Tibetan
དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གཞན་དབང་ལ་བརྟེན་པ་རང་རིག ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་རྣལ་མངོན་དང་གང་ཟག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སོ་སྐྱེའི་མངོན་སུམ་དང་འཕགས་པའི་མངོན་སུམ་གཉིས་ཏེ་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་དབྱེ། དེ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་འདོད་པ་དང་བསྟུན་ན་མངོན་སུམ་བཞི་པོ་མདོ་སྡེའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ཕྱི་དོན་དང་རང་རིག་གཉིས་ཀ་ཁས་ལེན་པས་སོ། །གཉིས་པ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རང་རིག་མི་འདོད་པས་མངོན་སུམ་གསུམ་རྣམ་རིག་སྨྲ་བ་ཕྱི་དོན་མི་འདོད་པས་སྔ་མ་གསུམ་རང་རིག་ཏུ་འདུ་བས་རྣལ་རང་གཉིས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། དབང་མངོན། ཡིད་མངོན། རང་རིག་མངོན་སུམ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བཞི། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དེ་བསྒྲུབ་པ། སྒྲ་དོན་ངེས་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། དགག་གཞག་གཉིས། དང་པོ། དབང་མངོན་དང་དེའི་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་མཚན་ཉིད་འཇོག་པ་སྔར་ལྟར་འཁྲུལ་ལོ། །གཉིས་པ། དེས་ན་རང་ལུགས་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་ ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པའོ། །གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་དེ་བསྒྲུབ་པ་ལ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བར་བསྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ། དབང་པོ་དེ་ནི་དབང་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲུབ་ཏེ་མེ་དུ་བཞིན་དུ། ཡུལ་མཐོང་གི་ཤེས་པ་དེ་དབང་པོ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངེས་པས་དེ་ལྟར་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་པ། རང་ཡུལ་མ་འདྲེས་པ་སོ་སོའི་ཆ་ནས་གསལ་བར་སྣང་བས་རྟོག་མེད་འགྲུབ་སྟེ། རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཆ་སོ་སོ་ནས་གསལ་བར་མི་སྣང་བར་རྟོག་ངོར་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་ཐ་སྙད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་རང་མཚན་ཇི་ལྟ་བ་འཛིན་ཕྱིར་འཁྲུལ་བ་མེད་དོ། །གསུམ་པ། སྒྲ་དོན་ལ་ཤེས་པའི་རྒྱུར་ཡུལ་དང་ཡིད་བྱེད་གཉིས་ཀྱང་ཚོགས་དགོས་ན་ཡུལ་ཤེས་སོགས་མི་ཟེར་བར་དབང་ཤེས་ཞེས་ཁོ་ན་ཅི་ཕྱིར་བརྗོད་སྙམ་ན། ཡུལ་ཡིད་བྱེད་དེ་གཉིས་ཤེས་པ་གཞན་གྱིའང་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་ནི་དབང་ཤེས་དེའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། དབང་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེརྔ་སྒྲ་ལ་དབྱུག་གུ་སོགས་དགོས་ཀྱང་ཐུན་མིན་གྱི་རྒྱུ་རྔ་ཡི་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡིད་མངོན་ལ། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་། རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཡིད་ངོས་གཟུང་བ་དང་། དེ་ཡི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས། དང་པོ།ཐོག་མར་ཡིད་ནི་ཡུལ་དང་དབང་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་འགག་པ་དེ་མ་ཐག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིད་དབང་ཡིན་ལ། གཉིས་པ། ཡིད་དབང་དེ་
Chinese
在那之后，依靠其他条件而产生的自证，依靠禅定而产生的瑜伽现量，以及从人的角度来区分的凡夫现量和圣者现量，就这样对现量进行区分。而且，如果按照各个宗派的观点，四种现量是经部的观点，因为它们既承认外境又承认自证。第二，毗婆沙宗不承认自证，所以有三种现量，唯识宗不承认外境，所以前三种都归于自证，因此有瑜伽现量和自证现量两种。第三，有根现量、意现量、自证现量、瑜伽现量四种。第一种，有定义、证明它、词义确定三种。第一种，有破和立两种。第一，如果将根现量和它的量分为两种来下定义，就像以前一样是错误的。第二，因此，自宗认为，从自主因根（དབང་པོ།）中产生的，无分别、无错误的识。第二，证明那个定义，有证明从根中产生，和证明无分别、无错误两种。第一，根是能够执持根识对境的能力，这已经成立，就像火和烟一样。因为见到对境的识，与那个根的随行和相违是确定的，所以这样成立。第二，因为自己的对境不混杂，从各个部分都清晰显现，所以成立无分别。如果是有分别，各个部分就不会清晰显现，而是在分别的面前混合成一体，从而建立名称。因为执持对境的自相如其所有，所以没有错误。第三，对于词义，如果作为识的因，对境和作意两者也必须具足，那么为什么不说境识等等，而只说根识呢？对境和作意两者也是其他识的因，而根是那个根识的不共之因。所以才说根识，就像鼓声需要鼓槌等，但将不共之因称为鼓的响声一样。第二，意现量，有本体的确定、自性的确定、以及对它的辩驳的消除三种。第一种，有意的确定，和它的现量的定义两种。第一，首先，意是境和根识两种的间断之后立即产生的，是意根。第二，那个意根
English
Immediately after that, self-cognition arising from dependence on other conditions, yogic direct perception arising from meditative stabilization, and, from the perspective of individuals, the direct perception of ordinary beings and the direct perception of noble ones—thus, direct perception is differentiated. Moreover, if we follow the tenets of each school, the four types of direct perception are the system of the Sutra school, because they both acknowledge external objects and self-cognition. Secondly, the Vaibhashika school does not accept self-cognition, so there are three types of direct perception. The Chittamatra school does not accept external objects, so the former three are included in self-cognition, thus there are two types: yogic and self-cognition. Thirdly, there are four types: sense direct perception, mental direct perception, self-cognition