Tibetan
ངར་གྲུ་བཞིར་ཆག་པ་རྒྱམ་ཚྭ་དང་ནུས་པ་འདྲ་བཟོ་རིགས་རྒྱུ་རུ་བཟང་། ཁ་རུ་ཚྭ་སྲ་མཁྲེགས་འོད་ལྡན་ཕོ་ཅོང་དབྱིབས་མདོག་ནག་སྔོ་དམར་སྨུག་སྐྱ་སེར་སོགས་འབྱུང་ཡང་། གཙོ་བོར་དམར་ནག་གི་རིགས་གཉིས་བཤད། ཕྱི་རུ་རྡོ་རྩི་ཆགས་ལ་རྡོ་གཞན་འབྱར་བ་རང་བྱུང་གི་རྟགས། རྭ་ཚ་རྭ་གཞོབ་དང་མུ་ཟིའི་དྲི་ཅུང་བྲོ་བའོ། །བཟོས་པ་ཁ་ཞབས་སྲུག་ཉམས་ཁོང་གསོབ་སྦུ་དབྱིབས་ཅན་མུ་ཟི་བྲོ་ཉམས་མེད་པའོ། །ཝ་ཚྭ་བྲག་དང་གྲོག་པོ་ལས་རིམ་ཆགས། བྱེ་མ་ཀ་རའི་གོང་བུ་འདྲིལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། གོག་པོ་སྦུ་བའི་དབྱིབས་སོགས་མ་ངེས་འབྱུང་། ལན་ཚྭ་སྔ་མ་ལས་བྲོ་བ་དུག་ཚྭ་རྣོ་རེག་བྱ་ཅུང་གྲང་། མཛེ་ཚྭ་གྲོག་པོའི་ཁར་ཁ་བ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་། ཡ་བཀྵ་རའི་འོག་གདན་དུ་སྐྱ་སོབ་ཚྭ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་། བྲག་ངོས་ཚུར་ཁུ་ལྟར་ཆགས་པའང་འབྱུང་། ཤིང་ཚྭ་ད་ཚྭ་ལན་ཚྭའི་སྡེར་བཤད་ཀྱང་། ཤིང་གི་རིགས་ནི་ལྕེ་མྱང་ཚྭ་ཡིན་སྲབ་འཐུག་དབྱེ་གཉིས། ཚ་ཞིང་མངར་ཏེ་ལན་ཚྭའི་རོ་མི་གསལ། པ་ཡོངས་གྲགས་ཤིང་ཚྭའོ། །ལྕེ་མྱང་ཚྭ་ནི་ཚྭ་དཀར་རྒྱམ་ཚྭ་འདྲ་ལ་དམར་ཞད་ཅན། བུལ་ཏོག་རོ་འདྲ་རིམ་བྱང་ཚྭ་ཡི་རོ་ལྡན་རྒྱམ་ཚྭ་ལྕེ་མྱང་ཚ་གཉིས་ཚྭ་ཡི་མཆོག་ཏུ་ཟླ་ཟེར་ལས་བཤད། ཡང་འདི་ལ་སྐག་ཤིང་འདྲ་བ་མངར་ལ་མྱོང་ན་ལན་ཚྭ་རྣོ་ཞིང་རྣོ་བ་ཡོད་དོ། །ཚྭ་ལ་ནི་མཚོ་ལས་འཁྱག་ལྟར་ཆགས། རོ་ལན་ཚྭ་མངར་འཇམ་བུར་དྲི་བྲོ། མེར་བསྲེག་འཇུ་ཞིང་ལྦུ་དཀར་འཕྱུར་འཕེལ་དཀར་དྭངས་སྔོ་མཁྲེགས་འོད་ལྡན་ཤེལ་འདྲ་བཟང་། བྱི་བྲུན་མ་དང་དཀར་ཉོབ་ནུས་ཡལ་ངན། ད་མཚུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིས་ མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། ལན་ཚྭ་ནི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ནས་མཚོ་དང་ས་འོག་ཆུ་མིག་ནས་འབྱུང་བ་འདེབས་ཚྭ་སྟེ་ཡུལ་གྱིས་སམ་བསྒྱུར་མདོག་དང་བ་བཟང་། རོ་ཡང་ཁ་ཞད་ཅན་ངན། བུལ་ཏོག་སོགས་ཀྱི་དྲི་ལྡན་ཞན་ནོ། །བ་ཚྭ་ནི་ཟེ་ཚྭ་བྲག་སྲུབ་ལས་འཁྱག་འདྲ། དྭངས་མ་དཀར་བ་སླད་མེད་བསྐོལ་མི་དགོས། ཁང་རྨང་གད་རལ་ལས་བྱུང་སྣུམ་འབོལ་བར་བསྐོལ་བཀྲུགས་དགོས། མེར་བཅུག་ཟིར་སྒྲ་ཙམ་མེ་སྟག་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །གད་ཚྭ་ནི་གད་རལ་ལས་ཆགས་པ་ཚྭ་འདྲ་ཞིང་རྡུལ་ཅན་སྐམ་ལས་བྱུང་བས་སྐམ་ཚྭའང་ཟེར་ཁ་དོག་ཡུལ་རྗེས་འབྲང་། སྐམ་ཚྭས་བད་ཀན་བསྐྱེད་ཅིང་འཇུ་དཀའ་ལྕི་བས་དུད་འགྲོས་ཀྱང་ཟོས་པ་དུག་ལྟར་གཟེར་འཁུན་བཤལ་བའོ། །ཐང་ཚྭ་ཐང་ཤིང་རྩ་བར་སྡོང་རུལ་སོགས་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚྭ་སྟེ་སྔ་མ་ལྟར་འཇུ་དཀའ་དུག་ཆེ་ཤིང་བྱུང་ཟེ་ཚྭ་དང་མི་ནོར་བ་མེ་ཡིས་གསལ།
Chinese
