Tibetan
་ལུས་པ་དེའི་རྩ་ཞར་ཞིང་ལྕམ་དྲལ་དུ་བྱེད་དོ། །མགོ་ཆག་པ་ལ་བཏག་ན་ཤ་རུས་ཀླད་པ་གསུམ་གང་ལ་སྐྱོན་ཡོད་ན་ཚོན་ཀན་ཆག་གི་རྩ་རིམ་བཞིན་དྲག་ཅིང་སོགས་གསུངས་ཏེ། ཤ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་ན་ཚོན་རྩ་དྲག་པ་འོང་། རུས་ལ་སྐྱོན་ཡོད་ན་ཀན་འོག་གི་རྩ་གྲིམས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཀླད་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་ན་ཆག་འོག་གི་རྩ་ མགྱོགས་པར་འབྱུང་ངོ་། །རྣག་གི་རྩ་ནི་འདར་བ་འབྱུང་སྟེ་རྣག་སྤྱིའི་རྩ་ཆུ་སེར་དང་མཚུངས་པར་འདར་བའོ། །རམ་ཞེས་འདམ་ག་ཅན་གྱི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་ནས། ཡང་ན་ཚ་བ་ལ་ཞེས་རྣག་ཚད་ཡིན་ན་སྦུན་པ་སྟེ་འཕར་ཐག་ཐུང་བ་འབྱུང་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་རེག་བྱ་ཚ་བ་སོགས་སུ་འཆད་པ་ནི་གནད་ཅུང་ཟད་མ་གོ་བའོ། །གྲང་བའི་རྩ་ལ་མ་ཞུ་གསར་པ་ཡི་རྩ་ནི་སྦོམ་ལ་མཁྲང་བ་འབྱུང་ངོ་། །མ་ཞུ་རྙིང་པའི་རྩ་ནི་ཤེད་ཆུང་ལ་རྩ་རྒྱུད་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དམུ་ཆུ་དང་འོར་དང་སྐྱ་རྦབ་གསུམ་གྱི་རྩ་ནི། ཕྲ་ཞིང་བྱིང་ལ་གཏིང་ན་དམ་པ་སྟེ་ཤེད་ཡོད་པའོ། །སྐྱུག་པ་མང་དུ་བྱས་ན་རྩ་སྟོད་ཞན་ལ་འཁྲུ་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་རྩ་སྨད་ཞན་པ་འབྱུང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་རྩ་ལ་ཕན་ཚུན་ནོར་སོ་འབྱུང་བའི་འཕྲང་དྲུག་ཡོད་དེ། གང་ཞེ་ན་ཁྲག་གི་རྩ་དང་རླུང་གི་རྩ་ནི། རྐྱལ་པར་བྱེད་པས་ནོར་ར་རེ་ཞེས་གསུངས་པས། ཁྲག་གསར་པའི་རྩ་དང་མུན་རྩ་གང་ཡིན་ཀྱང་སྟེང་དུ་རྐྱལ་བ་ཞིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་ནོར་བའི་གནད་ནི། གཏིང་མཁྲང་ན་ཁྲག་ཡིན་ལ་སྟོང་ན་རླུང་ཡིན་པས་ཤན་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་ཚད་དང་སྟོང་ཚད་ཀྱི་རྩ་ཡང་རྒྱུག་པར་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་འདྲ་བས་ནོར་བ་འབྱུང་ལ། དེ་ཡང་གཏིང་ན་ཤེད་ཆེ་ཆུང་གིས་མི་ནོར་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བད་ཀན་དང་ཁྲག་གི་ནད་རྒས་པ་གཉིས་ཀྱང་རྩ་གཏིང་དུ་བྱིང་པའི་སྒོ་ནས་འདྲ་བས་ནོར་ཉེན་ཆེ་ཡང་། གཏིང་ན་གྲིམས་ལྷོད་མི་འདྲ་བས་ཤན་ཕྱེད་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ནད་དེ་དག་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་ དོན་སྣོད་གར་བབ་པའི་གནས་བྱེ་བྲག་ངོས་བཟུང་བ་ནི། ཚོན་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱིར་ལུས་ཀྱི་སྟོད་དང་དོན་སྣོད་ལས་གློ་སྙིང་ལ་ནད་ཡོད་མེད་བརྟག །དེ་བཞིན་ཀན་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་ཏེ་གཞུང་བཞིན་གོ་སླའོ། །གདགས་ཡར་ཟུར་དང་། སྲིབ་མར་ཟུར་གྱི་རྩ་ཡིས་དོན་ལྔ་དང་སྣོད་དྲུག་སོ་སོར་གོང་བཞིན་བརྟག་གོ། །དེ་ཡང་རྩ་འདི་དག་ལ་གདགས་དང་སྲིབས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། སོར་མོའི་ཡར་ཟུར་ན་གནས་པ་དོན་ལྔ་དང་། དབུགས་ཕྱིར་རྒྱུ་བའི་ཚེ་འཕར་བའི་རྩ་ལ་གདགས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་ལ
Chinese
那残余的脉象变得虚弱，并且像姐妹一样。如果头部受伤，检查肌肉、骨骼、脑髓三者中哪一个有问题，按照寸、关、尺的脉象依次强烈等说法。如果肌肉有问题，寸脉会变得强烈。如果骨骼有问题，关下的脉会变得紧张。如果脑髓有问题，尺下的脉会快速跳动。脓的脉象是颤抖的，脓的总脉象和水肿相似，也是颤抖的。加上表示不确定的词“ram”，或者说如果是脓热，脉搏会变得短促。把这解释为触摸时感觉发热等，是稍微没有理解要点。寒症的脉象，未消化的新病的脉象是粗大而坚硬的。未消化的旧病的脉象是力量小，脉络细微。腹水、肿瘤和淋巴结核这三种病的脉象是：细微而沉伏，在深处是紧实的，也就是有力量的。如果呕吐过多，上部的脉象虚弱，腹泻之后，下部的脉象虚弱。然而，脉象之间有六种容易混淆的情况。哪六种呢？血脉和气脉，因为漂浮而容易混淆，正如所说“容易混淆”。无论是新血的脉象还是昏厥的脉象，都会在上面出现漂浮的现象。不混淆的关键是：深处坚硬的是血脉，空虚的是气脉，要区分清楚。同样，盛脉和空脉在运行方面也很相似，容易混淆。也要通过深处力量的大小来区分，不要混淆。黏液病、血病和衰老这三种情况，脉象沉伏在深处也很相似，容易混淆。但是，深处的紧张和松弛不同，要区分清楚。第二，确定这些疾病在身体的上部、下部，以及脏腑的哪个位置。用寸脉和关脉，总体上可以判断身体的上部和脏腑中肺和心脏是否有疾病。同样，用关脉等来判断，按照医典很容易理解。用向上倾斜的脉和向下倾斜的脉，可以像前面一样分别检查五脏六腑。那么，这些脉象被称为向上倾斜的脉和向下倾斜的脉的原因是什么呢？位于手指向上倾斜一侧的是五脏，呼气时跳动的脉被称为向上倾斜的脉。