direct perception, and yogic direct perception. In the first, there are three aspects: definition, proof of it, and ascertainment of meaning. In the first, there are two aspects: negation and affirmation. First, it is mistaken to define sense direct perception by dividing it into two: sense direct perception and its valid cognition, as before. Second, therefore, according to our own system, it is the non-conceptual and non-erroneous consciousness that arises from the self-cause, the sense faculty (དབང་པོ།). Second, to prove that definition, there are two aspects: proving that it arises from the sense faculty and proving that it is non-conceptual and non-erroneous. First, it is established that the sense faculty is a capacity that grasps the object of sense consciousness, just like fire and smoke. Because the consciousness that sees the object invariably follows and reverses that sense faculty, it is thus established. Second, because one's own object appears clearly from each distinct part without being mixed, non-conceptuality is established. If it were conceptual, the parts would not appear clearly from each distinct part, but would be mixed into one in the face of conception, thereby establishing a term. Because it grasps the own-characteristic of the object as it is, there is no error. Third, regarding the meaning of the term, if both the object and attention must be present as causes of consciousness, then why is it called "sense consciousness" and not "object consciousness" or something else? Both the object and attention are also causes of other consciousnesses, but the sense faculty is the uncommon cause of that sense consciousness. That is why it is called "sense consciousness," just as the sound of a drum requires a stick, etc., but the uncommon cause is called the sound of the drum. Second, mental direct perception has three aspects: determination of the entity, determination of the nature, and refutation of objections to it. In the first, there are two aspects: determination of mind, and the definition of its direct perception. First, initially, mind is the mental faculty that arises immediately after the cessation of both the object and sense consciousness. Second, that mental faculty
Tibetan
ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་ རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། སྐྱེ་བའི་ཚུལ། མངོན་སུམ་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་འཐད་པ། སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ། དཔེར་ན་ཤེལ་གྱི་སྒོ་ལྔ་བའི་ཁང་པའི་དབུས་ན་ནོར་བུ་བཞག་པ་ལ་སྒོ་སོ་སོ་ནས་མདོག་ལྔའི་དར་བཞག་པས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ནོར་བུ་ལ་འཕོས་པ་བཞིན་དུ་དུས་ཅིག་ཆར་དབང་ལྔའི་རྗེས་སུ་ཡིད་མངོན་ལྔ་སྐྱེ་བས་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་མ་སྐྱེ་ན་ཡང་གང་ཟག་རྒྱུད་དུ་མར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཁ་ཕྱིར་བལྟའི་དབང་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཆར་སྐྱེ་ཡང་རྒྱུད་དུ་མར་མི་འགྱུར་པ་བཞིན་དུ་ཁ་ནང་བལྟ་ལ་རང་རིག་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ཚད་མ་ཡིན་ཚུལ་དང་། ངེས་པ་མེད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། དོན་བདེན་པ་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མདོར་བསྟན།དེའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཡིད་དབང་ལ་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ། མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལས་དབང་པོ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་དབང་ཤེས་ནི་རིགས་འདྲ་སྐྱེ་བ་བར་མ་ཆད་པའི་རྒྱུན་བཅས་ཡིན་ལ། ཡིད་དབང་ལས་ནི་ཡིད་དབང་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ་དབང་པོ་སྔ་མ་འགགས་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བས་སོ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཡིད་དབང་དེ་ལ་རྒྱུན་མེད་དོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་བུམ་སོགས་དང་བདེ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལ་མངོན་སུམ་ཟེར་ཚད།དོན་རིག་དང་རང་རིག་ཁོ་ནས་བྱེད་པས་ཡིད་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ངེས་ཞེས་མིང་མི་ཐོབ་སྟེ། སྐྱེས་བུས་ཤིང་བཅད་ཀྱང་སཏྭ་རེས་བཅད་ཞེས་པ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་དེ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་དབང་གི་རྒྱུན་མེད་ པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སོགས་པ་པཎ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་གནད་སློང་བ་མང་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིག་འཇོག་གཞན་ན་འདི་འདྲ་བ་ཡོད་མེད་བལྟས་པས་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་གནས་སྐབས་ལ། དགག་གཞག་སྤང་གསུམ། དང་པོ། དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་མའི་རྗེས་ཡིད་མངོན་དེ་དེ་གཉིས་སྤེ༷ལ་མ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ནི་དབང་མངོན་རྫོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་མཐའ་རུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་ན་གཉིས་ཀ་རྒྱུན་མེད་པར་འདྲ་བས་དབང་མངོན་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་དང་། ཡིད་མངོན་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མི་ངེས་པ་མི་འཐད་པ་དང་། རྒྱུན་མཐར་སྐྱེ་ན་དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དང་ཕྱི་མ་སོགས་ལ་
