Tibetan
འོག་སྒོ་འབྱེད་པ། །འདི་ཡི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ལ་ཁྱོད་འདྲ་དཀོན། །ཞེས་མདའ་སྐྱེན་པ་ལ་བསྔགས་པ་སྟེ་མདའ་གང་ཞིག་གཞུ་གང་དང་འཕྲད་ན་གཞུ་དེ་ཡི་ཤུགས་མདའ་ཡི་ཁའམ་ལྟོང་ནས་འཇུག་ཅིང་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། མཐར་རྐང་པ་ལ་འཛུགས་པ་དེ་ཡི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ་ལ་ཁྱོད་འདྲ་དཀོན་ཞེས་སོ། །བཅུ་དྲུག་པ་ཡོངས་སུ་འདྲེས་པའི་གབ་ཚིག་གི་དཔེ་བརྗོད་ནི། ཧ་ཡ་ག་ཛ་བྷཊ་ཅན། །སྡེ་འདི་གལ་ཏེ་མ་རྒྱལ་ན། །མཱ་ཏྲི་ཀ་མེད་ངེད་ཀྱི་བུ། །འདི་ནི་ཡི་གེ་ཤེས་ཀྱང་བླུན། །ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ལ། འདི་ལ་གབ་ཚིག་སྔ་མ་དག་ཇི་ལྟར་འདྲེས་ཞེ་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་དཔེ་བརྗོད་དེ་ནི། གབ་ཚིག་དགུ་པ་མིང་དུ་འདུས་པ་བསྲེས་ཤིང་། གབ་ཚིག་གཉིས་པ་བསླུས་པ་ཡི་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པས་གཉིས་འདྲེས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གབ་ཚིག་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་ འདྲེས་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིགས་བཅད་དེའི་གབ་བྱའི་དོན། ཧ་སོགས་ཐ་མའི་ཡི་གེ་ལྔ། ཡ་སོགས་བཞི། ག་སོགས་ཀ་སྡེ། ཛ་སོགས་ཙ་སྡེ། བྷ་སོགས་པ་སྡེ། ཊ་སྡེ་དང་། སྡེ་ཡི་སྐད་དོད། སེ་ནཱ། ཞེས་པའི་ན་སོགས་ཏ་སྡེ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གི་དབྱངས་ཀྱིས་མཚོན་པས། དབྱངས་གསལ་གྱི་ཡི་གེའི་སྡེ་འདི་ལས་མ་རྒྱལ་པ་སྟེ་བཀླག་མ་ནུས་པའམ་མ་ཤེས་ན། མཱ་ཏྲྀ་ཀ་སྟེ་ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་ཙམ་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པ་ངེད་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་ཁ་ནས་ཡི་གེ་ཡི་སྒྲ་གདངས་འབྱིན་པ་ཙམ་ཤེས་ཀྱང་རིག་པའི་གནས་ལ་བླུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཙམ་བཀླག་མི་ཤེས་པས་སོ་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡི་གེ་ཞེས་པ་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་རིག་བྱེད་ཙམ་ཤེས་ཀྱང་ཞེས་གཞན་དག་གིས་འཆད་དེ། རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་རིག་བྱེད་ནི་བསླབ་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བཟའ་བཏུང་འགྲོ་འདུག་སོགས་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བསམ་པའོ། །འོན་ཀྱང་གོང་ལྟར་བཤད་ན་བདེ་བར་མངོན། འདིར་གབ་བྱེད། ཧ་ལ་རྟ། ག་ཛ་གླང་པོ་ཆེ། བྷ་ཊ་དཔའ་བོའམ་དཔུང་བུ་ཆུང་ཅན་གྱི་སྡེ་འདི་ལས་མ་རྒྱལ་ན། མཱ་ཏྲི་ཀ་མེད་ཅེས་མ་མེད་པ་ངེད་ཀྱི་བུ་འདི་ཡི་གེ་ཙམ་བཀླག་ཤེས་ཀྱང་བླུན་པའོ། །ཞེས་པར་གོ་ནས་མ་མེད་བུ་སོགས་ཅི་ཡིན་མི་གསལ་ བའོ། །འདི་ལ་རྟ་གླང་སོགས་ཀྱི་མིང་དུ་མ་བསྲེས་པ་དང་། མཱ་ཏྲི་ཀ་ཡོངས་གྲགས་མ་ལ་གོ་བས་སླུ་བྱེད་གཉིས་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དཔེ་གཞན་བརྗོད་པ། འོད་བརྒྱ་སྲིད་པའི་མིག་གྱུར་བདུད་རྩི་ཅན། །ཉི་ཟླ་བསྟེན་པས་མུན་པ་འགོག་པར་བྱེད། །གང་གི་དབུས་སུ་གང་ཞིག་རྩེན་བྱས་ན། །ཟ་མ་ཏོག་ཏུ་མེ་ཆེན་འབར་བར་ངེས། །ཞེས་པ་འདིའི་རྐང་པ་དང་པོ་མིང་དུ་འདྲེས་པ། གཉིས་པ་སླུ་བྱེད་དེ། འཇམ་དཔལ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་དང་སྨྲ་བའི་ཉི་མར་གྲགས་པ་དང་། དབྱངས་ཅན་མ་ལ་ཟླ་བ་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་དེར་གྲགས་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཉི་ཟླ་ཡོངས་གྲགས་ལ་གོ་བ་དང་། ནང་གི