Tibetan
་ན་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གྱི་ནད་གང་ཡིན་དེའི་རྟགས་འོང་ངོ་། །སྲད་མའི་སྦྱོར་བས་ཚིགས་པ་འཁྲུམ་པ་བསྲིང་། སྲད་མ་སྣེའུ་སྤྲུ་བ་མཚེ་འོམ་བུ་མོན་ལུག་གླ་རིལ་མའང་། རྩི་རྣམས་ཀྱིས་དུགས་བྱ། དེས་གཟེར་བཅག་གོ། འབྲི་མོག་སྦྱོར་སྡེས་སྐྲངས་པའི་བུག་རྡོལ་གསོ། འབྲི་མོག་ཀ་ར་མར་དཀར་དང་སྦྱར་ལ་བྱུག །ཡང་ཀ་ར་བུར་དཀར་ཞོ་དང་སྦྱར་ལ་བྱུག །མང་དུ་བཏང་ངོ་། །ཐང་ཆུའི་སྦྱོར་སྡེས་ཡན་ལག་ཆུ་ཤོར་གསོ། སྤོས་དཀར། ཐང་ཆུ། རྒྱ་ཚྭ་རྡོ་ཐལ། རྟ་སྤང་བྱ་བལ་མ། ལྕི་བ་སེར་ཀ་མ། གཡེར་མ་རྣམས་ཆུ་ལ་རྟ་བྱས་མང་དུ་བཏང་། ཉུང་མའི་སྦྱོར་སྡེས་ཡན་ལག་ཆུ་ཤོར་གསོ། རི་ཡི་ཉུང་{རིལ་མའི་ཟེར།}མ། ཚྭ་ལ་ཤུ་དག་གྲོ་{དྲོན་མོས་གཡོགས་ཡིན་ནམ་}བ། ཞག་གཅིག་གཉིས་ནས་ཟན་དྲོན་བསྲེའོ། །ཆུ་ལ་བརྒལ་བར་མི་བྱ། སྤང་རྒྱན་སྦྱོར་སྡེས་གྲེ་བའི་འབྲུམ་པ་སེལ། སྤང་རྒྱན་དཀར་སྔོན་ཁྲ་གསུམ། ཤུ་དག་མཚལ། སྦལ་རྒྱབ། བྱང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་གྲེ་བ་ལའོ། །ཆུ་མི་བཏུང་པར་ཚ་གྲང་གི་ཐང་བསྟེན་ནོ། །ན་ལེའི་སྦྱོར་སྡེས་ལྟོ་གཟེར་སྐྱུག་པ་ཟོས་གཅོད། ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་གྲོ་ཡི་ཆང་ཐང་། གིས་འཐུང་། ཐོང་ཀ་ལ་སློ་དུགས་བྱ། དྲོ་ཡིན་མ་དག་སྤྲལ་བར་མེ་འགུལ་ལོ། ། ཏིག་ཏའི་སྦྱོར་བས་ཆང་ནད་དམ་པོ་སེལ། ཏིག་ཏ་དྲུག་རིགས་འདྲ། གུ་གུལ་དང་འབྲུག་རུས་ཀྱི་ཐང་བྱ། མཚོགས་སྣ་རྩེ་གཏར་རོ། །སོག་ཡུའི་སྦྱོར་སྡེས་མ་ཞུའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇོམས། སོག་ཡུ། བྱེའུ་མཆིལ་པའི་རིལ་མ་གྲོ་སོག་ཚིགས་པ། སྙ་ལོའི་རྩ་བ་ཅོང་ཞི། ན་ལེ་ཤམ་རྣམས་ཀྱི་ཁུ་བ་དྲོན་མོ་བསྟེན། དར་བ་བསྐོལ་བ་བཏང་། བྲག་ཞུན་སྦྱོར་བས་མཆིན་པའི་གཏིང་ཚད་སེལ། བྲག་ཞུན། ལྕགས་དྲེག པྲི་ཡང་ཀུ་རྣམས་ཐང་བྱས་ལ་བཏང་། གཅིག་གཉིས་གསུམ་ཙམ་སྐྱུག་ན་ལེགས་པ་ཡིན། མཆིན་ཁ་མེས་བསྲོ། སྦལ་རྒྱབ་སྦྱོར་སྡེས་ལྕེ་འབྲས་གཏིང་ནས་འདོན། རུ་རྟ། སྦལ་རྒྱབ། རྒྱ་ཚྭ། རྭ་གཞོབ། ཐང་ཕྲོམ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྣམས། ལྕེ་ཟོར་བརྒྱབ་ནས་རྨ་ལ་བཏབ། ཚྭ་ཞོ་བཏང་། ཆང་སྲུང་ཞེས་སོ། །ཕྲན་ཚེག་ས འདི་༦ ལ༣་ཙམ་དྲུག་འདྲ། དེ་ལྟར་སྨན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལེའུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རྫོགས་སོ།། །།༈ དེ་ཡང་རྗེ་གཡུ་ཐོག་པའི་ཞལ་ནས། གསོ་དཔྱད་རིན་ཆེན་མདོ་དོན་ལེགས་བཤད་པ། །དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདྲ། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག་འདྲ། །དབང་ཐང་ཆེ་བ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་འདྲ། །ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ལ། །འགྲན་ཟླ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་འདྲ། །སྡིག་པ་འགགས་པས་མངོན་པའི་འཁོར་ལོ་འདྲ། །དགེ་བ་འཕེལ་བས་མཆོད་པའི་ སྤྲིན་ཆེན་འདྲ། །གཏམ་སྙན་གྲགས་པ་ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོ་འདྲ། །ཚ་གྲང་སྙོམས་པས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲིམས་མཁན་འདྲ། །ལུས་ཟུངས་གསོ་བ་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་ཆེན་འདྲ། །ཚ་གྲང་འབྱེད་པས་གསེར་གྱི་ལྡེའུ་མིག་འདྲ། །ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པས་ཀླུ་རྒྱལ་བང་མཛོད་འདྲ། །སྦྱོར་སྡེ་མང་བས་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་དམག་འདྲ། །སྨན་སྦྱོར་ཕྱུག་པས་མང་པོས་བཀུར་བ་འདྲ། །སྨན་པ་རྒྱུད་མཁས་འགྲོ་དོན་མཐར་ཕྱིན་ནས། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇུག །དེད་དཔོན་དམ་པས་འགྲོ་བའི་སྲོག་མགོ་འདོན། །སྨན་པ་རང་ཡང་གཏམ་སྙན་ནོར་གྱིས་ཕྱུག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྦྱོར་སྡེའི་མན་ངག་འདི་རྣམས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བུ་ཡིག་དང་ངོས་འཛིན་ལས་གསུངས་པའི་ལྡན་འདུས་ནད་ཀྱི་གནད་བྱང་གི་མན་ངག་འགའ་ཞིག་འགག་བཀྲོལ་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། སོ་སོའི་ནད་ལ་སྨན་པ་བླུན་པོ་མཁས། །ལས་འཕྲོས་ཟས་དེ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟ། །བཅོས་འཕྲོས་ནད་དེ་མཁས་པའི་ཕྱག་ཏུ་བསྐྱུར། །ལྡན་འདུས་ནད་ལ་སྨན་པ་གཞོན་ནུ་སྡུག །མི་འདོད་རྟགས་རྣམས་ནད་པའི་ལུས་ལ་ཚང་། །ཡོན་མཆོད་ཐམས་ཅད་མུན་ལྟར་འཐིབ་པ་ལ། །ཁོ་བོའི་མེ་ལོང་ནམ་ལངས་ཉི་ཤར་འདྲ། །ཁྲག་རླུང་འདྲེས་པའི་ནད་ལ་རྟགས་འདི་འདོད། །རྩ་ལ་རླུང་སྟོན་ཡང་ཡང་པུ་རུ་རུ། །ལུས་ལ་ཁྲག་རྒྱས་ཁྲག་ཚད་མེ་ལྟར་འབར། །རླུང་ལ་ཞོན་པས་རླུང་གསང་ རྣམས་སུ་གཟེར། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲག་ལ་རླུང་བཅོས་བྱེད། །གློ་རུལ་མཆིན་སྐྲངས་ནད་རྣམས་འདི་ལས་བྱུང་། །འདི་ལ་རྩ་བ་གལ་འགག་གཅིག་ཡོད་པ། །རླུང་གསོ་ཁྲག་འདོན་རྒན་གཞོན་རིག་པས་དཔྱད། །རླུང་མཁྲིས་འདྲེས་པའི་ནད་ལ་རྟགས་འདི་འདོད། །རླུང་རྩ་གཏིང་ནས་ཁྲག་རྩ་བཞིན་དུ་མཁྲང། །ལེགས་པར་བརྟགས་ན་རླུང་ཁྲག་གདངས་སྲིབ་འབྱེད། །མགོ་ན་ཤ་ཚ་སེར་ཞིང་རླུང་དུས་ན། །མཆོག་ཏུ་ང་གསང་རྣམས་སུ་ཡང་ཡང་གཟེར། །རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལ་རླུང་བཅོས་བྱེད། །ཁ་ཤོར་སུར་ཡའི་ནད་རྣམས་འདི་ལས་བྱུང་། །རླུང་གིས་མི་འཆི་ཐོག་མར་མཁྲིས་པ་བཅོས། །རླུང་གསང་ཐམས་ཅད་མེ་ཡིས་སྲུང་བར་བྱ། །ཚ་བ་བསྲེག་པའི་མདོ་དོན་དེ་ན་བདོག །བད་རླུང་འདྲེས་པའི་རྟགས་ལ་འདི་ལྟར་འདོད། །གདོན་རྩ་བཞིན་དུ་མི་མངོན་འར་འདྲ། ཞར་ལ་རྒོད། །ལོ་འདས་མར་ནག་འདྲ་བའི་འཆི་ཆུ་ལ། །ཀུ་ཡ་སྐྱ་བོ་ལང་ལོང་
Chinese
那么，无论是什么风、胆、痰的疾病，都会出现相应的症状。用细绳的配方可以伸展挛缩的关节。细绳、樟木、杜鹃、水菖蒲、蒙药、羊羔、麝香等，用这些药材进行熏蒸，这样可以消除疼痛。用旱獭的配方可以治疗肿胀的穿孔。将旱獭与红糖、白酥油混合后涂抹。或者将红糖、白糖、酸奶混合后涂抹，大量使用。用汤药的配方可以治疗肢体水肿。白檀香、汤药、大盐、石灰、马蓼、鸟毛、黄花龙胆、菖蒲等，用水煎煮后大量服用。用小蒜的配方可以治疗肢体水肿。山里的小蒜（说是小蒜），盐、芸香、小麦（是否用温水浸泡），一两天后加入温热的糌粑。不要在水中浸泡。用金露梅的配方可以消除喉咙的痘疹。金露梅有白色、蓝色、杂色三种。芸香、青蛙背、北香等药材磨成粉末，涂抹在喉咙上。不要喝水，要服用热或冷的汤药。用萝卜的配方可以止住胃痛、呕吐、食物不消化。用干萝卜和用小麦酿造的酒汤来饮用。用铜壶进行催吐和熏蒸。如果是热性的，则用火来驱散不洁之物。 用苦参的配方可以消除严重的酒精中毒。苦参有六种相似的类型。用没药和龙骨熬汤服用。切开脉络的顶端。用碱蓬的配方可以摧毁不消化的城市。碱蓬、鸟粪丸、小麦碱蓬节、甘草根、石菖蒲、萝卜等药材的汁液要温热服用。服用煮沸的乳浆。用石沥青的配方可以消除肝脏深部的热病。石沥青、铁锈、priyangu等药材熬汤服用。如果呕吐一两次，效果会更好。用火烧灼肝脏部位。用青蛙背的配方可以从深处取出舌头上的肿瘤。芸香、青蛙背、大盐、角粉、汤匙等药材磨成粉末。在舌头上划开伤口后涂抹，服用盐酸奶，说是可以防止酒精中毒。这些细微的差别大约有六种相似之处。就这样，这部包含一百五十一章节的医学论著就完成了。又，觉域妥巴说道：对医学珍宝的精髓进行善说，如同如意宝珠般能满足一切愿望，如同日月般普照一切，如同转轮王般拥有强大的力量，如同圣者般受到一切人的尊敬。
English