Chinese
依赖于此而产生的无分别、无错误的知识，就是意的现量。第二，确定它的自性，有产生的道理、成为现量 प्रमाण 的合理性、以及对产生之状态的考察这三方面。第一，例如在有五个玻璃窗户的房间中央放置宝珠，从各个窗户放置五种颜色的丝绸，就像它的影像 отражение 投射到宝珠上一样，五根识在同一时间之后产生五种意识现量，即使没有产生意识现量，也不会变成多个人相续，就像向外看的多个根识同时产生也不会变成多个相续一样，因为是向内看并被一个自证所涵盖。第二方面，有成为 प्रमाण 的方式和不确定的方式两种。第一，因为对于真实的意义没有错误，所以是 प्रमाण。第二方面，有总的指示和解释它的意义两种。第一，因为意根没有连续性，所以不能依靠自身的力量来确定。第二，不能确定的理由是，因为有形根识从前一刹那产生后一根识，所以根识是具有同类产生的无间断连续性。而从意根产生不是意根产生，而是因为前一根识刚刚停止才产生。因此，意根没有连续性。所谓的世俗人对外在和内在的法，如瓶子等和快乐等，称之为现量，实际上只有意义的认知和自证才能做到，因此意的自身部分的现量 प्रमाण 不能被确定，不能得到这个名称，就像人砍树，却说是萨埵 गुण 砍的一样。其理由是，意不依赖于其他，而是因为没有自主的连续性的关键。像这些，班禅大师的意旨有很多值得探讨的地方，查看其他记录，看看是否有类似的内容就清楚了。第三，关于状态，有破、立、舍 तीनों हैं。第一，对于根现量刹那之后，意现量是两者交替产生，还是认为在根现量圆满的连续的末端产生，这两种观点都有损害，如果交替产生，两者都一样没有连续性，因此根现量依靠自身的力量来确定，而意现量不能依靠自身的力量来确定是不合理的。如果在连续的末端产生，那么对于根现量的第一刹那和之后等
English
The non-conceptual, unerring knowledge that arises in dependence upon this is mental direct perception. Second, to ascertain its nature, there are three aspects: the manner of arising, the reason for becoming a valid cognition (pramana), and the examination of the state of arising. First, for example, if a jewel is placed in the center of a room with five glass windows, and silks of five colors are placed at each window, just as its reflection is cast upon the jewel, so too, five mental perceptions arise simultaneously after the five sense faculties. Even if mental direct perception does not arise, it does not become multiple streams of individuals, just as multiple sense consciousnesses looking outward do not become multiple streams, because they look inward and are encompassed by a single self-awareness. In the second aspect, there are two ways: how it is a valid cognition and how it is uncertain. First, because there is no error in the true meaning, it is a valid cognition. In the second aspect, there are two parts: a brief statement and an explanation of its meaning. First, because the mental faculty has no continuity, it cannot be determined by its own power. Second, the reason why it cannot be determined is that because the material sense faculty arises from the previous moment, the sense consciousness has an uninterrupted continuity of similar arising. However, the mental faculty does not arise from the mental faculty; it arises only when the previous sense faculty has just ceased. Therefore, the mental faculty has no continuity. The so-called worldly people call external and internal phenomena such as pots and happiness as direct perception, but in reality, only the cognition of meaning and self-awareness can do this. Therefore, the direct perception of the mental self-portion cannot be determined and cannot be given this name, just as when a person cuts a tree, it is said that it was cut by the sattva guna. The reason for this is that the mind does not depend on others, but because of the key of not having autonomous continuity. Like these, there are many points in Panchen Lama's intention that are worth exploring. Look at other records to see if there is similar content, and it will be clear. Third, regarding the state, there are three: refutation, establishment, and abandonment. First, regarding the moment after the sense direct perception, whether the mental direct perception arises alternately between the two, or whether it is considered to arise at the end of the complete continuous stream of sense direct perception, both views have flaws. If they arise alternately, both are equally without continuity, so it is unreasonable that the sense direct perception is determined by its own power, while the mental direct perception cannot be determined by its own power. If it arises at the end of the continuous stream, then for the first moment and the subsequent moments of the sense direct perception, etc.