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཡང་ཕྱིའི་མུན་པར་གོ་ནས་སླུ་བར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་གཉིས་ཀ་བསྒྲིབས་ནས་གང་ཞིག་གང་གི་ཞེས་སྨྲོས་པ་དེ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཡབ་ཡུམ་གང་ཞིག་སྙིང་གང་གི་དབུས་སུ་འཁྲིལ་སྦྱོར་དུ་རྩེན་པར་བསྒོམས་པར་བྱས་ན། ཞེས་སོ། །རྐང་པ་བཞི་པ་ནི་མཐུན་གཟུགས་ཀྱི་གབ་ཚིག་སྟེ། ཟ་མ་ཏོག་ནི་སྙིང་དང་མེ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་བཞིན་སྔར་བསྟན་གབ་ཚིག་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་འདྲེས་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གབ་ཚིག་འདི་རིགས་རག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་སླ་སླ་འདྲ་ཡང་། ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ན་སོ་སོའི་ མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་ཤིང་། དེ་འདྲའི་ངག་སྦྱོར་རྩོམ་པ་ལ་སྒོ་ཡངས་པར་གྱུར་པའི་གནད་ཤེས་པ་དཀོན་པར་མཐོང་ནས་འདིར་འགྲེལ་པ་དང་དཔེ་བརྗོད་རྣམས་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གབ་ཚིག་འདི་སྒྲ་དོན་གྱི་རྒྱན་གང་དུ་གཏོགས་པ་མིན་ཡང་། བསྡུས་བརྗོད་རབ་བརྟག་སྦྱར་བ་སོགས་ཀྱི་ཆ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་དང་། གསང་ཚིག་སྨྲ་བའི་སྐབས་སུ་མཁོ་ཞིང་མཚར་བསྐྱེད་ཀྱི་ངག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྙན་དངགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པ་འདི་སྤྱིར་སྙན་དངགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་རུང་བས་ན་སྔ་འགྲེལ་རྣམས་སུ་གབ་ཚིག་གི་རྒྱན་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་སྙན་ངག་གི་སྐྱོན་བཅུ་སྤང་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་སྙན་ངག་སྦྱར་བ་ལ། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་ནི། དོན་ཉམས་པ་སྟེ་དོན་དང་བྲལ་བ་དང་། དོན་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་དང་། དོན་གཅིག་ཡང་ཡང་ཟློས་པ་དང་། དོན་དེར་མི་ངེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་དང་། བརྗོད་ཚུལ་གྱི་སྐྱོན་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་མམ་རིམ་པ་ཉམས་པ་དང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པས་སྒྲ་དམན་པ་དང་། གཅོད་མཚམས་ཉམས་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་ལ་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་ མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྡེབ་སྦྱོར་ཉམས་པ་དང་། བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལྟར་མ་བྱས་པས་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱོར་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་དགུ་དང་། དོན་
Chinese
开启下门。像你这样擅长驾驭它的人很少。这是对箭术高超者的赞美，意思是说，任何箭与任何弓相遇，那弓的力量从箭的口或底部进入，飞向天空，最终插入脚中，像你这样擅长驾驭它的人很少。第十六个例子是完全混合的谜语：哈亚嘎扎巴塔坚。此军若不胜，摩怛里迦无吾子。此虽识字亦愚钝。这就是这个。如果问，这与之前的谜语如何混合？刚刚说的例子是，与第九个谜语混合，即名字的混合。第二个谜语与欺骗的形象混合，因此是两者的混合。同样，也应该了解其他谜语的混合顺序。如是说。那段诗句的谜底是：哈等末尾的五个字母，亚等四个字母，嘎等嘎组字母，扎等匝组字母，巴等巴组字母，吒组字母，以及“军队”的梵语词汇，सेना (sēnā)，即那等达组字母。这些字母都用元音来表示生命。如果不胜过，即不能读或不知道这些元音辅音的字母组，那么连摩怛里迦 (mātr̥kā)，即字母的字模都不知道。吾子虽能从口中发出字母的声音，但在智慧方面却是愚钝的，因为连字母的字模都不能读。这里，其他人解释说，“字母”是指仅仅知道恒常、自然的知识。恒常、自然的知识是指像动物们无需学习就能知道吃喝行走等事情一样。然而，如果像上面那样解释，似乎更简单。这里，谜底是：哈是马，嘎扎是大象，巴塔是英雄或拥有小军队的军队。如果不胜过这个，那么“摩怛里迦无”，意思是说，没有母亲，吾子虽能读懂一些字母，但却是愚钝的。这样理解的话，母亲和儿子等是什么就不清楚了。这里没有混合马、象等的名字，而且摩怛里迦通常被理解为母亲，因此混合了两个欺骗。再说一个例子：百光成世之眼，具甘露。依日月能遮止黑暗。于何者之中，何者居
