Tibetan
་སུ་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་མི་ནུས་པས་དགག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །འདི་སྐབས་སུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་དངོས་གཞི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རང་ཉིད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའོ། །དེ་གསུམ་ཀར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མིང་འཇུག་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་པོ་སྦྱོར་བྱུང་དེ་དེ་ལས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བས། འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པའང་རུང་ལ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དངོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཅིང་། དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །ནང་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི། མི་རྟོག་པ་ ཉིད་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་པའོ། །གང་དེ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་རབ་ནི། རྗེས་ཐོབ་སྟེ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དེའི་རྒྱུ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་བསྒྲུབ་ན་གཞན་གཉིས་ཀ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་སོགས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཆོས་གང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བརྒལ་བ་ལ་ལན་ནི། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་དེ། དོན་དུ། རྣམ་བརྟགས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མིན། །སྦྱོར་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བས་ན། །དོན་དེ་སྦྱོར་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བས་མིག་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་བརྗོད་པའི་དོན་ནི། མིག་དབང་དེ། རྣམ་པར་བརྟགས་བྱ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་གང་གིས་འགྲུབ་ཅེ་ན། བརྗོད་པ་མེད་པར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་ལ། ཤེས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗོད་བྱེད་ལ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་བྱ་ཡོད་ན་ཡང་དེའི་བློར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྗོད་བྱེད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བློར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འགག་པའི་ཕྱིར་ན་སོགས་གསུངས་སོ། །རྗོད་བྱེད་བརྗོད་བྱ་དག་ཏུ་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་དབྱིག་གཉེན་གསུངས། བསྟན་བཅོས་མ་ཤེས་པས་བསྟན་བཅོས་འདོད་པ་ལྟ་བུ་སྦྱོར་བྱུང་། བསྟན་བཅོས་དེའི་ཚིག་དོན་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་དངོས་ གཞི། བསྟན་བཅོས་ཤེས་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་རྗེས་ཐོབ་གསུངས་དབྱིག །རབ་དབྱེ་ལ་དཔེ་ཡི་རྣམ་གྲངས་བཞིན་བསྟན་པ་ལ་སོ་སོར་དོན་འདི་ཡིན་ཞེས་དབྱིག་གཉེན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་བཤད་མི་འདུག་ཀྱང་།ལྐུགས་མ་ལྐུགས་པའི་དཔེ་ཚིག་བརྗོད་ཤེས་མི་ཤེས། རྨོངས་པས་དོན་མྱོང་ཚུལ། ལྔ་པོས་མྱོང་བ་ལ་རྣམ་རྟོག་ཡོད་པ་དེ། གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཡོད་མེད་ལྟའམ་དཔྱད། མཉམ་རྗེས་དཔེ་དང་པོ་སྣང་བ་ཡོད་མེད། ནམ་མཁའི་དཔེ་མཚན་མ་ཡོད་མེད་ཡིན་ནམ་དཔྱད། ནམ་མཁའི་དཔེ་ནི། ཁྱབ་པ། མ་གོས་པ། མི་རྟོག་པ། བརྟག་པར་བྱ་བ་མིན་པའོ། །དེ་བཞིན་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་པར་རོ་མཉམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པ། རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། གཞན་གྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་མིན་པའོ། །ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རབ་དབྱེ་ལ། སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་གསུམ་ནི། ཁ་ཅིག་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའོ། །ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པའི་འཕེན་པའི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་ད་ལྟའི་ཚེ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་ནི། ཆོག་ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི། ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་བའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། ཐོས་བསམ་གང་གིས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ན། སོ་སྐྱེས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོག་ཤེས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ནི་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་དཔྱད་པ་རྫོགས་པས་ཆོག་ ཤེས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཡང་གཞན་དུ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོག་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི། གང་སྲིད་རྩེར་ཕྱིན་པ་དེ་མྱ་ངན་འདས་པར་འཛིན་ཀྱང་དེ་ལས་ཕ་རོལ་ན་རྟོགས་བྱ་གཞན་མེད་པར་དེ་ཆོག་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། མི་རྟག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་དང་རྟག་པ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་མི་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པར་རྟོག་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །སྤྲོས་མེད་ནི། ངག་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་ཚིག་གིས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་དེ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས། །
Chinese
应当知晓，于何处断除。由于不能以成立的方式来显示它的体性，所以通过遮遣的方式来显示。此时，无分别的智慧，也是普遍寻求的无分别，是从结合中产生的。它的果，真实的基础就是无分别本身。它的果，是从随后的获得。这三者都使用无分别的名称，是由于智慧的增上，殊胜的智慧，最初的结合产生，从那之中产生无分别的智慧。果之名安立于因之上也可以，与无分别智慧真实和随后相符，并且引导它。内部各自自证的自性之智慧，无分别 本身就是殊胜的第二智慧。安住于那之上的智慧，是随后的获得，即殊胜的第三智慧。无分别本身是所要证成的，普遍寻求是它的因，它的果就是无分别本身。果，无分别智慧，是随后的获得的因，如果证成无分别智慧，那么另外两个也会证成，所以说无分别的智慧的体性等等。如果一切法都不可言说，那么于何法而作分别呢？对于这个辩驳的回答是：从结合中产生的自性，实际上，不是与分别假设不同。从结合中产生是怎样的呢？由于文字互相结合，那个意义是从结合中产生的。由于文字互相结合，说出名为“眼睛”的意义，眼睛的根，就是所分别假设的那个。如果说已经显示了一切法都不可言说，那么通过什么来成立呢？说不可说，但识并非进入。因为没有趋向于能说，即使有所说，也不会成为它的心识。如果能说成为所说的心识，那么因为止灭等等而说了。因此，能说所说，因此是不可说的，世亲如是说。就像不了解论典而想要论典一样，是结合产生。就像体验那个论典的词义一样，是真实的基础。 就像了解论典而体验论典的词义一样，是随后的获得，如是宣说。
English
It should be known where to abandon. Since its nature cannot be shown by way of establishment, it is shown by way of negation. At this time, the non-conceptual wisdom is also the non-conceptual of universal seeking, which arises from combination. Its fruit, the actual basis, is non-conceptual itself. Its fruit is obtained from the subsequent. All three of these use the name of non-conceptual, because of the increase of wisdom, the superior wisdom, the initial combination arises, and from that arises non-conceptual wisdom. It is also acceptable to apply the name of the fruit to the cause, and it is in accordance with the actual and subsequent non-conceptual wisdom, and it guides it. The wisdom of the self-nature of each internal self-awareness, non-conceptual itself is the second superior wisdom. The wisdom that abides on that is the subsequent attainment, which is the third superior wisdom. Non-conceptual itself is what is to be proven, and universal seeking is its cause, and its fruit is non-conceptual itself. The fruit, non-conceptual wisdom, is the cause of subsequent attainment, so if non-conceptual wisdom is proven, then the other two will also be proven, so the nature of non-conceptual wisdom, etc., is spoken of. If all dharmas are unspeakable, then what dharma is discriminated? The answer to this refutation is: the nature that arises from combination is, in reality, not different from the conceptual assumption. What is it like to arise from combination? Because letters combine with each other, that meaning arises from combination. Because letters combine with each other, the meaning of the name "eye" is spoken, and the root of the eye is what is to be discriminated and assumed. If it is said that it has been shown that all dharmas are unspeakable, then how is it established? It is said to be unspeakable, but consciousness does not enter. Because it does not tend to the speaker, even if there is something to be said, it will not become its mind. If the speaker becomes the mind of what is to be said, then it is said because of cessation, etc. Therefore, speaker and spoken, therefore it is unspeakable, Vasubandhu said. It is like wanting a treatise without understanding it, which is a combination arising. It is like experiencing the meaning of the words of that treatise, which is the actual basis. It is like understanding the treatise and experiencing the meaning of the words of the treatise, which is the subsequent attainment, as it is said.
