Tibetan
་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱིད་ལ་སོགས་པའི་ཞག་དོན་གཉིས་པོའི་ལྷག་མ་དུས་མཚམས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཕྲག་བཞི་བསྡོམས་པས་ཞག་དོན་གཉིས་པོ་ལ་ས་ཁམས་མཚེར་རྩ་དར་ཞིང་རྒྱུ་དུས་དེར། ས་ཁམས་མཚེར་པའི་རྩ་རང་གི་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཀྱི་འཕར་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམས་ན་དཔེར་ན་བྱིའུ་ནས་ཟན་ཏེ་མཆིལ་པའི་སྐད་ལྟར་འཕར་ཚུལ་ཐུང་ལ་རྩ་རྒྱུད་འཇམ་པར་འཕར་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའང་ཉིན་ཞག་དང་ཚེས་ཞག་ཁྱིམ་ཞག་གསུམ་རིང་ཐུང་མི་མཉམ་པའི་དབང་གིས་ཚེས་ཀྱི་ཆད་ལྷག་དང་ཟླ་བཤོལ་འབྱུང་བས་ན་ཞིབ་པར་ནི་གསེར་ རྩིས་ཀྱི་རི་མོ་ལས་ཤར་བ་དེ་ལྟར། དཔྱིད་ལ་སོགས་པའི་དུས་བཞིའི་དང་པོའི་དབུགས་ཐོབ་ཤར་བའི་ཉིན་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཆིན་རྩ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་རྒྱུ་དུས་དང་། དཔྱིད་ལ་སོགས་པའི་ས་རྒྱལ་འཆར་བའི་དུས་དེར་ས་ཁམས་མཚེར་རྩ་རྒྱུ་བའི་དུས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་པ་ནི་ཞིབ་རྩིས་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ། །དེ་ལྟར་དུས་བཞི་ལ་འབྱུང་བའི་ཁམས་ལྔར་ཕྱེས་ནས་ནི་ད་ནི་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་དར་གུད་ཤེས་པའི་སླད་དུ་མ་བུ་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་སྐོར་མགོ་བརྩི་བར་བྱ་སྟེ། ཤིང་མེ་ས་ལྕགས་ཆུ་ལྔ་ནི་ཡར་དེད་མ་ལ་མར་དེད་བུ་སྟེ། ཆུ་མ་ལྕགས་དང་། ཤིང་བུ་མེ་ལ་སོགས་པ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྐོར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། མེ་ཆུ་ས་ཤིང་ལྕགས་ལྔ་ནི་ཡར་དེད་གྲོགས་ཏེ། ལྕགས་གྲོགས་ཤིང་ནས་མེ་གྲོགས་ལྕགས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐོར་བས་ཤེས་ཤིང་། མར་དེད་དགྲ་སྟེ་མེ་དགྲ་ཆུ་ནས་ལྕགས་དགྲ་མེ་ཡི་བར་དུ་བསྐོར་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་བུ་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་འབྱུང་བ་གང་དང་གང་འཕྲད་ཚུལ་བརྟགས་ལ་སྐྱོན་ཡོན་ཅི་འབྱུང་བརྩི་བར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ལོ་གཅིག་གི་དུས་ཚོད་ལྔ་པོ་གང་ཡིན་པའི་དུས་དེའི་རང་རྩ་དང་། དེའི་མ་བུ་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་རྩ་རྣམས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དུས་ནམ་ཡིན་ཀྱང་མ་རྩ་དང་རང་རྩ་ནི་དར་ན་རབ་ཏུ་བཟང་སྟེ་དེ་དག་རང་ས་ཡིན་པར་བརྩི་དགོས་སོ། །གྲོགས་རྩ་དར་ན་ནི་གྲོགས་འབྱུང་བས་བཟང་ལ་བུ་རྩ་དར་ན་ནི་དབང་ཐང་ཆེའོ། །དགྲ་རྩ་དར་ན་ནི་མི་བཟང་སྟེ་རང་ལ་དགྲ་འོང་བའམ། ཡང་ན་གསོ་དཀའ་བའི་ནད་ འབྱུང་བའམ། ཡང་ན་འཆི་བའི་ཉེན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་དར་བ་དང་གུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། མ་བུ་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྩ་འཕར་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་དར་གུད་ཤེས་དགོས་ཀྱི་དྲག་ཞན་ཙམ་མིན་ནོ། །དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྤྱིར་བཏང་རྩ་ཐམས་ཅད་འཕར་ལུགས་ལྔ་ལས་
Chinese
這就是了。 這樣，從春天開始的兩個時間段的剩餘部分，加上十八個時間段的四個季度，在兩個時間段裡，土元素脾脈興盛運行之時。 如果想知道土元素脾脈自身的生髮之元素的脈搏跳動方式如何，例如，就像小鳥吃食時發出的唧唧聲一樣，脈搏跳動短促，脈絡柔軟。 還有，由於日、月、星宿三者的時間長短不一，導致日期的盈虧和閏月的出現，詳細情況就像黃金 算術圖中顯示的那樣。 從春天等四季的第一個氣息出現之日開始，到肝脈等各自運行的時間，以及春天等土王出現之時，認定土元素脾脈運行的時間，這是精確的計算，非常好。 這樣，將四季分為五行之後，現在為了了解這些元素的興衰，開始計算母子敵友的關係：木、火、土、金、水五者，向上追溯是母，向下追溯是子。 水的母親是金，木的兒子是火等等，依次循環了解。 火、水、土、木、金五者，向上追溯是朋友，從金的朋友木到火的朋友金之間循環了解。 向下追溯是敵人，從火的敵人水到金的敵人火之間循環，這樣觀察母子敵友的元素如何相遇，計算會出現什麼問題。 如果要問這是怎樣的，一年的五個時間段中，無論是哪個時間段，都有當時的自脈，以及它的母子敵友的脈。 無論何時，母脈和自脈興盛都是最好的，因為它們被認為是自己的位置。 朋友脈興盛，是因為朋友出現而好，兒子脈興盛，是因為權勢強大。 敵人脈興盛則不好，因為自己會遇到敵人，或者會出現難以治療的疾病， 或者有死亡的危險，這是一般的說明。 如果想知道興盛和衰敗的特徵是什麼，在母子敵友的情況下，在所有情況下，都必須從脈搏跳動方式的差異來了解興衰，而不僅僅是強弱。 如果要問這是怎樣的，一般來說，所有脈搏都有五種跳動方式