English
Opening the lower door. Few are like you in maneuvering this. This is praise for a skilled archer, meaning that when any arrow meets any bow, the power of that bow enters from the mouth or bottom of the arrow and goes into the sky, and finally inserts into the foot, few are like you in maneuvering it. The sixteenth example is a completely mixed riddle: Ha ya ga ja bha ṭa can. If this army does not win, Mātr̥kā is without my son. This one is foolish even if he knows letters. This is it. If asked, how are the previous riddles mixed in this? The example just mentioned is mixed with the ninth riddle, which is the mixing of names. The second riddle is mixed with the form of deception, so it is a mixture of the two. Likewise, the order of mixing other riddles should also be understood. Thus it is said. The meaning of the riddle in that verse is: the last five letters such as Ha, the four letters such as Ya, the letters of the Ka group such as Ga, the letters of the Ca group such as Ja, the letters of the Pa group such as Bha, the Ṭa group, and the Sanskrit word for "army," सेना (sēnā), which is the letters of the Ta group such as Na. These letters are all represented by vowels of life. If one does not overcome, that is, cannot read or does not know these vowel-consonant letter groups, then one does not even know Mātr̥kā (mātr̥kā), which is just the matrix of letters. My son, although he can utter the sound of letters from his mouth, is foolish in terms of wisdom, because he cannot even read the matrix of letters. Here, others explain that "letters" refers to knowing only the permanent, natural knowledge. Permanent, natural knowledge refers to things like animals knowing how to eat, drink, walk, etc. without learning. However, it seems easier to explain it as above. Here, the riddle is: Ha is a horse, Ga Ja is an elephant, Bha Ṭa is a hero or an army with a small army. If one does not overcome this, then "Mātr̥kā is without," meaning that without a mother, my son is foolish even if he can read some letters. If understood in this way, it is not clear what the mother and son are. Here, the names of horses, elephants, etc. are not mixed, and Mātr̥kā is commonly understood as mother, so two deceptions are mixed. Another example is given: Hundred lights become the eye of existence, possessing nectar. Relying on the sun and moon, it prevents darkness. In the center of what, what resides
Chinese
