Tibetan
་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གྲོགས༨། །ལམ་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཕར་ཕྱིན་བཞི། རྟེན་གྱི་ལམ་བསམ་གཏན་དེ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་རྣམ་སྨིན༩་ནི། །ལོངས་སྤྲུལ་གྱི་སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་སུ་སྟེ། །བརྩེ་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ནི་མི་རྟོག་པ་མངོན་དུ་ཐོབ་པས་སོ། །འདིའི་བདག་རྐྱེན་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་དུ་གནས་པ་ཐོབ་ཀྱི། འདི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་ཚུལ་གཞན་ནོ། །མི་རྟོག་པའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བའམ་བརྩོན་པ་དེའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུའི་འཁོར་དུ་སྐྱེའོ། །མི་རྟོག་པ་ཐོབ་ན་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་དུ་སྐྱེའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་རྒྱུ༡༠་མཐུན་ནི། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཚེ་རྣམས་སུ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་གཉིས་སུ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་ནི་འགྲོ་བར་འདོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ངེས་པར་འབྱུང༡༡་བ་ནི། །ས་བཅུ་དག་ཏུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ས་དང་པོར་དེ་ཉིད་དང་པོར་ཐོབ་པ་དང་ནི་བསྒོམ་ལམ་དུ་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། ༧ །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་མཐར༡༢་ཐུག་པར་འགྲོད། །དག་པའི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་ཕྱིར་དང་། །དབང་གི་དམ་པའི་མཆོག་ནི་བཅུ་པོ་ཡང་ཐོབ་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས༡༣་དེ་ལ། །སྦྱོར་བྱུང་ཕན་ཡོན་དད་པ་ཙམ་དང་ལྷག་པར་འདོད་པའི་མོས་པ་ཡིས། ། སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་དྲག་རྣམས་ཀྱིས། །གོས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད། །ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ༡༤་བའི་ཕྱིར། །ས་དང་པོར་ཐོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གྲུབ་དང་ལྡན་པས་ན། །ཅི་ཡིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན། ༧ །རྗེས་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམ༡༥་རྟོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །གོས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ན། །དེའི་རྗེས་ཐོབ་འཇིག་རྟེན་དག་ན་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པས་རྣམ་པར་རྒྱུ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མི་གོས་སོ། ༧ །དེ་གསུམ་གྱི་རབ༡༦་དབྱེ། དང་པོ་མི་རྟོག་དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལྐུགས་པས་དོན་ནི་མྱོང་འདོད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ལྟར་དང་། དངོས་གཞི་ནི། ཇི་ལྟར་ལྐུགས་པས་དོན་མྱོང་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། །རྗེས་ཐོབ་ནི། མ་ལྐུགས་པས་ནི་དོན་མྱོང་བ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་འཆད་པའོ། །སྦྱོར་དངོས་རྗེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་ཐ་སྙད་ལམ་བྱང་བ་རྨོངས་པས་དོན་ནི་མྱོང་བར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་སྦྱོར་བ་དང་། །ཇི་ལྟར་རྨོངས་པས་དོན་མྱོང་ཡང་བརྗོད་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་དངོས་གཞི་དང་། །མ་རྨོངས་པས་ནི་དོན་མྱོང་བ་ལྟར་རྗེས་ཐོབ་སྟེ། །གོང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཡང་མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་ལྔ་པོས་དོན་ནི་མྱོང་འདོད་ལྟ་བུ་སྦྱོར་བ་དང་། །ཇི་ལྟར་ལྔ་པོས་དོན་དངོས་སུ་མྱོང་ཡང་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་དངོས་གཞི་དང་། །ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་དོན་ནི་མྱོང་བ་ལྟར་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཡང་བསྟན་བཅོས་མི་ཤེས་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་མྱོང་འདོད་དང་། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆོས་ཚིག་དང་དོན་མྱོང་བ་དང་བསྟན་བཅོས་ཤེས་ཏེ་དེ་གཉིས་མྱོང་བའི་གོ་རིམས་ལྟར། སྦྱོར་ བ་ལས་ནི་བྱུང་བ་སོགས། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །མི་རྟོག་པའི་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དཔེ་མི་ཞིག་མིག་ནི་བཙུམས༡༧་པ་ན་ཅི་ཡང་མི་སྣང་བ་ལྟར་དངོས་གཞི་ལ་ཡུལ་འདི་ཞེས་མཚན་མ་མི་སྣང་ངོ་། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཤེས་དེ་འདྲ། །དེ་ཉིད་མིག་ནི་ཕྱེ་བ་ན་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་ལྟར། །དེ་རྗེས་ཐོབ་པའི་ཤེས་དེ་འདྲ། ༧ །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཤེས་དེ་ནི། །དམིགས་པ་ཀུན་གྱིས་དབེན་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ནམ་མཁའ་དེ་ཡི་ངང་ལ་གཟུགས་ནི་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་ཡི་རྗེས་ཐོབ་ཤེས་དེ་འདྲ། ༧ །རྣམ་རྟོག་མེད་བཞིན་གཞན་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ཇི་ལྟར་ནོར་བུ༡༨་དང་ལྷའི་སིལ་སྙན་དག །རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དགོས་འདོད་སྩོལ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རང་གི་ལས་ལས་བྱུང་། །དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་མེད་བར། །སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་གཞན་དབང་ཞེས་བྱའི་རྣམ་རྟོག་དེ་ལ་དམིགས་ན་ཇི་ལྟར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དབང་དེ་རྣམ་རྟོག་དེར་རྟོག་པའི་ཕྱིར། དེའི་དམིགས་པ་གཞན་དབང་མིན་པ་ཞིག་ནི་མེད་དེ། གཞན་དབང་མིན་པའི་ཆོས་མེད་པས་སོ། །འདིས་མདོར་ན་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ལ་དམིགས་སམ། དེ་མིན་པའི་ཆོས་གཞན་གང་རུང་ལ་དམིགས་དགོས་ན། དང་པོ་ལྟ
Chinese
勇士们知晓。无分别之友伴８，宣说二道，即资粮道与四种胜义，所依之道为禅定，依彼而生。五度之自性，即自性为般若。菩萨们知晓。无分别之异熟９，即圆满报身与化身之佛坛城二者，以大悲之结合及不思议之现证故。以此为增上缘，得证佛之眷属，然此非异熟之因，乃彼之对治。故异熟之方式相异。以不思议之义而结合或精进，以此力故，得生佛之化身眷属中。若得不思议，则生圆满报身之眷属中。菩萨们知晓。无分别之等起因１０，于后后之诸生中，于彼二佛坛城中，欲使不思议智慧更增殊胜。菩萨们知晓。无分别之决定生１１，当于十地中知晓，初地初证彼，且于修道中成就故。菩萨们知晓。无分别之至极１２，为得清净三身故，亦为得十自在之殊胜故。于彼无分别之智慧１３，由修生之利益，仅以信心及增上意乐之欲乐，种种极重之罪业，亦不能染污，如虚空般转变。无分别之利益，即彼无分别之智慧，为从诸烦恼及所知障中解脱故，于初地得证，且于佛地成就具足故，任何亦不能染污，如虚空般。后得之利益，即彼无分别之智慧１５，以无染如虚空般转变故，彼之后得于世间示现种种生，而周遍游行，然亦恒常不为世间八法所染污。彼三者之差别１６，初者不思议，亦为从修生者，如哑者欲尝其义。
English
The brave ones know. The companion without conceptualization 8, two paths are spoken of, namely the path of accumulation and the four perfections, the path of reliance being meditation, arising from that. The nature of the five perfections, that is, the self-nature is prajna. Bodhisattvas know. The maturation without conceptualization 9, that is, the two mandalas of the Sambhogakaya and Nirmanakaya Buddhas, due to the union of great compassion and the direct realization of the inconceivable. By making this the predominant condition, one attains the retinue of the Buddha, but this is not the cause of maturation, but rather the antidote to it. Therefore, the manner of maturation is different. By uniting or striving for the meaning of the inconceivable, by this power, one is born into the retinue of the Nirmanakaya Buddha. If one attains the inconceivable, one is born into the retinue of the Sambhogakaya. Bodhisattvas know. The concordant cause without conceptualization 10, in each subsequent life, in those two Buddha mandalas, one desires to make the inconceivable wisdom even more excellent. Bodhisattvas know. The definite emergence without conceptualization 11, should be known in the ten bhumis, one attains it for the first time on the first bhumi, and because it is accomplished on the path of cultivation. Bodhisattvas know. The ultimate without conceptualization 12, is because one attains the three pure kayas, and also because one attains the supreme of the ten powers. In that wisdom without conceptualization 13, by the benefits arising from practice, with mere faith and the desire of increased aspiration, various extremely heavy sins, cannot defile, but transform like the sky. The benefit of non-conceptualization, that is, that wisdom without conceptualization, because it is liberated from all afflictions and cognitive obscurations, having attained realization on the first bhumi, and being accomplished and endowed on the Buddha bhumi, nothing can defile, like the sky. The benefit of subsequent attainment, that is, that wisdom without conceptualization 15, because it has transformed without defilement like the sky, the subsequent attainment shows various births in the world, and wanders everywhere, yet it is always undefiled by the eight worldly dharmas. The distinction of those three 16, the first, the inconceivable, also arises from practice, like a mute person wanting to taste the meaning.
