Tibetan
་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཚ་བའི་ཆུའོ། །རླངས་པ་ཡལ་རྗེས་ཆུ་གྲང་ནས་གཟོད་ཆུ་མདོག་ལྡོག་པ་ནི་གྲང་བའི་ཆུ་ཡིན་ནོ། །རླངས་པ་ཡལ་བ་དང་ལྡོག་པ་དུས་མཚུངས་ན་ནད་ཚ་གྲང་སྙོམས་པ་སྟེ་སྤྱིར་བཏང་ནད་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་ཚུལ་ལ་བརྟག་པ་ནི། ཆུ་ལ་མཐའ་དབུས་སྲབ་མཐུག་གི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་ནི་མཐའ་ནས་ལྡོག་སྟེ་དང་པོར་མཐའ་ནས་ཆུ་འཁྱགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྲབ་ན་སྲབ་ས་དེ་ནས་ལྡོག་སྟེ་སྲབ་ས་ནས་ཐོག་མར་འཁྱགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་སྲབ་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐའ་ནས་ཐོག་མར་ལྡོག་པ་ནི་གྲང་བའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། གྲང་ཆུ་ནི་ཚ་ལོག་མི་བྱེད་པར་གྲང་ནས་ལྡོག་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །གང་ཆུ་མཐུག་པའི་དཀྱིལ་ནས་ ཕར་ལོངས་པོར་ཏེ་ལིང་ལིང་པོར་ལྡོག་ན་ཚ་བ་གསར་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ནས་དབུས་སུ་ཤར་ཤར་གྱི་ཚུལ་དུ་མདོག་ལོག་བྱུང་ན་ནི་རྙིང་པའི་ཚད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ལྡོག་པའི་སྣ་ལ་སྟེ་དེའི་སྔོན་དུ་ཀུ་ཡ་ལྡོག་པ་སྟེ་སངས་ན་ནད་ཚ་གྲང་འཐབ་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལྡོག་པ་དང་ཀུ་ཡ་སངས་བ་སྟེ་ཉུང་ངུར་འགྲོ་བ་དུས་མཉམ་པ་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་རང་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཚ་བ་ལུས་ལ་བྱེར་ཆེས་པ་དང་། གྲང་བ་ཁ་འབྱམས་པ་དང་། གདོན་ཤས་ཆེ་བའི་ཆུ་གསུམ་ནི།མདོག་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆུ་མི་ལྡོག་པའང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོར་བཏང་མ་ཐག་པར་མདོག་དམར་སེར་དྲི་དུགས་ནའང་། རྗེས་ནས་ཇེ་དྭངས་དང་དྲི་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དང་པོར་ཚན་དེའི་དུས་སུ་དྭངས་པ་ལ་རྗེས་ནས་རུལ་ཏེ་རྩིག་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང་པོ་བཏང་མ་ཐག་པ་སོགས་ཚན་དེའི་དུས་ཀྱི་ཆུ་ཡི་མདོག་སོགས་ལས་འགྱུར་བ་ནི་ཆུ་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་ཅིའང་མི་འགྱུར་ན་ནི་མ་ལོག་པའོ། །ལོག་པའི་རྗེས་ལ་བརྟག་པའི་ཚུལ་ནི་དུས་རྒྱུན་གྱི་ལུས་ལ་ནད་གཞིའི་ཤས་གང་ཡོད་བརྟག་སྟེ་ཇི་ལྟར་ན་སྐ་ན་ཚ་བ་དང་སླ་ན་གྲང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ནད་གཞི་ཚ་བ་ཤས་ཆེན་ལོག་པའི་ཚེ་སྔར་བས་སྐ་ལ། གྲང་བ་ཆེ་ན་ལོག་པའི་ཚེ་ཆུ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་འོང་ངོ་། །དཀར་སེར་དྭངས་བ་ནི་ནད་མེད་པའི་ཆུར་སྔར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་མའོ་འཐུང་བའི་ཚེ་ན་ཆུ་ལོག་རྗེས་དཀར་ཉོག་རུལ་བ་འོང་བ་དང་། མཁལ་ནད་ཅན་གྱི་ཆུ་ནི་ལོག་རྗེས་ཤིན་ཏུ་རུལ་བ་ལྟར་སྙིགས་མ་རྩག་རྩིག་ཅན་ འོང་ངོ་། །བྱེ་བྲག་མདོར་བསྡུས་ན། ཚ་ཆུ་དང་གྲང་ཆུ་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མདོག་ལ་སོགས་པ་དགུ་པོ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར། ཚ་བའི་
Chinese
与之前的状态相反的是热性的尿。蒸汽消失后，水变冷，然后水的颜色改变的是寒性的尿。蒸汽消失和颜色改变同时发生，是疾病的热性和寒性平衡，就像通常无病时的尿液一样。观察颜色改变的方法是：如果尿液没有边缘和中心、稀薄和浓稠的区别，那么就从边缘开始改变，因为首先从边缘开始结冰。哪里稀薄就从哪里开始改变，因为首先从稀薄的地方开始结冰。像这样，从稀薄的地方和边缘开始改变是寒性的征兆，因为寒性尿不会发热，而是从寒冷开始改变的关键。如果尿液从浓稠的中心向外膨胀，呈闪亮状改变，那就是新的热病。如果从边缘向中心呈快速移动的方式改变颜色，那就是旧的热病。在尿液颜色改变的顶端，即在此之前出现库亚（ku ya）改变，即变得清澈，那就是疾病的热性和寒性在斗争。尿液颜色改变和库亚（ku ya）变得清澈，即少量减少同时发生，那是普遍的性质。热性在身体上过度扩散，寒性四处游荡，以及鬼神影响大的三种尿液，颜色不会改变，像这样也有尿液不改变颜色的情况。其中，首先排出时颜色呈红黄色，气味难闻，但之后变得越来越清澈，气味变小，或者一开始在那个时间段是清澈的，但之后腐烂，变得粗糙，像这样最初排出等那个时间段的尿液的颜色等发生改变，这叫做尿液颜色改变。如果和最初一样什么也不改变，那就是没有改变。观察改变后的方法是，观察平时身体的疾病基础是什么，如果浓稠就是热性，稀薄就是寒性。因此，疾病基础是热性居多时，改变的时候比以前浓稠。寒性大时，改变的时候像水一样非常清澈。白色、黄色、清澈是无病尿，如前所述。婴儿喝奶时，尿液改变后会出现白色浑浊腐烂的情况。肾病患者的尿液，改变后会像非常腐烂一样，出现残渣粗糙的情况。具体简而言之，可以归纳为热性尿和寒性尿两种，这些在颜色等九个方面有不同的特点。热性的
