Tibetan
ནས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་དང་། ཆོས་རྟགས་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་སྔ་མ་གཞན་ལྡན་ཡིན་པས་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག །ཕྱི་མ་མི་ལྡན་ཡིན་པས་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་སྟེ། མདོར་ན་ཆོས་རྟགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད། རྟགས་ཆོས་ལ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱབ་བྱེད་མིན་པའི་ངེས་བཟུང་ནི་ཁྱད་ཡོད་པས་སོ། །ཡང་དཔེར་ན་བྱས་མི་རྟག་ཁྱབ་མཉམ་པས་བྱས་པ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིན་རྟགས་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་གློག་ལྟ་བུ་བྱས་པ་ལྐོག་གྱུར་མི་རྟག་མངོན་གྱུར་ལ་མི་རྟག་པས་བྱས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་གྲུབ་ནའང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། རྟགས་ཀྱིས་ཆོས་གཅིག་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པའང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཆོས་དེ་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་ཡི་ཆ་ནས་རྟགས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། རྟགས་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་དེའི་ཆ་ནས་རྟགས་ཅན་དེ་གོ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ་རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་བ་ ངེས་པ་ལ་རག་ལས་ཀྱི་དཔེར་ན་རྭ་ཅན་བ་ལང་གི་གོ་བྱེད་མིན་པ་བཞིན། དཔེར་ན་རྭ་ཅན་གྱིས་བ་ལང་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་རྭ་ཅན་ལས་བ་ལང་གོ་བ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །མ་བྱས་རྟག་སོགས་སོ་སོར་བཀག་པའི་ཆ་ལ་ཕན་ཚུན་མི་འཁྲུལ་བ་ཡོད་པ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལ་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་ནས་གོ་བ་དེ་བཞིན་མི་རྟག་པས་བྱས་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་པ་བཀག་གོ། དེ་ནི་གང་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མིན་པ། དེ་ཕྱིར་རྟགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་ཅན་ལ། ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་བདེན་ཡང་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་གོ་བར་བྱེད་པ་པོ་མིན་ནོ། །ཡང་བརྗོད་པ། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ལ། ཁྱབ་པ་ནི་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་མ་བྱས་པ་ཡིས་ཁྱབ་པ་མིན་པ་ནི་འགལ་བས་སོ། རྟག་པ་མིན་པ་མི་རྟག་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མིན་པར། མ་བྱས་པ་ཡི་དོན་གྱིས་སྟོན། རྭ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་བ་ལང་ལ། ཁྱབ་པས་བ་ལང་དེས་དེ་རྭ་ཅན་མིན་ལས་ལྡོག་གི དཔེར་ན་གླང་སྟེ་བ་ལང་ཕོ་ལ་རྭ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན། བ་ལང་གི་དོན་ཡིན་པ་ཟློག་བྱེད་མིན་ཏེ་དེ་གཉིས་མི་འགལ་བས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། རྩོད་པ་སྒྲུབ་པ་ནས་ནི་མེ་དུ་འབྲེལ་ བ་ལྟ་བུའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་འདི་མཐོང་བ་ནི་འབྲེལ་བ་དེ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་འདིས་རིག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དེས་རྟགས་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་ན། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་རང་གི་རྣམ་པ་ཙམ་སྟེ་འབའ་ཞིག་མཐོང་བར་འདོད་ན་དེ་ཡང་དོན་གྲུབ་པས། དེ་རིག་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་སྟེ་མི་དགོས་སོ། །དེ་རིག་པ་ཞེས་པས་གཞན་དཔེ་ཡི་སྟེང་ཉིད་དུ། བརྗོད་ཅེ་ན་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུར་གང་ལ་ཆོས་གཞན་ཇི་ལྟ་བུར་མཐོང་སྟེ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་དེ་དཔེ་འདྲ་ཡུལ་མེད་པར་འདོད་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་མི་འཐད་དོ། །ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་གཞན་དུ་མཐོང་ན་ནི། འདི་མཐོང་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་གང་ལ་གང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ངན་ཆད་པའོ། །དེ་མེད་ཀྱང་རྗེས་དཔག་ཡིན་ན། མིག་གི་གཟུང་བྱ་བུམ་པ་ལ་མཐོང་བས་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་དོན་འདི་ཞེས་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་ཟིན་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ་ཞེས་སྨྲོས་ཅི་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་རྟགས་དུ་སོགས་ཆོས་མེ་སོགས་ལ་དཔེ་ཡི་སྟེང་དུ་མཐོང་བ་དེ་ལས། གཞན་པའི་དཔག་བྱ་དེ་རིག་ཅེས་པ་གང་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །སྒྲའི་སྟེང་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་དོན་གྱི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། དེ་ཀུན་རིག་པ་ཞེས་ཇི་ ལྟར་བརྗོད་དེ་མི་སྲིད་པས་སོ། །རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ན་རེ་རྟགས་ཆོས་དང་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་རང་མཚན་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་སྔ་མ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ལྷག་མ་ཡིན་པས་དེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ། སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དཔོག་པ་དང་། འབྲས་ལས་རྒྱུ་དཔོག་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྤྱིར་ཆོས་གཞན་ལས་གཞན་མཐོང་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཟླ་བ་རི་ལ་ནུབ་པས་ཉི་མ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་དཔོག་པ་ལྟར་ཆོས་གཅིག་མཐོང་བ་ལྟར་གཞན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་སྤྱིར་མཐོང་བ་ཅན་ནོ་ཟེར་རོ། །རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བྱ་མིན་པས་དེ་སྔོན་སོགས་མིན་ལ། སྔ་མ་དང་ལྡན་ཞེས་པ་འདི་ལ་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པས་སམ། ཡང་ན་འདི་ལ་སྔ་མའི་ཆོས་ཡོད་པས་དེ་སྐད་བཏགས་དེ་ལྟར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་དུ་ཁས་བླང་བས་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་སྲིད་པས་སོ། །སྔ་མ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དཔྱད་ན་སྔ་མ་དང་མཚུངས་ན། རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་སྲིད་ལ་དེ་ཕྱིར་སྔ་མ་ལྟ་བུ་ནི་མིན། རྒྱུས་འབྲས་བུ་དཔོག་ན་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ན་སྟེ་གེགས་སྲིད་པས་ན་སྔ་མའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ མིན། ལྷག་ལྡན་ལ་ཡང་སྔ་མའི་ཆོས་ལྟ་བུར་རམ། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་དོན་གཞན་ལས་ཀྱང་དེ་གཉིས་མཚུངས་པར་
Chinese
乃至于安住。所谓“作为能立的法唯有”，以及“法唯有于能立”，前者因为具有其他，所以不成为遍及；后者因为不具有，所以成为遍及。总之，法遍及于能立。能立存在于法，但并非遍及的确定，是因为有差别。又比如，所作与无常遍及相等，因此所作成为能立，也成为有法。例如，如同闪电一样，以所作来成立隐蔽的无常，以无常来成立显现的所作。即使成果、因、能力无碍地成立，也如同以遍及成立所遍一样，这样想的话，也承认能立遍及于一个法。然而，因为那个法是遍及，所以从那方面来说成为了有法。能立是遍及的那方面，并非使有法理解，而是能立与法的关系 依赖于确定，例如有角并非牛的理解方式。例如，虽然有角遍及于牛，但无法从有角理解牛。没有做、常等各自遮止的部分，有互不混淆之处。虽然所作遍及于无常，但遮止了常，因此理解到，同样，无常遍及于所作，也遮止了没有做。那是由于依赖于关系，而不仅仅是遍及。因此，仅仅一个能立遍及于有法，这是真实的，但不仅仅因为是遍及，而是作为使理解者。又说，所作遍及于坏灭，是因为关系；没有做不遍及，是因为相违。非常不遍及于无常，而是以没有做的意义来显示。有角遍及于牛，因此牛会避免不是有角的情况。例如，如同公牛遍及于有角一样，牛的意义并非是遣除，因为二者不相违。这些是中间的偈颂。 从争论成立开始，见到如同火与烟的关系一样，没有则不生的意义，就是以理智推测那个关系，也就是说，以此来理解。当比量正量见到能立与法没有则不生时，没有则不生自身
English
And so it abides. It is said that "as the probans, only the property to be proven exists," and "the property exists only in the probans," the former does not become pervasive because it possesses others; the latter becomes pervasive because it does not possess. In short, the property is pervasive in the probans. The ascertainment that the probans exists in the property but is not pervasive is because there is a difference. Again, for example, since what is made and impermanence are equally pervasive, what is made becomes a probans, and also becomes a subject. For example, like lightning, one establishes the hidden impermanence with what is made, and one establishes the manifest what is made with impermanence. Even if the result, cause, and ability are established without obstruction, it is thought that just as the pervasive establishes the pervaded, it is also accepted that the probans pervades a single property. However, because that property is pervasive, it becomes a subject from that aspect. The aspect of the probans being pervasive is not what makes the subject understood, but rather the relationship between the probans and the property depends on certainty, just as having horns is not the way to understand a cow. For example, although having horns pervades a cow, one cannot understand a cow from having horns. In the parts where not made, permanent, etc. are individually negated, there is a mutual non-confusion. Although what is made pervades impermanence, it negates permanence, and thus it is understood that, similarly, impermanence pervades what is made, and also negates not made. That is because it depends on the relationship, and not merely on being pervasive. Therefore, it is true that just one probans pervades the subject, but it is not the one who makes it understood merely because it is pervasive. It is also said that what is made pervades destruction because of the relationship; not made does not pervade because it is contradictory. Not permanent does not pervade