English
The remaining pulse becomes weak and is like sisters. If the head is injured, examine whether there is a problem with the muscles, bones, or brain marrow. According to the pulse of cun, guan, and chi, it is said that they become strong in order. If there is a problem with the muscles, the cun pulse will become strong. If there is a problem with the bones, the pulse below the guan will become tense. If there is a problem with the brain marrow, the pulse below the chi will beat quickly. The pulse of pus is trembling, and the general pulse of pus is similar to edema, also trembling. Adding the word "ram" which means uncertain, or if it is pus heat, the pulse will become short. Explaining this as feeling hot to the touch is a slight misunderstanding of the point. The pulse of cold disease, the pulse of undigested new disease is thick and hard. The pulse of undigested old disease is weak and the pulse is thin. The pulse of ascites, tumors, and scrofula is: subtle and sunken, tight in the depths, that is, powerful. If vomiting is excessive, the upper pulse is weak, and after diarrhea, the lower pulse is weak. However, there are six situations in which the pulse is easily confused with each other. What are the six? The blood pulse and the qi pulse are easily confused because they float, as it is said, "easy to confuse." Whether it is the pulse of new blood or the pulse of fainting, there will be floating on top. The key to not confusing is: the one that is hard in the depths is the blood pulse, and the one that is empty is the qi pulse, so you must distinguish clearly. Similarly, the full pulse and the empty pulse are also similar in terms of running, so they are easy to confuse. You must also distinguish by the strength in the depths, and do not confuse. Phlegm disease, blood disease, and aging are also similar in that the pulse is sunken in the depths, so it is easy to confuse. However, the tension and relaxation in the depths are different, so you must distinguish clearly. Second, determine the specific location of these diseases in the upper and lower parts of the body, and in which of the viscera and bowels they are located. Use the cun and guan pulses to generally determine whether there is disease in the lungs and heart in the upper part of the body and the viscera and bowels. Similarly, use the guan pulse etc. to judge, and it is easy to understand according to the medical classics. Use the upward-sloping pulse and the downward-sloping pulse to examine the five viscera and six bowels separately as before. So, what is the reason why these pulses are called upward-sloping pulses and downward-sloping pulses? The five viscera are located on the upward-sloping side of the finger, and the pulse that beats when exhaling is called the upward-sloping pulse.