English
What is contrary to the previous state is hot urine. After the steam disappears and the water cools, then the water color changes, which is cold urine. If the steam disappears and the color changes at the same time, it means that the heat and cold of the disease are balanced, just like the urine of a person who is usually free from disease. The method of observing the color change is: if the urine has no distinction between edge and center, thin and thick, then it changes from the edge, because it freezes from the edge first. Where it is thin, it changes from there, because it freezes from the thin place first. In this way, changing from the thin side and the edge first is a sign of coldness, because cold urine does not get hot, but changes from coldness. If the urine expands outward from the thick center and changes in a shiny manner, it is a new fever. If the color changes from the edge to the center in a fast-moving manner, it is an old fever. At the tip of the urine color change, that is, before that, the ku ya changes, that is, it becomes clear, that is the heat and cold of the disease are fighting. The urine color change and the ku ya becoming clear, that is, decreasing slightly, occur at the same time, which is a general nature. The three types of urine in which heat spreads excessively in the body, cold wanders around, and ghosts have a great influence, do not change color, and there are cases where urine does not change color like this. Among them, the color is reddish-yellow and the smell is unpleasant when it is first discharged, but later it becomes clearer and the smell becomes smaller, or it is clear at that time, but later it rots and becomes rough. Like this, the color of the urine at the time of the initial discharge changes, which is called urine color change. If it does not change at all from the beginning, then it has not changed. The method of observing the change is to observe what the basis of the disease is in the body at ordinary times. If it is thick, it is heat, and if it is thin, it is cold. Therefore, when the basis of the disease is mostly heat, it is thicker than before when it changes. When the cold is strong, it becomes very clear like water when it changes. White, yellow, and clear are disease-free urine, as mentioned earlier. When a baby drinks milk, the urine changes and becomes white, turbid, and rotten. The urine of kidney patients becomes very rotten after changing, and there are rough residues. Specifically, in short, it can be summarized into two types: hot urine and cold urine, which have different characteristics in nine aspects such as color. The hot
Tibetan