Chinese
།对于区分，就像用例子的种类来展示一样，虽然世亲（དབྱིག་གཉེན།）和无性（ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ།）没有说这个分别的意义是什么，但是哑巴不知道哑巴的例子是否能表达词语，愚昧者体验事物的方式，五种感官体验有分别念，观察或思考向他人展示是否存在。同时和之后，例子首先是否存在，观察虚空的例子是否有相状。虚空的例子是：遍及，不染污，不分别，不可考察。同样，无分别智慧也以平等一味的空性遍及一切法，不被一切法染污，自己不分别，不被他人考察。对于三种智慧的区分，三种结合的区分是：有些从种姓的力量中，产生无分别智慧。有些从前世习惯的力量中产生。有些从现在一生中习惯的士夫所作之因中产生。三种无分别智慧的区分是：从知足中产生的无分别，应当看作是从听闻思维中产生的究竟，通过什么听闻思维才能达到究竟呢？就是凡夫位的菩萨产生知足，认为这就是这么多，通过圆满的考察而知足的无分别。还有，世间的知足无分别，就是无论达到什么存在的顶端，都执着于涅槃，除此之外没有其他可证悟的，从而产生知足。即使没有颠倒，也是声闻们的，因为他们以不恒常等没有颠倒的四种和恒常等颠倒的四种进行无分别。因为没有戏论而无分别，是菩萨的无分别，因为从色蕴到菩提之间的一切法都无戏论地证悟，所以是无分别。无戏论是：因为超离语言的范畴，所以无法用语言表达，因为超离世间知识的范畴，所以无法了解。如上所示，对于无分别智慧的分类，用偈颂说：菩萨们应当了知。
English
Regarding distinctions, just as showing with examples of various kinds, although Vasubandhu (དབྱིག་གཉེན།) and Asanga (ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ།) did not say what the meaning of this distinction is, whether a mute person knows how to express words with the example of a mute person, how the ignorant experience things, the five senses experience with conceptualization, observe or contemplate whether there is showing to others. Simultaneously and afterwards, whether the example first exists, observe whether the example of space has characteristics. The example of space is: pervasive, uncontaminated, non-conceptual, not to be examined. Similarly, non-conceptual wisdom also pervades all dharmas with the emptiness of equal taste, is not contaminated by all dharmas, does not conceptualize itself, and is not examined by others. Regarding the distinction of the three wisdoms, the three distinctions of combination are: some arise from the power of lineage, non-conceptual wisdom arises. Some arise from the power of habituation in previous lives. Some arise from the cause of the effort of individuals who are accustomed to this present life. The three distinctions of non-conceptual wisdom are: non-conceptual arising from contentment, it should be regarded as the ultimate arising from hearing and thinking, through what hearing and thinking can the ultimate be attained? It is the contentment that arises from the bodhisattva in the position of ordinary beings, thinking that this is just this much, through complete examination, the non-conceptual of contentment. Furthermore, the non-conceptual of worldly contentment is that whatever reaches the peak of existence, it is grasped as nirvana, and there is nothing else to be realized beyond that, thus contentment arises. Even if it is not inverted, it is of the Hearers, because they do not conceptualize with the four non-inverted such as impermanence and the four inverted such as permanence. Because there is no elaboration, there is no conceptualization, it is the non-conceptual of the Bodhisattva, because all dharmas from form to enlightenment are realized without elaboration, therefore it is non-conceptual. Non-elaboration is: because it transcends the realm of speech, it cannot be expressed in words, because it transcends the realm of worldly knowledge, it cannot be understood. As shown above, regarding the classification of non-conceptual wisdom, it is said in verses: Bodhisattvas should know.