Tibetan
ར་ཤར་མང་ན་ཀླུ་བཙན་དང་། སྡིགས་པའི་གཟུགས་འདྲ་ན་ཀླུ་བདུད་དང་། ཤ་རུ་འདྲ་ན་བཙན་ཡམ་ཤུད་དང་། གལ་ཏེ་འདྲ་བ་མགོ་གཉིས་བྱུང་ན་ཐེ་བྲང་དང་། མེ་ལོང་འདྲ་ན་མཚོ་སྨན་དང་། ཏམྦུ་ར་སྟེ་པི་ཝཾ་འདྲ་ན་བདུད་མོ་དང་། ཉ་དང་དུང་གི་གཟུགས་འདྲ་ན་ས་བདག་དང་། ཆུ་ སྲིན་དང་སྦྲུལ་འདྲ་ན་ཀླུ་གདོན་གྱིས་གནོད་པ་དང་། ན་བུན་དང་སྤྲིན་འདྲ་ན་མི་གཙང་བ་ལངས་པ་དང་། མདའ་འདྲ་ན་གྲེ་ཕོ་དང་འཕང་འདྲ་ན་གྲེ་མོ་དང་། མིག་མང་དང་གྲུ་བཞི་བཀྲམ་པ་འདྲ་ན་ཞིང་འདྲེ་དང་། ཕུར་བ་ཡུངས་ཀར་འདྲ་ན་གཞན་གྱི་ཕུར་ཁས་གནོད་པ་དང་། ཐོད་པ་འདྲ་ན་ཀླུ་གཏད་ཀྱི་གནོད་པ་དང་། མ་ཧེ་ལྟ་བུ་རྭ་རིང་པོའི་གཟུགས་ཅན་བྱུང་ན་དམ་སྲིས་གནོད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་འདྲེ་ངོའོ། །དེ་རྣམས་གང་ལ་གནོད་པ་ལིང་ཚེའི་ས་དགུ་པོའི་ཕྱོགས་ལས་དཔག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷ་སར་འདྲེ་ངོ་བྱུང་ན་འདྲེ་དེ་ལྟར་བརྫུ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷ་སར་གལ་ཏ་མགོ་སྦྲེལ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་ཐེའུ་བྲང་ལྷར་བརྫུ་བ་སོགས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གོང་བཞིན་ནོ། །འདྲེ་སར་ལྷ་ངོ་བྱུང་ན་ལྷ་ཁྲོས་ནས་འདྲེ་རུ་གནོད་པ་སྟེ། ཤུག་པ་འདྲ་ན་ཡུལ་ལྷ་ཁྲོས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ཏེ་གོང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆུ་ལྡོག་ཏུ་མི་འདོད་པ་སྟེ་མི་ལྡོག་ན་ལྷོག་ཙམ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ་ཚ་ཆུ་ལ་ག་བུར་ཅུང་ཟད་དང་། གྲང་ཆུ་ལ་ཚ་བ་གསུམ་ཐུན་གཅིག་བཏབ་ནས་བསྙལ་བཞག་ན་ལྡོག་པར་གྱུར་ན་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་ལོག་པ་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་མ་གསལ་བ་སྟེ་ནད་ཀྱི་ཆུ་ངེས་པ་མ་གསལ་ན་ཆུ་དེ་ནི་གདོན་ངོ་ཆེ་ཞིང་དེའི་དབང་གིས་མི་ལྡོག་པ་སྟེ་གབ་པའམ་ཡིབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་ཆུ་མི་ལྡོག་ན་བསྐོར་ཕྱྭ་བཏབ་པ་སྟེ་ནས་འབྲུ་དགུའི་མོ་འདེབས་ཚུལ་ལྟར་འཆད་པའང་ཡོད་དེ། བསྐོལ་ཞེས་ལ་མཐའ་དང་། བསྐོར་ཞེས་ར་མཐའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཕྱྭ་ཞེས་སྐོར་མགོ་སྟེ་རྩིས་བྱེད་པ་དང་། མཆན། པ་མོ་འདེབས་པའི་དོན་དང་། བཏབ་རྒྱུའི་སྨན་དེ་ལ་འཆད་པའི་ཁྱད་པར་དག་བྱུང་ངོ་། །སྤྱིར་ན་དོན་རྣམས་ཀྱི་ནད་རྩ་ལ་གསལ་བ་ཤས་ཆེ་ཞིང་སྣོད་རྣམས་ཀྱི་ནད་ནི་རྩ་བས་ཀྱང་ཆུ་ལ་གསལ་ཆེ་ལ། འཚོ་འཆིའི་ལ་ཤན་འབྱེད་པ་ནི་ཆུ་ལའང་ཡོད་མོད་ཀྱི་གཙོ་བོར་རྩ་ཡིས་འབྱེད་དགོས་ན་ཡང་། ཚ་གྲང་གི་ལ་ཤན་ནི་རྩ་བས་ཀྱང་ཆུ་ལ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གསལ་བ་དེའི་ཕྱིར། སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་ངོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆུ་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །གལ་འགག་བཞིའི་འཁྲུལ་སོ་བསལ་བ་ནི། མན་ངག་རྒྱུད་ཀྱི་ཚ་གྲང་གལ་མདོར་ལྟོས་ཞེས་ཞ
Chinese
如果显现为红色众多，就是龙坚（Klu btsan）；如果显现为凶猛的形象，就是龙魔（Klu bdud）；如果显现为肉状，就是赞岩秀（Btsan yam shud）；如果显现为两个头，就是太布让（The brang）；如果显现为镜子，就是海神（Mtsho sman）；如果显现为琵琶，就是魔女（Bdud mo）；如果显现为鱼和海螺的形象，就是地主（Sa bdag）；如果显现为摩羯鱼和蛇，就是龙妖（Klu gdon）作祟；如果显现为雾和云，就是不净之物升起；如果显现为箭，就是雄性喉咙；如果显现为弹丸，就是雌性喉咙；如果显现为众多眼睛和排列的四方形，就是田地鬼（Zhing 'dre）；如果显现为橛和芥子，就是被他人橛诅咒；如果显现为头盖骨，就是龙诅咒作祟；如果显现为像水牛一样长角的形象，就是厉鬼（Dam sris）作祟。这些都是鬼的样子。它们对谁作祟，要从量地的九个方向来推测。如果在拉萨（Lha sa）（地名）出现鬼的样子，鬼就会那样伪装。例如，如果在拉萨（Lha sa）（地名）出现连头的情况，太布让（The'u brang）就会伪装成神等，各自的差别如上所述。如果在鬼的地方出现神的样子，就是神发怒变成鬼来作祟。如果显现为杉树，就象征着地方神发怒等，如上所述来理解。水不回流，如果不回流，就在稍微煮沸的水中加入少许樟脑的热水，在冷水中加入三份热度，冷却后放置，如果回流，就是因为疾病的原因没有回流。如果这样还不清楚，就是疾病的水无法确定，那么这水就是妖魔的样子，因为它的力量而不回流，就是隐藏或躲藏。对于这种情况，如果水不回流，就要进行占卜，就像播种九种谷物一样来解释。煮沸的“煮”字和环绕的“绕”字在词尾上有区别。占卜的“卜”字是环绕的开头，也就是计算。注释：是播种的意思，以及要播种的药物的解释上的区别出现了。总的来说，各种事情的疾病在脉象上显现得比较多，而容器的疾病比脉象在水中显现得更多。区分生死虽然在水中也有，但主要还是通过脉象来区分。区分寒热，即使通过脉象，也比不上只看水就能清楚地了解。因此，高明的医生为了诊断疾病，应该观察水。消除四种关键的错误，就是要参考《口诀部》中关于寒热关键的要点。