ཆུ་ནི་ཞེས་པ་ནས། གྲང་ཆུ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ་འདིར་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་དྲིལ་ཏེ་ཤན་ཕྱེད་པར་བསྟན་པ་ལས། ཚིག་གི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལས་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་འདྲ་འདྲ་ནོར་བའི་ཤན་ཕྱེད་དགོས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། ཁ་དོག་དཀར་ལ་སྔོ་སང་ཀུ་ཡ་མཐུག་པ་ཅན་གྱི་ཆུ་ན། ལྟར་སྣང་གྲང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་གཏིང་ན་ཚ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། མདོག་དམར་སེར་ཅན་གྱི་དྲི་ཆུ་གང་ལ་ཀུ་ཡ་མེད་པ་སྟེ་མང་པོ་མེད་པ་བྱུང་ན། ལྟར་སྣང་ཚ་ཡང་ནད་ཀྱི་ངོ་བོ་གྲང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚ་ཆུ་ལྟར་སྣང་ཡང་ལྡོག་བུལ་ལ་གྲང་བའི་ཆུ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་ལྡོག་སྐྱེན་པ་ལྟ་བུ་མི་མཚུངས་འདྲ་མིན་ཞིག་བྱུང་ན་ཚ་བ་མི་མངོན་པར་གབ་པའི་ནད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚ་བའི་ཆུ་ལ་མེ་ཏོག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དཀྲུགས་ཀྱང་ལྦུ་བ་གཅིག་ཀྱང་ཆགས་རྒྱུ་མེད་ན་ཚ་བ་ཁོང་དུ་ཤོར་ཏེ་ནད་གཏིང་ན་བྱིང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གྲང་བའི་ཆུ་ལ་མེ་ཏོག་མེད་ན་གྲང་བ་ཁ་འབྱམས་པའོ། །ཚ་བའི་ཆུ་ལ་སྤྲིས་མ་ཧ་ཅང་མཐུག་ན་ལུས་ཟུངས་ཞུ་བའི་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་གྲང་ཆུ་ལ་སྤྲིས་མ་མཐུག་ན་མར་གྱི་རིགས་སྣུམ་བཅུད་མ་ཞུ་བར་ངེས་སོ། །ལར་ནི་ནོར་སོ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ་སྟོངས་ཚད་དང་ཁྲག་གི་ཚད་པ་གཉིས་ཀ་ཆུ་དམར་པོ་ཞིག་འབྱུང་བས་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པ་སྲིད་ཀྱང་ལེགས་པར་བརྟག་ན་དྭངས་མི་དྭངས་ལྦུ་བ་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱིས་མི་ནོར་ཏེ། རླུང་གི་ཆུ་ནི་དྭངས་ལ་སྦུ་བ་ཆེ་བ་ སོགས་དང་ཅིག་ཤོས་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་སྨུག་པོ་དང་ཆུ་སེར་གྱི་ནད་གཉིས་ཀ་ལ་ཆུ་མདོག་སྨུག་ཁམ་ཞིག་འབྱུང་བས་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་སྲིད་ཀྱང་། ལེགས་པར་བརྟག་ན་ཆུ་སེར་གྱི་ཆུ་ནི་དྭངས་ལ་དྲི་མ་ཆུང་། སྨུག་པོ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །མཁལ་མ་མཆིན་པ་མཚེར་པ་གསུམ་གང་ལ་ནད་ཡོད་ཀྱང་ཆུ་མདོག་དམར་པོ་འོང་བས་ཕན་ཚུན་ནོར་སྲིད་ཀྱང་ལེགས་པར་བརྟག་ན་མཁལ་མ་ལ་ནད་ཡོད་པའི་ཆུ་ནི་རུལ་ཞིང་རྙོགས་ལ། གཞན་གཉིས་ཀ་དེ་ལས་ཅུང་དྭངས་པ་དང་། མཆིན་ནད་ཅན་གྱི་ཆུ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཚ་བའི་ཆུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ལ། མཚེར་ནད་ཅན་གྱི་ཆུ་ནི་དམར་ཡང་གྲང་བའི་རྟགས་གཞན་དང་མཐུན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཀུ་ཡ་སྟེང་དུ་ཡོད་ན་མཆིན་པ་དང་། བར་དུ་ཡོད་ན་མཚེར་པ་དང་། སྨད་དུ་ཡོད་ན་མཁལ་ནད་ཡིན་པས་ཤན་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །གབ་ཚད་དང་བད་རླུང་གྲང་བའི་ཆུ་ཡང་མདོག་སྔོན་པོར་སྣང་བས་འཁྲུལ་སྲིད་ཀྱང་། ཀུ་ཡ་སྲབ་མཐུག་དང་། རླངས་པ་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱིས་མི་ནོར་བར་འབྱེད་དགོས
Chinese
从“水”开始到“是冷水”为止所指示的，在此归纳为两个方面来显示区分。词的意义从之前所说的就能明白。即使那样，也要显示区分相似之处的必要性，即：颜色白而带蓝，具有浓厚泡沫的水，表面看起来像是冷水，但实际上内部有热。颜色呈红黄色的尿液，如果泡沫少或没有泡沫，表面看起来是热的，但疾病的本质是冷的。看起来是热水，但反应迟缓，具有冷水的特征，如果出现像反应迅速这样不相似的现象，就要知道是热性隐藏不显的疾病。热性的水中没有花（泡沫），无论如何搅拌，也不会产生一个气泡，这就是热入内里，疾病沉在深处。同样，冷性的水中没有花（泡沫），就是寒气外散。热性的水中如果蛋白非常浓稠，就是身体营养耗尽的征兆。同样，冷水中如果蛋白浓稠，就一定是脂肪类的油性物质没有消化。一般来说，有这样的错误，即虚脱和血液的热度都会出现红色的尿液，因此可能互相混淆，但如果仔细观察，通过清澈与否、气泡大小等就不会混淆了。风的尿液是清澈的，气泡大，等等，另一种情况则与此相反。黏液性疾病和黄水病两种都会出现棕褐色的尿液，因此可能互相混淆，但如果仔细观察，黄水病的尿液是清澈的，杂质少，黏液性疾病则与此相反。无论肾脏、肝脏、脾脏哪个器官有病，尿液都会呈现红色，因此可能互相混淆，但如果仔细观察，肾脏有病的尿液是腐臭且浑浊的，其他两个则稍微清澈一些。肝脏疾病的尿液大多与热性尿液相似，脾脏疾病的尿液虽然是红色的，但与其他寒性症状一致。如果泡沫在上面，就是肝脏疾病；如果在中间，就是脾脏疾病；如果在下面，就是肾脏疾病，因此要加以区分。隐匿热、黏液风寒的尿液也可能呈现蓝色，因此可能混淆，但要通过泡沫的稀薄、浓稠和蒸汽的大小等来区分，不要混淆。