若如是作，则食肉者必将燃起熊熊烈火。此句中，第一句是名称的混合，第二句是欺骗。文殊菩萨被称为金刚日和语日，妙音天女也以如月般的法而闻名，但此处日月指的是普遍所知的日月，也将内在无知的黑暗理解为外在的黑暗，从而产生欺骗。第三句是两者都遮蔽，说“谁的什么”，是指观想文殊菩萨父母双方在谁的心中交合嬉戏。第四句是同形异义的隐语，食肉者是心，大火是智慧。同样，先前所示的十五种隐语，要知道它们以两种或三种等各种方式完全混合的顺序。这种隐语，仅仅得到时似乎容易理解，但仔细研究，就能知道各自的特征不相混淆，并且知道创作这种语言表达方式的门径宽广的要点是很难的，因此在此处对解释和例证稍作详细的说明。这种隐语不属于声音和意义的修饰，但与简略表达、仔细推敲结合等部分相似，并且在说秘密语时有用，从产生奇妙语言的角度来看，在诗学的论著中作为题外话提及，这总体上可以归于诗学的范畴，因此在先前的注释中也被称为隐语的修饰。第三，避免诗歌的十种过失，分为总说和广说两部分。首先，结合诗歌，从表达的主题意义方面来说，成为过失的是：意义丧失，即与意义相悖；意义前后矛盾；同一意义反复赘述；意义不确定的疑惑；表达方式的过失，总说、广说等的顺序或次第颠倒；作为表达的词语的过失，不具备语法论著中所说的特征，因此声音低劣；断句错误；诗节没有韵律的特征，因此韵律丧失；不按照语法论著来做，因此文字前后连接的方式不正确，像这样共有九种；意义
English
If done so, the meat-eater will surely ignite a great fire. In this sentence, the first line is a mixture of names, and the second is deception. Manjushri is known as Vajra Sun and Speech Sun, and Saraswati is also known for her moon-like dharma, but here the sun and moon refer to the commonly known sun and moon, and also understanding the inner darkness of ignorance as the outer darkness, thus creating deception. The third line is both obscured, saying "whose what," which refers to visualizing both parents of Manjushri frolicking in union in whose heart. The fourth line is a homomorphic riddle, the meat-eater is the heart, and the great fire is wisdom. Similarly, the fifteen riddles shown earlier, one should know the order in which they are completely mixed in various ways, such as two or three. This kind of riddle, when merely obtained, seems easy to understand, but upon careful study, one can know that the characteristics of each are not confused, and it is difficult to know the key to opening up the path to composing such linguistic expressions, so here the explanations and examples are explained in slightly more detail. This riddle does not belong to the adornment of sound and meaning, but is similar to parts such as concise expression, careful deliberation and combination, and is useful when speaking secret words, and from the perspective of producing wonderful language, it is mentioned as an aside in treatises on poetics, which can generally be attributed to the category of poetics, so in previous commentaries it has also been called the adornment of riddles. Third, avoiding the ten faults of poetry, divided into general and detailed explanations. First, combining poetry, from the perspective of the meaning of the expressed subject, what becomes a fault is: loss of meaning, i.e., being contrary to meaning; contradiction between the beginning and end of meaning; repetition of the same meaning; uncertain doubt of meaning; faults in the mode of expression, the order or sequence of general and detailed explanations, etc., being reversed; faults in the words of expression, not possessing the characteristics described in grammatical treatises, therefore the sound is inferior; incorrect punctuation; the verses do not have the characteristics of meter, therefore the meter is lost; not done according to grammatical treatises, therefore the way the letters are connected before and after is incorrect, like this there are nine kinds; meaning