Tibetan
། ཚོར་བ་བདེ་བ་ དང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། དད་པའི་དབང་པོ་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་དང་། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་གསུམ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཉེར་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཤེས་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ནི། མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་དང་དད་སོགས་ལྔ་དང་། ཚོར་བདེ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དགུ་པོ་དེ་ལ་མིང་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒོམ་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དགུ་ལ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དགུ་ལ་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་གང་ལ་དབང་བྱེད་ཟེར་ན། མིག་དབང་ནས་ཡིད་དབང་གི་བར་གྱི་དྲུག་པོ་དེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་ཡུལ་དེ་དག་འཛིན་པ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །སྲོག་གི་དབང་པོས་རིས་མཐུན་པར་གནས་པ་ལ་དབང་བྱེད། ཕོ་མོའི་དབང་པོས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་དབང་བྱེད། ཚོར་བ་བདེ་སོགས་ལྔ་པོས་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། དད་སོགས་ལྔ་དང་ཀུན་ཤེས་བྱེད་སོགས་གསུམ་གྱིས་དག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་བྱེད་པ་སོགས་ དབང་པོ་གསུམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེར་གཉིས་པོ་འདི་ལ་དབང་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་རྣམས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དུས་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་ཆ་ལས་བཏགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཆོས་གང་ཞིག་འབྲས་བུ་སྤྱད་ཟིན་པ་དེ་ནི་འདས་པ་སྟེ་ལོངས་སྤྱད་པའམ་རང་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་ནས་ད་ལྟ་འགག་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་སྤྱད་ཟིན་ན་དེའི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་འགགས་པ་དོན་གྱིས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དངོས་པོ་དེ་སྔར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་མེད་པ་ལ་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་རྣམས་སྤྱད་ཟིན་ལ་འབྲས་བུ་མ་སྤྱད་པ་དེ་ནི་ད་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གིས་ན་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཚང་ནས་འགགས་པར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་དེ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་འབྲས་བུའི་དུས་ན་རྒྱུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ལ། འབྲས་བུ་ཉིད་འགག་པར་མ་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་ད་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་མ་སྤྱད་པ་སྟེ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་འོངས་པ་ན་འབྲས་བུའི་ཆོས་དེ་མངོན་དུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་ཚོགས་པ་མ་ཚང་ཞིང་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་དུ་མ་གྱུར་པས་ན་རྒྱུ་སྤྱད་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྒྱུ་སྤྱད་ཟིན་ན་འབྲས་བུ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡོད་དགོས་ལ། རྒྱུ་ཡང་མ་སྤྱད་ན་ འབྲས་བུ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚུལ་འདིས་ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་གི་དུས་གསུམ་དང་རགས་པ་རྒྱུན་གྱི་སྟེང་གི་དུས་གསུམ་པོའི་ཐ་སྙད་གང་ལྟར་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསྐལ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་བཏགས་པས་ན། དུས་ཀྱི་ཆ་ནི་སྐད་ཅིག་གི་ཕྲེང་བ་ཡིན་ནའང་། དུས་ཀྱི་ཆ་དུ་མ་ལ་ད་ལྟའི་བསྐལ་བ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་གཞག་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པ། ཚོར་བ་རྒྱུ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ངོར་བདེན་ཞིང་མི་བསླུ་བའི་དོན་ལ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཀུན་བྱང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ཕྱེ་བའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ཅི་རིགས་པར་ལྡན་པ་དང་དེའི་རྒྱུའམ་གཞི་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་འཁོར་བའི་ཡང་སྲིད་ཀུན་ནས་འབྱུང་བའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དེ་གཉིས་གཏན་དུ་ཞི་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཟད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་འཁོར་དང་བཅས་པའོ། །དགུ་བ། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡཱ་ནའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན་བཞོན་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་སྟེ་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཞུགས་པའམ་ཞོན་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་འདོད་པ་འབྲས་བུའི་ཕྱོགས་སུ་འདེགས་ཤིང་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འདིས་འདེགས་པ་རྒྱུའི་ཐེག་པ་དང་། དེས་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ
Chinese
感受乐受，以及意乐受，痛苦，意不乐受，以及舍受的五种根，和信根等五根，以及使不了解的一切都能了解的根，即全知的根。具全知的根三种，这样共有二十二种。其中，全知之根是：见道者的相续中的意和信等五种，以及感受乐、意乐、舍的九种根，就以这样的名称称呼。同样，修道者的相续中的那九种称为全知根，以及无学道的相续中的那九种称为具全知根。那些根对什么起作用呢？从眼根到意根之间的六种根，对色等各自的对境进行执持而起作用。命根对同类相续存在起作用。男女根对从胎中出生不断绝起作用。感受乐等五种根对善恶的果报进行享受而起作用，信等五种和全知等三种对两种清净起作用。如何起作用呢？信等五根对世间的清净起作用，全知等三种根对超世间的清净起作用。因为这样起作用的缘故，所以这二十二种被称为根。第七，果和因等所显示的是：时间是指从事物产生和灭亡的部分中假立的。如何呢？因为事物都具有因的缘故，所以任何法，果报已经受用完毕，那就是过去，也就是已经享受过或者自身已经成立，现在正在灭亡。如果果报已经受用完毕，那么它的因在之前已经灭亡，这是自然而然知道的。因此，从自己的因中，事物虽然之前已经成立，但是现在不存在的，就称为过去。因已经受用完毕，但是果报还没有受用，那就是现在，因为因的集合已经圆满并且已经灭亡的缘故，所以果报现在存在，在果报的时候，因是不可能存在的，从果报本身还没有灭亡的部分来说，就称为现在。同样，因果
English
