Tibetan
པ་ལྟར་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐབས་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཚད་མེད་པས་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་སྟོབས་བརྫི་བ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུའི་མཆོག་ལ་ལེགས་པར་གཤེགས་པ། སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ། མ་ལུས་པར་གཤེགས་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཁོར་བའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཉེས་པའི་དྲི་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད་པར་གཤེགས་པ་ནི་ལེགས་པའམ་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གཟུགས་མཛེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་ནི་བདག་ལྟའི་ས་བོན་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་གནས་སུ་སླར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་རིམས་ནད་ཅེས་པ་རིམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་འབྲུམ་པའི་ནད་ལས་གྲོལ་ཟིན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ལ་ཚེ་དེ་ཉིད་དུ་ནད་དེས་མིན་པར་དཔེར་མཛད་པའོ། །གཤེགས་ཚུལ་དེས་ནི་བདག་ལྟའི་ས་བོན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་སྲིད་རྩེ་ བར་དུ་སོང་ནའང་སྲིད་པའི་ར་བ་ལས་འདའ་མི་ནུས་པའོ། །མ་ལུས་པར་གཤེགས་པའམ་རྫོགས་པར་གཤེགས་པ་ནི་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་མ་བརྙེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཅུད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་ཕྱེ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་སྤངས་རྟོགས་མ་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་སོ། །འདི་དག་གི་ཚུལ་ཡང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་། དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཞིང་། དྲི་མ་དྲུང་འབྱིན་གྱི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་དང་། ལམ་དེའང་ཐབས་ཀྱིས་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པར་ནུས་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། རྒྱས་པར་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རྒྱ་གཞུང་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་གཞན་དོན་དུ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའི་སྒྲ་སྣོད་དང་བཅུད་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་འཇུག་བྱ་མང་ཡང་། སྐབས་འདིར་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་སྒྲིབ་མེད་དུ་འཇུག་པས་གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ ལ་མངའ་མཛད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སུ་ནི་རྒུད། སུ་ནི་ཉམ་ཐག མུ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་ཞེས་ཉིན་མཚན་དུས་ཀུན་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གཟིགས་ཤིང་ཀུན་ནས་མཁྱེན་པས་གདུལ་བྱ་ལ་དུས་ལས་ཡོལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དེ་ནི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ཞེས་སྐྱེས་བུ་ནི་གདུལ་བྱ་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ལ། འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་ཤིང་རྟ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་གང་དུ་དྲང་བ་པོ་དེ་ལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཞེས་གྲགས་པ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྲིད་པ་ཉམ་ང་བའི་གཡང་ས་ལས་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཐར་བའི་གནས་སུ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་པོ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདུལ་ཚུལ་ཡང་། རྒྱལ་པོས་ཁྲིམས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བ་མིན་པར། མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ལམ་གང་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་བདེ་བ་མི་ཟད་པའི་འབྱུང་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པར་དཀྲི་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་གདུལ་བར་དཀའ་བ་ཆགས་ཅན་གཅུང་དགའ་བོ་དང་། སྡང་བ་དྲག་པོ་སོར་ཕྲེང་ཅན་དང་། ཁེངས་བ་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུང་དང་། དབང་པོ་རྟུལ་བ་ལམ་ཆུང་བ་ལྟ་བུ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་འདུལ་བར་ མཛད་པ་དང་། གང་གིས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཁོངས་ན་ཡལ་བར་བོར་བའི་གདུལ་བྱ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་གང་འདུལ་གྱི་ཕྲིན་ལས་ནམ་མཁའ་སྲིད་དུ་འཇུག་པས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་སོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་དངོས་སོ། །ཐབས་གང་གིས་འདུལ་ན། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་སྟོན་པ་ཡིན་ཡང་། ཐུབ་པ་ལས་དངོས་སུ་ཆོས་ཉན་ཅིང་འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་པས། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པས་རྒྱུད་གྲོལ་བར་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་གིས་སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པར་མཛད་ནས་གཞན་ལ་བརྩེ་བས་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ནི་སྟོན་པ་ཟླ་མེད་པ་ཞེས་རང་གཞན་གྱི་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་ནས་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་ཞེས། དེ་ལྟར་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་སྟེ།
Chinese
如同以智慧通达空性，以及以方便、慈悲、愿望、禅定、神通等无量的方式进行游舞，依靠成办二利之无尽力量，从而善逝于殊胜之果位。不再退转地逝去，无余地逝去，共有三种。其中，第一种是完全没有从一切烦恼轮回方面所产生的痛苦、集谛之过患的细微垢染而逝去，即是善逝或美逝，如同男子相貌英俊一般。这便区分了轮回，因为有情众生没有超出痛苦的因果。不再退转地逝去，是因为从根拔除了我见之种子，如同烧毁的木柴不再生长一般，不再退转于轮回之境，如同彻底痊愈的瘟疫一般。此处所说的瘟疫，是指从瘟疫之主——天花疾病中解脱之人，在此生中不再受该疾病侵扰为例证。这种逝去的方式区分了未舍弃我见种子的外道之路，因为他们即使到达有顶，也无法超出有之牢笼。无余地逝去或圆满地逝去，是指没有丝毫未获得的断证圆满之功德法，譬如盛满精华之宝瓶一般。这区分了声闻和缘觉，因为他们虽然仅仅具有不再退转，但存在断证未圆满的差别。这些道理也说明了心性本自光明，垢染是暂时性的，并且存在从根拔除垢染之对治——通达无我之殊胜智慧，以及此道也以方便串习至究竟之力量，能够圆满断证，因此相信以正理成立之道理至关重要。详细内容可从法称论师的巨著等处了解。以上阐述了自利圆满，现在为了他利，阐述“世间知”等的含义。“世间”一词所指众多，如器、情、痛苦等，但在此处，由于无碍地以智慧之眼照见遍布虚空的一切有情，因此应如何调伏