English
This is it. Thus, the remainder of the two time periods starting from spring, plus four quarters of eighteen time periods, is when the earth element spleen pulse flourishes and circulates in the two time periods. If you want to know how the pulse of the earth element spleen pulse's own element of origination beats, for example, like the chirping sound made by a bird eating, the pulse beats short and the pulse is soft. Also, due to the unequal lengths of days, months, and constellations, there are gains and losses in dates and the occurrence of leap months, the details of which are as shown in the golden arithmetic diagram. From the day when the first breath of the four seasons such as spring appears, to the time when the liver pulse and others circulate on their own, and when the earth king of spring and others appears, identifying the time when the earth element spleen pulse circulates is an accurate calculation, which is very good. Thus, after dividing the four seasons into the five elements, now, in order to understand the rise and fall of these elements, we will begin to calculate the relationships of mother, child, enemy, and friend: the five elements of wood, fire, earth, metal, and water, tracing upwards is the mother, and tracing downwards is the child. The mother of water is metal, the son of wood is fire, and so on, understand by circulating in order. The five elements of fire, water, earth, wood, and metal, tracing upwards are friends, understand by circulating from the friend of metal, wood, to the friend of fire, metal. Tracing downwards are enemies, circulating from the enemy of fire, water, to the enemy of metal, fire, in this way, observe how the elements of mother, child, enemy, and friend meet, and calculate what problems will arise. If you ask what this is like, in the five time periods of the year, whatever time period it is, there is the self-pulse of that time, as well as the pulses of its mother, child, enemy, and friend. No matter when, it is best if the mother pulse and self-pulse are flourishing, because they are considered to be their own positions. If the friend pulse is flourishing, it is good because a friend appears, and if the son pulse is flourishing, it is because power is strong. If the enemy pulse is flourishing, it is not good, because one will encounter an enemy, or a difficult-to-treat disease will appear, or there is a danger of death, this is a general explanation. If you want to know what the characteristics of flourishing and decline are, in the case of mother, child, enemy, and friend, in all cases, it is necessary to understand the rise and fall from the difference in the way the pulse beats, and not just the strength or weakness. If you ask what this is like, in general, all pulses have five ways of beating
Tibetan
