins of reason, they therefore, with the meaning as it is, attain the name of the Great Vehicle practitioner. Thus it is said. Thus, the principle of conventional mind-only, and the principle of ultimate Madhyamaka, these two principles are combined on the path, riding on the great chariot, without abandoning the reins of reason of the measure that distinguishes the two truths—immaculate wisdom, those who hold them, because they abide in the rare and good principle, they can obtain the name of the Great Vehicle practitioner who possesses the meaning as it is. Among them, the Buddha's Great Vehicle is of two kinds, namely profound and vast. What teaches them are also the teachings that teach the tenets of Madhyamaka and Mind-Only. What explains their intention are Nagarjuna and Asanga, namely the tradition of the two chariots.