呈四方形断裂的岩盐，其效用与制造方法优良。味道咸、硬且有光泽，呈钟形，颜色有黑、蓝、红、褐、灰、黄等，但主要分为红、黑两种。外部有石漆，粘有其他石头是天然的标志。有羊角、羊油和麝香的微弱气味。人工制造的，口和底部的纹路消失，内部空心呈管状，没有麝香的味道。瓦盐从岩石和峡谷中逐渐形成，像砂糖颗粒聚集一样，形状不定，如空心管状等。苦盐比前一种味道更毒，触感稍冷。麻风盐像雪一样覆盖在峡谷上，或者在亚喀秀罗（Yakṣa）的下方，像灰色的海绵盐一样形成垫子，有时也会像岩石表面上的凝乳一样形成。木盐，有时被认为是达盐和苦盐的一类，但木盐是指用舌头舔舐的盐，分为薄厚两种。味道咸而甜，苦盐的味道不明显，是广为人知的木盐。舌舔盐像白盐岩盐，但略带红色。味道像硼砂，具有层状盐的味道。岩盐和舌舔盐在盐中是最好的，正如月光所说。此外，这种盐像卡格树一样，甜，但如果品尝，会感到苦盐的辛辣和刺激。海盐像冰一样从海里形成。味道是苦咸的，甜而柔和，闻起来像糖。燃烧时会融化，冒出白色气泡，变得洁白、透明、坚硬、有光泽，像玻璃一样好。有动物粪便和白色浑浊的盐效果会消失，质量差。现在，这种叫做“达木楚尔”的是名称的类别。苦盐产自各种地方的海洋和地下泉水，是一种种植盐，因产地或加工方式的不同，颜色和气味也不同。味道也略带苦味，质量差。含有硼砂等气味，质量较差。石花盐像冰一样从岩石缝隙中形成。纯净、洁白、无杂质，无需煮沸。从房屋地基或垃圾堆中产生的，油腻且松散，需要煮沸和清洗。放入火中会发出嘶嘶的声音，变成火花。垃圾盐是从垃圾堆中形成的，像盐一样，呈颗粒状，由干燥产生，所以也叫干盐，颜色随产地而异。干盐会引起培根病，难以消化，而且很重，即使家畜吃了也会像中毒一样，引起疼痛、呻吟和腹泻。汤盐，即在汤树根部、腐烂的树干等处产生的盐，与前一种一样难以消化，毒性大，不要将木材产生的盐与石花盐混淆，可以用火来区分。
English
Rock salt that breaks into squares, its efficacy and manufacturing method are excellent. It tastes salty, is hard and shiny, shaped like a bell, and comes in colors such as black, blue, red, brown, gray, and yellow, but is mainly divided into two types: red and black. The outer layer has stone lacquer, and the adhesion of other stones is a natural sign. It has a slight odor of horn, tallow, and musk. Artificially made ones have lost the lines on the mouth and bottom, are hollow inside and tube-shaped, and have no musk odor. Wa salt is gradually formed from rocks and canyons, like aggregated grains of sugar, and its shape is uncertain, such as hollow tubes. Bitter salt tastes more poisonous than the previous one and feels slightly cold to the touch. Leprosy salt forms like snow on the surface of canyons, or under Yakṣas, forming a cushion like gray sponge salt, and sometimes it forms like curd on the surface of rocks. Wood salt is sometimes classified as Da salt and bitter salt, but wood salt refers to salt that is licked with the tongue, and it is divided into thin and thick types. It tastes salty and sweet, and the taste of bitter salt is not obvious, it is the well-known wood salt. Tongue-licking salt is like white rock salt but slightly reddish. It tastes like borax and has the taste of layered salt. Rock salt and tongue-licking salt are the best among salts, as stated in the Moonlight Sutra. Also, this salt is like the Kag tree, sweet, but if tasted, it has the pungency and irritation of bitter salt. Sea salt forms from the sea like ice. The taste is bitter and salty, sweet and soft, and smells like sugar. When burned, it melts, emits white bubbles, becomes white, transparent, hard, shiny, and good like glass. Salt with animal feces and white turbidity will lose its