མི་འདའ་སྟེ། ཅོ་གའི་སྐད་ལྟར་ཕྲ་ལ་གྲིམས་པར་འཕར་བ་སོགས་གོང་བཤད་ལྔ་པོ་དེའོ། །དེ་ལ་རྩ་གང་ཡིན་ཀྱང་ཕྲ་ལ་གྲིམས་པར་འཕར་ན་ཤིང་ཁམས་ཀྱི་འཕར་ཚུལ་ཡིན་པ་སོགས་འབྱུང་ལྔའི་འཕར་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དུས་གང་ཡིན་གྱི་རྩ་དེ་རང་རྩར་བཟུང་ནས་དེའི་མ་བུ་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་རྩ་ལྔར་བསྡུས་ཏེ། མཛུབ་མོ་རེ་རེའི་འོག་གི་རྩ་རེ་རེའི་འཕར་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་བྱེད་དཔྱད་དགོས་ཀྱི་དོན་སྣོད་སོགས་སོ་སོར་དཔྱད་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་མཆིན་རྩ་དེ་ཅོ་གའི་སྐད་ལྟར་ཕྲ་གྲིམས་སུ་འཕར་བ་དང་། དེར་མ་ཟད་རྩ་རྒྱུད་སྤྱིའང་ཕྲ་གྲིམས་ཀྱི་ཞད་ཅིག་ཡོད་པར་འཕར་བ་ནི་རང་བཞིན་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་མཚུངས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་དེ་ལྟར་འོང་བ་ནི་དུས་ཀྱི་རྩའོ། །དེས་ན་ཐ་མལ་གྱི་རྩ་རྒྱུད་གསུམ་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་རང་གི་འཕར་ཚུལ་གཞིར་བཞག་པའི་སྟེང་དུ་དུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འཕར་ཚུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པ་དེ་རྟོགས་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་ངོ་མཚར་རྩ་བདུན་ནད་མེད་མི་ལ་བལྟ་ཞེས་གསུངས་པས། ནད་མེད་པའི་རྩ་ལ་དུས་རྩའི་འཕར་ཚུལ་ལས་བླང་དོར་དཔྱད་དུ་ཡོད་ཀྱི་ནད་ཡོད་ན་ནད་ཀྱི་ཁམས་ ལས་འཕར་ཚུལ་བསྒྱུར་ནས་འོང་བས་ངེས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྩ་གང་ཡིན་ཀྱང་འཕར་ལུགས་ལྔ་རེ་ཡོད་པའི་རང་གི་འཕར་ཚུལ་ལྟར་འཕར་ན་དར་བ་ཆུང་ངུ་། གྲོགས་ལྟར་འཕར་ན་དར་བ་འབྲིང་། མ་ལྟར་འཕར་ན་དར་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་གསུམ་གང་ཡང་བཟང་སྟེ། དཔེར་ན་མཆིན་རྩ་དེ་ཅོ་གའི་སྐད་ལྟར་ཕྲ་ལ་གྲིམས་པར་འཕར་ན་རང་གི་འཕར་ལུགས་དང་། ས་ཁམས་ཀྱི་འཕར་ལུགས་ནས་ཟན་གྱི་སྐད་ལྟར་ཐུང་ལ་འཇམ་པར་འཕར་ན་གྲོགས་ལྟར་འཕར་བ་དང་། མ་རྩ་ཆུ་ཁམས་མཁལ་རྩའི་འཕར་ལུགས་མཐིང་རིལ་སྐད་ལྟར་འཇམ་ལ་དལ་བར་འཕར་བ་སྟེ་དེ་གསུམ་གང་ལྟར་འཕར་ཀྱང་ཤིང་ཁམས་མཆིན་རྩ་དེ་དར་བ་ཡིན་ལ། བུ་ཁམས་མེ་རྩའི་འཕར་ལུགས་ཁུ་བྱུག་སྐད་ལྟར་སྦོམ་ལ་རིང་བར་འཕར་ན་གུད་པ་དང་། དགྲ་ཁམས་ལྕགས་རྩའི་འཕར་ལུགས་བྱིད་པོའི་སྐད་ལྟར་ཐུང་ལ་རྩུབ་པར་འཕར་ན་ཤིན་ཏུ་གུད་པ་སྟེ། མདོར་ན་མ་གྲོགས་རང་གསུམ་གྱི་འཕར་ཚུལ་ནི་དར། བུ་དགྲ་ནི་གུད་པའོ། །འོན་ཀྱང་གྲོགས་རྩའི་སྐབས་སུ་གྲོགས་རྩ་ནི་རབ་དང་། མ་འབྲིང་དུ་བྱེད་པ་དང་། བུ་རྩའི་སྐབས་སུ་བུ་རྩའང་ལེགས་པ་ལྟ་བུ་དམིགས་བསལ་ལོ། །དེས་ན་དོན་ལྔའི་རྩ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ལའང་འཕར་ཚུལ་ལྔ་རེ་ཡོད་པས་མུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་ཕྱེས་ནས་དུས་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་མ་བུ་གྲོགས་དགྲའི་རྩ་
Chinese
不逾越，即如杜鹃鸟的叫声般细而紧地跳动等，是以上所说的五种。其中，无论哪种脉搏，如果细而紧地跳动，就是木元素的跳动方式等，要了解五行的跳动方式后，无论哪个时节的脉搏，都将那个脉搏作为自身的脉搏，然后将它的母、子、敌、友的五种脉搏汇集起来，需要观察每个手指下的每个脉搏的跳动方式如何，不需要分别观察脏腑等。其中，春季时节，肝脉如杜鹃鸟的叫声般细而紧地跳动，不仅如此，整个脉象也带着一种细紧的特性跳动，这是因为自然内外五行相同之缘起而产生的，是时令脉。因此，无论哪种平常的三种脉象，都要在各自的跳动方式的基础上，了解时令元素的跳动方式的细微变化。而且，正如所说“奇妙七脉看无病之人”，对于无病之人的脉搏，可以从时令脉的跳动方式中进行取舍判断，如果生病了，脉搏的跳动方式会因疾病的元素而改变，所以要知道这是不确定的。其中，无论哪种脉搏，都有五种跳动方式，如果按照自身的跳动方式跳动，就是小兴盛；如果像朋友一样跳动，就是中等兴盛；如果像母亲一样跳动，就是大兴盛，这三种都好。例如，肝脉如杜鹃鸟的叫声般细而紧地跳动，是自身的跳动方式；如果从土元素的跳动方式来看，像麻雀的叫声般短而柔和地跳动，就是像朋友一样跳动；母亲元素水元素的肾脉的跳动方式，像蓝宝石的叫声般柔和而缓慢地跳动，这三种无论哪种跳动方式，木元素肝脉都是兴盛的。如果子元素火元素心脉的跳动方式，像布谷鸟的叫声般粗而长地跳动，就是衰败；如果敌元素金元素肺脉的跳动方式，像鹞鹰的叫声般短而粗糙地跳动，就是非常衰败。总之，母、友、自三种的跳动方式是兴盛，子、敌是衰败。然而，在朋友脉的情况下，朋友脉是最好，母亲脉是中等，在子脉的情况下，子脉也像是好的，这是一种特殊情况。因此，五脏的五种脉搏，每一种都有五种跳动方式，分为二十五种，然后根据哪个时节，来判断其自、母、子、友、敌的脉搏
English
