Tibetan
བུ་གཞན་དབང་། ཆུར་སྣང་བ་ཆུ་དངོས་སུ་བཟུང་སྟེ་དེར་བཏགས་པ་ཀུན་བརྟགས། ཆུ་དེ་ནི་གཏན་བྲལ་བ་ཡོངས་གྲུབ་ལྟ་བུའོ་ཡང་དག་མིན་པའི་ཀུན་རྟོག་སྣང་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་བསྟན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་རྣམ་རིག་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གྱི་དངོས་པོར་བཞག་ནས་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གིས་བསྡུས་པ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེར་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་ནོར་བའི་དོན་སྣང་བའི་གནས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྣང་བ་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། ༧ །ཀུན་བརྟགས་ནི་གཟུགས་སོགས་དོན་མེད་ཀྱང་རྣམ་རིག་ཙམ་དོན་དུ་སྣང་བའོ་ལ་དོན་དུ་ཡོད་པར་བརྟགས་པའོ། ༧ །ཡོངས་གྲུབ་ནི། གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་གཏན་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་དོན། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་དབང་། །དེ་ཡི་སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ། །ཅེས་སོ། ༧ །ལུས་ ལུས་ཅན་ཟ་བ་པོའི་རྣམ་རིག་ནི་མིག་སོགས་ནང་གི་ཁམས་དྲུག་གོ། །དེས་སྤྱད་བྱའི་རྣམ་རིག་གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་ཁམས་དྲུག དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་རིག་མིག་ཤེས་སོགས་ཁམས་དྲུག །རྣམ་རིག་ལྷག་མ་རྣམས་རྣམ་རིག་འདི་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་རིག་འདི་དག་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་དོན་མེད་ཕྱིར་རྣམ་རིག་ཙམ་མོ། །འདི་ལ་དཔེ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རྨི་ལམ་སོགས་བཞིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་དོན་མེད་པར་རྣམ་ཤེས་ཙམ་ཉིད། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ། ཁང་ཁྱིམ་ནགས་ཚལ་ས་དང་རི་སོགས་དོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སོགས་སྒྲས། སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་རབ་རིབ་ཀྱང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སད་དུས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་ཟད་ན། རྨི་ལམ་ལ་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་བཞིན་སད་དུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཅིས་མི་ཤེས་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པས་གཏི་མུག་ལས་སད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། རྨི་ལམ་རྨིས་བཞིན་མ་སད་པ་ལ་མི་འབྱུང་གི་སད་པ་ལ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་མ་སད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ལུང་དང་རིགས་པས་ཏེ། ལུང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པར།ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་དང་། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བྱམས་པས་ཞུས་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་སེམས་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་ ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། དེ་ཐ་དད་མིན་ན་སེམས་དེས་སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེས་ཞུས་པར། བྱམས་པ་ཡང་དག་པར་ན་ཆོས་གང་ཡང་ཆོས་གང་ལ་མི་འཛིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གང་ཡིན་དེར་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །ཞེས་དང་། དེའི་དཔེར་ནང་གི་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་མེ་ལོང་ལས་གཟུགས་ཉིད་མཐོང་ཡང་། གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་ལ་ནི་གཟུགས་དེ་དང་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་དོན་ཐ་དད་པར་སྣང་ངོ་དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་མེད་པས་ཐ་དད་དུ་མིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་སེམས་དེ་ཡང་དེ་ལས་དོན་ཐ་དད་པར་སྣང་ངོ་། །ཞེས་ལུང་འདིས་རིགས་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་བཞག་གི་སེམས་ལ་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་སོགས་གང་དང་གང་མཐོང་དེ་ཉིད་རང་གི་སེམས་མཐོང་བ་ལས་དོན་གཞན་མེད་པ་བཞིན། འདིས་གང་སྣང་ཐམས་ཅད་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་དཔག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བསྔོས་པ་སོགས་སྔར་མཐོང་བ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་མི་རུང་སྟེ། དམིགས་པ་དེ་མངོན་སུམ་པའི་བློས་མདུན་དུ་བཞག་ནས་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་བའི་བྲན་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་འདས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། འདས་པ་དོན་དུ་མེད་ཀྱང་དེར་སྣང་བའང་རང་རིག་རྣམ་རིག་ཙམ་མོ། །མིག་སོགས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་རྣམ་རིག་ཙམ་ཡིན་ན། དེ་དག་གཟུགས་སུ་མཚུངས་ཤིང་རྒྱུན་བརྟན་པར་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སོགས་ཀུན་ཉོན་གྱི་གཞི་འམ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུན་བརྟན་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ ལྟར་མིག་སོགས་རྒྱུན་ཆགས་པ་མིན་ན་ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་། མ་བྱུང་ན་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པའི་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་བར་མི་འགྱུར་ལ། མ་གྱུར་ན་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའམ་རྣམ་བྱང་ཡང་ཡེ་ནས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ༧ །དོན་ལ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་ཕྱིར་འཁྲུལ་གྲོལ་འཐད་དོ། ༧ །འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་དང་འཁྲུལ་བ་ནི། །གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད། །དེ་འདྲའི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་ན་ནི། །གཟུགས་ཅན་མིན་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་རིག་དང་ཅིག་ཤོས་གཟུགས་ཀྱང་མེད། །ཅི་ཕྱིར་ལུས་ལུས་ཅན་ཟབ་པོའི་རྣམ་རིག་དང་། དེས་སྤྱད་བྱ། དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་རིག་རྣམས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འདུས་པར་འབྱུང་ཞེ་ན། གནས་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་དེའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལུས་མཐའ་དག་མངོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་རྣམ་རིག་སོགས་ཇི་སྐད་སྨྲོས་པ་དེ་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། ཐོག་མེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་དུས་ཀྱི་རྣམ་རིག་མི་འཆད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་སྣོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ཁམས་དང་། དེར་ཕན་ཚུན་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་བདག་གཞན་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་བྱེ་བྲག །བདེ་འགྲོ་ངན་འགྲོའི་ལས་འབྲས་སྨིན་པ་འདོད་མི་འདོད་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་མྱོང་བའི་རབ་དབྱེ་སྟེ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་རིག་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་རིག་ཙམ་ཞེས་བརྗོད་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ནི་ཕྱི་དོན་མེད་པ་སྟོན་པ་ དང་། དེ་ལ་རྒྱས་པར་བྱས་ན་གཞན་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་འཛིན་པའམ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བས་ནི་དུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་རིག་གཅིག་དང་གཉིས་དང་དུ་མར་སྣང་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་རིག་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་མེད་པ་རྣམ་རིག་གཅིག་པུ་ཙམ་ཡིན་ལ། མིག་སོགས་ལྔའི་རྣམ་རིག་གཟུང་བ་ནི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ནས་རེག་བྱ་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བའི་ཆ་གཉིས་དང་བཅས་པའོ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་ནི་མིག་སོགས་ནས་ཆོས་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་རྣམ་རིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཤིང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་རིག་ནི་དེ་ཀུན་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡིད་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་རིག་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རིག་དེ་ཙམ་དང་མིག་ཤེས་སོགས་གཉིས་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཙམ་གྱི་དོན། །རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་རྟོགས་པར་འདོད། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཞུགས་གྱུར་པ། །ཡུལ་དེ་དང་བྲལ་ན་དེ་ཕྱིར་སེམས་དེ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་སོ་སོ་རང་རིག་གི་གནས་སོ། ༧ །བྱང་སེམས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་གཅིག་པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་ཡིད་ཤེས་དེ་ཉིད་མིག་སོགས་རྟེན་དེ་དང་དེ་ནས་བྱུང་བ་ན་མིག་ཤེས་སོགས་དེ་དེའི་མིང་ཐོབ་སྟེ། སེམས
Chinese
子，他起。将水中显现的影像执着为真实的水，并于其上施加名言，是遍计所执。那水是永恒分离的，如同圆成实一般，是从非真实的遍计分别显现的层面来显示的。如前所说的这些识，仅仅是识的自性颠倒错乱地完全执着，将能取和所取的实有存在安立为事物，被非真实妄想所摄持，外境是不存在的。并且，显现于其中的识，是错误的，显现为事物之处，这就是显现上如此成立的他起性的体性。遍计所执是，色等事物实际上并不存在，但仅仅是识显现为事物，并执着为真实存在。圆成实是，在他起性的体性上，心以外的事物的体性是完全不存在的。分别所计之义，周遍计度之自性，分别是其他的缘起，其空性是圆满成就。如是说。身。 有身者所食用的识，是眼等内在的六界。由此所使用的识，是色等外在的六界。对此进行使用的识，是眼识等六界。其余的识，应当理解为这些识的详细分类。由于没有这些识以外的外境，所以仅仅是识而已。这有什么例子呢？就像梦等一样。在梦中，没有事物，仅仅是识。如同显现为色、声、香、味、触，房屋、森林、土地和山等各种事物的形态一样，应当理解一切都仅仅是识。等等表示，幻术、阳焰、眼翳也是如此。如果像梦等一样，醒来时一切都只是识，那么，像在梦中知道只是识一样，为什么醒来时不能这样知道呢？正是因为知道这一点，从愚痴中醒来的人们才会这样知道，就像做梦时没有醒来的人不会知道，而醒来的人会知道一样。那些知道这一点但没有醒来的人，应该如何用识来推断呢？用教证和理证。教证是，薄伽梵在《十地经》中说：“三界唯是心。”以及《解深密经》中，慈氏菩萨请问后，佛陀开示说：‘等持所行境之影像……’
English
Son, Other-powered. Grasping the appearance of water as real water and labeling it as such is the completely imputed. That water is eternally separate, like the thoroughly established, and is shown from the perspective of the appearance of non-veridical complete imputation. As mentioned before, these consciousnesses, merely the nature of consciousness itself, are wrongly and completely grasped. Establishing the existence of the grasper and the grasped as things, being encompassed by non-veridical delusion, external objects do not exist. Furthermore, the consciousness that appears therein is mistaken, and the place where it appears as a thing is the nature of the other-powered that is established as such in appearance. The completely imputed is that although things like form do not actually exist, only consciousness appears as a thing, and it is grasped as actually existing. The thoroughly established is that in the nature of the other-powered, the nature of things other than mind is completely non-existent. The