effect and is of poor quality. Now, this one called "Damtsur" is a category of names. Bitter salt comes from various places, from the sea and underground springs, it is a cultivated salt, and its color and odor vary depending on the place of origin or processing method. The taste is also slightly bitter and of poor quality. It contains odors such as borax and is of poor quality. Stone flower salt forms like ice from rock crevices. It is pure, white, and free of impurities, and does not need to be boiled. Those that come from house foundations or garbage heaps are greasy and loose and need to be boiled and washed. When put in fire, it makes a hissing sound and turns into sparks. Garbage salt is formed from garbage heaps, it is like salt, granular, and produced by drying, so it is also called dry salt, and its color varies depending on the place of origin. Dry salt causes Bacon disease, is difficult to digest, and is heavy, even if livestock eat it, it will cause pain, groaning, and diarrhea like poisoning. Soup salt, that is, salt produced from the roots of soup trees, rotten tree trunks, etc., is as difficult to digest as the previous one, is highly toxic, and do not confuse wood-produced salt with stone flower salt, which can be distinguished by fire.
Tibetan
བུལ་ཏོག་དཀར་པོ་དཀར་ལྕི་ཁ་མངར་ཅན་སྨན་དུ་བཟང་། ཡུལ་ཚྭ་ལས་བྱུང་ཚྭ་ཁ་རྣོ་བ་ཞན་ནོ། །ཡ་བཀྵ་ར་བྲག་རལ་གད་ཕུག་སོགས་སུ་འབྱུང་། དཀར་འཇམ་ཁ་བ་བསྒང་འདྲ་བཅང་ན་ཁ་བ་ལྟར་ཁྲུག་ཁྲུག་ཟེར་བ་མངར་རྣོ་བཟང་། སྒྲ་མེད་གྱོང་རྩུབ་རོ་ཁ་བསྐ་ངན།མཚུར་རིགས་བཞི་ནི་རོ་སྐྱུར་ལ་བསྐ། མཚུར་དཀར་རྒྱ་གར་ནས་འབྱུང་ཚྭ་ལ་འདྲ་བ་དེ་ལས་དཀར་དྭངས་མཚེར་བ་དར་མཚུར་མཚུར་དཀར་ཤེལ་མཚུར་ཀྱང་ཟེར། མཚུར་སྔོན་ནི་ལ་ཐོ་ཋ་རང་བྱུང་མཐིང་ངམ་གཡུ་མདོག་རོ་མཚུར་འདྲ། རང་བྱུང་རྟགས་སུ་རྡོ་དྲེག་ཡོད། དེའི་མིང་བིག་པཎ་ཀྱང་ཟེར། སེར་མཚུར་ཕལ་ཆེར། བྲག་ལས་འབྱུང་། བྲག་དྲེག་སེར་པོ་ཆགས་པ་སྐྱུར་ཤས་ཆེ། ནག་མཚུར་ཤས་ཆེ་ས་སྔོན་གཡའ་མ་ལས་བྱུང་མདོག་དཀར་སེར་ཅུང་བསྐ། འདི་གཉིས་སྙ་ལོ་བྲ་བོ་ཨ་རུ་ར་སེ་འབྲུ་ བཞི་གང་རུང་གི་ཁུ་བར་བཏབ་པའི་ཁུ་བས་ཚོས་ཀྱང་རང་མདོག་སྟོན ༈ །ཚྭ་བཟོ་ལ། རྒྱ་ཚྭ་བཟོ་ལུགས་སྟོད་ཧོར་ལུགས། ཡ་བཀྵ་ར་སླད་བྲེ་གང་ལ་རྒྱ་ཚྭ་རང་བྱུང་ཕུལ་གང་བཏང་ཞིབ་བཏགས། རྫ་མ་ལུང་གཉིས་ཁ་རུབ་པར་སྣུམ་བྱུགས་ནང་བླུགས་ཁ་བཅད་མཐོ་སར་ཉི་ཟླ་གྲང་རླུང་ཕོག་སར་དོང་འདོམ་ཕྱེད་བྲུས་ནས་ཤིང་གཉིས་བཙུགས་པར་ལུང་གཉིས་དམ་བཏགས་བར་སྣང་དུ་ས་ལ་མ་རེག་པར་བཞག ཁ་བཀབ་ཆུ་རླུང་ནང་དུ་མི་འགྲོ་བར་བྱ། ཕར་འཇོག་ཚུར་ལེན་སྐར་མ་རྟ་ཆེན་དང་ཟླ་བ་ཕྲད་དུས་བྱས་ལ་ལོ་གཅིག་སྦ། དེས་རྒྱ་ཚྭ་རང་བྱུང་འབྱུང་བར་བཤད། ཡང་ན་ཟེ་ཚྭ་སླད་མེད་ལ། ལན་ཚྭ་མཆོད་རྟེན་རིས་ཅན་ཕྱེད་སྦྱར། རྒྱ་ཚྭ་བཟང་པོ་བཞི་ཆ་བཅས་བཏགས་ཀོང་བུར་བཞུས་ཆུ་ལྟར་གྱུར་ཚེ་རྡོ་གྲང་སྟེང་བྱོས། རྒྱ་ཚྭའི་དབྱིབས་མེད་ཀྱང་ནུས་པ་ཁྱད་མེད་དོ། ༈ །ཁ་རུ་ཚྭ་བཟོ་ལ་ལུགས་གསུམ་དང་པོ་བྱང་ཚྭ་ཤེལ་འདྲ་སྲང་གསུམ་བྱང་བུལ་ལེགས་པ་སྲང་བཞི་གནའ་རུ་སེར་ཧྲོབ་བསྲེགས་པ་སྲང་དྲུག་གི་ཕྱེ་མ་ཞིབ་བཏགས། ཚྭ་ལ་ཞོ་གང་གི་ཆུས་སྦྲུ་ལུང་ཐང་ཙམ་དྲིལ་བསྐོམས་ནས་ཀོང་བུར་སོལ་མེས་བཞུས་སྣོད་གཞན་དུ་བྱོས་པས་འགྲུབ། ཡང་ན་བྱང་ཚྭ་ཤེལ་འདྲ་ཆ་དྲུག་བུལ་ཏོག་ཕྱེད་གཉིས་ཞིབ་བཏགས་ཀོང་བུར་བཞུས་ལ་བྱོས་པའི་ཞུན་མ་ལ། ལོགས་སུ་ཚྭ་ལ་ཆུ་བཅད་ཆ་ཕྱེད་དང་། རྒྱ་ཚྭ་ཆ་གསུམ་གཡག་རྒོད་རྭ་གཞོབ་ཆ་བཞི་རྣམས་ཁྲོབ་བརྡུང་བརྒྱད་འགྱུར་ཆུར་གདུས་པའི་དྭངས་མ་བསིང་བར་གོང་གི་ཚྭ་ཞུན་དེ་ཞིབ་བཏགས་བཏབ་ལ་བསྐོལ་ཁཎྚ་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཀོང་བུར་བཞུ་བླུག་བྱས་པས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་ཁ་དོག་དམར་བར་བཙག དམར་སྨུག་སྐ
Chinese
白色硼砂，色白厚重味甜，药用价值高。产于盐地的盐，味道辛辣则较差。亚喀沙罗（ཡ་བཀྵ་ར་）产于岩壁、悬崖、洞穴等地。白色光滑如雪山之巅，手持时如雪般簌簌作响，味甜而辛辣者为佳。无声、坚硬粗糙、味苦涩者为劣。四种海盐味道酸涩。白海盐产于印度，与盐相似，但比盐更白更清澈，被称为达擦（དར་མཚུར་）、白海盐、石海盐。蓝海盐是拉托塔（ལ་ཐོ་ཋ་）天然形成的，呈蓝色或绿松石色，味道与海盐相似。天然形成的标志是有石垢。它的名字也叫比格潘（བིག་པཎ་）。黄色海盐大多产于岩石。形成黄色石垢的岩石酸味较重。黑色海盐大多产于青矾，颜色为淡黄色，略带涩味。这两种海盐，无论用诃子、余甘子、毛诃子、稻米四种中的任何一种汁液染色，都会显示出其本色。 制盐方法：汉盐的制作方法是上霍尔（སྟོད་ཧོར་）的方法。将一布袋亚喀沙罗（ཡ་བཀྵ་ར་）与一捧天然汉盐混合，研磨成粉。将两个陶罐口对口合上，涂上油，装入混合物，封口。在阳光、月光和冷风吹到的高处，挖一个半寻的坑，立两根木头，将两个陶罐牢固地绑在木头上，使其悬空不接触地面。盖上盖子，防止水和风进入。放置和取出时，选择大熊星座和月亮相遇的时候，埋藏一年。据说这样可以产生天然的汉盐。或者，对于不含杂质的泽盐，混合一半带有佛塔图案的兰盐，以及四分之一的优质汉盐，研磨后在铜锅中融化，像水一样时倒在冷石上。即使汉盐没有形状，其功效也相同。 卡如（ཁ་རུ་）制盐有三种方法：第一种，将三两像玻璃一样的北盐，四两优质的北硼砂，以及六两烧过的古汝色若（གནའ་རུ་སེར་ཧྲོབ་）磨成细粉。将盐与一勺酸奶的水混合，揉搓成汤匙大小的丸子，晒干后在铜锅中用煤火融化，倒入其他容器中即可。或者，将六份像玻璃一样的北盐与两份半硼砂磨成细粉，在铜锅中融化后制成熔化物。另外，将半份水盐，三分汉盐，以及四份粗磨的野牦牛角，在八倍水中煮沸，取其澄清的液体冷却，将上述盐熔化物磨成细粉加入其中煮沸，制成康达（ཁཎྚ་，khaṇṭa）或在铜锅中融化后倒入即可。这样做出来的盐颜色会变成红色。红褐色。
English
White borax, white, heavy, and sweet, is good for medicinal purposes. Salt from salt lands, if pungent, is inferior. Yakshaara (ཡ་བཀྵ་ར་) comes from cliffs, precipices, caves, and the like. White and smooth like the top of a snowy mountain, making a rustling sound like snow when held, sweet and pungent is good. Soundless, hard, rough, bitter, and astringent is bad. The four types of sea salt are sour and astringent in taste. White sea salt comes from India, resembling salt but whiter and clearer, called Dar-tsur (དར་མཚུར་), white sea salt, or crystal sea salt. Blue sea salt is naturally formed in La-tho-ta (ལ་ཐོ་ཋ་), blue or turquoise in color, tasting like sea salt. A natural sign