English
Just as with wisdom understanding emptiness, and with skillful means, compassion, aspirations, samadhi, clairvoyance, and so on, engaging in immeasurable ways, relying on the inexhaustible power to accomplish the two benefits, thereby well-gone to the supreme fruit. Gone without returning, gone without remainder, there are three. Among these, the first is going without even the slightest stain of the faults of suffering and its origin, which arise from all afflictions of samsara, which is well-gone or beautifully gone, like a handsome man. This distinguishes it from samsara, because sentient beings do not transcend the cause and effect of suffering. Gone without returning, because the seed of self-grasping is uprooted, just as burned firewood does not grow again, not returning to the realm of samsara, like a completely cured plague. Here, the plague refers to the example of a person who has been freed from the main plague, smallpox, and is no longer afflicted by that disease in this life. This way of going distinguishes it from the path of non-Buddhists who have not abandoned the seed of self-grasping, because even if they reach the peak of existence, they cannot escape the confines of existence. Gone without remainder or gone completely, means that there is not even a little bit of unachieved qualities of complete abandonment and realization, like a vase completely filled with essence. This distinguishes it from hearers and solitary realizers, because although they only have non-returning, there is a difference in that abandonment and realization are not complete. These reasons also explain that the nature of mind is inherently clear light, that stains are temporary, and that there is an antidote to uprooting stains—the special wisdom of realizing selflessness, and that this path also has the power to perfect abandonment and realization through the ultimate habituation of skillful means, so it is important to believe in the reasoning established by valid cognition. Details can be learned from the great treatises of Dharmakirti and others. Having explained the perfection of self-benefit, now, for the benefit of others, explaining the meaning of "Knower of the World" and so on. The word "world" has many meanings, such as container, contents, suffering, etc., but in this case, because the eye of wisdom sees all sentient beings pervading space without obstruction, therefore, how to tame
Chinese
如所见般幻化游舞，具足此等功德的大悲，以及智慧的自性者，被称为世间知。谁衰败，谁困顿，谁应调伏，日夜时时观照世间一切，无所不知，对于所化众生，没有丝毫错过时机，这即是成办他利的圆满之因。依靠如此的大悲，调御丈夫，无上士。所谓丈夫，是指所化有情具有趣入道的能力者。调御丈夫，如同世间驾驭车马等使其行于正道者被称为调御者一样，薄伽梵乃是将有情从险恶轮回的悬崖边，调御至解脱之处者，故如是说。如何调伏呢？不像国王以刑罚调伏那样施加痛苦，而是安立于远离二边的道路，无论何时进入，都依于无尽安乐之源而趋向解脱。对于极难调伏的贪欲炽盛的难陀，嗔恚猛烈的指鬘，傲慢自大的光增，以及根器迟钝的盲人等，也以无量方便善巧调伏，毫无遗漏。以至于在任何方隅，都没有遗漏任何一个所化有情，其调伏事业遍及虚空边际，故称无上。这是如何调伏的实际情况。以何种方法调伏呢？被称为天人导师。虽然是所有有情的导师，但由于从能仁处直接听闻佛法，是生起殊胜圣道的所依，故称天人导师，以二者代表一切所化有情，为他们开示四圣谛，从而使相续解脱。如是，自己圆满了断证，又以慈悲为怀而为他人说法，此乃无与伦比的导师，了知自他导师的差别后，应生起恭敬。总而言之，佛陀薄伽梵，如是二利究竟的佛陀，即被称为薄伽梵。
English
The great compassion that possesses the power to manifest illusions as seen, and the essence of wisdom, is called Knower of the World. Who is declining, who is distressed, who should be tamed, day and night, constantly observing all beings in the world, knowing everything, without missing the right time for any being to be tamed, this is the cause of accomplishing the perfection of benefiting others. Relying on such great compassion, Tamer of Beings, Supreme. A being refers to a sentient being who has the ability to enter the path. Tamer of Beings, just as in the world, the one who drives a chariot or a horse and guides it on the right path is called a tamer, the Bhagavan is the one who tames beings from the dangerous precipice of samsara to the place of liberation, hence the name. How does he tame? Not like a king who inflicts suffering by taming with punishments, but by establishing them on the path that is free from the two extremes, relying on the source of inexhaustible bliss whenever they enter it, and leading them to liberation. Even those who are extremely difficult to tame, such as Nanda who is full of desire, Angulimala who is fiercely hateful, Kashyapa who is arrogant and conceited, and the blind person who is dull-witted, are tamed without fail by means of infinite skillful methods. So that in any direction, there is not a single being to be tamed who is left out, and his work of taming extends to the limits of space, hence the name Supreme. This is the actual situation of how he tames. By what method does he tame? He is called the Teacher of Gods and Humans. Although he is the teacher of all beings, because he directly hears the Dharma from the Sage and is the special basis for the arising of the noble path, he is called the Teacher of Gods and Humans, representing all beings to be tamed, and by teaching them the Four Noble Truths, he liberates their minds. Thus, having perfected his own abandonment and realization, and teaching the Dharma to others with compassion, he is an incomparable teacher. Knowing the difference between the teacher of oneself and others, one should generate respect. In conclusion, the Buddha Bhagavan, the Buddha who has perfected the two benefits in this way, is called Bhagavan.