English
If it appears red and numerous, it is Klu btsan (Dragon Strength); if it appears as a fierce form, it is Klu bdud (Dragon Demon); if it appears fleshy, it is Btsan yam shud; if it appears with two heads, it is The brang; if it appears like a mirror, it is Mtsho sman (Sea Goddess); if it appears like a lute, it is Bdud mo (Demoness); if it appears in the form of fish and conch, it is Sa bdag (Earth Lord); if it appears like a makara and snake, it is harm from Klu gdon (Dragon Spirit); if it appears like mist and clouds, it is the rising of impurity; if it appears like an arrow, it is a male throat; if it appears like a sling stone, it is a female throat; if it appears with many eyes and arranged squares, it is Zhing 'dre (Field Demon); if it appears like a stake and mustard seed, it is harm from another's stake curse; if it appears like a skull, it is harm from a dragon curse; if it appears like a buffalo with long horns, it is harm from Dam sris (Oath-breaker Spirit). These are the appearances of ghosts. To determine whom they harm, it should be estimated from the direction of the nine areas of the measuring site. If a ghost appearance occurs in Lhasa (Lha sa) (place name), the ghost will disguise itself accordingly. For example, if a conjoined head appears in Lhasa (Lha sa) (place name), The'u brang will disguise itself as a god, etc., with the individual differences as mentioned above. If a god appearance occurs in a ghost place, it means the god is angry and harms as a ghost. If it appears like a juniper tree, it symbolizes the local deity being angry, etc., and should be understood as above. If the water does not turn back, if it does not turn back, add a little camphor to hot water that has been slightly boiled, and add three portions of heat to cold water, cool it and leave it. If it turns back, it means it did not turn back due to illness. If it is still unclear, if the water of the disease cannot be determined, then that water has a strong demonic appearance, and it does not turn back due to its power, meaning it is hidden or concealed. In this case, if the water does not turn back, a divination should be performed, explained like sowing nine types of grains. There is a difference in the ending of the word "boiled" and the word "surrounded". The word "divination" is the beginning of the surrounding, which is calculation. Note: It is the meaning of sowing, and differences appear in the explanation of the medicine to be sown. In general, the diseases of various matters are mostly clear in the pulse, and the diseases of containers are clearer in the water than in the pulse. Although distinguishing between life and death is also present in the water, it is mainly distinguished by the pulse. Distinguishing between hot and cold, even through the pulse, is clearer by simply looking at the water. Therefore, a skilled doctor should examine the water to diagnose the disease. Eliminating the four key errors is to refer to the key points of hot and cold in the Upadesha Tantra.