impermanence, but shows it with the meaning of not made. Having horns pervades a cow, so the cow avoids not being horned. For example, just as a bull pervades having horns, the meaning of a cow is not an elimination, because the two are not contradictory. These are the intermediate verses. From the beginning of arguing for establishment, seeing the meaning of not arising without, like the relationship between fire and smoke, is inferring that relationship with intelligence, that is, it is said that this makes it understood. When the valid means of inference sees that the probans and the property do not arise without, not arising without itself
Chinese
如果仅仅想要看到它的形态，那也已经达到目的了，因此不必称之为“彼识”。如果因为“彼识”这个词，而在其他例子之上进行描述，那么例子会是怎样的？在什么之上，又会看到怎样的其他法？这是不可能看到的，因为这只会变成想要一个没有相似之处的例子，所以不合理。如果看到的是没有它就不会出现的其他事物，那又该如何称之为“见此”呢？或者，在什么之上，又有什么理由能看到什么呢？这是不合理的。即使没有它，但如果是后来的推测，那么看到眼睛所见的瓶子，就会导致推断声音是无常的。如果说“此义”是指所要证明的事物，那么已经理解了所要证明的事物，又何必说理解了没有它就不会出现的事物呢？从原因、标志等法，例如在火等例子之上所见到的，除此之外，还有什么可以推测的“彼识”呢？没有的。在声音之上，作为所要证明的法，有很多意义的方面，又如何能将所有这些都称之为“识”呢？这是不可能的。有理性的人说，对标志法和标志法之间的关系，以自相执着的现量，先于其后的推论有三种：因为因是先前的，而果是剩余的，所以这样称呼它。先前与因相连，从因推断果，以及从果推断因与剩余相连，以及通常从其他法中看到其他事物，就像月亮落在山后，推断太阳也会如此变化一样，就像看到一个法一样，了解其他非常隐蔽的事物，这被称为通常的见者。标志法之间的关系不是根识的对境，因此它不是先前的等等。所谓与先前相连，是指与先前相同吗？或者是因为它具有先前的法，所以才这样称呼它？如果是这样，你已经承认所有的推论都是以现量为先导的，因此与先前相似是有可能的。如果考察所谓与先前相连，如果与先前相同，那么所有的推论都是可能的，因此它不像先前那样。如果从因推断果，那是因为有错觉的可能性，因为有障碍的可能性，所以它不具有先前的法。对于与剩余相连，也是像先前的法一样吗？或者这两者的关联，也与其他事物相同吗？
English
If one merely wants to see its form, that is already accomplished, so there is no need to call it "that awareness." If, because of the term "that awareness," one describes it on top of other examples, then what would the example be like? Upon what, and what other dharma would one see? It is impossible to see, because this would only become wanting an example without similarities, so it is unreasonable. If one sees other things that would not arise without it, then how should one call it "seeing this"? Or, upon what, and what reason is there to see what? This is unreasonable. Even if it is not there, but if it is a subsequent inference, then seeing the pot, which is the object of the eye, would lead to inferring that sound is impermanent. If one says that "this meaning" refers to what is to be proven, then having already understood what is to be proven, what need is there to say that one understands what would not arise without it? Apart from what is seen on top of examples, such as the cause, sign, etc., like fire, etc., what other inferable "that awareness" is there? There is none. On top of sound, as the dharma to be proven, there are many aspects of meaning, how can one call all of these "awareness"? It is impossible. Those with reason say that the inference that follows the direct perception that grasps the self-character of the sign-dharma and the relationship between the sign-dharma is threefold: because the cause is prior and the effect is remaining, it is named as such. The prior is connected with the cause, inferring the effect from the cause, and inferring the cause from the effect is connected with the remaining, and generally seeing other things from other dharmas, like the moon setting behind the mountain, inferring that the sun will also change in that way, like seeing one dharma, knowing other very obscure things, this is called the general seer. The relationship between the sign-dharma is not the object of sensory direct perception, so it is not prior, etc. What is called connected with the prior, is it the same as the prior? Or is it named that way because it has the prior's dharma? If so, you have already admitted that all inferences are preceded by direct perception, so it is possible to be similar to the prior. If one examines what is called connected with the prior, if it is the same as the prior, then all inferences are possible, therefore it is not like the prior. If one infers the effect from the cause, it is because of the possibility of delusion, because of the possibility of obstacles, so it does not have the prior's dharma. For being connected with the remaining, is it like the prior's dharma? Or is the connection between the two the same as other things?