is the presence of stone dregs. Its name is also Big-pan (བིག་པཎ་). Yellow sea salt mostly comes from rocks. Rocks with yellow stone dregs are more acidic. Black sea salt mostly comes from blue vitriol, light yellow in color, slightly astringent. These two sea salts, no matter which of the four juices of myrobalan, amla, belleric myrobalan, or rice is used to dye them, will show their original color. Salt making: The method of making Han salt is the Upper Hor (སྟོད་ཧོར་) method. Mix one bag of Yakshaara (ཡ་བཀྵ་ར་) with one handful of natural Han salt, grind into powder. Place two earthenware pots mouth to mouth, grease the inside, pour in the mixture, and seal the mouth. In a high place exposed to sun, moon, and cold wind, dig a pit half a fathom deep, erect two wooden posts, and securely tie the two pots to the posts, so that they are suspended in the air without touching the ground. Cover the mouth to prevent water and wind from entering. For placing and taking out, choose the time when the Great Bear constellation and the moon meet, and bury for one year. It is said that this produces natural Han salt. Alternatively, for Ze salt without impurities, mix half Lan salt with stupa patterns, and a quarter of good Han salt, grind and melt in a copper pot, and when it becomes like water, pour it on a cold stone. Even if Han salt has no shape, its effect is the same. Kha-ru (ཁ་རུ་) salt making has three methods: first, three ounces of glass-like Northern salt, four ounces of good Northern borax, and six ounces of roasted Ancient Ru Ser-hrob (གནའ་རུ་སེར་ཧྲོབ་), grind into fine powder. Mix the salt with water from one spoonful of yogurt, knead into balls the size of a soup spoon, dry them, and melt them in a copper pot with charcoal fire, then pour into another container to complete. Alternatively, mix six parts of glass-like Northern salt with two and a half parts of borax, grind into fine powder, melt in a copper pot, and make a melt. Separately, take half a part of water salt, three parts of Han salt, and four parts of coarsely ground wild yak horn, boil in eight times the amount of water, take the clear liquid and cool it, add the above salt melt ground into fine powder and boil to make Khanda (ཁཎྚ་, khaṇṭa), or melt in a copper pot and pour it out to complete. The color of the salt made in this way will turn red. Reddish-brown.