Tibetan
་ནད་ཀྱི་འཆི་རྩ་དང་། ཁང་རྒན་ཐིགས་པ་ཟག་པ་ལྟར་ཤེད་ཆུང་བ་རེ་རེ་འཕར་ནས་སྡོད་ པས་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་མི་སླེབ་པ་བད་ཀན་གྱི་འཆི་རྩ་དང་། འབབ་ཆུའི་ནང་དུ་དངོས་པོ་རྩྭ་ཤིང་སོགས་གཞུག་པ་མི་སྡོད་པར་འགུལ་ཞིང་བཟུང་ན་འཕར་མི་ནུས་པ་ལྟར་རྩ་གཡོ་ཞིང་འཕར་བ་མནན་ན་འགུལ་མི་ནུས་པ་ནི་རླུང་མཁྲིས་ཀྱི་འཆི་རྩའོ། །འདི་ལ་ཆུ་བྱའི་མཇུག་མ་ལ་དཔེ་བྱེད་པ་སོགས་འཆད་ལུགས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་ངོ་། །ཆུ་ཁར་ཤ་སོགས་བསྐྱུར་བའི་ཚེ་ཉ་རྣམས་གཟན་དེ་ལ་རྔམས་ནས་ཆུ་གཏིང་ནས་ཡར་བྱུང་སྟེ་ཟས་དེ་ལྷོག་གིས་བཟུང་ནས་ཡང་ཆུ་གཏིང་དུ་མར་འགྲོ་བ་ལྟར། རྩ་ཤེད་ཆེ་བ་ལྷོག་གེ་བ་རེ་འཕར་ནས་ཡང་སྡོད་པ་བད་རླུང་གི་འཆི་རྩ་དང་། བྱེའུ་མཆིལ་པ་རྒུམ་བུ་ཐུ་བའི་ཆ་ལན་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་སོགས་མ་ངེས་པའི་གྲངས་ཀྱི་རྒུམ་བུ་ཐུས་ནས་བར་བར་སྡོད་པ་ལྟར། ཤེད་ཆུང་བའི་འཕར་གྲངས་གསལ་པོ་རེ་ཟུང་བསྟུང་ནས་སྡོད་པ་ཅན་ཏེ་འདི་ནི་བད་མཁྲིས་ལྡན་པའི་འཆི་རྩའོ། །སྦལ་པ་ནི་ལན་རེ་དལ་བུས་མཆོངས་ནས་ཡང་སྡོད་པ་ལྟར། རྩ་སྦོམ་ལ་ཤེད་ཆེ་ཞིང་འཕར་ཐག་རིང་པོ་རེ་རེ་འཕར་ནས་སྡོད་པ་ནི་འདུས་པ་སྟེ་བད་ཀན་སྨུག་པོའི་འཆི་རྩ་དང་། གླང་རྒན་གྱི་ཁ་ཆུ་ནི་མཚམས་མི་ཆད་པར་ཏ་ལ་ལ་བྱེད་པ་ལྟར་རྩ་ཡང་འཕར་མཚམས་མི་འབྱེད་པར་གཏིང་ནས་འགུལ་བ་མངོན་ཙམ་ན་ར་ར་བྱེད་པ་ནི་དམུ་ཆུའི་འཆི་རྩ་ཡིན་ལ། ནད་ཁམས་སོ་སོར་མ་ངེས་པ་ཡང་འཆི་རྩ་ལ་འདི་འདྲ་གང་རུང་འོང་བས་འཆི་རྩ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ནད་སྟོབས་ཆེན་པོ་གློ་བུར་བྱུང་མ་ཐག་ནས་ཡུན་རིང་ཟུངས་ཟད་ཀྱི་ནད་ པ་ལྟར་རྩ་སྟོབས་ཕྲ་ཞིང་རྩ་ཤེད་ཤོར་བ་དང་། ཡུན་རིང་ཟུངས་ཟད་ཀྱི་ནད་ཡིན་ཀྱང་རྩ་ཤེད་ཆེ་ལ་རྒྱས་ཤིང་འཁྲུགས་པ་དང་། ནད་གྲང་བ་ལ་རྩ་ཚ་བ་ལྟར་མངོན་པ་དང་། ནད་ཚ་བ་ལ་རྩ་གྲང་བའི་ཚུལ་ལྟར་བྱུང་པ་དང་། གློ་ཚད་དང་། ཤ་དུག་དང་། བད་མཁྲིས་ལྡན་པ་དང་སྐྲན་ཕོ་ཁར་འདྲིལ་བ་སྟེ་ནད་འདི་བཞི་ཤུགས་ཆེ་བར་བྱུང་ཡང་རྩ་ནད་མེད་ཐ་མལ་ལྟར་གྱུར་ན་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྩ་རྒྱུད་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ནད་དང་མི་མཚུངས་པའི་རྩ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ནའོ། །གཉིས་པ་སྙིང་ལ་སོགས་པའི་རྩ་གང་རུང་རེ་མ་ཚང་བ་སྟེ་གནས་དེར་འཕར་རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་མེད་སོང་ཚེ་དེ་དག་དོན་སྣོད་དེའི་རླུང་ཁྲག་ཉམས་ནས་འཆི་བ་དངོས་ཀྱི་ལྟས་ཡིན་ཏེ་ལྗོན་པའི་རྩ་བ་ཉམས་པས་ལོ་འབྲས་ཀྱང་རྒུད་པ་ལྟར་དོན་རང་རང་གི་འབྱོར་པ་ལའང་རྟགས་འོང་བས་ན།
Chinese
疾病的死脉，就像老房子滴水一样，微弱地一下一下跳动，无法连续，这是培根（藏医术语，指黏液）的死脉。就像把草木等东西放入流水中，它们不会停留，而是会移动，如果按住，就无法感觉到脉搏跳动一样，脉搏浮动而跳动，按压时无法移动，这是隆（藏医术语，指风）赤巴（藏医术语，指胆汁）的死脉。对此，有用水鸟的尾巴来比喻等各种说法。如果在水边扔肉等食物，鱼会贪婪地从水底浮上来抢食，然后又沉入水底。就像这样，脉搏强劲，猛烈地跳动一下，然后停顿，这是培隆（黏液和风）的死脉。就像小鸟（麻雀）吞食小石子，一次吞一两三颗不定数量的小石子，然后停顿一样。微弱的脉搏跳动，清晰地跳动一两次后停顿，这是培赤（黏液和胆汁）混合的死脉。青蛙是每次缓慢地跳跃一下，然后停顿。就像这样，脉搏粗大而强劲，跳动间隔很长，一下一下地跳动然后停顿，这是混合症，即培根斯姆波（藏医术语，指黑黏液）的死脉。老牛的口水不停地滴落，就像这样，脉搏也不停顿地跳动，从深处涌动，稍微显现出跳动，这是腹水的死脉。即使无法确定具体的疾病，死脉也会出现以上任何一种情况，因此应该知道这是死脉。此外，大病突然爆发，却像长期消耗性疾病的患者一样，脉搏微弱，脉力消失。或者，即使是长期的消耗性疾病，脉搏却强劲、扩张和紊乱。寒性疾病却显现出热性脉象，热性疾病却出现寒性脉象。还有，肺热、肉毒、培赤混合症以及肿瘤包裹在胃部等四种重症，脉象却像没有疾病一样正常，这也是死亡的征兆。这些都叫做脉象变异，因为出现了与疾病不符的脉象。第二种情况是，心脏等任何一个脉搏不完整，即该部位的脉搏完全消失，这是该脏器的隆血衰竭，是真正的死亡征兆。就像树木的根系受损，果实也会枯萎一样，各个脏器的功能也会出现征兆。