Tibetan
ལ་འཕང་སྟེ་སྔར་ཞུས་པ་ལ་ལན་གསུངས་པའོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་གོང་དུ་སྡོམ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གྲངས་སུ་གསོ་ཚུལ་དགུ་གསུངས་པ་དེ་བཤད་པར་ཞུས་པ་ལ་ལན་གསུངས་པ། ཀྱཻ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བོས་ནས། ནད་དང་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་འཚམ་པར་སྤྲོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསོ་བའི་ཚུལ་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཅེས་ཤིང་། དེ་ལྟར་གཅེས་པའི་དོན་ལ་སྐབས་འདིར་ཞུས་པ་ལེགས་ན་ཡང་། གསོ་ཚུལ་དགུ་པོ་དེ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྒྱུད་དུ། མ་རྟོགས་དོགས་ས་བཅས་གདིང་མ་ཐོབ་པའི་ནད། །བྱི་ལ་འཇབ་པ་ལྟ་བུའི་སད་མདས་བཅོས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྟན་ནས་ཡོད་པས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྟ་ཞིང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོག་དཔྱོད་གནད་དུ་འཐེམ་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་རྟོག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན་མུན་ཁུང་དུ་རྫས་སྟོར་བ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉམས་ལེན་དཔེའི་སྟེང་དུ་ལུས་པའམ་དེ་ལ་རགས་ལས་པས་དགོས་དུས་སླེབ་པའམ་ཕན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་ཆེན་ བཞིའི་དོན་ལ་ལྟ་རྟོག་གནད་དུ་ཐེམས་ནས་དོན་ཉམས་སུ་ལོང་བ་བྱུང་ན། མུན་ཁང་གི་མཛོད་དུ་ཉི་མ་ཤར་བ་ཇི་བཞིན་དུ་དོན་ཀུན་གསལ་ཞིང་། དེའི་ཚེ་གསེར་གཡུས་གང་བའི་སྒྲོམ་བུར་ལག་པ་བཅུག་ནས་ལེན་པ་བཞིན་དུ་རང་ལ་ནམ་དགོས་པའི་དུས་ན་སྤྱད་པས་ཆོག་སྟེ་རང་ཉམས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས། དྲང་སྲོང་ཡིད་ལས་སྐྱེས་ལ་སྔར་གསུངས་པའི་དོན་ལ་བརྗེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་འདིར་སྡོམས་ཀྱིས་གྲངས་སུ་སྨོས་པ་དེ་སྔར་གསུངས་པ་དང་གཅིག་གམ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་རྗེས་འཇུག་གི་དོགས་པ་བཅད་པའི་དོན་དུ་ཞུས་པ་ལ། རྒྱུད་བཞིའི་དོན་གནད་བསྡེབས་ནས་ཤེས་དགོས་པའི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །བདུད་རྩི་སྙིང་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལས་མཐོང་བ་མེ་ལོང་ཆུ་ལ་ངོས་བཟུང་བའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །གང་ལ་ཡིད་ཆེས་ལུང་རིགས་ཀྱིས། །ཐེ་ཚོམ་དྲྭ་བ་རབ་བསལ་བ། །ཕྱི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་མདོ་དང་པོའི། །རྣམ་བཤད་འདི་ནི་གཞན་ལས་འཕགས། །ཤར་དཔལ་སྤུངས་པའི་སྨན་གྲལ་འཛིན་པ་མི་ཕམ་པས་སྦྱར་བ་དགེའོ། །མངྒ་ལཾ། ༈ །ཚེ་ལས་འདས་པ་ངེས་དོན་གྱི། །དངོས་རྫས་རྐྱེན་སྦྱར་འདི་བསྒྲུབས་པས། །དགེ་འདིས་མཁའ་མཉམ་སེམས་ཅན་ཀུན། །བཻཌཱུརྱ་ཞིང་སྐྱེ་བར་ཤོག། །། དགེའོ།། །། བདུད་རྩི་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དྲང་སྲོང་ཞལ་ལུང་ལས་དུམ་བུ་བཞི་པ་ཕ
Chinese
这是对先前请示的答复。然后，益西杰仲（梵文：Manasija）请示解释先前三十三个偈颂中提到的九种治疗方法，这是对此的答复。尊者呼唤益西杰仲大仙，为了使疾病与治疗方法相适应，了解治疗方法非常重要。虽然在这种情况下询问如此重要的内容是好的，但九种治疗方法已经在先前解释的续部中得到了很好的阐述，例如：“对于未理解、有疑问且未确定的疾病，用猫潜伏般的锋利箭矢治疗。”因此，伟大的仙人应该用听闻的智慧观察，用思考的智慧进行推理和分析，抓住要点。如果不具备这样的观察和分析能力，就像在黑暗中丢失物品一样。停留在实践的例子上或依赖于它，在需要时不会到来或有帮助。如果对四大续部的意义进行观察和分析，抓住要点，并将其付诸实践，就像太阳照亮黑暗房间的宝库一样，一切都会变得清晰。那时，就像把手伸进装满黄金和绿松石的盒子中取出一样，在自己需要的时候使用就足够了，因为它已经变成了自己的经验。因此，对益西杰仲仙人来说，忘记先前所说内容是不可能的，但在这里以偈颂的形式提到它，是为了消除追随者认为这与先前所说相同或不同的疑虑。像这样结合四大续部的要点来理解的方法，是为了追随者的利益而给予的教诲。这是《秘密口诀续：八支精华甘露续》中，将所见比作镜子和水的第二章的解释。凭借对经文和理性的信任，彻底消除疑惑之网。这个对后部续部第一章的解释超越了其他解释。东方白玉寺的医师米庞所著，吉祥！吉祥！通过实现超越死亡的决定性意义的物质和条件，愿此善行使所有与虚空同等的心识众生都生于琉璃光佛刹！吉祥！吉祥！ 《甘露心髓续》的注释，《仙人金言》第四部分结束。