Tibetan
། མར་ཟུར་ན་གནས་པ་སྣོད་དྲུག་གི་རྩ་དང་དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པའི་ཚེ་འཕར་བའི་རྩ་ནི་སྲིབས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དོན་རྣམས་ཁྲག་རྒྱུ་བ་ཤས་ཆེ་བས་དེའི་རྩ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་རྩ་སྟེ་སྣོད་ཀྱི་རྩ་ལས་ཅུང་དྲག་པས་ཚ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ལ། སྣོད་ནི་རླུང་རྒྱུ་བ་ཤས་ཆེ་བས་དེའི་རྩ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་སྟེ་དོན་གྱི་རྩ་རྣམས་ལས་ཅུང་ཞན་ལ་སྟོང་བས་གྲང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དོན་སྣོད་ནང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གདགས་སྲིབ་ཏུ་བཞག་ལ། དབུགས་ཕྱིར་འབྱིན་པའི་ཚེ་རྩ་རྒྱུ་བ་གཉིས་པོ་དེ་ནང་དུ་རྔུབ་པ་ལས་དྲག་པས་འབྱིན་རྔུབ་ཀྱི་དུས་ཀྱི་འཕར་རྩ་ལ་ནང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་དྲག་ཞན་ཅུང་ཟད་རེ་འབྱུང་བས་གདགས་སྲིབ་ཏུ་བརྗོད་དེ་ཞིབ་མོའི་བློས་བརྟགས་ན་དེ་ལྟར་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་ཁྲག་གི་རྒྱུ་བ་འཕར་རྩ་ཡོད་པ་ལས་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ལུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆ་ཅི་རིགས་པ་མངོན་ དུ་གྱུར་པ་འདི་ལས་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་སྣོད་ཕལ་ཆེར་ལ་རོལ་ཏེ་གཅིག་ལ་ཚ་བ་དང་གཅིག་ལ་གྲང་བ་ལྟ་བུ་དུས་གཅིག་མི་འབྱུང་ཞིང་ཞེས་སྙིང་དང་རྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སོགས་འབྱུང་བའི་ཁམས་གཅིག་ཅིང་ཟུང་དུ་བཞག་པ་དེ་ལ་ཚ་གྲང་གི་ནད་མི་མཐུན་པ་དུས་གཅིག་འབྱུང་དཀའ་ལ། ཕལ་ཆེར་གྱི་སྒྲས་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱུང་ན་ཡང་དོན་སྙིང་ལ་ཚ་བ་ཡོད་ཚེ་སྣོད་རྒྱུ་མ་ལ་གྲང་བ་ཡོད་པ་རེས་འགའ་འབྱུང་སྲིད་ཀྱི། སྣོད་རྒྱུ་མར་ཚ་བ་ཡོད་བཞིན་དུ་དོན་སྙིང་ལ་གྲང་བ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་ལ། ལུས་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཚ་གྲང་འབྱུང་ཚུལ་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྟོད་ཚ་སྨད་གྲང་འབྱུང་སྲིད་ལ་སྨད་ཚ་སྟོད་གྲང་དུས་གཅིག་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནད་དང་དེ་གང་དུ་གནས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པ་དག་གི་མཐར་ཐུག་པར་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པ་འཆི་རྩ་ནི། རྩ་རྒྱུད་འགྱུར་བ་དང་། མ་ཚང་པ་དང་། སྡོད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་རྩ་རྒྱུད་སྔར་ལས་འགྱུར་བ་ནི། དར་ལྕེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་དང་འདྲ་བར་ལྷབ་ལྷབ་འཕར་ཞིང་རེས་དལ་རེས་བྲེལ་ངེས་མེད་བྱེད་ཅིང་སྡོད་པ་རླུང་གི་འཆི་རྩ་དང་། འདབ་ཆགས་ཁྲ་ནི། ཕན་ཚུན་མི་འགྲོ་བར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་སྡོད་པའི་མཇུག་རྩེ་ཕྲིག་ཕྲིག་གཡོ་བ་ལྟར་མགྱོགས་པར་གྲངས་རྩིས་མ་ཟིན་པ་ལྟ་བུར་འཕར་བ་མཁྲིས་པའི
Chinese
位于指压部位的六脏之脉，当吸气时，跳动的脉搏被称为阴脉，其原因是脏腑的血液流动较多，因此它的脉也是方便之脉，比六腑之脉稍强，与热相符。六腑是气流动较多，因此它的脉也是智慧之脉，比五脏之脉稍弱且空虚，与寒相符，因此五脏六腑相互依存而置于阴阳之中。当呼气时，两个脉搏的流动比吸气时更强，因此在呼气和吸气时的脉搏，相互依存而有强弱之分，被称为阴阳，如果用细致的智慧来观察，就会显现出来。依靠这个，从气血的流动和脉搏的存在，必然会产生了解疾病特征的方式，因为身体的相互联系的各个方面都显现出来，除此之外，还可以进行推断。五脏六腑大多相互作用，如一个热，一个冷，这种情况不会同时发生，如心和肠等，属于同一元素的结合，很难同时发生冷热不同的疾病。用“大多”这个词来说，并非是不可能发生。如果发生的话，如果五脏的心有热，六腑的肠可能有寒，这种情况偶尔会发生。但是，六腑的肠有热的情况下，五脏的心同时有寒是不可能的。身体上部和下部的冷热出现的方式也应该这样理解，上部热下部冷可能会发生，下部热上部冷不会同时发生。因此，疾病和疾病所在之处的差别，那些细微之处，要彻底地、不混淆地、分别地理解。第十一个，死脉是：脉象变化、不完整和停止三种。第一种，脉象比以前变化的是：像风吹动的旗帜一样飘动，时而慢时而快，没有规律地跳动和停止，是风的死脉。像老鹰一样：在空中不互相移动，停留在空中的尾端轻轻摇动一样，快速得无法计数般跳动，是胆的。