Feeling of pleasure, as well as mental pleasure, pain, mental displeasure, and the five faculties of equanimity, and the five faculties such as the faculty of faith, and the faculty that makes everything unknown known, namely the faculty of omniscience. The three faculties of having omniscience, thus there are twenty-two in total. Among them, the faculty of making omniscience is: the mind and the five such as faith in the continuum of the path of seeing, and the nine faculties of feeling pleasure, mental pleasure, and equanimity, are called by such names. Similarly, those nine in the continuum of the path of meditation are called the faculty of omniscience, and those nine in the continuum of the path of no more learning are called the faculty of having omniscience. What do those faculties have power over? The six faculties from the eye faculty to the mind faculty have power over holding their respective objects such as form. The life faculty has power over the existence of similar continuums. The male and female faculties have power over the uninterrupted birth from the womb. The five faculties such as feeling pleasure have power over enjoying the fruits of virtue and non-virtue, and the five such as faith and the three such as omniscience have power over the two kinds of purity. How do they have power? The five faculties such as faith have power over worldly purity, and the three faculties such as omniscience have power over transmundane purity. Because they have power in this way, these twenty-two are called faculties. Seventh, what is shown by the fruits and causes, etc., is: time refers to something that is imputed from the part of things that arise and cease. How is it? Because things all have causes, any dharma whose fruit has been used up is the past, that is, it has been enjoyed or has been established itself, and is now ceasing. If the fruit has been used up, then its cause has ceased before, which is naturally known. Therefore, from its own cause, although the thing was established before, it is now called the past because it does not exist. The causes have been used up, but the fruit has not been used, which is called the present, because the collection of causes has been completed and has ceased, so the fruit exists now, and it is impossible for the cause to exist at the time of the fruit, and from the part where the fruit itself has not ceased, it is called the present. Similarly, cause and effect
Chinese
两种果实都未曾使用，也就是没有显现，这被称为未来。未来之时，果实的法虽然有显现成就之因，但现在因缘不具足，并且实际的因的力量没有无碍地显现，因此被称为因未曾使用。如果因已经使用，那么果实必须立即存在。如果因也未使用，那又何必说果实呢？因此，通过这种方式，无论是微细的刹那三时，还是粗大的相续之上的三时，都应该如此理解。像这样，从时间终结的刹那开始，一直到大劫等等，都安立为以三种方式概括的时间。因此，时间的组成部分是刹那的连续，但是，应该知道，由于术语的缘故，将许多时间的组成部分统一安立为现在的劫等等，会产生各种各样的分类。第八，感受、因等用一个偈颂来表示。事物的法性如何，在圣者们所见到的境界面前，真实且不欺骗的意义被称为真谛。如果对此进行区分，则有从轮回和解脱的因果中分离出来的四种真谛。那是什么呢？任何具有染污的感受，与三种痛苦相应，以及作为其因或基础的，由五蕴所包含的有意义的法，是苦谛。痛苦的因是轮回的再次产生，或者说是产生，那是什么呢？是业和烦恼，这被称为集谛。永远寂灭痛苦和集谛，是灭谛。由于具有使染污法灭尽的对治品的意义，因此被称为道谛，也就是证悟无我的智慧及其眷属。第九，功德、过失等表示。其中，被称为乘，从梵文（梵文天城体：यान，梵文罗马拟音：yāna，汉语字面意思：车辆）的词根引申而来，具有车辆等意义，无论哪条道路，任何人进入或乘坐，它都能将所希望的果实方向提升并带到那里，因此被称为乘。其中，道路本身被称为以此提升的因之乘，以及由此获得的果实
English
Both fruits have not been used, that is, they have not manifested, which is called the future. In the future, although there is a cause for the fruit's dharma to manifest and be accomplished, the conditions are not complete at present, and the actual power of the cause has not manifested unimpededly, so it is called the cause not yet used. If the cause has been used, then the fruit must exist immediately. If the cause has not been used, then what need is there to speak of the fruit? Therefore, in this way, whether it is the subtle three times of a moment or the coarse three times on the continuum, it should be understood in this way. Like this, from the moment of the end of time to the great kalpa and so on, time is established as summarized in three ways. Therefore, the components of time are a continuum of moments, but it should be known that due to terminology, unifying many components of time as the present kalpa and so on will produce various classifications. Eighth, feeling, cause, etc., are indicated by a single verse. The nature of things as it is, the meaning that is true and not deceiving in the face of what the noble ones see is called truth. If this is distinguished, there are four truths separated from the cause and effect of samsara and liberation. What are they? Any feeling that is defiled, corresponding to the three sufferings, and the meaningful dharmas contained by the five aggregates that are its cause or basis, are the truth of suffering. The cause of suffering is the re-arising of samsara, or rather, the production, what is it? It is karma and afflictions, which is called the truth of the origin. The permanent cessation of suffering and the origin is the truth of cessation. Because it has the meaning of an antidote that exhausts the defiled dharmas, it is called the truth of the path, that is, the wisdom that realizes selflessness and its retinue. Ninth, qualities, faults, etc., are indicated. Among them, what is called a vehicle is derived from the Sanskrit word (藏文：ཡཱ་ན།，梵文天城体：यान，梵文罗马拟音：yāna，汉语字面意思：车辆), which has the meaning of a vehicle, etc. Whichever path, anyone enters or rides, it can lift and take the desired fruit direction there, so it is called a vehicle. Among them, the path itself is called the cause vehicle that lifts with this, and the fruit obtained thereby