Not exceeding, that is, like the sound of a cuckoo, throbbing finely and tightly, etc., are the five mentioned above. Among them, no matter which pulse it is, if it throbs finely and tightly, it is the throbbing pattern of the wood element, etc. After understanding the throbbing patterns of the five elements, no matter which season's pulse it is, take that pulse as one's own pulse, and then gather the five pulses of its mother, child, enemy, and friend. It is necessary to observe how each pulse under each finger throbs, and there is no need to separately observe the viscera, etc. Among them, in the spring season, the liver pulse throbs finely and tightly like the sound of a cuckoo, and not only that, the entire pulse also throbs with a fine and tight characteristic, which is because of the interdependent origination of the same elements inside and outside of nature, and it is the seasonal pulse. Therefore, no matter which of the three ordinary pulses it is, it is necessary to understand the subtle changes in the throbbing pattern of the seasonal element on the basis of its own throbbing pattern. Moreover, as it is said, "The wonderful seven pulses look at the healthy person," for the pulse of a healthy person, one can make judgments about what to take and what to discard from the throbbing pattern of the seasonal pulse. If one is sick, the throbbing pattern of the pulse will change due to the element of the disease, so one should know that this is uncertain. Among them, no matter which pulse it is, there are five throbbing patterns. If it throbs according to its own throbbing pattern, it is a small flourishing; if it throbs like a friend, it is a medium flourishing; if it throbs like a mother, it is a great flourishing, all three of which are good. For example, if the liver pulse throbs finely and tightly like the sound of a cuckoo, it is its own throbbing pattern; if it throbs short and soft like the sound of a sparrow from the throbbing pattern of the earth element, it is throbbing like a friend; the throbbing pattern of the kidney pulse of the mother element water element throbs softly and slowly like the sound of a sapphire, no matter which of these three throbbing patterns it is, the wood element liver pulse is flourishing. If the throbbing pattern of the heart pulse of the child element fire element throbs thick and long like the sound of a cuckoo, it is declining; if the throbbing pattern of the lung pulse of the enemy element metal element throbs short and rough like the sound of a hawk, it is very declining. In short, the throbbing patterns of the mother, friend, and self are flourishing, and the child and enemy are declining. However, in the case of the friend pulse, the friend pulse is the best, and the mother pulse is medium, and in the case of the child pulse, the child pulse is also like a good one, which is a special case. Therefore, each of the five pulses of the five viscera has five throbbing patterns, which are divided into twenty-five, and then, depending on which season it is, to judge the pulses of its self, mother, child, friend, and enemy.