Then, whatever disease of wind, bile, or phlegm it is, corresponding symptoms will appear. The formula of thread can stretch contracted joints. Thread, camphor, rhododendron, sweet flag, Mon medicine, lamb, musk, etc., use these medicinal materials for fumigation, which can eliminate pain. The marmot formula can treat swollen perforations. Mix marmot with brown sugar and white ghee and apply. Or mix brown sugar, white sugar, and yogurt and apply, use a lot. The decoction formula can treat limb edema. White sandalwood, decoction, rock salt, stone ash, horse knotweed, bird hair, yellow gentian, calamus, etc., boil with water and take a lot. The small garlic formula can treat limb edema. Mountain small garlic (said to be small garlic), salt, rue, wheat (whether to soak in warm water), add warm zanba after one or two days. Do not soak in water. The spang rgyan formula can eliminate throat acne. Spang rgyan has three types: white, blue, and variegated. Rue, frog back, north incense, etc., grind into powder and apply to the throat. Do not drink water, take hot or cold decoction. The radish formula can stop stomach pain, vomiting, and indigestion. Drink dry radish and wheat wine soup. Use a copper pot for emesis and fumigation. If it is hot, use fire to dispel impurities. Use the bitter ginseng formula to eliminate severe alcohol poisoning. Bitter ginseng has six similar types. Make a decoction with myrrh and dragon bone and take it. Cut the top of the pulse. Use the alkali formula to destroy the city of indigestion. Alkali, bird droppings, wheat alkali section, licorice root, sweet flag, radish and other medicinal materials, take the juice warm. Take boiled milk serum. Use the rock asphalt formula to eliminate deep heat in the liver. Rock asphalt, iron rust, priyangu and other medicinal materials are boiled into a decoction and taken. It is better if you vomit once or twice. Burn the liver area with fire. Use the frog back formula to remove tumors on the tongue from deep within. Rue, frog back, rock salt, horn powder, spoon and other medicinal materials are ground into powder. Make an incision on the tongue and apply it, take salt yogurt, saying it can prevent alcohol poisoning. These subtle differences have about six similarities. Thus, this medical treatise containing one hundred and fifty-one chapters is completed. Also, Jue Yu Toba said: To speak well of the essence of medical treasures is like a wish-fulfilling jewel that can fulfill all wishes, like the sun and moon that illuminate everything, like a wheel-turning king who possesses great power, like a saint who is respected by all.