meaning imputed by discrimination, the nature of complete imputation, discrimination is other-powered, its emptiness is thoroughly established. Thus it is said. Body. The consciousness consumed by embodied beings is the six inner elements such as the eye. The consciousness used by it is the six outer elements such as form. The consciousness that uses it is the six elements such as eye consciousness. The remaining consciousnesses should be understood as the detailed classification of these consciousnesses. Since there are no external objects other than these consciousnesses, it is only consciousness. What example is there for this? Like dreams and so on. In dreams, there are no things, only consciousness itself. Just as forms, sounds, smells, tastes, tactile objects, houses, forests, land, mountains, and other various things appear, everything should be understood as only consciousness. The word "etc." also includes illusions, mirages, and cataracts. If, like dreams and so on, everything is only consciousness even when awake, then why can't one know it that way when awake, just as one knows it is only consciousness in a dream? It is precisely because those who awaken from delusion by knowing this will know it that way, just as those who are dreaming do not know it until they awaken, but those who awaken do know it. How should those who know this but have not awakened infer it as only consciousness? Through scripture and reasoning. The scripture is that the Bhagavan said in the Ten Bhumi Sutra, "The three realms are only mind." And in the Samdhinirmocana Sutra, after Maitreya asked, the Buddha taught, 'The image of the object of meditative absorption...'
Chinese
心与识并非他异，识乃以对境之各别认知而区分。如是说。若彼非异，则此心如何执持彼心？答曰：慈氏！真实而言，任何法亦不执持任何法，然于任何显现，凡如是生起之心，即如是显现。如是说。譬如，以内部色之因缘，虽由镜中见色本身，然心想见影像。于此，色与影像之显现，似为意义各异，然于彼，影像本身不存在，故非各异。如是，如是生起之心，亦较彼意义各异而显现。此教证亦显示理路。如于等持之心，所知之影像等各别显现，如是，所见即是自心之显现，此外无他。如是，应衡量一切所显皆唯是识。各别显现等，不应是忆念先前所见之识，因对境由现量之心置于面前而清晰显现之故。由闻思所生之忆念识，乃缘于过去。虽过去于实义中不存在，然于彼显现亦唯是自证之识。若眼等有色诸法唯是识，则彼等如何以色相同且恒常之方式存在？答曰：以颠倒等一切烦恼之基或因存在之故，如是恒常显现。若如是眼等非恒常，则外境之显现不生，不生则不为执著能取所取之二障所染污，不染污则解脱二障或清净亦根本不存在。实义中虽无，然以如是显现存在之故，迷乱解脱乃合理。迷乱之因与迷乱是，立为显现为色之识。若无如是之识，则无执持非色之识，亦无另一色。何故身体与有身之深奥识，及其所用，于彼使用之识等，于一切身体同时生起且聚集？答曰：于何处生起及其附近
English
Mind and consciousness are not different, consciousness is distinguished only by the distinct cognition of objects. Thus it is said. If they are not different, how does this mind grasp that mind? The answer is: Maitreya! In reality, no dharma grasps any dharma, but in whatever appearance, whatever mind arises in that way, it appears in that way. Thus it is said. For example, due to the cause of internal form, although one sees the form itself in a mirror, one thinks one sees an image. In this case, the appearance of the form and the image seems to be different in meaning, but in that, the image itself does not exist, so it is not different. Similarly, the mind that arises in that way also appears to be different in meaning from that. This scripture also shows the reasoning. Just as in the mind of meditative equipoise, the images of knowable objects and so on appear separately, so what is seen is the appearance of one's own mind, and there is nothing else. Thus, one should measure that all appearances are only consciousness. The separate appearances and so on should not be the consciousness of remembering what was seen before, because the object is clearly presented by the direct perception of the mind. The consciousness of memory arising from hearing and thinking is focused on the past. Although the past does not exist in reality, its appearance is also only self-awareness and consciousness. If the forms such as eyes are only consciousness, how do they exist in the same form and constantly? The answer is: Because they exist as the basis or cause of all afflictions such as inversion, they appear constant in this way. If the eyes and so on are not constant in this way, the appearance of external objects will not arise, and if they do not arise, they will not be defiled by the two obscurations of grasping the grasper and the grasped, and if they are not defiled, liberation from the two obscurations or purification will not exist at all. Although it does not exist in reality, delusion and liberation are reasonable because such an appearance exists. The cause of delusion and delusion are, established as the consciousness that appears as form. If there is no such consciousness, there is no consciousness that grasps non-form, and there is no other form. Why do the body and the profound consciousness of the embodied, and what is used by it, and the consciousness that uses it, arise and gather simultaneously in all bodies? The answer is: Where it arises and near it