English
This is the response to the previous request. Then, Yid-las-Kye (Sanskrit: Manasija) requested an explanation of the nine methods of healing mentioned in the previous thirty-three verses, and this is the response to that. The venerable one called out to the great sage Yid-las-Kye, saying that knowing the methods of healing is extremely important in order to properly match the disease with the remedy. Although it is good to inquire about such an important matter in this instance, the nine methods of healing have already been well explained in the previously explained tantra, such as, "For diseases that are not understood, have doubts, and are not certain, treat with a sharp arrow like a cat stalking." Therefore, the great sage should observe with the wisdom of hearing and analyze with the wisdom of thinking, grasping the essential points. If one does not possess such observation and analysis, it is like losing an object in the dark. Remaining on the examples of practice or relying on them, it will not come or be helpful when needed. If one observes and analyzes the meaning of the four great tantras, grasping the essential points, and puts it into practice, then just as the sun illuminates the treasury of a dark room, everything will become clear. At that time, just as one puts one's hand into a box filled with gold and turquoise and takes it out, it will be sufficient to use it whenever one needs it, because it has become one's own experience. Therefore, it is impossible for the sage Yid-las-Kye to forget what was said previously, but mentioning it here in the form of verses is to dispel the doubts of followers who think that this is the same as or different from what was said previously. This method of combining the essential points of the four tantras to understand is an instruction given for the benefit of followers. This is the explanation of the second chapter of the Secret Oral Instruction Tantra: Essence Ambrosia, the Eight Branches, which likens what is seen to a mirror and water. By trusting in scripture and reason, thoroughly dispel the net of doubt. This explanation of the first chapter of the Later Tantra surpasses other explanations. Written by Mipham, who holds the position of physician at Shar Palpung, may it be auspicious! May it be auspicious! By accomplishing the material and conditions of the definitive meaning that transcends death, may this virtue cause all sentient beings equal to space to be born in the Pure Land of Vaidurya! May it be auspicious! May it be auspicious! The commentary on the Essence Ambrosia Tantra, The Sage's Golden Words, part four ends.