Chinese
七种财富中，无与伦比如同佛陀的智慧。罪恶止息如同显现的法轮。善业增长如同供养的 大云。美名远扬如同杜鹃鸟。寒热适中如同法王执法者。滋养身体如同鹏鸟大鹏鸟。区分寒热如同金钥匙。财富充裕如同龙王宝库。药方众多如同国王的军队。药材丰富如同众人敬仰。精通医术的医生，事业圆满， 为了众生进入慈悲之城。圣洁的舵手引导众生的生命。医生自己也声名远扬，财富充裕。如是说，这些药方秘诀胜过其他。现在略微剖析《子部医书》和《辨识论》中所说的混合病症的关键诀窍：对于各自的疾病，愚蠢的医生很擅长。愚昧之人食用由业力引起的食物。由治疗引起的疾病，交给贤者处理。对于混合病症，年轻的医生很糟糕。不悦的症状全部出现在病人身上。所有供养都像黑暗一样笼罩着， 我的镜子如同黎明破晓。血气混合的疾病需要这些症状。脉象显示气脉，反复搏动。身体血热，血热如火燃烧。气依附于气脉， 各处刺痛。愚蠢之人用治疗气的方法治疗血。肺腐烂、肝肿大等疾病由此而生。这其中有一个根本的关键，调理气，放出血液，要用老练的智慧来判断。气胆混合的疾病需要这些症状。气脉从深处像血脉一样坚硬。仔细检查可以区分气血的寒热。头痛、身热、发黄，在气发作时， 尤其是在咽喉等处反复刺痛。愚昧之人用治疗气的方法治疗这种病。口吃、麻风等疾病由此而生。气不会致死，首先要治疗胆。所有气脉都要用火来守护。 灼烧热力的要点就在于此。寒气混合的症状需要这样判断。像鬼脉一样不明显，模糊不清，时而剧烈。像陈年黑酥油一样的尿液里， 漂浮着灰白色的絮状物。
English
Among the seven riches, it is unparalleled like the wisdom of the Buddha. The cessation of sins is like the manifested Dharma wheel. The increase of virtues is like the great cloud of offerings. The sweet fame spreads like the cuckoo bird. The balance of hot and cold is like the Dharma King, the judge. Nourishing the body is like the Garuda, the great Peng bird. Distinguishing between hot and cold is like the golden key. Abundant wealth is like the treasure house of the Dragon King. Numerous formulas are like the king's army. Rich in medicinal ingredients is like being revered by all. The doctor who is proficient in medicine, his work is completed, For the sake of sentient beings, he enters the city of compassion. The holy helmsman guides the lives of sentient beings. The doctor himself is also famous and wealthy. As it is said, these secret formulas are superior to others. Now, let's slightly analyze the key secrets of mixed diseases mentioned in the "Son's Medical Book" and the "Identification Theory": For each disease, the foolish doctor is skilled. Ignorant people eat food caused by karma. Diseases caused by treatment should be handled by the wise. For mixed diseases, the young doctor is terrible. Unpleasant symptoms are all present in the patient's body. All offerings are shrouded in darkness, My mirror is like the dawn breaking. Blood-wind mixed diseases require these symptoms. The pulse shows the wind pulse, throbbing repeatedly. The body is hot with blood, and the blood heat burns like fire. The wind relies on the wind channels, Stinging everywhere. Foolish people treat blood with methods of treating wind. Lung rot, liver swelling, and other diseases arise from this. There is one fundamental key to this: regulate the wind, release the blood, and judge with experienced wisdom. Wind-bile mixed diseases require these symptoms. The wind pulse is hard from the depths like a blood vessel. Careful examination can distinguish the heat and cold of wind and blood. Headache, fever, yellowing, when the wind flares up, Especially stinging repeatedly in the throat and other places. Foolish people treat this with methods of treating wind. Stuttering, leprosy, and other diseases arise from this. Wind will not cause death, first treat bile. All wind channels must be protected by fire. The key point of burning heat lies in this. Cold-wind mixed symptoms need to be judged in this way. Like a ghost pulse, it is not obvious, blurred, and sometimes severe. In urine like aged black butter, there are Floating grayish-white flocs.