English
The death pulse of disease is like the dripping of an old house, beating weakly one by one, unable to continue, this is the death pulse of Phlegm (Baden in Tibetan medicine). Like putting things such as grass and trees into flowing water, they will not stay, but will move, if you press it, you can't feel the pulse beating, the pulse floats and beats, and when pressed, it cannot move, this is the death pulse of Lung (wind in Tibetan medicine) and Bile (Tripa in Tibetan medicine). Regarding this, there are various ways of explaining it, such as using the tail of a water bird as an analogy. If you throw meat and other food on the water, the fish will greedily float up from the bottom of the water to grab the food, and then sink back to the bottom of the water. Just like this, the pulse is strong, beating violently once, and then pausing, this is the death pulse of Baden-Lung (Phlegm and Wind). Like a bird (sparrow) swallowing small stones, swallowing one, two or three uncertain numbers of small stones at a time, and then pausing. The weak pulse beats, clearly beating once or twice and then pausing, this is the death pulse of Baden-Tripa (Phlegm and Bile) mixture. The frog jumps slowly once each time, and then pauses. Just like this, the pulse is thick and strong, the beating interval is long, beating one by one and then pausing, this is a mixed condition, that is, the death pulse of Baden-Smugpo (Black Phlegm). The saliva of an old cow drips non-stop, just like this, the pulse also beats non-stop, surging from the depths, slightly showing a beat, this is the death pulse of ascites. Even if the specific disease cannot be determined, any of the above conditions will appear in the death pulse, so it should be known that this is the death pulse. In addition, a major illness suddenly breaks out, but like a patient with a long-term wasting disease, the pulse is weak and the pulse strength is lost. Or, even if it is a long-term wasting disease, the pulse is strong, dilated and disordered. A cold disease shows a hot pulse, and a hot disease shows a cold pulse. Also, the four serious illnesses of lung heat, meat poisoning, Baden-Tripa mixture, and tumors wrapped around the stomach, the pulse is normal as if there is no disease, this is also a sign of death. These are also called pulse changes, because a pulse that does not match the disease appears. The second case is that any one of the pulses such as the heart is incomplete, that is, the pulse in that part disappears completely, this is the exhaustion of Lung and Blood of that organ, which is a real sign of death. Just like the roots of a tree are damaged, the fruits will also wither, and signs will also appear in the functions of each organ.