English
From "water" to "is cold water" indicates that here are summarized into two aspects to show the distinction. The meaning of the words can be understood from what was said before. Even so, it is necessary to show the need to distinguish similar things that are mistaken, that is: water that is white and bluish with thick froth, although it appears to be cold water, it actually has heat inside. Urine that is reddish-yellow in color, if there is little or no froth, although it appears to be hot, the nature of the disease is cold. If it appears to be hot water, but the reaction is slow and has the characteristics of cold water, if a dissimilar phenomenon such as a quick reaction occurs, it should be known as a disease where heat is hidden and not apparent. Hot water has no flowers (bubbles), no matter how much it is stirred, not even one bubble will form, this is because the heat has entered inside and the disease is sinking deep down. Similarly, if cold water has no flowers (bubbles), it means that the cold is spreading outwards. If the protein in hot water is very thick, it is a sign that the body's nutrients are being depleted. Similarly, if the protein in cold water is thick, it is certain that fatty oily substances have not been digested. Generally speaking, there is such a mistake, that is, both collapse and blood heat will produce red urine, so they may be confused with each other, but if you observe carefully, you will not be confused by whether it is clear or not, the size of the bubbles, etc. The urine of wind is clear and has large bubbles, etc., and the other situation is the opposite. Both phlegm diseases and serous fluid diseases will produce brownish-yellow urine, so they may be confused with each other, but if you observe carefully, the urine of serous fluid disease is clear and has few impurities, while phlegm disease is the opposite. No matter which of the kidneys, liver, or spleen is diseased, the urine will appear red, so they may be confused with each other, but if you observe carefully, the urine of kidney disease is putrid and turbid, while the other two are slightly clearer. The urine of liver disease is mostly similar to hot urine, while the urine of spleen disease, although red, is consistent with other cold symptoms. If the froth is on top, it is liver disease; if it is in the middle, it is spleen disease; if it is at the bottom, it is kidney disease, so it should be distinguished. The urine of hidden fever and phlegm-wind-cold may also appear blue, so they may be confused, but they should be distinguished by the thinness and thickness of the froth and the size of the steam, etc., and should not be confused.