English
The pulse of the six organs located at the finger pressure points, when inhaling, the beating pulse is called the Yin pulse, the reason for this is that the blood flow in the internal organs is more, so its pulse is also the pulse of convenience, slightly stronger than the pulse of the six bowels, and corresponds to heat. The six bowels have more air flow, so its pulse is also the pulse of wisdom, slightly weaker and more empty than the pulses of the five internal organs, and corresponds to cold, so the five internal organs and six bowels depend on each other and are placed in Yin and Yang. When exhaling, the flow of the two pulses is stronger than when inhaling, so the pulse during exhalation and inhalation, depending on each other, has strong and weak distinctions, and is called Yin and Yang, if observed with subtle wisdom, it will appear. Relying on this, from the flow of Qi and blood and the existence of pulse, a way to understand the characteristics of diseases will inevitably arise, because all aspects of the body's interrelationship appear, in addition to this, inferences can also be made. The five internal organs and six bowels mostly interact with each other, such as one being hot and one being cold, this situation does not occur at the same time, such as the heart and intestines, etc., belonging to the combination of the same element, it is difficult for cold and hot diseases to occur at the same time. The word "mostly" means that it is not impossible to happen. If it happens, if the heart of the five internal organs has heat, the intestines of the six bowels may have cold, this situation may occasionally occur. However, it is impossible for the intestines of the six bowels to have heat while the heart of the five internal organs simultaneously has cold. The way in which the upper and lower parts of the body experience cold and heat should also be understood in this way, the upper part being hot and the lower part being cold may occur, the lower part being hot and the upper part being cold will not occur at the same time. Therefore, the differences between diseases and where they are located, those subtle points, must be thoroughly, unconfusedly, and separately understood. The eleventh, the death pulse is: pulse changes, incompleteness, and cessation. The first type, the pulse changes from before is: fluttering like a flag moved by the wind, sometimes slow and sometimes fast, beating and stopping irregularly, is the death pulse of wind. Like a hawk: not moving each other in the air, staying in the middle of the sky with the tail end gently shaking, beating so fast that it cannot be counted, is that of bile.