Chinese
就像没有体验过一样，正行是：如同哑巴体验了意义却无法表达一样。后得是：不像哑巴那样，像体验意义一样地了解和讲述。加行、正行、后得的三种智慧是从无法言说的角度来说的。对于名字的称谓，就像精通道路的愚人想要体验意义一样是加行。如同愚人体验了意义却无法表达一样是正行。不像愚人那样，像体验意义一样是后得。如上，三种智慧是可以言说的。又如眼识等五种识想要体验意义一样是加行。如同五种识真实地体验了意义却没有分别念一样是正行。意识像体验意义一样是后得。三种智慧是可以言说的。又如不了解论典，想要体验论典的词义。体验论典的法词和意义，以及了解论典，像体验这两者的顺序一样。从加行中产生等等。应当像这样了解三种智慧。不分别的正行和后得的例子：一个人闭上眼睛时什么也看不见，如同正行中没有这个地方这样的相。没有分别念的智慧就是这样。当他睁开眼睛时，像看见所有的相一样。那是后得的智慧。没有分别念的智慧是：因为远离一切所缘，应当像虚空一样了解。如同虚空的自性中显现色法一样。那是它的后得智慧。虽然没有分别念，却能任运自成地成办他利，如同如意宝和天界的乐器。虽然没有分别念，但施予所需所欲和发出声音，是从每个众生各自的业中产生的。像这样，在完全没有分别念中。佛的事业，凡是对众生有利益和安乐的，会自然而然地出现。不分别的智慧如果缘取名为“他性”的分别念，怎么是不分别呢？因为他性是缘取那个分别念的缘故。没有不是他性的所缘，因为没有不是他性的法。总而言之，这需要缘取所知法，或者需要缘取不是所知法的其他任何法。如果像第一种情况
English
It is like not having experienced it. The main practice is: like a mute person experiencing meaning but unable to express it. The subsequent attainment is: unlike a mute person, understanding and explaining as if experiencing meaning. The three wisdoms of application, main practice, and subsequent attainment are from the perspective of being inexpressible. Regarding the terminology of names, it is like a fool who is skilled in the path wanting to experience meaning, which is application. Like a fool experiencing meaning but unable to express it, which is the main practice. Unlike a fool, it is like experiencing meaning, which is subsequent attainment. As above, the three wisdoms are expressible. Furthermore, it is like the five consciousnesses such as eye consciousness wanting to experience meaning, which is application. Like the five consciousnesses actually experiencing meaning but without conceptual thought, which is the main practice. The mind consciousness is like experiencing meaning, which is subsequent attainment. The three wisdoms are expressible. Furthermore, it is like not understanding the treatises and wanting to experience the words and meaning of the treatises. Experiencing the Dharma words and meaning of the treatises, and understanding the treatises, like the order of experiencing these two. From application arises and so on. The three wisdoms should be understood in this way. An example of non-conceptual main practice and subsequent attainment: when a person closes their eyes, they see nothing, like in the main practice there is no sign of "this place." Such is the wisdom without conceptual thought. When that person opens their eyes, it is like seeing all signs. That is the wisdom of subsequent attainment. The wisdom without conceptual thought is: because it is devoid of all objects of focus, it should be understood like the sky. Like forms appearing in the nature of the sky. That is its wisdom of subsequent attainment. Although there is no conceptual thought, accomplishing the benefit of others spontaneously, like wish-fulfilling jewels and the musical instruments of the gods. Although there is no conceptual thought, granting wishes and producing sounds arise from the individual karma of each sentient being. In this way, in complete non-conceptual thought. The activities of the Buddha, whatever benefits and brings happiness to sentient beings, will naturally occur. If the non-conceptual wisdom focuses on the conceptual thought called "other-power," how is it non-conceptual? Because other-power is the object of that conceptual thought. There is no object of focus that is not other-power, because there is no Dharma that is not other-power. In short, this needs to focus on knowable Dharmas, or needs to focus on any other Dharma that is not knowable. If it is like the first case